Kurba\u011falar\u0131n ve bal\u0131klar\u0131n binlerce h\u00fccresinin her birinin \u00f6zenli genomik analizleri, en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yol haritalar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f durumda, hatta bir embriyonun tek bir h\u00fccreden tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir organizmaya kadar olan yolculu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Sonu\u00e7lar, Boston Massachusetts\u2019deki Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi’nden biyolog Sean Megason’a g\u00f6re, \u00e7o\u011fu ders kitab\u0131nda anlat\u0131landan daha net bir resim \u00e7iziyor. “Olaylar farkl\u0131 zamanlarda oluyor. Hatta bazen de\u011ferlendirdi\u011fimizden daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015febiliyor. H\u00fccre evrelerinin s\u00fcreklili\u011fi daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor” diyor.<\/p>\n
26 Nisan’da Science<\/em>\u2019da Megason ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 makale ile tan\u0131t\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n otizm ve kanser gibi belirli hastal\u0131klarda pay\u0131 olan s\u00fcre\u00e7leri ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131nda ve \u00f6nemli geli\u015fim a\u015famalar\u0131n\u0131 takip etmelerinde yard\u0131mc\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Stockholm Karolinska Enstit\u00fcs\u00fc’nde bir n\u00f6robilimci olan Sten Linnarsson, t\u00fcm n\u00f6rolojik hastal\u0131klar\u0131n \u00fc\u00e7te birinin ilk\u00f6nce geli\u015fim s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, “Ve muhtemelen olduk\u00e7a erken meydana geliyorlar” diye ekliyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar baz\u0131 gen geli\u015fim haritalar\u0131 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ancak uzun bir s\u00fcre sadece tek bir gen veya bir avu\u00e7 h\u00fccre \u00fczerinde durabildiler. DNA dizilemesinde ve bilgisayar algoritmalar\u0131ndaki teknolojik ilerlemeler art\u0131k biliminsanlar\u0131n\u0131n binlerce genin geli\u015fimini tek bir h\u00fccre \u00fczerinde analiz etmelerine izin veriyor. Bu durum, geli\u015fim biyolojisindeki teknikleri uygulama konusunda b\u00fcy\u00fck bir ilgi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7ti\u011fimiz Temmuz ay\u0131nda Seattle Washington merkezli bir ara\u015ft\u0131rma giri\u015fimi olan Paul G. Allen Frontiers Group, bu t\u00fcr y\u00f6ntemleri h\u00fccresel geli\u015fim haritalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in harcayan projelere d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7inde 10 milyon ABD dolar\u0131 hibe edebilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden sistem biyolo\u011fu Allon Klein 2012 y\u0131l\u0131nda tek bir h\u00fccre kullanarak RNA dizilimine y\u00f6nelik y\u00f6ntemleri ilk kez kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu t\u00fcr detayl\u0131 haritalar yapmak istedi. Ancak, o zamanlar bu durum imk\u00e2ns\u0131z kabul edildi. Allon, “Durum ger\u00e7ekten de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktadan epeyce farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor” diyor.<\/p>\n Esnek s\u00fcre\u00e7<\/strong><\/p>\n Son \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden Klein ve sistem biyolo\u011fu Marc Kirschner liderli\u011findeki bir grup, 17 saatlik geli\u015fim s\u00fcrecini a\u015fm\u0131\u015f Bat\u0131 pen\u00e7eli kurba\u011fa embriyolar\u0131ndan (Xenopus tropicalis<\/em>) al\u0131nan yakla\u015f\u0131k 140.000 h\u00fccrenin her birinde gen ifadesini analiz ettiler. Klein ayr\u0131ca, bir g\u00fcn boyunca, tek bir h\u00fccreden atan bir kalbi olan bir embriyoya kadar geli\u015fmi\u015f zebrabal\u0131\u011f\u0131 (Danio rerio<\/em>) embriyolar\u0131ndan toplanan 92.000 h\u00fccrede gen ifadesini haritalamak i\u00e7in Megason ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 ile birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Cambridge Massachusetts’de bulunan MIT Broad Enstit\u00fcs\u00fc ve Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden bili\u015fimsel biyolog Aviv Regev ve Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden Alexander Schier taraf\u0131ndan y\u00f6netilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ekip, geli\u015fimin ilk 12 saati boyunca zebrabal\u0131\u011f\u0131 embriyolar\u0131ndan al\u0131nan 39.000 h\u00fccreyi analiz etti. Embriyolar\u0131n takibi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara, \u00f6zel roller \u00fcstlenmi\u015f h\u00fccrelerin sinir dokular\u0131 veya cilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcklerini g\u00f6zlemleme f\u0131rsat\u0131 verdi. Schier, bazen tek bir evreye hedeflenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen h\u00fccrelerin, muhtemelen embriyodaki pozisyonlar\u0131ndan dolay\u0131 di\u011ferine y\u00f6neldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve “H\u00fccreler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden daha plastik. Bu, h\u00fccrelerin bir yoldan a\u015fa\u011f\u0131 inmesi ve ard\u0131ndan ba\u015fka bir yoldan ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a yayg\u0131n olabilir” diye ekliyor.<\/p>\n Dallanmak<\/strong><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, haritalar\u0131n\u0131, di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hangi genin nerede, nas\u0131l ifade edildi\u011fini ve geli\u015fiminin hangi evresinde oldu\u011funu bulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilmesi i\u00e7in veritabanlar\u0131na y\u00fcklediler. Kaliforniya \u00dcniversitesi, Irvine\u2019den gelen geli\u015fimsel biyolog Thomas Schilling, baz\u0131 beyin h\u00fccreleri de dahil olmak \u00fczere, bir\u00e7ok h\u00fccre t\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u00f6keni olan ve omurgal\u0131larda bulunan bir yap\u0131 olan n\u00f6ral kre\u015ftin (sinir ucu) geli\u015fimi hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in verileri ara\u015ft\u0131rmay\u0131 umuyor. Schilling, “H\u00fccrelerin ne zaman farkl\u0131 a\u015famalar i\u00e7in \u00f6zelle\u015fti\u011finin ve ge\u00e7i\u015f evrelerinin \u00fczerinde duruyoruz” diyor. Laboratuvar\u0131n\u0131n daha spesifik olarak n\u00f6ral krest geli\u015fimi \u00fczerine odaklanm\u0131\u015f benzer bir deney \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fini de ekliyor.<\/p>\n \u015eimdilerde bir\u00e7ok teknik ve algoritma geli\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fundan, Klein, evrimin geli\u015fimi nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bu y\u00f6ntemleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli canl\u0131lara uygulamay\u0131 umuyor. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ekip olarak, insanlara evrimsel yak\u0131nl\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 omurgal\u0131lara odaklanm\u0131\u015flard\u0131. Fakat \u015fimdilerde, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, omurili\u011fin evrimi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak i\u00e7in, batrak ve me\u015fe palamudu gibi omurgas\u0131zlar da dahil olmak \u00fczere daha uzak akrabalar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilmesini umuyor. Klein, “Evrimin her yeni h\u00fccre tipini ve organ\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in gen geli\u015fim dinamiklerinin nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini anlamak b\u00fcy\u00fcleyici olacakt\u0131r” diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kurba\u011falar\u0131n ve bal\u0131klar\u0131n binlerce h\u00fccresinin her birinin \u00f6zenli genomik analizleri, en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yol haritalar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f durumda, hatta bir embriyonun tek bir h\u00fccreden tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir organizmaya kadar olan yolculu\u011funu g\u00f6steriyor. Sonu\u00e7lar, Boston Massachusetts\u2019deki Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi’nden biyolog Sean Megason’a g\u00f6re, \u00e7o\u011fu ders kitab\u0131nda anlat\u0131landan daha net bir resim \u00e7iziyor. “Olaylar farkl\u0131 zamanlarda oluyor. Hatta […]<\/p>\n","protected":false},"author":871,"featured_media":25122,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,21,32],"tags":[1157,3207,292,3205,3104,3206,3204],"class_list":["post-25115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","tag-embriyo","tag-embriyo-haritalari","tag-genetik","tag-kurbaga","tag-omurgalilar","tag-omurgasizlar","tag-zebra-baligi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/871"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25115"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25115\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}