Biliminsanlar\u0131 y\u00fczy\u0131llard\u0131r bireylerin co\u011frafi k\u00f6kenlerini izleyebilecekleri bir biyolojik y\u00f6ntem aray\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131. K\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131, bireylerin 1000 y\u0131ldan daha eski d\u00f6nemlerde ya\u015fam\u0131\u015f atalar\u0131n\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak genetik bir test geli\u015ftirdi.<\/p>\n
29 Nisan\u2019da, Nature Communications<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; geli\u015ftirilen genetik algoritma, d\u00fcnya \u00fczerindeki insanlar\u0131n y\u00fczde 80\u2019lik kesiminin atasal \u00fclkesini do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6ng\u00f6rebilmektedir. Bu y\u00f6ntem izole olmu\u015f ada pop\u00fclasyonlar\u0131na da uygulanabiliyor ve b\u00f6lge insan\u0131n\u0131n atalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 ada, hatta k\u00f6y dahi saptanabiliyor.<\/p>\n \u0130ngiltere\u2019nin Sheffield \u00dcniversitesi\u2019nde pop\u00fclasyon geneti\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten ve ayn\u0131 zamanda ara\u015ft\u0131rma ekibinin lideri olan Eran Elhaik\u2019e g\u00f6re, bir bireyin DNA\u2019s\u0131 sadece basit komutlardan ibaret de\u011fil, bunun yan\u0131nda ait oldu\u011fu bireyin evrimsel ge\u00e7mi\u015fini, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6\u00e7leri, soy kar\u0131\u015fmas\u0131 (melezlenme) ve birle\u015fmesi s\u00fcre\u00e7lerini de bize anlat\u0131yor.<\/p>\n Elhaik, Live Science<\/em> isimli internet sitesine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u201cYaln\u0131zca genetik ara\u00e7lar bu sonsuz b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki ar\u015five ula\u015fabilir ve co\u011frafi k\u00f6kenimizle ilgili kesin bilgiyi ortaya \u00e7\u0131kartabilir\u201d diyor.<\/p>\n 10 y\u0131llard\u0131r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar insan\u0131n k\u00f6kenlerini izlemek i\u00e7in genetik bilgileri i\u00e7eren verileri kullan\u0131yordu. \u015eu ana kadar yap\u0131lan en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, insan atalar\u0131n\u0131n izi Avrupa i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k 700 km boyunca s\u00fcr\u00fclebildi. Fakat di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in do\u011fruluk oran\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n Elhaik ve ekibi, Co\u011frafik Pop\u00fclasyon Yap\u0131s\u0131 dedikleri bir algoritma olu\u015fturdu. Bu algoritma genetik bilgileri kullanarak uygun GPS akronimleri (s\u00f6zc\u00fcklerin ba\u015fharflerinden olu\u015fan s\u00f6zc\u00fck, k\u0131saltma) ile bireylerin k\u00f6kensel \u00fclkelerine odaklan\u0131yor. Geli\u015ftirilen y\u00f6ntem ilk olarak insan\u0131n atasal gen havuzunu d\u00fcnya genelinde yeniden olu\u015fturuyor. Daha sonra bireyin genomu analiz edilerek, genetik kod i\u00e7erisinde yer alan her bir \u201charf\u201d veya k\u00f6k\u00fc, bir t\u00fcr \u201cgenetik parmak izi\u201d olu\u015fturmak \u00fczere k\u00fcresel gen havuzlar\u0131 ile ili\u015fkilendiriliyor. Son olarak her bir parmak izi, uzun zaman i\u00e7in belirli bir lokasyonda bulunmu\u015f olan pop\u00fclasyonlar\u0131n parmak izleriyle e\u015fle\u015ftiriliyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar D\u00fcnya\u2019n\u0131n her yerinden 600\u2019den fazla insan\u0131n k\u00f6kenini izlemek i\u00e7in GPS algoritmas\u0131 kulland\u0131. Algoritma bu insanlar\u0131n y\u00fczde 83\u2019l\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n atasal \u00fclkelerini e\u015fle\u015ftirdi ve 1000- 3000 y\u0131l aras\u0131na tarihlendirdi.<\/p>\n G\u00fcneydo\u011fu Asyal\u0131lar ve Tropikal Pasifik Adalar\u0131\u2019nda ya\u015fayanlar i\u00e7in algoritma, y\u00fczde 87 oran\u0131nda atalar\u0131n\u0131n k\u00f6kenlerinin oldu\u011fu adalarla e\u015fle\u015fti. \u0130talya\u2019n\u0131n Sardinya Adas\u0131\u2019ndan bir grup insan i\u00e7in algoritma, y\u00fczde 25 oran\u0131nda, kendi atasal k\u00f6yleriyle ve 50 km i\u00e7erisinde kalan k\u00f6ylerle e\u015fle\u015fti.<\/p>\n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Los Angeles Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f, en iyi alternatif algoritmay\u0131 kendi verilerinde test ettiler. Yaln\u0131zca y\u00fczde 2 oran\u0131nda insan i\u00e7in atasal k\u00f6kenin do\u011fru \u00fclkeyi tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldular.<\/p>\n Elhaik, son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r \u00f6nemli demografik de\u011fi\u015fimler ya\u015fam\u0131\u015f olan Bermuda ya da Porto Riko gibi olduk\u00e7a kar\u0131\u015f\u0131k bir pop\u00fclasyona sahip yerlerde, genetik testin daha az hassas oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n Ebeveynleri farkl\u0131 yerlerden gelen kar\u0131\u015f\u0131k k\u00f6kenli insanlar i\u00e7in, algoritma, her iki yerin co\u011frafi olarak orta noktas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. Algoritman\u0131n, GPS2 olarak adland\u0131r\u0131lan gelecek versiyonunda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, her ebeveynin \u00fclke k\u00f6keninin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesini ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n New York\u2019daki Albert Einstein T\u0131p Koleji\u2019nden, patoloji, pediatri ve genetik profes\u00f6r\u00fc olan Dr. Harry Ostrer, bu yeni y\u00f6ntemin ilgin\u00e7 ve olduk\u00e7a do\u011fru oldu\u011funu, buna ra\u011fmen sonu\u00e7lar\u0131n do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlamak i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n tekrarlanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Biliminsanlar\u0131 y\u00fczy\u0131llard\u0131r bireylerin co\u011frafi k\u00f6kenlerini izleyebilecekleri bir biyolojik y\u00f6ntem aray\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131. K\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131, bireylerin 1000 y\u0131ldan daha eski d\u00f6nemlerde ya\u015fam\u0131\u015f atalar\u0131n\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak genetik bir test geli\u015ftirdi. 29 Nisan\u2019da, Nature Communications dergisinde yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; geli\u015ftirilen genetik algoritma, d\u00fcnya \u00fczerindeki insanlar\u0131n y\u00fczde 80\u2019lik kesiminin atasal \u00fclkesini do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6ng\u00f6rebilmektedir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":677,"featured_media":25059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[161,19],"tags":[266,292,1689,1785,3181],"class_list":["post-25053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-124-sayi","category-bilim-gundemi","tag-cografya","tag-genetik","tag-koken","tag-populasyon","tag-test"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t