Milyonlarca \u00c7inli \u00e7ift\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, olduk\u00e7a geni\u015f \u00e7apl\u0131 ve on y\u0131l s\u00fcren deney, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131ma kan\u0131ta dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m getiriyor.<\/p>\n
1958 y\u0131l\u0131nda Mao Zedong \u00f6nderli\u011findeki \u00c7in, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir at\u0131l\u0131m yapt\u0131; ulus genelindeki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7iftlikleri kolektifle\u015ftirip tar\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131m uygulamas\u0131 getirerek tar\u0131msal verimlili\u011fi artt\u0131racak politik bir projeye ba\u015flad\u0131. Ne yaz\u0131k ki bu giri\u015fim bir k\u0131tl\u0131kla sonland\u0131.<\/p>\n
Art\u0131k bilim pek \u00e7ok sorunun \u00fcstesinden gelebiliyor; 10 y\u0131l boyunca devam eden ve milyonlarca \u00e7ift\u00e7inin haftal\u0131k rapor verdi\u011fi devasa bir deneyle. Nature<\/em>\u2019da \u00e7\u0131kan yaz\u0131da, \u00c7inli biliminsanlar\u0131n\u0131n, \u00fclkede k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerinin zirai verimlili\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in gerekli kan\u0131ta dayal\u0131 teknikleri nas\u0131l belirleyip sonraki nesillere aktar\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131klar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor (Z. Cui\u00a0et al.,<\/em> Nature<\/em>, http:\/\/dx.doi.org\/10.1038\/nature25785; 2018). T\u00fcm bunlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan tar\u0131msal aletlerin payla\u015f\u0131m\u0131 de\u011fil, yerel ko\u015fullar ve tar\u0131msal ihtiya\u00e7larla ilgili bilimsel verilerin toplanmas\u0131 ve biriktirilmesi.<\/p>\n 2005 ve 2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda devam eden projede \u00f6ncelikle sulama, bitki yo\u011funlu\u011fu ve ekim derinli\u011fi gibi de\u011fi\u015fkenlerin tar\u0131msal verimlili\u011fi nas\u0131l etkiledi\u011fi belirlenmi\u015f. Proje bu bilgiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir\u00e7ok b\u00f6lgede en iyi uygulamalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesine \u00f6nayak olmu\u015f ve bu y\u00f6ntemlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcney \u00c7in\u2019de pirin\u00e7lerin geleneksel olarak ekilenden \u00e7ok daha s\u0131k, metrekareye 20 tohum deli\u011fi d\u00fc\u015fecek \u015fekilde ekilmesi bu uygulamalardan biri.<\/p>\n Sonu\u00e7lar ortada: M\u0131s\u0131r, pirin\u00e7 ve bu\u011fday \u00fcretimi bu on y\u0131l i\u00e7inde y\u00fczde 11 artarken, zararl\u0131 ve pahal\u0131 g\u00fcbrelerin kullan\u0131m\u0131, bitkiye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermekle birlikte y\u00fczde 15 – y\u00fczde 18 aras\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6stermi\u015f. \u00c7ift\u00e7iler topraklar\u0131 i\u00e7in daha az para harcay\u0131p, daha fazla kazanm\u0131\u015flar ve h\u00e2l\u00e2 bu y\u00f6ntemleri kullanmaya devam ediyorlar.<\/p>\n Sonu\u00e7lar, b\u00f6ylesine kalabal\u0131k bir gezegende s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelecek in\u015fa etme aray\u0131\u015f\u0131ndakilere umut veriyor. Ne de olsa 2,5 milyar k\u00fc\u00e7\u00fck arazi sahibi \u00e7ift\u00e7i, d\u00fcnyadaki i\u015flenebilir topraklar\u0131n y\u00fczde 60\u2019\u0131nda \u00fcretim yap\u0131yor. Bunun da \u00f6tesinde, projeden pek \u00e7ok ders \u00e7\u0131kartmak m\u00fcmk\u00fcn. Birincisi, bilimsel yakla\u015f\u0131mla tar\u0131msal verimlili\u011fi artt\u0131rabilece\u011fimiz ve \u00e7evreye verilen zarar\u0131 azaltabilece\u011fimiz. \u0130kincisi b\u00f6yle bir ba\u015far\u0131 i\u00e7in, ekonomistlerin maddi olmayan varl\u0131klar diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kaynaklara -gerekli bilgiyi yaymak ve biliminsanlar\u0131na eri\u015fim sa\u011flamak ama\u00e7l\u0131 a\u011flar olu\u015fturulmas\u0131 gibi- yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u015fart oldu\u011fu. Yarat\u0131lan ara\u015ft\u0131rma a\u011f\u0131n\u0131n boyutuysa takdire \u015fayan; 37,7 milyon hektara yay\u0131lm\u0131\u015f 1200 biliminsan\u0131, 65.000 yerel memur, 14.000 end\u00fcstri temsilcisi ve 21 milyon \u00e7ift\u00e7i.<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n -tabii bu durumda teknisyen ve yerel y\u00f6netim ofislerindeki b\u00fcrokratlar\u0131n da- bu a\u011flar\u0131n i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7al\u0131\u015fma, bu g\u00f6revlilerin maliyetlerinden katbekat \u00fcst\u00fcn ekonomik ve \u00e7evresel faydalar\u0131 nas\u0131l sa\u011flayabilece\u011fini ortaya koyuyor. Maalesef pek \u00e7ok \u00fclkede bu meslekler ve bunlara ba\u011fl\u0131 a\u011flar b\u00fct\u00e7e kesintisine u\u011fruyor, \u00fcstelik \u00e7o\u011fu zaman da kaderin bir cilvesi olarak verimlilik ad\u0131na.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dersse, ayn\u0131 y\u00f6ntemlerin teorik olarak ba\u015fka b\u00f6lgelerdeki tar\u0131msal verimlili\u011fi artt\u0131rmak i\u00e7in de kullan\u0131labilece\u011fi. Fakat bunu yapmak kolay olmayacak. \u00c7in iyi geli\u015fmi\u015f bir b\u00f6lgesel altyap\u0131ya ve g\u00f6rece etkili merkezi kontrole sahip bir \u00fclke, projenin bu kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7apta hayata ge\u00e7mesini sa\u011flayan da bu iki unsur olmu\u015f. Hindistan ve Afrika -benzer bir yakla\u015f\u0131mdan faydalanabilecek iki b\u00f6lge- bu avantajlara sahip de\u011fil. Bu da, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00c7in\u2019in \u00f6tesine ta\u015f\u0131may\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olmasa da, olduk\u00e7a zor bir hale getiriyor.<\/p>\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ders, program\u0131n g\u00f6zlemlenmesi ve g\u00fcncellenmesi gerekti\u011fi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sundu\u011fu tavsiyeler, belirli b\u00f6lgelerdeki \u00e7ift\u00e7ilerin ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00f6zg\u00fc olarak belirlenmi\u015f; ancak bunlar de\u011fi\u015febilir, \u00f6zellikle de iklimin de\u011fi\u015fmeye devam etti\u011fi mevcut durumda. Ba\u015far\u0131y\u0131 peki\u015ftirmek ad\u0131na, \u00e7ift\u00e7iler ve projeye dahil olan biliminsanlar\u0131, \u00f6nerilen uygulamalara ekleme \u00e7\u0131kartma yapmaya devam etmeli.<\/p>\n \u00c7in art\u0131k bu projenin \u00fczerine yenilikler ekleyerek devam etmeli. 200 milyon k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahibi \u00e7ift\u00e7i hen\u00fcz bu bilgi a\u011f\u0131na dahil de\u011fil ve dolay\u0131s\u0131yla buradaki \u00f6nerileri uygulayam\u0131yor. Bu \u00e7ift\u00e7ilere ula\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda, ufak \u00e7abalarla b\u00fcy\u00fck i\u015fler ba\u015far\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar mevcut ancak birbirinden ayr\u0131 a\u011flardan faydalanabilir. Bunlardan biri de 21 vilayette i\u015fleyen ve b\u00fcy\u00fck \u00e7e\u015fitlilikte bitki t\u00fcrlerini kapsayan Science And Technology Backyard Platformu (Bilim ve Teknoloji Arka Bah\u00e7esi). Tar\u0131m alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan biliminsanlar\u0131n\u0131 k\u00f6ylerde ya\u015famak \u00fczere getirten ve daha iyi teknikleri \u00e7ift\u00e7ilere uygulamal\u0131 olarak anlatan bu ve benzeri projeler, \u00e7ift\u00e7ilerin \u00f6\u011frenmeye devam etmesini sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131labilir. B\u00f6cekle m\u00fccadele ve g\u00fcbreye alternatif olarak baklagillerin kullan\u0131m\u0131 gibi di\u011fer tar\u0131msal se\u00e7enekleri ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de bu t\u00fcr projelere ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n Ancak belki de en \u00f6nemli ders, mevcut teknolojinin daha iyi kullan\u0131m\u0131n\u0131n, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde daha fazla besin \u00fcretimini sa\u011flayabilecek olmas\u0131. \u00c7inli \u00e7ift\u00e7ilere verilen tavsiyeler agronomlar\u0131 (tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131) \u015fa\u015f\u0131rtmam\u0131\u015f olsa gerek. Yine de projeye dahil olan biliminsanlar\u0131, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayan vizyona ve kaynaklara sahip olduklar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir alk\u0131\u015f\u0131 hak ediyor.<\/p>\n Bu denli b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada beklentileri yakalayabilmi\u015f olmak b\u00fcy\u00fck heyecan veriyor. Asl\u0131nda t\u00fcm bu fark\u0131 yaratan da, projenin kapsam alan\u0131n\u0131n bu kadar b\u00fcy\u00fck olmas\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma, en ba\u015far\u0131l\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir kazan\u0131m sa\u011flad\u0131: En dik kafal\u0131 \u00e7ift\u00e7ileri bile, verimlilik ve \u00fcretkenlik ad\u0131na uygulamalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ikna etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Milyonlarca \u00c7inli \u00e7ift\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, olduk\u00e7a geni\u015f \u00e7apl\u0131 ve on y\u0131l s\u00fcren deney, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131ma kan\u0131ta dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m getiriyor. 1958 y\u0131l\u0131nda Mao Zedong \u00f6nderli\u011findeki \u00c7in, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir at\u0131l\u0131m yapt\u0131; ulus genelindeki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7iftlikleri kolektifle\u015ftirip tar\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131m uygulamas\u0131 getirerek tar\u0131msal verimlili\u011fi artt\u0131racak politik bir projeye ba\u015flad\u0131. Ne yaz\u0131k ki bu giri\u015fim bir k\u0131tl\u0131kla sonland\u0131. […]<\/p>\n","protected":false},"author":928,"featured_media":23981,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,217,235],"tags":[609,2960,2961,2959,2962],"class_list":["post-23980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-cevre-bilimleri","category-guncel","tag-cin","tag-devasa-deney","tag-mao-zedung","tag-surdurulebilir-tarim","tag-tarimsal-verimlilik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t