Kuantum bilgisayarlar y\u0131llardan beri tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ve hemen her y\u0131l da bu t\u00fcr bilgisayarlar\u0131n hayata ge\u00e7irilece\u011fi s\u00f6yleniyor. Ama y\u0131llar ge\u00e7iyor, \u00e7al\u0131\u015fan bir kuantum bilgisayar\u0131 halen ortaya konam\u0131yor. S\u00f6ylenen tek \u015fey, kuantum bilgisayarlar\u0131n b\u00fcy\u00fck potansiyel vaat etti\u011fi.<\/p>\n
Durumun b\u00f6yle oldu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in T\u00fcbitak Bilim ve Teknik dergisinin eski say\u0131lar\u0131nda konuyla ilgili yaz\u0131lara bir bakal\u0131m:<\/p>\n
Aral\u0131k 1995, \u201cKuantum Bilgisayar\u201d: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar t\u00fcm umut verici geli\u015fmeleri ve t\u00fcm engelleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00e7ok par\u00e7ac\u0131kl\u0131 kuantum durumlar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ediyorlar. Hayata ge\u00e7irildi\u011finde veya ge\u00e7irilebilirse, her alanda devrim yaratacak prototip kuantum bilgisayarlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7aba sarf ediliyor.<\/p>\n
May\u0131s 1998, \u201cKuantum Bilgisayarlar Geliyor mu?\u201d: Kuramsal olarak, yap\u0131labilecekleri ve s\u00fct\u00fcn \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yacaklar\u0131 \u00e7oktand\u0131r kan\u0131tlanm\u0131\u015f durumda olan kuantum bilgisayarlar yava\u015f yava\u015f sahneye \u00e7\u0131k\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Eyl\u00fcl 1998, \u201cKuantum Bilgisayarlar\u0131\u201d: Bir kuantum bilgisayar\u0131 \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131labilecek. Fakat yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 \u00e7ok daha uzun zaman alabilir.<\/p>\n
Haziran 1999, \u201cKuantum Bilgisayarlar\u0131 \u0130\u00e7in Yeni At\u0131l\u0131mlar\u201d: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, birka\u00e7 y\u0131lda son p\u00fcr\u00fczlerin de giderilebilece\u011fi konusunda umutlular.<\/p>\n
May\u0131s 2003, \u201cKuantum Bilgisayarlar\u201d: \u00dcnl\u00fc bilimadam\u0131 Richard Feynman, 80\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda, klasik bilgisayarlar\u0131n kuantum yasalar\u0131na g\u00f6re i\u015fleyen sistemlerin sim\u00fclasyonunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluktan yola \u00e7\u0131karak, bir kuantum bilgisayar\u0131n bu i\u015fi daha iyi yapabilece\u011fini iddia etmi\u015fti\u2026 Kuantum bilgisayarlar konusundaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumu, klasik bilgisayarlar\u0131n 1930\u2019lardaki durumuna benziyor.<\/p>\n
Kas\u0131m 2004, \u201cKuantum Bilgisayarlara \u00d6nemli Yeni Bir Ad\u0131m\u201d: Ger\u00e7i s\u00fcre\u00e7, k\u0131smen rubidyum atomlar\u0131n\u0131n lazer \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 emme konusundaki yetersizli\u011finden kaynaklanan bir tak\u0131m kay\u0131plara u\u011fruyorsa da, Kuzmich, y\u00f6ntemin kuantum ileti\u015fim i\u00e7in yararl\u0131 ara\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 konusunda umutlu ve daha \u015fimdiden Matsukevich ile bu t\u00fcr ara\u00e7lar\u0131n tasar\u0131m\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n
A\u011fustos 2005, \u201c\u0130lk Kuantum Bilgisayar Kap\u0131da\u201d: \u00c7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r belli ba\u015fl\u0131 \u00fcniversitelerle, IBM, HP ve NEC gibi \u00f6nde gelen bili\u015fim \u015firketlerinin laboratuvarlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kuantum bilgisayarlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ya\u015fama ta\u015f\u0131yacak \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ama hi\u00e7biri, \u00e7al\u0131\u015fan bir makineyi 10 y\u0131ldan daha \u00f6nce ortaya koyabilecek durumda de\u011fil. Kanada\u2019n\u0131n Vancouver kentinde kurulu D-Wave Systems adl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015firketse, bu i\u015fi \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde ba\u015farmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
A\u011fustos 2006, \u201cKuantum Bilgisayar\u0131 Sormadan Cevaplatan T\u00fcrk: Onur Ho\u015ften ile S\u00f6yle\u015fi\u201d: G\u00fcn\u00fcn birinde ger\u00e7ekten i\u015fe yarar bir kuantum bilgisayar\u0131 piyasada g\u00f6r\u00fcr m\u00fcy\u00fcz ondan pek emin de\u011filim. E\u011fer g\u00f6r\u00fcrsek bunun 10-20 seneden \u00f6nce olaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc kuantum sistemleri olduk\u00e7a k\u0131r\u0131lgan ve kontrol\u00fc zor sistemler.<\/p>\n
Temmuz 2009, \u201cKuantum Bilgisayarlar\u0131\u201d: 7 kubitli bir bilgisayarla Shor algoritmas\u0131n\u0131 kullanarak 15\u2019in 3 ve 5\u2019in \u00e7arp\u0131m\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterebiliyoruz. Kuantum bilgisayarlar\u0131n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engellerden biri bilgisayar\u0131n \u00e7evreye etkile\u015fim sonucu kuantum \u00f6zelliklerini kaybetmesidir.<\/p>\n
Ekim 2012, \u201cKuantum Mekani\u011finden Kuantum Bilgisayarlar\u0131na\u201d: \u0130lk kuantum bilgisayarlar\u0131n\u0131n \u00fcretimine odaklanm\u0131\u015f firmalar\u0131n m\u00fchendisleri ve bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapan di\u011fer bilim insanlar\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 15-20 y\u0131l i\u00e7inde ilk kuantum bilgisayar\u0131n\u0131n prototipinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f ve \u00fcretime haz\u0131r olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
Peki, neden b\u00f6yle oluyor? Neden her yaz\u0131da \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bir kuantum bilgisayar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda \u00fcretilebilece\u011fi yaz\u0131yor ama bu y\u0131llar bir t\u00fcrl\u00fc gelmek bilmiyor?<\/p>\n
Sorunun yan\u0131t\u0131 kuantum bilgisayarlar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131nda. Kuantum fizi\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli (makro) nesnelerin fizi\u011fi de\u011fil k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli (mikro) nesnelerin \u00f6zelli\u011fi. Bu nesnelerle i\u015flem yapmaksa \u00e7ok zor; bu t\u00fcr nesnelerle i\u015flem yapabilmek i\u00e7in \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klar ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek ayg\u0131tlar gerekiyor. Bu da gereken ayg\u0131tlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir oday\u0131 kaplamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse kuantum bilgisayar\u0131 prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015femiyor.<\/p>\n
Bu nedenlerle, kuantum bilgisayarlar bir ger\u00e7eklikten \u00e7ok bir yan\u0131lsamaya benziyor. G\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kuantum bilgisayarlar y\u0131llardan beri tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ve hemen her y\u0131l da bu t\u00fcr bilgisayarlar\u0131n hayata ge\u00e7irilece\u011fi s\u00f6yleniyor. Ama y\u0131llar ge\u00e7iyor, \u00e7al\u0131\u015fan bir kuantum bilgisayar\u0131 halen ortaya konam\u0131yor. S\u00f6ylenen tek \u015fey, kuantum bilgisayarlar\u0131n b\u00fcy\u00fck potansiyel vaat etti\u011fi. Durumun b\u00f6yle oldu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in T\u00fcbitak Bilim ve Teknik dergisinin eski say\u0131lar\u0131nda konuyla ilgili yaz\u0131lara bir bakal\u0131m: Aral\u0131k 1995, \u201cKuantum […]<\/p>\n","protected":false},"author":377,"featured_media":23718,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[168,453,26,535],"tags":[288,1533,2918,34],"class_list":["post-23717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-131-sayi","category-bilisim","category-fizik","category-forum","tag-fizik","tag-kuantum","tag-kuantum-bilgisayarlar","tag-teknoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/377"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}