D\u00fcnya \u00fczerindeki hangi insan sa\u011flam ve muhte\u015fem bir b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 olsun istemez ki? En az\u0131ndan biliminsanlar\u0131, b\u00f6yle bir b\u0131\u00e7ak isteyen insanlar\u0131n yan\u0131nda. Biraz \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir bi\u00e7imde olsa da… Olduk\u00e7a \u00fcrpertici olan \u00e7al\u0131\u015fmada biliminsanlar\u0131, kemikten yap\u0131lma han\u00e7erlerin baz\u0131 yap\u0131sal \u00f6zelliklerini test ettiler ve en iyi han\u00e7erlerin insan uyluk kemiklerinden yap\u0131lma han\u00e7erler oldu\u011funu tespit ettiler.<\/p>\n
Kemikten han\u00e7eler, Papua Yeni Gine\u2019nin Pasifik Adas\u0131 insanlar\u0131 aras\u0131nda yayg\u0131n bir ara\u00e7t\u0131r. Genelde, dekoratif desenlerde oyulan bu han\u00e7erler, avc\u0131l\u0131k, d\u00f6v\u00fc\u015f ve ayinsel ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, stat\u00fcn\u00fcn; g\u00fc\u00e7l\u00fc ve agrasif\u00e7e sava\u015fabilme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6stergesidir.<\/p>\n
Han\u00e7erler, bu topluluk i\u00e7erisinde genellikle b\u00fcy\u00fck (ve \u00e7ok agresif) ve u\u00e7mayan bir ku\u015f t\u00fcr\u00fc olan cassowary\u2019n\u0131n uyluk kemiklerinden yap\u0131l\u0131rlar. Ancak, bir zamanlar han\u00e7er yap\u0131m\u0131nda bu sinirli ku\u015fun uyluk kemi\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, insan uyluk kemi\u011finin de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131.<\/p>\n
ABD\u2019deki Dartmouth \u00dcniversitesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n liderli\u011findeki \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, sayg\u0131 duyulan erkeklerin uyluk kemiklerinden yap\u0131lan bu han\u00e7eri kullanan insanlar genellikle toplum i\u00e7erisinde iyi bir stat\u00fcye sahipti.<\/p>\n
Onbir kemik han\u00e7er \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, Sepik b\u00f6lgesinde ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan bu han\u00e7erlerin be\u015f tanesi insan; alt\u0131 tanesi ise cassowary uyluk kemiklerinden yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu tespit edildi. Bu han\u00e7erlerin aras\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar\u0131 ise, insan uyluk kemi\u011finden yap\u0131lm\u0131\u015f olanlard\u0131.Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar makalelerinde, \u201cOntanesi m\u00fcze kolleksiyonundan olan onbir tane han\u00e7erin yap\u0131sal mekaniklerini incelemek amac\u0131 ile bilgisayarl\u0131 tomografi kulland\u0131k. \u0130nsan ve cassowary kemiklerinin benzer materyal \u00f6zelliklerine sahip olduklar\u0131n\u0131 ve insan kemiklerinin geometrisinin y\u00fcksek eylemsizlik momentine ve b\u00fck\u00fclmeye kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131 oldu\u011funa dair sonu\u00e7lar elde ettik. Sonlu elemanlar modellerinden elde edilen veriler, insan kemik han\u00e7erlerinin \u00fcst\u00fcn mekanik performanslar\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131 ve daha az hatal\u0131 elementle daha b\u00fcy\u00fck y\u00fcklere daha fazla diren\u00e7 g\u00f6sterdi” diye belirtiyorlar.<\/p>\n
Her ne kadar han\u00e7erlerin \u00e7o\u011funun \u00fcniversitenin Hood Sanat M\u00fczesi\u2019ne ait olsa da, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu han\u00e7erleri mekanik stres alt\u0131na sokamayacaklar\u0131 i\u00e7in, \u00f6zel bir sanat simsar\u0131 ile anla\u015f\u0131p testleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in 1970\u2019li y\u0131llardan kalma cassowary bir han\u00e7er sat\u0131n ald\u0131lar.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir cassowary han\u00e7eri insan eklemine sokuldu\u011funda neler olaca\u011f\u0131n\u0131 sim\u00fcle etmek i\u00e7in, uzunlu\u011funun y\u00fczde 20’sini \u00fcretan bir kal\u0131ba yerle\u015ftirdi. Daha sonra, bir makine kullanarak k\u0131r\u0131l\u0131ncaya dek a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru ittiler ve tamamen par\u00e7alanaca\u011f\u0131 noktay\u0131 belirlemek i\u00e7in bu miktarda kuvvet uygulad\u0131lar.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, k\u0131r\u0131lan kemi\u011fin par\u00e7alar\u0131n\u0131 gerilme mukavemetini test etmek \u00fczere k\u0131l\u00e7\u0131k (dogbone) \u00f6rnekleri yaparak kulland\u0131lar.Tak\u0131m geriye kalan on han\u00e7erin mekanik stres sim\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in BT taramas\u0131 yapt\u0131 ve bu han\u00e7erlerden testleri yapabilmek \u00fczere numuneler haz\u0131rlad\u0131lar. Deneyin sonucunda, insan ve cassowary kemiklerinin asl\u0131nda mekaniksel olarak \u00e7ok benzer \u00f6zelliklere sahip oldular\u0131n\u0131 ke\u015ffettiler. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insan kemi\u011finden yap\u0131lma olan han\u00e7erlerin \u015feklinin cassowary kemiklerinden yap\u0131lma han\u00e7erler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, daha y\u00fcksek streslere dayanabildi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldular. Cassowary han\u00e7erleri, insan kemi\u011finden yap\u0131lma han\u00e7erler (ki bunlar, e\u011frili\u011fi daha fazla olacak \u015fekilde oyulmu\u015ftu ve bu y\u00fczden daha g\u00fc\u00e7l\u00fclerdi)ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; kesit alan\u0131n\u0131n daha d\u00fcz olmas\u0131ndan dolay\u0131 daha zay\u0131f ve k\u0131r\u0131lgan bir yap\u0131ya sahiptiler.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201cYeni Gine\u2019nin Sepik b\u00f6lgesindeki insanlar\u0131n insan kemi\u011fi han\u00e7erlerini k\u0131r\u0131lmaya kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde tasarlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131 yapmalar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yatan nedenin tam g\u00fc\u00e7 ve sosyal stat\u00fcn\u00fcn tam anlam\u0131yla somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fck. Sonu\u00e7 olarak, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekten de somut verilerle iyi bir \u015fekilde uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde sinyaller veriyor \u201d diye ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnya \u00fczerindeki hangi insan sa\u011flam ve muhte\u015fem bir b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 olsun istemez ki? En az\u0131ndan biliminsanlar\u0131, b\u00f6yle bir b\u0131\u00e7ak isteyen insanlar\u0131n yan\u0131nda. Biraz \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir bi\u00e7imde olsa da… Olduk\u00e7a \u00fcrpertici olan \u00e7al\u0131\u015fmada biliminsanlar\u0131, kemikten yap\u0131lma han\u00e7erlerin baz\u0131 yap\u0131sal \u00f6zelliklerini test ettiler ve en iyi han\u00e7erlerin insan uyluk kemiklerinden yap\u0131lma han\u00e7erler oldu\u011funu tespit ettiler. Kemikten han\u00e7eler, Papua […]<\/p>\n","protected":false},"author":929,"featured_media":25229,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,3221],"tags":[3226,3227,3222,3224,3223,3225],"class_list":["post-25228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-malzeme-bilimleri","tag-cassowary","tag-hancer","tag-insan-kemigi","tag-insan-kemigi-hancer","tag-kemik-hancer","tag-yeni-gine"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t