{"id":24369,"date":"2018-05-14T05:50:17","date_gmt":"2018-05-14T02:50:17","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=24369"},"modified":"2018-05-14T11:17:29","modified_gmt":"2018-05-14T08:17:29","slug":"avrupalilarin-atalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/05\/14\/avrupalilarin-atalari","title":{"rendered":"Avrupal\u0131lar\u0131n atalar\u0131"},"content":{"rendered":"

Tar\u0131m, yeni bir \u00fcretim bi\u00e7imi olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6nce Bereketli Hilal ya da Levant isimleri ile de bildi\u011fimiz Yak\u0131ndo\u011fu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Yak\u0131ndo\u011fu bu anlat\u0131mda arkeolojik bir co\u011frafyay\u0131 karakterize eder ve Ortado\u011fu\u2019dan farkl\u0131 olarak \u00e7o\u011funlukla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Anadolu, Suriye, Irak, L\u00fcbnan, \u0130srail ve Filistin\u2019in bulundu\u011fu b\u00f6lgeyi kapsar. Tar\u0131m devriminin ger\u00e7ekle\u015fmesinin ard\u0131ndan bu yeni \u00fcretim bi\u00e7imi Anadolu \u00fczerinden Avrupa\u2019ya yay\u0131ld\u0131. Tar\u0131msal \u00fcretim bi\u00e7iminin geni\u015flemesi sadece ekonomik, teknolojik ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimlere de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumlar aras\u0131 genetik ve dil g\u00f6\u00e7lerine ve etkile\u015fimlerine de neden oldu. Ancak ilk \u00e7ift\u00e7ilerin Avrupa\u2019ya olan g\u00f6\u00e7\u00fc bu topraklara ilk kez insanlar\u0131n ula\u015fmas\u0131 anlam\u0131na gelmiyor, sadece neolitik d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f yeni bir \u00fcretim bi\u00e7imi olan tar\u0131m\u0131n Avrupa\u2019ya ula\u015fmas\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Tar\u0131msal \u00fcretim bi\u00e7imi Avrupa\u2019ya ula\u015fmadan \u00f6nce, neredeyse 40 biny\u0131ld\u0131r yerli avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar bu b\u00f6lgede bulunuyordu.<\/p>\n

Genetik \u00e7al\u0131\u015fmalar Avrupal\u0131 avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklarla ilk Avrupal\u0131 \u00e7ift\u00e7ilerin genetik olarak farkl\u0131 oldu\u011funu, Avrupal\u0131 ilk \u00e7ift\u00e7ilerin Anadolu ve Yak\u0131ndo\u011fulu topluluklara yak\u0131n oldu\u011funu belirtiyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131n atalar\u0131n\u0131n yerli avc\u0131 toplay\u0131c\u0131 topluluklar m\u0131, yoksa Yak\u0131ndo\u011fu\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden ilk \u00e7ift\u00e7iler mi oldu\u011fu ise inceleme alt\u0131nda. Antropoloji ve arkeoloji alanlar\u0131nda Avrupal\u0131lar\u0131n k\u00f6kenleriyle ilgili en \u00f6nemli sorulardan biri de bu. Avrupal\u0131lar\u0131n atalar\u0131 tar\u0131m devrimi ile buraya Anadolu \u00fczerinden ula\u015fan topluluklar m\u0131, yoksa zaten orda binlerce y\u0131ld\u0131r bulunan avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar m\u0131? Bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131n\u0131n genetik olarak her iki atasal gruptan melezle\u015fti\u011fini vurguluyordu. Ancak durum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden daha kar\u0131\u015f\u0131k. Bu sorunun cevab\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Avrupa\u2019da en eski neolitik yerle\u015fimlerde ke\u015ffedilen insan iskeletlerinden elde ettikleri atasal DNA materyalini g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar. Sonu\u00e7lar beklenmedik d\u00fczeyde ilgin\u00e7.<\/p>\n

Nature<\/em> dergisinin 18 Eyl\u00fcl 2014 tarihli 513. say\u0131s\u0131nda 123 yazar\u0131n imza att\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada dokuz atasal genom dizilimi elde edilmi\u015f. Bu genom dizilimlerinin say\u0131s\u0131 ve elde edildi\u011fi yerle\u015fim alanlar\u0131 s\u0131ra ile: Bir genom dizilimi, Almanya\u2019da Avrupa\u2019n\u0131n en geni\u015f alana yay\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ift\u00e7i k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan Linear \u00c7anak \u00c7\u00f6mlek K\u00fclt\u00fcr\u00fc ile karakterize olan ve 7000 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilen bir yerle\u015fim alan\u0131nda bulunan ve makalede \u201cStuttgart\u201d kod adl\u0131 insan (di\u015fi) iskeletinden elde edilmi\u015f; bir genom dizilimi L\u00fcksemburg\u2019da Loschbour kaya s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131nda bulunan, 8000 y\u0131l \u00f6ncesine ait olan ve avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imini karakterize eden k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131nt\u0131larla birlikte bulunan insan (erkek) iskeletinden elde edilmi\u015f; ve son olarak yedi genom dizilimi \u0130sve\u00e7\u2019te yine bir avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 mezar\u0131 olan Motalakaya s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131nda bulunmu\u015f bir insan (erkek) iskeletinden elde edilmi\u015f.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu bireyler aras\u0131nda Stuttgart \u00f6rne\u011finde y\u00fcksek oranda t\u00fck\u00fcr\u00fck amilaz gen (AMY1) kopyas\u0131na rastlarken, bu gen kopyas\u0131n\u0131n Motala ve Loschbour bireylerinde az oranda olmas\u0131ndan, Stuttgart bireyinin daha fazla ni\u015fastal\u0131 besinler t\u00fcketti\u011fi sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Di\u011fer bireylerin avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imine ve Stuttgart bireyinin de tar\u0131msal \u00fcretim bi\u00e7imine sahip oldu\u011funu hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, uyumlu ve mant\u0131kl\u0131 bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bununla birlikte bu gen kopyas\u0131n\u0131n Loschbour bireyinde bulunma oran\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131nda bulunan en y\u00fcksek orana e\u015fde\u011fer olmas\u0131, bu genin tar\u0131msal \u00fcretim bi\u00e7imi ile \u00f6zellikle se\u00e7ilen bir gen olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n hesaba kat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n

Loschbour ve Stuttgart insanlar\u0131n\u0131n her ikisi de koyu renkli sa\u00e7lara sahipti. Stuttgart bireyi kahverengi g\u00f6z rengine sahip iken Loschbour ve Motala bireyleri mavi ya da a\u00e7\u0131k renk g\u00f6z rengine sahipti. Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131nda sabit olan ve Stuttgart bireyinde homozigot olan SLC24A5 aleline (a\u00e7\u0131k renk deri rengini kontrol eder) Loschbour bireyinde rastlanmazken, Motala bireyinde bu alelin t\u00fcremi\u015f bir versiyonun tek bir kopyas\u0131na rastlanm\u0131\u015f. Bu durumda Loschbour avc\u0131 toplay\u0131c\u0131 bireyi a\u00e7\u0131k renk g\u00f6ze ve koyu ten rengine sahip olmal\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu durumun SLC24A5 alelinin Avrupaya gelen ilk \u00e7ift\u00e7ilerden daha \u00f6nce varoldu\u011funun kan\u0131t\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n

\"\"
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupa insan\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 genetik miras\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan eski insan kemiklerinden biri, 7000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f bir Alman \u00e7ift\u00e7inin kafatas\u0131. \u00a9 Joanna Drath\/T\u00fcbingen \u00dcniversitesi<\/figcaption><\/figure>\n

Atasal genom dizilimlerinin kendi aralar\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan sonra, bu genom dizilimleri 203 farkl\u0131 topluluktan 2345 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n genetik \u00f6zellikleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n sonucunda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131n atasal gruplar\u0131 olan Avrupal\u0131 avc\u0131-toplay\u0131c\u0131lar ve Yak\u0131ndo\u011fu \u00e7ift\u00e7i g\u00f6\u00e7menler aras\u0131na, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve yeni bir atasal grup ekleniyor: Kuzey Avrasyal\u0131 atalar. Bu atasal grup, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131n gen havuzuna, ayr\u0131ca bundan yakla\u015f\u0131k 15 biny\u0131l \u00f6nce Bering Bo\u011faz\u0131n\u0131 kullanarak Avrasya\u2019dan Kuzey Amerika\u2019ya ge\u00e7en topluluklar\u0131n gen havuzuna da katk\u0131da bulunmu\u015f bir grup. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar neredeyse b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupal\u0131lar\u0131n, bu \u00fc\u00e7 atasal gruptan genlere sahip oldu\u011funu belirtiyor. Bununla birlikte genetik katk\u0131n\u0131n oran\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar var.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Kuzey Avrupal\u0131lar daha \u00e7ok oranda avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 genetik katk\u0131s\u0131na sahipken, G\u00fcney Avrupal\u0131lar daha \u00e7ok Yak\u0131ndo\u011fu \u00e7ift\u00e7i g\u00f6\u00e7menlerin genetik katk\u0131s\u0131na sahip. Fakat \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc atasal grup olan Kuzey Avrasyal\u0131lardan nas\u0131l genetik katk\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz bilinmiyor, ancak d\u00fc\u015f\u00fck oranlarda da olsa b\u00fct\u00fcn Avrupal\u0131larda Kuzey Avrasya genetik katk\u0131s\u0131 mevcut. Bir \u015fekilde neolitik devrim olan tar\u0131msal \u00fcretim bi\u00e7iminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra, Kuzey Avrasyal\u0131lar ile Avrupal\u0131lar aras\u0131nda bir genetik etkile\u015fim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmal\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan biri olan T\u00fcbingen \u00dcniversitesi\u2019nden Johannes Krause bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u015fu \u015fekilde sonland\u0131r\u0131yor: \u201cBizler atalar\u0131m\u0131z\u0131n kompleks genetik ili\u015fkilerini anlamaya daha yeni ba\u015flad\u0131k. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan elde edece\u011fimiz genetik bilgi bizlerin tarih\u00f6ncesi ge\u00e7mi\u015fini ayd\u0131nlatacak.\u201d<\/p>\n

Daha fazla bilgi i\u00e7in kaynak:<\/strong> Lazaridis et al., 2014; \u201cAncient human genom es suggest three ancestral populat\u0131ons for present-day Europeans\u201d, Nature <\/em>513, 409-416.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tar\u0131m, yeni bir \u00fcretim bi\u00e7imi olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6nce Bereketli Hilal ya da Levant isimleri ile de bildi\u011fimiz Yak\u0131ndo\u011fu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Yak\u0131ndo\u011fu bu anlat\u0131mda arkeolojik bir co\u011frafyay\u0131 karakterize eder ve Ortado\u011fu\u2019dan farkl\u0131 olarak \u00e7o\u011funlukla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Anadolu, Suriye, Irak, L\u00fcbnan, \u0130srail ve Filistin\u2019in bulundu\u011fu b\u00f6lgeyi kapsar. Tar\u0131m devriminin ger\u00e7ekle\u015fmesinin ard\u0131ndan bu yeni \u00fcretim bi\u00e7imi Anadolu […]<\/p>\n","protected":false},"author":180,"featured_media":24374,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[165,211,19],"tags":[3068,746,3069,3065,3066,3067],"class_list":["post-24369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-128-sayi","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","tag-ata","tag-avrupa","tag-homozigot","tag-linear","tag-loschbour","tag-motolokaya"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t