{"id":2478,"date":"2015-04-06T13:21:26","date_gmt":"2015-04-06T10:21:26","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=2478"},"modified":"2015-04-06T13:21:26","modified_gmt":"2015-04-06T10:21:26","slug":"gece-yasayan-insanlarin-psikopat-egilimleri-mi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/04\/06\/gece-yasayan-insanlarin-psikopat-egilimleri-mi-var","title":{"rendered":"Gece ya\u015fayan insanlar\u0131n psikopat e\u011filimleri mi var?"},"content":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek\u2019in notu:<\/strong> A\u015fa\u011f\u0131daki haberi, okurlar\u0131m\u0131z\u0131n bir mesafeyle okumalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Haberi yay\u0131mlama nedenimiz, \u201cs\u00f6zde-bilimsel\u201d ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n da, \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u201cbilimsel bir k\u0131l\u0131fla\u201d gelebilece\u011fine \u00f6rnek sunmakt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmada, biyolojik oldu\u011fu savlanan \u00f6zelliklerin, sadece \u201canket\u201d yoluyla test edilmesi gibi bir abs\u00fcrtl\u00fck s\u00f6z konusu. “Su\u00e7lu olunmaz, do\u011fulur” sav\u0131ndaki haber, insanlar aras\u0131nda bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kolayl\u0131kla temel olu\u015fturabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ahlaki yarg\u0131lar\u0131n\u0131 da i\u015fin i\u00e7ine katmaktan ve bunu \u201cbilimsellik\u201d diye sunmaktan \u00e7ekinmedikleri, \u00f6rne\u011fin \u201ctek gecelik ili\u015fki ya\u015famay\u0131\u201d su\u00e7a yatk\u0131nl\u0131k ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla kolayl\u0131kla e\u015fle\u015ftirdikleri g\u00f6r\u00fclecektir. Evrimi de, adeta iyilerle-k\u00f6t\u00fclerin bir sava\u015f\u0131 gibi yorumlad\u0131klar\u0131 dikkatlerden ka\u00e7mayacakt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n, psikoloji dal\u0131nda, 2014 sonbahar\u0131nda sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131klanan, Ig Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtelim. Bu \u00f6d\u00fcl, Amerikan Harvard \u00dcniversitesi\u2019nde, Nobel \u00d6d\u00fclleri\u2019nin bir parodisi olarak, s\u0131rad\u0131\u015f\u0131, komik ve sa\u00e7ma bilim konular\u0131na veriliyor.<\/p>\n

Geceleri \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve oyun oynamay\u0131 tercih eden insanlar\u0131n, \u201c\u00fc\u00e7l\u00fc karanl\u0131k\u201d denilen psikopatl\u0131k, narsistlik ve manip\u00fclasyon g\u00fcc\u00fc gibi psikolojik \u00f6zelliklere sahip olacak \u015fekilde evrimle\u015ftiklerini \u00f6ne s\u00fcren bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131mland\u0131.
\nBu teoriye g\u00f6re bu karakterler birlikte evrimle\u015fti; \u00e7\u00fcnk\u00fc karanl\u0131k, su\u00e7lulara ve doland\u0131r\u0131c\u0131lara kendilerini insanlar\u0131n merakl\u0131 g\u00f6zlerinden saklayacak evrimsel bir avantaj sa\u011fl\u0131yor.
\nKaranl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn elemanlar\u0131na d\u00fcnyan\u0131n her yerinde rastlanabilir. Dergiler b\u00fct\u00fcn jenerasyonlar\u0131 narsist olarak etiketler, psikologlar psikopatlar\u0131n en \u00e7ekici bulaca\u011f\u0131 mesleklerin listelerini yapar ve Makyavelci aileler, \u00e7ocuk yeti\u015ftirme tavsiyeleri i\u00e7in politik manip\u00fclasyonun temellerine ba\u015fvurur.
\nFakat kimi psikologlar, baz\u0131 insanlar\u0131n bu \u00fc\u00e7 karakterin kokteyliyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: Bunun temelindeyse, karanl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn evrimsel bir adaptasyon olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi var. Ara\u015ftrma bu \u00f6zelliklerin baz\u0131 bireylere hayatta kalma ve \u00fcreme avantaj\u0131 verdi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.
\nAvustralya\u2019daki Western Sydney \u00dcniversitesi\u2019nden Peter Jonason\u2019\u0131n tezine g\u00f6re, karanl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcye sahip insanlar gece ku\u015flar\u0131 olmak i\u00e7in evrilmi\u015f olabilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc gece vakti psikopatl\u0131k yapmak i\u00e7in harika bir zamand\u0131r.<\/p>\n

Uyku d\u00f6ng\u00fcleri ve ki\u015filik<\/strong><\/em>
\nPsikologlar var olan karakterlere ek olarak, bireylerin do\u011fal uyuma ve uyanma modellerinin oldu\u011funu buldu. Bu modeller genetik \u00f6zelliklere dayan\u0131rken, g\u00fcn\u00fcn hangi saatinde uyumam\u0131z gerekti\u011fini ve ne zaman en uyan\u0131k, zeki ve tetikte olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczenliyorlar.
\nGece ku\u015flar\u0131 kendilerini gece saatlerinde daha ak\u0131ll\u0131, yarat\u0131c\u0131 ve \u00fcretken hissediyorlar. Erken kalkanlar ise liderlik ve otoriteyle ilgili testlerde daha fazla puan al\u0131rken, toplumun iyili\u011fi u\u011fruna de\u011fi\u015fmeye b\u00fcy\u00fck yatk\u0131nl\u0131k g\u00f6steriyorlar. \u00d6te yandan, gece ku\u015flar\u0131 \u00e7ok d\u0131\u015fad\u00f6n\u00fck, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 ve hatta aldat\u0131c\u0131 olabilir. Yata\u011fa erken gidenlerden daha az sevimlidirler ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bireysel y\u00f6nelimleri vard\u0131r.
\nErkek gece ku\u015flar\u0131, daha y\u00fcksek e\u015f bulma oran\u0131 gibi evrimsel avantajlara sahip olabilecekleri gibi, daha fevri davran\u0131r ve risk almaktan \u00e7ekinmezler.
\nPersonality and Individual Differences(Ki\u015filik ve Bireysel Farkl\u0131l\u0131klar) dergisinde yay\u0131mlanan makalede \u201cKaranl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcye ba\u011fl\u0131 bu \u00f6zellikler bir gecelik ili\u015fkileri, birini ba\u015ftan \u00e7\u0131karmay\u0131 ya da risk almay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir\u201d deniliyor.<\/p>\n

Polisler h\u0131rs\u0131zlara kar\u015f\u0131<\/strong><\/em>
\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, tek gecelik ili\u015fkileri olan, su\u00e7 i\u015fleyen ve risk i\u00e7eren eylemlerde bulunan \u201cdoland\u0131r\u0131c\u0131lar\u201d ile onlar\u0131 cezaland\u0131racak olanlar aras\u0131nda evrimsel bir yar\u0131\u015f oldu\u011funa inan\u0131yor. Sonu\u00e7 olarak, karanl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcye sahip insanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n az oldu\u011fu ve di\u011ferlerinin uyudu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla yakalanma ihtimallerinin az oldu\u011fu saatleri tercih edecek \u015fekilde evrimle\u015fmi\u015f olabilirler.
\nYani, k\u0131saca, erken kalkanlar polis, gece ku\u015flar\u0131 ise h\u0131rs\u0131z. Bu teorinin do\u011frulu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in Jonason ve meslekta\u015flar\u0131, se\u00e7tikleri 263 g\u00f6n\u00fcll\u00fcye karanl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6zelliklerini test edecek \u00fc\u00e7 anket verdiler.
\nBu anketlerde, g\u00f6n\u00fcll\u00fclere \u201c\u0130nsanlar\u0131 etkilemek gibi bir do\u011fal yetene\u011fim var\u201d (narsisistlik g\u00f6stergesi), \u201cH\u0131zl\u0131 araba kullanmaktan ho\u015flan\u0131r\u0131m\u201d veya \u201cYalan makinesini atlatabilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d (psikopatl\u0131k g\u00f6stergesi) ve \u201c \u00d6ne ge\u00e7mek i\u00e7in arada bir k\u0131sa yol kullanmak gerekir\u201d (Makyavelizm g\u00f6stergesi) gibi \u00f6nermelere ne kadar kat\u0131ld\u0131klar\u0131 soruldu. Beklendi\u011fi gibi, geceleri daha ge\u00e7 yatanlar, her bir karanl\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fc testinden, yata\u011fa erken gidenlerden daha y\u00fcksek puanlar ald\u0131.
\nBiliminsanlar\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n, \u00e7o\u011fu g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi olmas\u0131, yani ge\u00e7 yatma sebeplerinin ya\u015fam tarz\u0131 ve \u00f6\u011frencilik hayat\u0131n\u0131n gereklilikleri oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n

\u00c7eviren: Derya Yavuz
\n\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik Blm<\/strong><\/em><\/p>\n

Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencealert.com\/new-study-suggests-night-owls-have-psychopathic-traits<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek\u2019in notu: A\u015fa\u011f\u0131daki haberi, okurlar\u0131m\u0131z\u0131n bir mesafeyle okumalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Haberi yay\u0131mlama nedenimiz, \u201cs\u00f6zde-bilimsel\u201d ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n da, \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u201cbilimsel bir k\u0131l\u0131fla\u201d gelebilece\u011fine \u00f6rnek sunmakt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmada, biyolojik oldu\u011fu savlanan \u00f6zelliklerin, sadece \u201canket\u201d yoluyla test edilmesi gibi bir abs\u00fcrtl\u00fck s\u00f6z konusu. “Su\u00e7lu olunmaz, do\u011fulur” sav\u0131ndaki haber, insanlar aras\u0131nda bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kolayl\u0131kla temel olu\u015fturabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ahlaki yarg\u0131lar\u0131n\u0131 da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,36],"tags":[],"class_list":["post-2478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-psikoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t