{"id":24931,"date":"2014-10-01T12:50:23","date_gmt":"2014-10-01T09:50:23","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=24931"},"modified":"2018-05-09T13:09:03","modified_gmt":"2018-05-09T10:09:03","slug":"darussafaka-ruhu-ve-ozdemir-basat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/10\/01\/darussafaka-ruhu-ve-ozdemir-basat","title":{"rendered":"Dar\u00fc\u015f\u015fafaka ruhu ve \u00d6zdemir Ba\u015fat"},"content":{"rendered":"<blockquote class=\"td_quote_box td_box_center\"><p><em>\u00d6zdemir Abi\u2019nin raflar\u0131nda \u00e7ok\u00e7a g\u00fcncel bilim kitaplar\u0131 da bulunurdu. \u201c\u00d6b\u00fcr d\u00fcnyaya gidece\u011fiz; art\u0131k hidayete erelim\u201d gibi bir yakla\u015f\u0131m, onda asla olmad\u0131. Evinde, benim de \u00f6nceki say\u0131lar\u0131nda yaz\u0131lar\u0131m\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin t\u00fcm say\u0131lar\u0131 vard\u0131. Hatta \u00f6lmeden \u00f6nce, \u00f6n\u00fcndeki okumalardan birinin derginin son say\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/em><\/p>\n<p><em><strong>Bilim ve Gelecek\u2019in notu<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Abonelere posta ile yollad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dergilerden her ay birka\u00e7 tanesi \u00e7e\u015fitli nedenlerle geri gelir. Yine \u00f6yle oldu. Eyl\u00fcl ortalar\u0131yd\u0131, postac\u0131 3-4 tane dergiyi geri getirdi. Bir tanesi \u00d6zdemir Ba\u015fat\u2019a aitti. Ve zarf\u0131n \u00fczerinde bizi \u015fok eden bir yaz\u0131: \u201c\u00d6lm\u00fc\u015ft\u00fcr\u201d!<\/em><\/p>\n<p><em>Telefon etmeye cesaret edemedik, bir \u00fcmit internete girdik. \u00d6zdemir Ba\u015fat\u2019\u0131n 26 Mart g\u00fcn\u00fc vefat etti\u011fini okudu\u011fumuzda \u00fcz\u00fcnt\u00fcm\u00fcz derin bir utanca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bilim ve Gelecek\u2019in ba\u015f\u0131ndan itibaren abonesi olan \u00d6zdemir Ba\u015fat\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 6 ay gecikmeyle haberdar olabilmi\u015ftik.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6zdemir Abi birka\u00e7 kez dergi b\u00fcromuza u\u011fram\u0131\u015ft\u0131, sohbet etmi\u015ftik. Bastonuyla y\u00fcr\u00fcmesine kar\u015f\u0131n, dimdik, hatta ma\u011frur bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc vard\u0131. Kendisinden s\u00f6z etmeyi pek sevmezdi. Ana konusu dinci gericili\u011fin y\u00fckseli\u015fine kar\u015f\u0131 neler yapmak gerekti\u011fiydi. Sohbetlerimizden birinde Turan Dursun\u2019un yak\u0131n arkada\u015f\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftik. Dursun\u2019un Kuran Ansiklopedisi\u2019nin kaybolan k\u0131sm\u0131 i\u00e7in \u201cTuran Dursun tek n\u00fcsha yazacak adam de\u011fildi, bir g\u00fcn belki bir yerden \u00e7\u0131kar\u201d dedi\u011fini an\u0131ms\u0131yoruz.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ki y\u0131ld\u0131r b\u00fcroya u\u011framaz olmu\u015ftu. Zaman zaman telefon a\u00e7ar, \u00e7\u0131kan kitaplar\u0131m\u0131zdan isterdi; evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fck. Ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 olu\u015fmu\u015ftu, art\u0131k neredeyse y\u00fcr\u00fcyemiyordu. 6-7 ayd\u0131r telefon da etmez olmu\u015ftu. Me\u011ferse\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130nternete girdi\u011fimizde, dergimizde de yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015f Ula\u015f Ba\u015far Gezgin\u2019in \u00d6zdemir Ba\u015fat\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden hemen sonra yazd\u0131\u011f\u0131 bir makaleye rastlad\u0131k. \u00d6zdemir Abi hakk\u0131nda daha fazla bilgi sahibi olduk ve h\u00fczn\u00fcm\u00fcz daha da artt\u0131. Bu g\u00fczel anma yaz\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da okuyacaks\u0131n\u0131z.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6zdemir Ba\u015fat \u201c\u0130slam\u2019da Mezhep ve Tarikat\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir incelemesini bize vermi\u015fti. \u0130\u00e7inden birka\u00e7 dosya m\u0131 \u00e7\u0131karal\u0131m, kitap m\u0131 yapal\u0131m, bir t\u00fcrl\u00fc karar verememi\u015ftik ve elimizde kalm\u0131\u015ft\u0131 bu de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fma. Daha ciddi bir bi\u00e7imde ele almak art\u0131k boynumuzun borcu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6zdemir Ba\u015fat\u2019\u0131 sayg\u0131yla an\u0131yoruz. Ya\u015fam\u0131n h\u0131rg\u00fcr\u00fc i\u00e7inde pek vefal\u0131 davranamad\u0131k ona; bu da bize bir ders olsun.<\/em><\/p>\n<p><em>6 ay gecikmeyle de olsa, g\u00fcle g\u00fcle \u00d6zdemir Abi\u2026<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>1863\u2019ten beri (k\u0131sa bir d\u00f6nemi saymazsak) babas\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f yoksul ve yetenekli \u00e7ocuklara \u00fcst d\u00fczey bir e\u011fitim veren Dar\u00fc\u015f\u015fafaka (art\u0131k annesi olmayanlar da kabul ediliyor) i\u00e7in, s\u0131k s\u0131k \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ailesi\u201d deriz; \u00e7\u00fcnk\u00fc 7-9 y\u0131l yat\u0131l\u0131 olarak 24 saatinizi birlikte ge\u00e7irdi\u011finiz karde\u015fleriniz ve abileriniz\/ablalar\u0131n\u0131zla kimi durumlarda kendi ailenizden bile daha yak\u0131n ili\u015fkiler kurars\u0131n\u0131z. Robert College gibi okullardan \u00e7\u0131k\u0131p sonradan solcu olan kimi yazarlar\u0131n \u201chalk\u0131 hapishanede ve\/ya da askerde tan\u0131d\u0131m\u201d dediklerini duyar\u0131z kimi zaman; oysa, Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131lar\u0131n kendileri, halk olarak, halkla birlikte okuduklar\u0131 okullar\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla halk\u00e7\u0131 ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerle ve ya\u015fam bi\u00e7imleriyle mezun olurlar (bunun istisnalar\u0131 var elbette; ancak genel e\u011filim b\u00f6yle). Okul sonras\u0131 Dar\u00fc\u015f\u015fafaka ba\u011flar\u0131 kopmaz; tersine, daha geni\u015f \u00fcst d\u00f6nemlerle, daha b\u00fcy\u00fck aileye kavu\u015fur gen\u00e7 Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131. Kimsesiz de\u011fildir o; hep sahip \u00e7\u0131kan birileri vard\u0131. Ve Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131, Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131d\u0131r; ya\u015f\u0131 ister 50 olsun ister 80 olsun; k\u00fc\u00e7\u00fckler, onu \u2018abi\/abla\u2019 olarak \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<br \/>\nD\u00fcn (28 Mart 2014) \u2018abi\u2019mizi, bir \u00e7\u0131nar\u0131m\u0131z\u0131 sonsuzlu\u011fa u\u011furlad\u0131k: Dar\u00fc\u015f\u015fafaka\u2019dan 1958\u2019de mezun olmu\u015f olan \u00d6zdemir Ba\u015fat. \u2018Dergah\u0131m\u2019 dedi\u011fi evinde, \u00d6zdemir Abi, kitaplar\u0131, ku\u015flar\u0131 ve \u00e7i\u00e7ekleri aras\u0131nda ya\u015fard\u0131. Son y\u0131llarda o da \u00e7a\u011fa ayak uydurmu\u015f; Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu haberle\u015fme grubuna kat\u0131l\u0131p orada hem insanc\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerinden hem de ya\u015fam deneyimlerinden yararlanmam\u0131z\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Dergah\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131, Da\u00e7kal\u0131lara (\u2018Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131\u2019n\u0131n Dar\u00fc\u015f\u015fafakal\u0131lar aras\u0131ndaki k\u0131saltmas\u0131) her zaman a\u00e7\u0131kt\u0131. Nitelikli sohbetlerin ve kara mizahl\u0131 s\u00f6zlerin mekan\u0131yd\u0131 dergah\u0131. O, dergah\u0131na her u\u011frayana ilgisine g\u00f6re kitap verir; bir sonraki geli\u015finizde de, sizi s\u00f6zl\u00fcye \u00e7\u0131km\u0131\u015fs\u0131n\u0131z gibi sorgulard\u0131. Okumayana pek ho\u015f g\u00f6zle bakt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden tam 4 g\u00fcn \u00f6nce, 22 Mart 2014\u2019te, grubumuza att\u0131\u011f\u0131 e-postada \u015f\u00f6yle diyordu \u00d6zdemir Abi (\u00f6zel b\u00f6l\u00fcmleri, 3 nokta olarak \u00e7\u0131kard\u0131k):<\/p>\n<p>\u201cDerg\u00e2h\u0131mda yasak yok, fakat o g\u00fcn rak\u0131 da yok. Bana gelecek Da\u00e7ka\u2019l\u0131lar Gordon\u2019s i\u00e7ip cinlenecek. Topluca s\u00f6yle\u015fmeye davet ediyorum. Bu bir veda bulu\u015fmas\u0131 say\u0131ls\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011ferli hekim (\u2026) karde\u015f h\u00fck\u00fcm koydu, s\u00fcre vermedi. \u00d6nce beni epeyce \u00f6vd\u00fc, sonra \u2018Ama abi, yar\u0131m kalan i\u015flerin varsa onlar\u0131 bitirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u2019. \u0130stenirse Gheorghe Zamfir\u2019in pan fl\u00fct\u00fcne org ile e\u015flik eden Marcel Cellier\u2019i dinleyebiliriz. Be\u011fenen olursa 4\u2019l\u00fc CD\u2019de 34 besteli seti arma\u011fan ederim. (\u2026)\u201d<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcnden sonra defalarca payla\u015f\u0131lan bu veda mektubundan sonra, bir\u00e7o\u011fumuz, \u201cke\u015fke ziyaretine gitseymi\u015fiz\u201d diye i\u00e7lendi. Bense onu sonsuzlu\u011fa u\u011furlanmadan birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce (16 Mart\u2019ta) g\u00f6ren, uzun uzun sohbet eden \u015fansl\u0131 ki\u015filerden biriydim. 3 Da\u00e7kal\u0131 olarak evine gitti\u011fimizde, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 vard\u0131; ancak zihni \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131. Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u0130zmir mitingine sayd\u0131r\u0131yor; bir yandan Sartre\u2019\u0131 hangi \u00e7evirmenden okudu\u011fumu soruyor; sonras\u0131nda da, ona daha \u00f6nce saks\u0131da \u00e7i\u00e7ek getirmi\u015f Da\u00e7kal\u0131 karde\u015fleri i\u00e7in sevgi dolu s\u00f6zc\u00fckler s\u0131ral\u0131yordu. Resimle de u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonradan \u00f6\u011frendi\u011fim \u00d6zdemir Abi\u2019nin kendisi bir bilinemezci de olsa, kitapl\u0131\u011f\u0131nda \u0130slam \u00fcst\u00fcne \u00e7ok\u00e7a kitap vard\u0131 (u\u011furlama t\u00f6reninde, \u201cbu topraklar\u0131n agnosti\u011fi de ateisti de, Avrupal\u0131\/Amerikal\u0131 agnostikten\/ateistten farkl\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcman, onlar i\u00e7in \u00f6tekidir; buradakiler i\u00e7inse \u00f6yle de\u011fil; tersine, \u0130slam, T\u00fcrkiye\u2019de ateistler i\u00e7in bile ya\u015fam bi\u00e7imlerinin \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel kayna\u011f\u0131d\u0131r\u201d dedi\u011fimi an\u0131ms\u0131yorum. \u00d6zdemir Abi\u2019nin raflar\u0131nda \u00e7ok\u00e7a g\u00fcncel bilim kitaplar\u0131 da bulunurdu. \u201c\u00d6b\u00fcr d\u00fcnyaya gidece\u011fiz; art\u0131k hidayete erelim\u201d gibi bir yakla\u015f\u0131m, onda asla olmad\u0131. Evinde, benim de \u00f6nceki say\u0131lar\u0131nda yaz\u0131lar\u0131m\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 <em>Bilim ve Gelecek<\/em> dergisinin t\u00fcm say\u0131lar\u0131 vard\u0131. Hatta \u00f6lmeden \u00f6nce, \u00f6n\u00fcndeki okumalardan birinin derginin son say\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. De\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcrleri bir hazine olarak g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Kitapl\u0131\u011f\u0131nda, bir\u00e7ok Avrupa dili d\u0131\u015f\u0131nda, Orta Asya dilleri, Lazca ve K\u00fcrt\u00e7e s\u00f6zl\u00fcklerinin olmas\u0131, buna bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>\u00d6zdemir Abi, az ve \u00f6z yaz\u0131lar\u0131n\u0131 bizimle payla\u015f\u0131rd\u0131. Bize iletmek i\u00e7in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 son notlar\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>\u201cBerkin \u00e7ocu\u011fun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, g\u00f6zlemimi payla\u015fmakta ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlad\u0131m. Ben toplumun patlama s\u0131n\u0131r\u0131na geldi\u011fini, kendini devlet sanan kimilerinin art\u0131k birbirini bile be\u011fenmezli\u011fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendi aralar\u0131nda kayg\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 yazacakken, Gezi Park\u0131 olu\u015fumunun daha belirgin simgeli bir topla\u015fmas\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131k. Simge \u2018ekmek\u2019 idi. Birbiriyle tan\u0131\u015fmayanlar\u0131n b\u00f6ylesine bulu\u015fmas\u0131, \u00f6nce Hrant Dink\u2019in cenazesinde meydana geldi. Onun simgesi de ayakkab\u0131s\u0131n\u0131n taban\u0131ndaki delik idi. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmeseydi bilemeyecektik.<\/p>\n<p>Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm dar boyutlu kimi cenaze alaylar\u0131n\u0131, sizlerin \u00e7o\u011fu, ya\u015f\u00e7a g\u00f6remediniz. Ama itiraf ediyorum, devleti taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan\u0131n alk\u0131\u015flanmas\u0131ndaki duygusall\u0131\u011fa tan\u0131k olmak ba\u015fka. 73 ya\u015f\u0131m\u0131 dolduruyorum. \u00dclkemde siyasi ve sosyal \u00e7alkant\u0131lar\u0131n hepsini g\u00f6rd\u00fcm. B\u00f6ylesine \u00e7ivisi \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan\u0131 yoktu.\u201d<\/p>\n<p>Abimiz, son g\u00f6r\u00fc\u015fmemizde, bana \u00f6nce <em>Marifetname<\/em>\u2019yi vermek istemi\u015fti; onun ba\u015fka bir Da\u00e7kal\u0131 karde\u015finden arma\u011fan oldu\u011funu anlay\u0131nca almam\u0131\u015ft\u0131m. O da bana Cem Dil\u00e7in\u2019in <em>T\u00fcrk \u015eiir Bilgisi<\/em> kitab\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Abimiz, \u015fiirlerde ya\u015fayacak. Kula\u011f\u0131nda Zamfir\u2019in pan fl\u00fct eserleriyle vermi\u015f son nefesini. Zamfir bizim i\u00e7in daha da anlaml\u0131 art\u0131k. Hep onun istedi\u011fi gibi, ac\u0131m\u0131z\u0131 ya\u015f\u0131yor; yaralar\u0131m\u0131z\u0131 sar\u0131yor ve \u2018Dar\u00fc\u015f\u015fafaka ruhu\u2019 olarak da adland\u0131r\u0131lan dayan\u0131\u015fma duygusuyla \u00d6zdemir Abimizi sayg\u0131, sevgi ve \u00f6zlemle an\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zdemir Abi\u2019nin raflar\u0131nda \u00e7ok\u00e7a g\u00fcncel bilim kitaplar\u0131 da bulunurdu. \u201c\u00d6b\u00fcr d\u00fcnyaya gidece\u011fiz; art\u0131k hidayete erelim\u201d gibi bir yakla\u015f\u0131m, onda asla olmad\u0131. Evinde, benim de \u00f6nceki say\u0131lar\u0131nda yaz\u0131lar\u0131m\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin t\u00fcm say\u0131lar\u0131 vard\u0131. Hatta \u00f6lmeden \u00f6nce, \u00f6n\u00fcndeki okumalardan birinin derginin son say\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bilim ve Gelecek\u2019in notu Abonelere posta ile yollad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dergilerden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":105,"featured_media":24932,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[165],"tags":[3155,3154,3153],"class_list":["post-24931","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-128-sayi","tag-dacka","tag-darussafaka","tag-ozdemir-basat"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/105"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24931\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}