{"id":23910,"date":"2018-04-22T06:00:00","date_gmt":"2018-04-22T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=23910"},"modified":"2018-04-22T10:57:59","modified_gmt":"2018-04-22T07:57:59","slug":"yok-olmanin-yeni-bir-yolu-cinsel-secilim-uyarlanmalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/22\/yok-olmanin-yeni-bir-yolu-cinsel-secilim-uyarlanmalari","title":{"rendered":"Cinsel se\u00e7ilim uyarlanmalar\u0131 t\u00fcrsel yok olu\u015flara m\u0131 yol a\u00e7t\u0131?"},"content":{"rendered":"

Erkek bireyler e\u015flerini etkilemenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa vadede alabilir, ama Smithsonian Ulusal Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi\u2019nin bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re \u00fcreme konusundaki muazzam yat\u0131r\u0131mlar\u0131n da maliyetleri var.<\/p>\n

Paleontolog Gene Hunt\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki biliminsanlar\u0131, binlerce antik kabuklu fosilini analiz ederek bu t\u00fcr yar\u0131\u015fmalara \u00e7ok fazla enerji verilmesinin, t\u00fcrlerin de\u011fi\u015fime kar\u015f\u0131 direncini bozup yok olma riskini art\u0131rabilece\u011fini buldu. Hunt, M. Jo\u00e3o Fernandes Martins ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 bulgular\u0131n\u0131 11 Nisan 2018\u2019de Nature<\/em> dergisinde yay\u0131mlad\u0131lar.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fc, erkeklerin genellikle \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcnmesine ve e\u015fle\u015fme g\u00fcvencesine yard\u0131mc\u0131 olan, erkek ve kad\u0131nlar aras\u0131ndaki karakteristik farkl\u0131l\u0131klar olan cinsel dimorfizm (ikili farkl\u0131la\u015fma) \u00f6rneklerini sunmaktad\u0131r. Genleri gelecek nesillere aktarma ihtiyac\u0131 o kadar \u00f6nemlidir ki, baz\u0131 t\u00fcrlerde, erkekler bu cinsellikle ilgili \u00f6zelliklerin \u00fcretilmesi i\u00e7in \u00e7ok fazla enerji harcarlar; \u00f6rne\u011fin tavusku\u015funun \u00f6zenli kuyru\u011fu ve t\u00fcyleri veya bir filin kocaman, b\u00f6lgeyi savunan v\u00fccut b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc.<\/p>\n

Hunt, baz\u0131 biliminsanlar\u0131n\u0131n, enerjilerini \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler kazanmaya harcayan hayvanlar\u0131n ortamlar\u0131nda bir \u015fey de\u011fi\u015fti\u011finde, hayatta kalmak i\u00e7in gerekli kaynaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kalabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. Bu, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cinsel dimorfizme sahip t\u00fcrlerin yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131na neden olur. Ancak cinsel dimorfizmin t\u00fcrlerin hayatta kalmas\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini belirlemek zor; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu durumda, biliminsanlar\u0131 bir fosilden hayvan\u0131n erkek mi di\u015fi mi oldu\u011funu s\u00f6yleyemezler.<\/p>\n

\"\"
Di\u015fi (\u00fcstte), erkek (altta), ostrakod Cypideis salebrosa. Erkek olan kad\u0131na g\u00f6re daha uzun. Bunun, b\u00fcy\u00fck erkek cinsel organlar\u0131n\u0131 (maviyle vurgulanan) bar\u0131nd\u0131rmaya olan ihtiyac\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan olu\u015fan bir ekip, soylar\u0131n t\u00fckenmesinde cinsel se\u00e7imin rol\u00fcn\u00fc daha iyi anlamak i\u00e7in Smithsonian Ulusal Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi koleksiyonlar\u0131ndaki bu \u00f6rne\u011fi ve di\u011ferlerini inceledi. \u00a9 M. Jo\u00e3o Fernandes Martins, Smithsonian<\/figcaption><\/figure>\n

Yakla\u015f\u0131k 500 milyon y\u0131ld\u0131r gezegen \u00fczerinde bulunan ostrakod, k\u00fc\u00e7\u00fck kabuklular aras\u0131nda bir istisnad\u0131r. Ha\u015fha\u015f kabuklar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan ve ha\u015fha\u015f tohumundan daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan karides benzeri canl\u0131lar, fosil kay\u0131tlar\u0131nda korunan cinsiyete \u00f6zg\u00fc \u015fekillere sahiptir. Uzam\u0131\u015f g\u00f6vdeli ve kabuklu hayvanlar erkekken, di\u015filer genellikle topak \u015feklinde daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Hunt, uzam\u0131\u015f bir kabuk \u015feklinin erke\u011fin b\u00fcy\u00fck cinsiyet organlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fck organlar\u0131n muhtemelen daha fazla sperm \u00fcretmesi ve bireylerin \u00fcreme ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesiyle a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Hunt ve meslekta\u015flar\u0131, Smithsonian\u2019\u0131n Ulusal Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi, G\u00fcney Mississippi \u00dcniversitesi ve Louisiana Eyalet \u00dcniversitesi\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, toplad\u0131klar\u0131 ek fosillerden b\u00fcy\u00fck koleksiyonlar olu\u015fturdular. Erkek\/di\u015fi ayr\u0131m\u0131n\u0131n en belirgin oldu\u011fu ostrakod \u00e7iftlerinin \u00e7evrelerindeki de\u011fi\u015fikliklere di\u011ferlerinden daha savunmas\u0131z olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

Ekip, farkl\u0131 t\u00fcrlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 jeolojik katmanlardan, \u00f6rne\u011fin \u015feklini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dikkate alarak 6000\u2019den fazla \u00f6rnek toplad\u0131. Son analizleri, Ge\u00e7 Kretase d\u00f6neminde, yakla\u015f\u0131k 85 ila 65 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan 93 farkl\u0131 ostrakod t\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u00e7eriyordu.<\/p>\n

Baz\u0131 t\u00fcrler fosil koleksiyonlar\u0131nda tekrar tekrar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ekip, baz\u0131lar\u0131n\u0131n neredeyse 20 milyon y\u0131ll\u0131k s\u00fcre boyunca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti. Di\u011ferleri sadece birka\u00e7 y\u00fcz bin y\u0131l ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Erkeklerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u015fekli, t\u00fcrlerin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olarak belirlendi. Hunt, \u201cErkekler di\u015filerden daha b\u00fcy\u00fck ve daha uzun olduklar\u0131nda, bu t\u00fcrlerin fosil kay\u0131tlar\u0131nda uzun s\u00fcre kalma e\u011filiminde olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdik. Yok olma riskleri daha fazla\u201d dedi.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fey di\u011fer t\u00fcrler i\u00e7in de ge\u00e7erliyse, Hunt, biyologlar\u0131n\u0131n t\u00fcrlerin mevcut \u00e7evresel tehditlere kar\u015f\u0131 savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken cinsel dimorfizmi hesaba katmak isteyebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cE\u011fer \u00e7o\u011falmaya \u00e7ok fazla enerji ay\u0131rmak, ge\u00e7mi\u015fteki t\u00fcrlerin de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015fsa, belki de bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde koruma konusunda endi\u015fe duydu\u011fumuz t\u00fcrler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Erkek bireyler e\u015flerini etkilemenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa vadede alabilir, ama Smithsonian Ulusal Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi\u2019nin bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re \u00fcreme konusundaki muazzam yat\u0131r\u0131mlar\u0131n da maliyetleri var. Paleontolog Gene Hunt\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki biliminsanlar\u0131, binlerce antik kabuklu fosilini analiz ederek bu t\u00fcr yar\u0131\u015fmalara \u00e7ok fazla enerji verilmesinin, t\u00fcrlerin de\u011fi\u015fime kar\u015f\u0131 direncini bozup yok olma riskini art\u0131rabilece\u011fini buldu. Hunt, M. Jo\u00e3o […]<\/p>\n","protected":false},"author":808,"featured_media":23911,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,32],"tags":[2943,2944,1637],"class_list":["post-23910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","tag-cinsel-secilim","tag-dimorfizm","tag-dogal-secilim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t