{"id":25018,"date":"2014-06-01T13:48:56","date_gmt":"2014-06-01T10:48:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=25018"},"modified":"2018-05-10T14:08:22","modified_gmt":"2018-05-10T11:08:22","slug":"agzimizdan-cikani-kulagimiz-duyuyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/06\/01\/agzimizdan-cikani-kulagimiz-duyuyor-mu","title":{"rendered":"A\u011fz\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kan\u0131 kula\u011f\u0131m\u0131z duyuyor mu?"},"content":{"rendered":"

E\u011fer ne dedi\u011finizi bildi\u011finizden eminseniz, bizce bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmelisiniz deriz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re insanlar s\u00f6ylemedikleri bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylediklerine inanmaya kolayca ikna olabilir. Geli\u015ftirilmi\u015f ve incelenmi\u015f konu\u015fma modellerinde, konu\u015fmac\u0131lar\u0131n konu\u015fmalar\u0131na, ne s\u00f6yleyeceklerinin tam olarak bilincinde ve fark\u0131nda olarak ba\u015flad\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ancak baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, konu\u015fman\u0131n tam olarak planlanamayaca\u011f\u0131 ve ancak konu\u015fmac\u0131n\u0131n kendi sesini ve ne dedi\u011fini duyduktan sonra konu\u015fmas\u0131na nas\u0131l devam edece\u011fini belirleyebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7 Lund \u00dcniversitesi\u2019nde alg\u0131-bilim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapan Andreas Lind ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, bir ki\u015finin a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir kelimeyi nas\u0131l ba\u015fka bir kelime olarak i\u015fitti\u011fini \u00f6\u011frenmek istedi. \u201cE\u011fer biz i\u015fitsel geri besleme sistemiyle iyi tespit edilmi\u015f bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapabilirsek, o zaman en ufak bir uyumsuzluk hemen fark edilebilecektir. Ancak yorumlama s\u00fcrecinde h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklikle bu m\u00fcdahalenin belirlenemez olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d<\/p>\n

Lind\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 deneyde kat\u0131l\u0131mc\u0131lara Stroop testi uyguland\u0131. Burada deneklere maviyle yaz\u0131lm\u0131\u015f\u00a0 \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131\u201d kelimesini g\u00f6sterilip rengin ismi soruldu. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lara kulakl\u0131k arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verdikleri yan\u0131tlar duyuruldu. Yan\u0131tlar kaydedildi ve Lind kat\u0131l\u0131mc\u0131lara, kendi sesleriyle kendilerinin az \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fi kelimeyi de\u011fil de di\u011fer yanl\u0131\u015f kelimeyi aral\u0131kl\u0131 olarak dinleterek, i\u015fitsel geri bildirim yapt\u0131. Lind bu testte grey ve green kelimelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131 ki, bunlar anlam olarak farkl\u0131 olsa da ses a\u00e7\u0131s\u0131ndan yak\u0131n kelimelerdi.<\/p>\n

\"\"
Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, konu\u015fmac\u0131n\u0131n kendi sesini ve ne dedi\u011fini duyduktan sonra konu\u015fmas\u0131na nas\u0131l devam edece\u011fini belirleyebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, de\u011fi\u015ftirilmi\u015f yanl\u0131\u015f kelimeyi duyduklar\u0131 anla ayn\u0131 zamanda, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki ekranda, kendilerinin az \u00f6nce ne dedi\u011fini soran bir soruyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. B\u00f6ylece e\u015fzamanl\u0131 olarak de\u011fi\u015fimi fark edip etmedikleri de kontrol edilmi\u015f oldu. Kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n konu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131ndan 5-20 milisaniye i\u00e7ersinde di\u011fer yanl\u0131\u015f kelime devreye sokuldu\u011funda, \u00fc\u00e7te iki oran\u0131nda bu de\u011fi\u015fimin belirlenemedi\u011fi izlenmi\u015ftir. Fark edemeyenlerin y\u00fczde 85\u2019i ise yanl\u0131\u015f kelimeyi s\u00f6ylediklerini kabul ettiler. Bu da ki\u015finin kendi sesini duymas\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi kelimenin anlam\u0131na odaklanabilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Y\u00fczde 15\u2019lik kesim ise ne de\u011fi\u015fimi ne de m\u00fcdahaleyi fark etti. Bunun sonucunu yorumlamak Lind\u2019e g\u00f6re biraz zor olacak. Sonu\u00e7lar Psychological Science<\/em>\u2019de yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n

Lind, bu aldatmacan\u0131n bu kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131na pek de \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Kendi de teste kat\u0131l\u0131p, man\u00fcplasyonun nerede olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bildi\u011fi halde yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u201cA\u011fz\u0131n\u0131zdan bir kelime \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ancak \u00e7\u0131kan\u0131n ba\u015fka bir \u015fey oldu\u011funu i\u015fitti\u011finizde \u00e7ok bask\u0131n bir duygu olu\u015fuyor\u201d dedi.<\/p>\n

Austin Texas \u00dcniversitesi\u2019nde konu\u015fma \u00fcretimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Barbara Davis\u2019e g\u00f6re bu bulgular al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k ve kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f paradigmalara kar\u015f\u0131,\u00a0 konu\u015fman\u0131n \u00f6nceden planlanmas\u0131nda yeni g\u00f6r\u00fc\u015fler ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yaratabilecektir. Ancak Davis mevcut konu\u015fma \u00f6ncesi planlama y\u00f6nteminden vazge\u00e7ilece\u011fini pek d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. Ona g\u00f6re bir rengin ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle ak\u0131c\u0131 bir konu\u015fma yapmak \u00e7ok farkl\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131kta \u015feyler. Eri\u015fkin d\u00f6nemde ya\u015fanan i\u015fitme kay\u0131plar\u0131nda insanlar konu\u015fma paternlerini uzun s\u00fcre bozmazlar. David\u2019e g\u00f6re bu, konu\u015fmada i\u015fitsel geri bildirimin \u00e7ok da gerekli olmayabilece\u011finin kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Lind, i\u015fitsel geri bildirimin bu konuda tek ba\u015f\u0131na bir rol oynamad\u0131\u011f\u0131yla ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte. \u0130\u015fitsel geri bildirim olmadan da konu\u015fulabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ama di\u011fer t\u00fcm geri bildirimlerden daha fazla kendi s\u00f6yledi\u011fine g\u00fcvenebilece\u011fini de ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

E\u011fer ne dedi\u011finizi bildi\u011finizden eminseniz, bizce bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmelisiniz deriz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re insanlar s\u00f6ylemedikleri bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylediklerine inanmaya kolayca ikna olabilir. Geli\u015ftirilmi\u015f ve incelenmi\u015f konu\u015fma modellerinde, konu\u015fmac\u0131lar\u0131n konu\u015fmalar\u0131na, ne s\u00f6yleyeceklerinin tam olarak bilincinde ve fark\u0131nda olarak ba\u015flad\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ancak baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, konu\u015fman\u0131n tam olarak planlanamayaca\u011f\u0131 ve ancak konu\u015fmac\u0131n\u0131n kendi sesini ve ne dedi\u011fini duyduktan […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":25030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[161,19],"tags":[2393,3175,3174,3173],"class_list":["post-25018","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-124-sayi","category-bilim-gundemi","tag-duyma","tag-isitsel-bildirim","tag-konusma-modelleri","tag-stroop-testi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t