{"id":25308,"date":"2015-02-02T21:01:59","date_gmt":"2015-02-02T19:01:59","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=25308"},"modified":"2018-05-14T15:18:58","modified_gmt":"2018-05-14T12:18:58","slug":"bir-grup-aydin-tartisiyor-kultur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/02\/02\/bir-grup-aydin-tartisiyor-kultur","title":{"rendered":"Bir grup ayd\u0131n tart\u0131\u015f\u0131yor: K\u00fclt\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Edge.org adresimde mukim Edge, John Brockman ve bir grup biliminsan\u0131n\u0131n 1981 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu The Reality Club adl\u0131 olu\u015fumunun uzant\u0131s\u0131. \u201cYery\u00fcz\u00fc bilgisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015fmak amac\u0131yla, d\u00f6nemin en rafine beyinlerini bir odada toplay\u0131p kendilerine sorduklar\u0131 sorular\u0131 birbirlerine sormalar\u0131n\u0131\u201d sa\u011flamak amac\u0131yla yola \u00e7\u0131kan Edge, kendini Royal Society\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc Invisible College\u2019a benzetiyor. \u00d6zellikle geleneksel bilim dallar\u0131 ile toplumbilimleri aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc kurma amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu gayri resmi olu\u015fum, bilimadamlar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra teknoloji d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u201cdigerati\u201dlerini ve vizyonerlerini de i\u00e7ine katarak geni\u015f tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu ortam i\u00e7inde \u201ckim ve ne oldu\u011fumuzu yeniden tan\u0131mlayan, geleneksel ayd\u0131n\u0131n yerini alacak\u201d yeni bir ayd\u0131n tipi yaratmak gibi bir misyon tan\u0131ml\u0131yor kendisine Edge. \u00d6l\u00e7eksel olarak sanayi devrimini kat be kat a\u015fan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn teknoloji devriminin bug\u00fcn ve gelecekte ne etkiler yarataca\u011f\u0131n\u0131 bizzat bug\u00fcn\u00fcn i\u00e7inden tart\u0131\u015fan beyinlerin bulu\u015fma noktas\u0131 diyebiliriz Edge i\u00e7in. Daha \u00f6nce tan\u0131\u015fmad\u0131ysan\u0131z edge.org ile tan\u0131\u015fman\u0131n tam zaman\u0131d\u0131r. Edge\u2019i k\u0131saca anlatt\u0131ktan sonra, sadede yani elimizdeki kitaba gelebiliriz. Bu kitap, Edge serisinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla kitaptaki makalelerin ve yazar kadrosunun \u00e7e\u015fitlili\u011fini Edge\u2019in temel \u00f6zelliklerini hesaba katarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr gibi geni\u015f bir kavram etraf\u0131nda farkl\u0131 noktalara odaklanan makalelerin ortak noktas\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn teknoloji devrimini hen\u00fcz ya\u015farken yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve radikal bir de\u011fi\u015fimden ge\u00e7en toplumu anlayabilmek, yorumlayabilmek ad\u0131na farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Bu yaz\u0131lar\u0131n yan\u0131tlar sunmak yerine do\u011fru sorular\u0131 sormakla me\u015fgul olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir ama kitab\u0131n tamam\u0131na hakim bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n Daniel C. Dennett imzal\u0131 <em>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn Evrimi<\/em> adl\u0131 ilk makalede \u00f6zetlendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. K\u00fclt\u00fcr\u00fc bir toplumbilim kavram\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, Darwinist bir yakla\u015f\u0131mla ve Richard Dawkins men\u015feli <em>mem<\/em> kavram\u0131 \u00fczerinden tan\u0131mlayan bu makale, bize k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de t\u0131pk\u0131 DNA gibi nesilden nesile somut \u00f6r\u00fcnt\u00fcler halinde aktar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan d\u00fc\u015f\u00fcnce modellerinin \u00e7er\u00e7evesini \u00e7iziyor. Bu bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131 biyoloji ile toplumbilimler aras\u0131ndaki \u00e7izginin hi\u00e7 de san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar keskin olmad\u0131\u011f\u0131 cesur yeni bir d\u00fcnya tasviri \u00e7iziyor. Kitaptaki bir\u00e7ok makalenin de bu yolu izledi\u011fi ve genelde anlat\u0131 olarak, toplumbilim y\u00f6ntemleriyle yorumlanan bir\u00e7ok kavram\u0131n bilimsel, ampirik bir \u0131\u015f\u0131k alt\u0131nda yeniden yorumlanabilece\u011finin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 verdi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p><em>T\u00fcfek, Mikrop ve \u00c7elik<\/em> kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Jared Diamond\u2019\u0131n, toplumlar\u0131n karar almadaki k\u00f6r noktalar\u0131n\u0131 farkl\u0131 sebepleriyle listeleyen <em>Baz\u0131 Toplumlar Ni\u00e7in Felaket Getiren Kararlar Al\u0131rlar?<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 ve sanat\u0131n evrensel de\u011ferlerinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 Darwin \u00fczerinden arayan Denis Dutton\u2019\u0131n <em>Sanat ve \u0130nsan Ger\u00e7e\u011fi<\/em> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131 kitab\u0131n a\u011f\u0131r toplar\u0131ndan say\u0131labilir. Di\u011fer yandan Silikon Vadisinin pop\u00fcler vizyonerlerinden Jaron Lanier\u2019in internetin temel motorlar\u0131ndan biri olan kolektivist \u00fcretimi kavram\u0131na kar\u015f\u0131 \u015feytan\u0131n avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan yaz\u0131s\u0131 ve hemen akabinde bu yaz\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir\u00e7ok isimle devam eden tart\u0131\u015fma, teknolojinin toplumsal \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131yla ilgili <em>kafa a\u00e7\u0131c\u0131 <\/em>\u00f6rnekler. Benzeri bir \u015fekilde <em>Dijital G\u00fc\u00e7 ve Ho\u015fnutsuzluklar\u0131 <\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 Evgeny Morozov ve Clay Shirky aras\u0131ndaki sohbet de Facebook, Twitter, Google gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn pop\u00fcler internet mecralar\u0131 \u00fczerinden iktidar ili\u015fkilerini sorguluyor.<\/p>\n<p>Kitaptaki makaleleri arka arkaya (ya da yan yana) koydu\u011funuzda ortaya \u00e7\u0131kan bak\u0131\u015fa\u00e7\u0131s\u0131na tekrar de\u011finmemiz gerekiyor. Bilim ile toplumbilim aras\u0131ndaki \u00e7izginin silinmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imleri genelde fikir cimnasti\u011fi olarak tezah\u00fcr ediyor etrafta. Bu t\u00fcrde bir\u00e7ok kitaba rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Dahas\u0131 bu s\u0131n\u0131r\u0131n flula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde New Age fikirlerinin havada u\u00e7u\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na da bolca \u015fahit oluyoruz. Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce modellerinden ve bilim dallar\u0131ndan kasti bi\u00e7imde da\u011f\u0131n\u0131k al\u0131nt\u0131lar yaparak b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kar\u0131mlara ula\u015fmak olduk\u00e7a pop\u00fcler bir yakla\u015f\u0131m. Bu kitap ise, t\u0131pk\u0131 Edge\u2019ten bahsederken \u00f6zetledi\u011fimiz gibi asri r\u00f6nesans adamlar\u0131n\u0131n elinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f makalelerinden olu\u015fuyor. Bu a\u00e7\u0131dan kitab\u0131n en bahts\u0131z yan\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u201cBir kitab\u0131 kapa\u011f\u0131yla yarg\u0131lamay\u0131n\u201d s\u00f6z\u00fc sanki bu kitap i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015f gibi. Stonehenge\u2019in arka fonunda g\u00f6klere y\u00fckselen f\u00fct\u00fcristik kent imgesi ilk anda elinizde New Age fikirlere f\u00fctursuzca yelken a\u00e7m\u0131\u015f bir kitap izlenimi uyand\u0131r\u0131yor. Sak\u0131n aldanmay\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p><strong>\u00d6nde Gelen Bilim \u0130nsanlar\u0131 Toplum, Sanat, iktidar ve Teknolojiyi Tart\u0131\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p><strong>Edit\u00f6r: John Brockman<\/strong><\/p>\n<p><strong>Alfa Bilim Kitaplar\u0131, 2013<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edge.org adresimde mukim Edge, John Brockman ve bir grup biliminsan\u0131n\u0131n 1981 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu The Reality Club adl\u0131 olu\u015fumunun uzant\u0131s\u0131. \u201cYery\u00fcz\u00fc bilgisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015fmak amac\u0131yla, d\u00f6nemin en rafine beyinlerini bir odada toplay\u0131p kendilerine sorduklar\u0131 sorular\u0131 birbirlerine sormalar\u0131n\u0131\u201d sa\u011flamak amac\u0131yla yola \u00e7\u0131kan Edge, kendini Royal Society\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc Invisible College\u2019a benzetiyor. \u00d6zellikle geleneksel bilim dallar\u0131 ile toplumbilimleri aras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":482,"featured_media":25374,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[169,38,1,510,511],"tags":[3240,460],"class_list":["post-25308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-132-sayi","category-dergi-sayilari","category-genel","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-biliminsanlari","tag-kultur"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/482"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}