{"id":2356,"date":"2015-03-31T22:25:28","date_gmt":"2015-03-31T19:25:28","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=2356"},"modified":"2015-03-31T22:25:28","modified_gmt":"2015-03-31T19:25:28","slug":"parazitler-konagini-yonetiyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/03\/31\/parazitler-konagini-yonetiyor-mu","title":{"rendered":"Parazitler kona\u011f\u0131n\u0131 y\u00f6netiyor mu?"},"content":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: D\u00fcnya genelinde \u00e7ok s\u0131k, Amerika&#8217;da ise her 4 ki\u015fiden birini enfekte eden bir mikroorganizma olan <em>Toksoplazma gondi<\/em>, beyinde astrosit denilen yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturur. Bu parazit beyindeki \u00f6nemli fonksiyonlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir.\u00a9 Indiana \u00dcniversitesi T\u0131p Okulu.<\/p>\n<p>Fareler, \u00e7ok yayg\u0131n bir parazitle enfekte olduklar\u0131nda, kedilere kar\u015f\u0131 korkular\u0131n\u0131 yitirip kolayca yem olabiliyorlar. Indiana \u00dcniversitesi T\u0131p Okulu, son zamanlarda farelerin ve belki de insanlar\u0131n beyninde davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7abilecek bir parazit etkisi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <em>Toksoplazma gondi<\/em> isimli parazit bilindi\u011fi gibi d\u00fcnya genelinde \u00e7ok s\u0131k, Amerika\u2019da da her 4 ki\u015fiden birini enfekte eden bir mikroorganizmad\u0131r. V\u00fccuda girdikten k\u0131sa s\u00fcre sonra, v\u00fccudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi yan\u0131t\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p sakl\u0131 evreye ge\u00e7er ve zarfl\u0131 bir kist \u015feklinde hareketsiz kalarak saklan\u0131r.<br \/>\nBu sakl\u0131 evreye ge\u00e7meden \u00f6nceyse parazit, \u00f6zellikle beyinde olmak \u00fczere baz\u0131 kritik h\u00fccrelerde hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r de\u011fi\u015fikliklere neden olabilmektedir. 18 Mart 2015\u2019de <em>PlosOne<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan ve farmakolog, toksikolog, mikrobiyolog olan Ph. D. William Sullivan \u00f6nderli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen 2 tak\u0131ml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, bu etkilenen h\u00fccrelerin \u201castrosit\u201dler oldu\u011fu rapor edilmi\u015ftir.<br \/>\nAstrositler, b\u00fct\u00fcn beyne yay\u0131lm\u0131\u015f halde bulunan ve beyin dokusu aktivitesiyle do\u011frudan ili\u015fkili h\u00fccrelerdir. Dr. Sullivan ve ekibi, astrositlerin i\u00e7indeki proteinleri \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f ve 324 protein \u00fczerinde 529 b\u00f6lge bulmu\u015flard\u0131r; bu b\u00f6lgeler \u201casetil gruplar\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan i\u00e7eriklere sahiptir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu bulgularla \u201casetilom\u201d ad\u0131n\u0131 verdikleri bir harita olu\u015fturdu. Bu harita belli t\u00fcrlerde \u201cgenom\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz haritaya epeyce benzemektedir. Di\u011fer h\u00fccre tiplerini i\u00e7eren 186 proteinin \u00fczerindeki 277 b\u00f6lge ise, bir \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmada yer ald\u0131\u011f\u0131ndan burada rapor edilmemi\u015ftir. Asetilasyonun bu s\u00fcreci h\u00fccrelerdeki proteinlerin fonksiyonlar\u0131n\u0131, yerle\u015fimini veya di\u011fer \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftirebilmektedir. Bu da h\u00fccrelerin beyindeki \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma etkinli\u011fini nas\u0131l sa\u011flad\u0131\u011f\u0131yla ilgili yeni bir bak\u0131\u015f sa\u011flayabilecektir.<br \/>\nAstrositler i\u00e7in ilk \u201casetilom\u201d olu\u015fturuldu\u011funda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar beyinde <em>Toksoplazma<\/em> parazitiyle enfekte olmu\u015f, farkl\u0131 \u015fekillerde asetile edilmi\u015f \u00e7ok say\u0131da protein buldular. Dr. Sullivan\u2019a g\u00f6re hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m alan\u0131 net de\u011fil. Ancak parazitin beyinde \u0131srarl\u0131 kal\u0131\u015f\u0131, insan ya da kemirgen davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131m edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<br \/>\nMart 2015\u2019de <em>Scientific American<\/em> dergisinde yine Dr. Sullivan ve meslekta\u015f\u0131 Dr. Gustavo Arrizabalaga (IU T\u0131p Okulu) taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f bir ara\u015ft\u0131rma yay\u0131mland\u0131. Burada, farelerin <em>Toksoplazma<\/em> ile enfekte olduktan sonra davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011finin, kedilerden korkmak bir yana onlar\u0131 \u00e7ekici bile bulduklar\u0131n\u0131n 1980\u2019lerde kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131 belirtiliyordu. <em>Toksoplazma<\/em>, konaklar\u0131 olan farelerin beyinlerini etkileyerek onlar\u0131n kolay yem haline gelmelerine neden oluyor, b\u00f6ylece de yeni bir konak olan \u201ckedilerin\u201d ba\u011f\u0131rsaklar\u0131na (intestinal sistemlerine) ge\u00e7iyorlard\u0131. Ki toksoplazma ancak bu doku yap\u0131s\u0131nda \u00e7o\u011falabiliyordu.<br \/>\nMerak uyand\u0131r\u0131c\u0131 ve bir o kadar da spek\u00fclatif \u015fekilde Dr. Sullivan ve Dr. Arrizabalaga, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n <em>Toksoplazma<\/em> enfeksiyonunun insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hem de farkl\u0131 cinslerde farkl\u0131 olacak \u015fekilde etkiledi\u011fini vurgulad\u0131klar\u0131 konusunda uyar\u0131da bulundular. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re etkilenen erkekler, daha i\u00e7e kapan\u0131k, \u015f\u00fcpheci ve asi olurken, kad\u0131nlar daha d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, g\u00fcvenen ve uyumlu ki\u015filer oluyorlard\u0131. Bunu \u015fizofreniyle ili\u015fkilendirenler bile olmu\u015ftu!<br \/>\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re bu konudaki insan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 hen\u00fcz \u00e7ok yetersizdir. Ancak <em>Toksoplazma<\/em> ile enfekte farelerdeki davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri \u00e7ok daha karakterizedir. Ancak bu bile bize <em>Toksoplazma<\/em>&#8216;n\u0131n konak davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmekle g\u00f6revli oldu\u011funu g\u00f6stermez. Dr. Sullivan\u2019a g\u00f6re astrosit asetilom haritas\u0131n\u0131n belirlenmesi bu yoldaki ad\u0131mlar\u0131 h\u0131zland\u0131racakt\u0131r.<br \/>\n<em>Toksoplazma<\/em> enfeksiyonu ba\u015flang\u0131\u00e7ta grip benzeri bulgular verirken, sakl\u0131 hale ge\u00e7ti\u011finde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerde \u00e7ok az belirti g\u00f6sterir. Ancak kemoterapi alan kanser hastalar\u0131 veya HIV pozitifli\u011fi gibi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi d\u00fc\u015f\u00fck bireylerde parazit h\u0131zla tekrar aktif hale ge\u00e7ip doku hasar\u0131na kadar varan zararlar verebilmektedir. Benzer \u015fekilde <em>Toksoplazma<\/em> ile enfekte olmu\u015f kad\u0131nlar hamile kalmakta zorluk \u00e7ekebilir, d\u00fc\u015f\u00fckler ya da do\u011fumsal anomalilere maruz kalabilirler.<br \/>\n\u0130nsanlar <em>toksoplazma<\/em> ile enfekte kedilerin kumlar\u0131na dokunduktan sonra, s\u0131k\u00e7a ve dikkatlice el y\u0131kamad\u0131klar\u0131nda, bah\u00e7e ve di\u011fer toprak arazilerde eldivensiz ve maskesiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda, kolayca paraziti alabilirler. Ayn\u0131 \u015fekilde iyi y\u0131kanmam\u0131\u015f sebzeler, az pi\u015fmi\u015f et t\u00fcketimi de bu enfeksiyona neden olabilmektedir. <\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: Dr. Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/03\/150318153918.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: D\u00fcnya genelinde \u00e7ok s\u0131k, Amerika&#8217;da ise her 4 ki\u015fiden birini enfekte eden bir mikroorganizma olan Toksoplazma gondi, beyinde astrosit denilen yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturur. Bu parazit beyindeki \u00f6nemli fonksiyonlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir.\u00a9 Indiana \u00dcniversitesi T\u0131p Okulu. Fareler, \u00e7ok yayg\u0131n bir parazitle enfekte olduklar\u0131nda, kedilere kar\u015f\u0131 korkular\u0131n\u0131 yitirip kolayca yem olabiliyorlar. Indiana \u00dcniversitesi T\u0131p Okulu, son zamanlarda farelerin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2349,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,35,33],"tags":[],"class_list":["post-2356","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-noroloji","category-saglik-bilimleri"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2356\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}