Caltech\u2019teki biliminsanlar\u0131 ilk kez fel\u00e7li bir adam\u0131n kolundaki do\u011fal hisleri, beynin belirli bir b\u00f6lgesini k\u00fc\u00e7\u00fck bir elektrot dizisi ile uyararak uyand\u0131rd\u0131. Hastan\u0131n \u00fcst d\u00fczey bir omurilik lezyonu (doku bozulmas\u0131) vard\u0131 ve uzuvlar\u0131n\u0131 hareket ettirememenin yan\u0131 s\u0131ra, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 hissedemiyordu. \u00c7al\u0131\u015fma, bir g\u00fcn, protez uzuvlar\u0131 kullanan fel\u00e7li ki\u015filerin bu cihazlara yerle\u015ftirilen sens\u00f6rlerden fiziksel geri bildirim almalar\u0131na izin verebilir.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma n\u00f6robilim profes\u00f6r\u00fc Richard Andersen\u2019in laboratuvar\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Andersen, T & C Chen Beyin Makine Aray\u00fcz\u00fc Merkezi y\u00f6neticisi. Ara\u015ft\u0131rma e-Life<\/em> dergisinde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n Bedensel-duyusal (somatosens\u00f6r) korteks, bedensel duyumlar\u0131, hem propriyoseptif hisleri (hareket hissi veya v\u00fccudun uzaydaki pozisyonu) hem de derisel duyular\u0131 (bas\u0131n\u00e7, titre\u015fim, dokunma ve benzerleri) y\u00f6neten bir beyin \u015ferididir. Yap\u0131lan bu yeni \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00f6nce, benzer beyin b\u00f6lgelerini hedef alan sinirsel nakiller, \u00e7o\u011funlukla, ellerde kar\u0131ncalanma veya v\u0131z\u0131lt\u0131 gibi duyumlar \u00fcretmi\u015fti. Andersen laboratuvar\u0131n\u0131n implantlar\u0131 (nakilleri), hastan\u0131n kazadan \u00f6nce deneyimledi\u011fi duyumlara benzer bi\u00e7imde korteksin i\u00e7ini uyararak daha do\u011fal bir his \u00fcretebilmektedir.<\/p>\n Hasta \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir omurilik yaralanmas\u0131ndan sonra omuz a\u015fa\u011f\u0131s\u0131ndan fel\u00e7 olmu\u015ftu. \u0130ki k\u00fc\u00e7\u00fck elektrot dizisi bedensel-duyusal korteksine cerrahi olarak yerle\u015ftirildi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, b\u00f6lgedeki n\u00f6ronlar\u0131 bu elektrot dizilerini kullanarak, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck elektrik sinyalleriyle uyard\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131, dizilerden gelen uyar\u0131m\u0131n frekans\u0131, genli\u011fi ve yerine ba\u011fl\u0131 olarak tip, yo\u011funluk ve yere g\u00f6re de\u011fi\u015fen, s\u0131kma, dokunma, yukar\u0131 do\u011fru hareket hissi ve di\u011fer bir\u00e7ok his gibi farkl\u0131 do\u011fal duyumlar hissetti\u011fini bildirmi\u015ftir. \u0130lk kez, korteks i\u00e7i sinirsel uyar\u0131m ile bu do\u011fal duyular uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u201cBu olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekiciydi\u201d diyen kat\u0131l\u0131mc\u0131, duyumlar\u0131 anlat\u0131yor. \u201c\u00c7ok fazla s\u0131k\u0131\u015fma, s\u0131kma, hareket, bunun gibi \u015feyler vard\u0131. Umar\u0131m gelecekte birilerine yard\u0131m eder.\u201d<\/p>\n Farkl\u0131 tipte uyar\u0131mlar ger\u00e7ekten farkl\u0131 hisler uyand\u0131rsa da, belirli fiziksel hisleri y\u00f6neten sinirsel kodlar h\u00e2l\u00e2 belirsizdir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gelecekteki \u00e7al\u0131\u015fmalarda, belirli hisleri uyarmak ve bir t\u00fcr uyar\u0131c\u0131lar s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc ve bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen duyumlar\u0131 yaratmak i\u00e7in elektrotlar\u0131 yerle\u015ftirip, bedensel-duyusal korteksin bir b\u00f6lgesini uyar\u0131p kesin yollar\u0131 belirlemeyi umuyorlar.<\/p>\n Andersen\u2019e g\u00f6re bir sonraki b\u00fcy\u00fck ad\u0131m, teknolojiyi mevcut sinirsel protezlerle entegre etmektir. 2015 y\u0131l\u0131nda, Andersen\u2019in laboratuvar\u0131, beynimizin planlar\u0131\/ama\u00e7lar\u0131 y\u00f6neten b\u00f6lgesine yerle\u015ftirilmi\u015f elektrotlara bir protez robot kolu ba\u011flamak i\u00e7in beyin-makine aray\u00fczleri (BMIs) geli\u015ftirdi. Bu \u015fekilde, fel\u00e7li bir adam protez kolunu kullanarak bir barda\u011fa uzanmay\u0131, bu barda\u011f\u0131 kavramay\u0131 ve bir i\u00e7ki i\u00e7mek i\u00e7in barda\u011f\u0131 a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131. Cihaz\u0131n bedensel-duyusal kortekse ba\u011flanmas\u0131, fel\u00e7 olmu\u015f bir ki\u015finin protez uzuvlar\u0131 kullan\u0131rken tekrar hissetmesini sa\u011flayacak iki y\u00f6nl\u00fc BMIs olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n \u201c\u015eu anda, sinirsel protezler i\u00e7in mevcut olan tek geri bildirim g\u00f6rseldir, bu da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n robotik bacaklar\u0131n beyin kontroll\u00fc operasyonlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeleri i\u00e7in izleyebildikleri anlam\u0131na gelir\u201d diyor Andersen. \u201cBununla birlikte, bir nesne kavrand\u0131ktan sonra, ayn\u0131 zamanda nesneyi ustal\u0131kla hareket ettirmek i\u00e7in somatosens\u00f6rik bilgiye sahip olmak \u00f6nemlidir. Uyaran-uyar\u0131lm\u0131\u015f somatosens\u00f6rik hislerin sahip oldu\u011fu potansiyele ek olarak somutla\u015ft\u0131rma duyusunun \u00fcretilmesinin avantaj\u0131na da sahiptir; \u00f6rne\u011fin, bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 robotik uzvun v\u00fccudunun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu zamanla hissedebilir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Caltech\u2019teki biliminsanlar\u0131 ilk kez fel\u00e7li bir adam\u0131n kolundaki do\u011fal hisleri, beynin belirli bir b\u00f6lgesini k\u00fc\u00e7\u00fck bir elektrot dizisi ile uyararak uyand\u0131rd\u0131. Hastan\u0131n \u00fcst d\u00fczey bir omurilik lezyonu (doku bozulmas\u0131) vard\u0131 ve uzuvlar\u0131n\u0131 hareket ettirememenin yan\u0131 s\u0131ra, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 hissedemiyordu. \u00c7al\u0131\u015fma, bir g\u00fcn, protez uzuvlar\u0131 kullanan fel\u00e7li ki\u015filerin bu cihazlara yerle\u015ftirilen sens\u00f6rlerden fiziksel geri bildirim […]<\/p>\n","protected":false},"author":746,"featured_media":23927,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35,33],"tags":[2948,2949,2946,2947],"class_list":["post-23926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji","category-saglik-bilimleri","tag-bedensel-duyusal-korteks","tag-beyin-implanti","tag-felc","tag-somatosensor-korteks"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t