\u201cGezi eylemlerindeki \u00e7ocuklar \u00e7ok esprili, \u00e7ok ho\u015fuma gitti. Bir de k\u0131z erkek ay\u0131r\u0131m\u0131 olmadan arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu g\u00f6sterdiler. K\u0131z erkek bir araya gelince bilmem ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Anlayana tabi, anlamayana yok… Sonra direnmeyi g\u00f6sterdiler, o kadar \u015fiddete kar\u015f\u0131. Bu bak\u0131mdan \u00e7ok \u00f6nem verdim onlara. B\u0131raksalard\u0131 ben de gidecektim yanlar\u0131na. Dediler, \u2018sana bir \u015fey yaparlar\u2019, g\u00f6t\u00fcrmediler beni.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Bah\u00e7esaray\u2019\u0131ndan Osmanl\u0131 topraklar\u0131na g\u00f6\u00e7en bir ailenin torunu Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f\u2026 K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra yollara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f on binlerce aile gibi\u2026 K\u00f6klerinden biri K\u0131r\u0131m\u2019da ilimle u\u011fra\u015fan, at s\u0131rt\u0131nda k\u00f6yleri dola\u015f\u0131p e\u011fitim veren bir dedeye dayan\u0131yor. Di\u011feri ise; Bah\u00e7esarayl\u0131 bir \u00e7iftlik sahibine, \u00fcreticiye\u2026<\/p>\n K\u0131r\u0131m-Bah\u00e7esaray y\u00fczy\u0131llar boyu Osmanl\u0131\u2019y\u0131 besleyen ayd\u0131n yata\u011f\u0131 ayn\u0131 zamanda. \u00d6zellikle 1800\u2019lerin sonunda\u2026 Fabrikalar\u0131 olan, ticareti geli\u015fmi\u015f, e\u011fitim d\u00fczeyi y\u00fcksek, yay\u0131n ya\u015fam\u0131 canl\u0131, ilk kez \u201cKad\u0131nlar D\u00fcnyas\u0131\u201d ve \u201c\u00c7ocuklar D\u00fcnyas\u0131\u201d dergilerini \u00e7\u0131karan M\u00fcsl\u00fcman bir halk. Bu co\u011frafya o y\u0131llarda \u00f6nemli bir M\u00fcsl\u00fcman burjuvaziyi bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00d6te yandan \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131n\u0131n bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na direnen, s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen, cezaland\u0131r\u0131lan ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fatmak i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nan bir halk! \u00d6nc\u00fcs\u00fcz olmaz bu direni\u015f. \u0130\u015fte \u0130smail Gasp\u0131ral\u0131 bu ko\u015fullar\u0131n \u00f6nc\u00fc ayd\u0131nlar\u0131ndan. Buldu\u011fu okuma yazma y\u00f6ntemini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in K\u0131r\u0131m\u2019dan Hindistan\u2019a kadar giden Gasp\u0131ral\u0131\u2026 Yusuf Ak\u00e7ura, Ahmet A\u011fao\u011flu, H\u00fcseyinzade Ali, Sadri Maksudi… Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun iki Ayd\u0131nlanma damar\u0131; Selanik ve \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131ndaki T\u00fcrkler\u2026\u00a0 Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f\u2019\u0131n i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu ve beslendi\u011fi k\u00fclt\u00fcr!<\/p>\n Bu yaz\u0131 Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f\u2019\u0131 tan\u0131yanlara onu tekrar an\u0131msatmak, az tan\u0131yanlara da ya\u015famlar\u0131ndaki eksikli\u011fi fark\u0131na vard\u0131rmak i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. Y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fan bu ya\u015fama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00fcretkenlik dayan\u0131\u015fma, halk sevgisi ve bilgiye tutkunluk g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir de ya\u015fam sevinci\u2026<\/p>\n Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f, 20 Haziran 1914\u2019te do\u011far. Hen\u00fcz k\u0131rk g\u00fcnl\u00fck bir bebek bile de\u011filken I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve 25 ya\u015f\u0131nda gen\u00e7 bir kad\u0131nken II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flar. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda Anadolu\u2019nun i\u00e7lerine, \u00c7orum\u2019a g\u00f6\u00e7erken alt\u0131 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Kurtulu\u015f treniyle yolculuk yapar, altta g\u00fcvenli b\u00f6lgelere ka\u00e7\u0131r\u0131lmak istenen cephaneler, \u00fcstte kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kla oldu\u011fu yolcular. O, y\u00fczy\u0131ll\u0131k bir tarihin tan\u0131\u011f\u0131! Tarihe tan\u0131kl\u0131k anlat\u0131lar\u0131 genellikle abart\u0131 i\u00e7erir ve ki\u015fiyi zaman zaman tarih d\u0131\u015f\u0131 kabul eder. Oysa s\u00f6z konusu olan Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f ise, pek \u00e7ok kavram ger\u00e7ek anlam\u0131yla ve nesnelli\u011fiyle kar\u015f\u0131m\u0131zdad\u0131r. O, tarihin \u00f6znesi oldu\u011funun bilinciyle ya\u015fama ad\u0131m\u0131n\u0131 atar. Babas\u0131 Zekeriya ve annesi Hamide \u0130til ona do\u011fdu\u011fu andan itibaren, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim K\u0131r\u0131m ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n de\u011ferlerini aktar\u0131r. Annesi Hamide Han\u0131m, Gen\u00e7 Cumhuriyet\u2019in hen\u00fcz \u201cev kad\u0131n\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n y\u00fcceltilmedi\u011fi, evin her bireyinin \u00fcretime g\u00fcc\u00fc ve yetene\u011fi oran\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda, e\u015fe\u011fin s\u0131rt\u0131nda k\u00f6y k\u00f6y dola\u015farak sat\u0131c\u0131l\u0131k yapmaktan terzili\u011fe kadar t\u00fcrl\u00fc i\u015fler yaparak aile b\u00fct\u00e7esine katk\u0131da bulunur. Anne ve babas\u0131n\u0131n, o yokluk y\u0131llar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131na yoksunlu\u011fu ya\u015fatmad\u0131klar\u0131 en \u00f6nemli alan e\u011fitimdir. Ev, k\u00fc\u00e7\u00fck Muazzez \u0130lmiye\u2019nin ya\u015fam\u0131nda y\u00fcksek sesle kitap ve gazete okunan,\u00a0 kad\u0131n erkek ayr\u0131m\u0131 yapmadan herkesin sorumluluk y\u00fcklendi\u011fi sevgi ve bilgi \u00fcretilen bir kurumdur o y\u0131llarda! Okula ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 andan itibaren ise Gen\u00e7 Cumhuriyet\u2019in \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck vatanda\u015f\u0131\u201d olarak e\u011fitim al\u0131r. Uzun y\u0131llar fark\u0131na varmasa da \u201c\u0130lmiye\u201d ad\u0131, ba\u015f\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir ta\u00e7 olur.<\/p>\n Onun ku\u015fa\u011f\u0131 sava\u015flar\u0131, yoksullu\u011fu, \u00f6l\u00fcmleri, uzak co\u011frafyalara giden ve gelmeyenleri, i\u015fgali ya\u015fad\u0131. Yine bu ku\u015fak, yeni bir \u00fclke in\u015fas\u0131nda \u00f6zne olacaklar\u0131 bilinciyle yeti\u015ftiler. Kuma\u015f\u0131n, k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n, \u00e7ivinin, hatta bu\u011fday\u0131n uzak co\u011frafyalardan sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede, gelece\u011fin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olacaklar\u0131na inand\u0131lar. E\u011fitim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi bireyi g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftiren, \u00e7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri s\u0131nav makinesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir i\u015fleve sahip de\u011fildi onun \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131nda. Bu y\u00fczden de e\u011fitimin bireyi nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fc, ya\u015fad\u0131. Akl\u0131n ve bilimin yol g\u00f6stericili\u011fi onun ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n temel \u00f6zelli\u011fi oldu. Ancak sadece bu \u00f6zellik de\u011fil, K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc mezunlar\u0131nda da yayg\u0131n olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz m\u00fccadele azmi, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2026<\/p>\n Onu 20 y\u0131l \u00f6nce tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131m, Cumhuriyet<\/em> gazetesinin Bilim Teknik ekine g\u00f6nderdi\u011fi k\u0131sa bir mektuptan. O g\u00fcnlerde kad\u0131n hareketi i\u00e7inde yer alan ve konuyla ilgili okumalar yapan biri olarak \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m imzay\u0131 g\u00f6r\u00fcnce: Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f \/ Sumerolog! Bir kad\u0131n, bir Sumerolog… Hangi \u00fclkede, hangi y\u00fczy\u0131lda olursa olsun \u00f6nc\u00fc kad\u0131nlar ilgimi \u00e7ekiyordu. Onun ad\u0131n\u0131 hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m\u2026 Oysa Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f, bir telefon mesafesi kadar yak\u0131ndayd\u0131\u2026 Ertesi g\u00fcn \u00e7ekinerek girdi\u011fimiz kap\u0131dan, T\u00fcrkiye\u2019nin en de\u011ferli hazinlerinden birini bulman\u0131n heyecan\u0131 ve mutlulu\u011fuyla \u00e7\u0131kt\u0131k. Bu ziyaret sonras\u0131nda T\u00fcrkiye onu ve eserlerini kazand\u0131. Ben ise b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; ya\u015fam\u0131m\u0131 derinden etkileyen bir arkada\u015f\u0131, dostu ve s\u0131rda\u015f\u0131 kazand\u0131m. A\u015fa\u011f\u0131da Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f\u2019la tan\u0131\u015fmam\u0131n 20. y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m k\u0131sa bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yer al\u0131yor.<\/p>\n 20 Haziran\u2019da Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f 100 ya\u015f\u0131n\u0131 bitiriyor, \u201cdalya\u201d diyor. Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir ya\u015fam\u0131n izindeyim.<\/p>\n Y\u0131llardan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir gen\u00e7lik alg\u0131s\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n – Ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m zaman, siz Cumhuriyet devrimlerinin simgesi oldunuz. Kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli bir simge oldunuz. Bence gen\u00e7lik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da\u2026 \u00d6te yandan siz gen\u00e7li\u011fin ne oldu\u011funu anlatt\u0131n\u0131z b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019ye, hatta d\u00fcnyaya… Ya\u015ftan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fey olarak gen\u00e7li\u011fi ya\u015f\u0131yorsunuz. Son 20 y\u0131lda ne de\u011fi\u015fti hayat\u0131n\u0131zda? <\/strong><\/p>\n – Vallahi 20 y\u0131lda ben ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum ama b\u00fcy\u00fck bir sevgi seline kap\u0131ld\u0131m. Zaten onu da yazd\u0131m. Kitaplar\u0131 yazd\u0131m. Zannediyorum o kitaplar \u00e7ok makbule ge\u00e7ti, okundu, okunuyor. Zaten diyorlar, devaml\u0131 okunan kitaplar. \u00c7ok de\u011fil, ama devaml\u0131 okunan kitaplar.<\/p>\n – S\u00fcreklili\u011fi olan kitaplar\u2026<\/strong><\/p>\n – \u00d6yle diyorlar… Sizin sayenizde ba\u015flad\u0131m ben\u2026 Siz olmasayd\u0131n\u0131z o zaman, r\u00f6portaj\u0131 yap\u0131p Bilim ve \u00dctopya<\/em> dergisine vermeseydiniz bunlar olmayacakt\u0131. Makalelerim \u00e7\u0131kt\u0131 orta yere. Sonra Kaynak Yay\u0131nlar\u0131<\/em> onlar\u0131 kitap yapmaya kalkt\u0131. Bana bir heves geldi. Yapmak istediklerim vard\u0131, nerede bast\u0131racakt\u0131m, bu m\u00fchim bir meseleydi o zaman\u2026<\/p>\n – Ender\u2019le (Helvac\u0131o\u011flu – FG) evinize geldi\u011fimiz zaman bir hazine ke\u015ffettik gibi hissettik! Masan\u0131z\u0131n \u00fczerinde klas\u00f6rler dolusu yaz\u0131 vard\u0131. Burada bir hazine var ve o hazine g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmal\u0131 duygusu i\u00e7indeydik. <\/strong><\/p>\n – Vard\u0131 evet bir y\u0131\u011f\u0131n yaz\u0131lar\u0131m. Kendi kendime bir\u00e7ok yaz\u0131lar yazd\u0131m yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden. Bildiklerimi yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. O zaman d\u00fc\u015f\u00fcnmedim yay\u0131nlamay\u0131.<\/p>\n – Neden yazd\u0131n\u0131z peki?<\/strong><\/p>\n – Bilmiyorum, bende kalmas\u0131n diye. \u00d6yle bir \u015fey var asl\u0131nda, ben bildi\u011fimi birilerine anlatmak istiyorum. Ama bir tabiat\u0131m var, bilmiyorum do\u011fru mu, de\u011fil mi? Bana sorulursa yapar\u0131m. Empoze edilirse yapmam.<\/p>\n Bildi\u011fini payla\u015fmal\u0131 insan<\/strong><\/p>\n – Kendiniz do\u011frudan kimseden bir \u015fey talep etmezsiniz \u00f6yle mi? <\/strong><\/p>\n – Bana sorarlarsa a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemeyi seviyorum, anlatmay\u0131 seviyorum, ama empoze etmeyi sevmiyorum. Severek yapt\u0131m, o kadar \u00e7ok bilgi var ki kafamda, o bilgiyi de\u011ferlendirmem laz\u0131m. Zaten Atat\u00fcrk Sumerlilerin halka tan\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyordu. Bu kadar bilgi de var, bunu niye halka tan\u0131tmayay\u0131m dedim. Bizde \u015f\u00f6yle bir \u015fey var; \u201cefendim bizim millet okumay\u0131 sevmiyor\u201d, herkes bunu s\u00f6yl\u00fcyor. Ben bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda oldum. \u00c7\u00fcnk\u00fc okunmasa benim kitaplar okunmayacak. Adam\u0131n biri geldi son zamanlarda y\u00fcz\u00fcme kar\u015f\u0131 dedi; \u201cbiliyor musunuz, sizin kitaplar hi\u00e7 i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil, ama okunuyor\u201d. Aynen b\u00f6yle dedi. Ben de m\u00fchim olan okunmas\u0131 dedim. \u0130zmir\u2019de galiba \u00e7oban\u0131n elinde g\u00f6rm\u00fc\u015fler benim Ludingirra<\/em> kitab\u0131n\u0131. O kadar \u00e7ok mutlu oldum ki. \u00c7abuk da mutlu olmas\u0131n\u0131 bilen bir insan\u0131m. Onun tesiri var san\u0131r\u0131m, \u00e7abuk intibak ediyorum, \u00e7abuk mutlu oluyorum.<\/p>\n – Sizin konu\u015fmalar\u0131n\u0131zda \u00f6zellikle dikkatimi \u00e7eken, (telefonla konu\u015ftu\u011fumuz zaman da dahil) bildi\u011finiz her \u015feyi payla\u015f\u0131yorsunuz. Bir \u015fey okumu\u015fsan\u0131z, \u00f6\u011frenmi\u015fseniz, g\u00f6rm\u00fc\u015fseniz \u00f6\u011frendi\u011finizi mutlaka payla\u015f\u0131yorsunuz. Hangi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyle bunu yap\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n – Karakterimde var \u00f6\u011fretmek… Ben her zaman s\u00f6ylemi\u015fimdir, baz\u0131 insanlar devaml\u0131 okur. Diyorum ki, okuduktan sonra okudu\u011funu payla\u015fmal\u0131 insan. Payla\u015fman laz\u0131m, anlatman laz\u0131m, ben \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve onun i\u00e7in payla\u015fmay\u0131 seviyorum. Aileden de gelmeli, babam da severdi \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n – O da sizinle mi payla\u015fmay\u0131 severdi?<\/strong><\/p>\n – Mesela o da gazetede bir \u015fey oldu\u011fu zaman gelir ortada okurdu. Her \u015feyi ortada bize anlat\u0131rd\u0131. Annem hi\u00e7 tahsil almad\u0131 ama babam\u0131n \u00e7abas\u0131yla muazzam k\u00fclt\u00fcr sahibi oldu o da.<\/p>\n – Konu\u015ftu\u011fumuz her s\u00f6zde bilgi var. Siz bilgi temelli olmayan hi\u00e7bir konu\u015fmay\u0131 yapm\u0131yorsunuz. Yine bunu sohbetlerinizde de g\u00f6r\u00fcyorum. Sizin \u00e7ok say\u0131da konferans\u0131n\u0131z\u0131 dinledim. Birlikte konferanslar verdik, birlikte birka\u00e7 yerde konu\u015fmam\u0131z oldu, hi\u00e7bir zaman temelsiz bilgiye dayanmayan bir s\u00f6z\u00fc etmezsiniz. \u201cGiderayak\u201d program\u0131nda da \u00f6ylesiniz. Program\u0131, s\u00fcrekli bilgiye odakl\u0131yor ve herkesin anlayaca\u011f\u0131 noktaya \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Bu da \u00e7ok \u00f6nemli bir birikime kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor, bunu nas\u0131l yorumluyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – \u015eekerim, oraya konu\u015fmaya \u00e7\u0131k\u0131yoruz, laf ebeli\u011fi yapmaya \u00e7\u0131km\u0131yoruz ki, orada bir \u015fey vermemiz laz\u0131m. Hep \u00f6yle. Biliyorsun Hayrettin\u2019le (Karaca) kavga ediyoruz bazen (G\u00fcl\u00fcyor! FG.) O\u2019da \u00f6yle, konu\u015fsun anlats\u0131n, bildi\u011fini \u00f6\u011fretsin istiyor.<\/p>\n Memlekete bor\u00e7luyuz<\/strong><\/p>\n – Bu \u00f6zelli\u011finizin gen\u00e7 Cumhuriyet ku\u015fa\u011f\u0131 olman\u0131zla bir ilgisi var m\u0131? <\/strong><\/p>\n – Var tabi, olmamas\u0131na imk\u00e2n yok. O zaman \u015funlar\u0131 \u00f6\u011frendik: Ne olursa olsun memleketi ayd\u0131nlatmak i\u00e7in bor\u00e7luyuz, bir \u015feyler yapmam\u0131z laz\u0131m. Biz gen\u00e7lere o fikir verildi hep, muhakkak biz \u00f6\u011frendi\u011fimizi tatbik edelim.<\/p>\n – Borcunuzu \u00f6dedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n – Bor\u00e7 kolay kolay \u00f6denmiyor\u2026 \u015eimdi iki t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7 var. O zaman fak\u00fcltede bize yap\u0131lan \u015feyleri, yani takdim edilen verilen o hayat\u0131 ben hi\u00e7 unutamam. O zaman, o yoklukta, muazzam bir hayatt\u0131 bizim i\u00e7in. Ondan sonra Atat\u00fcrk o fak\u00fclteyi a\u00e7t\u0131, o bran\u015flar\u0131 koydu ve bunlar\u0131n halka d\u00f6nmesini istedi. Halk\u0131n \u00f6\u011frenmesini istedi, yani \u015fu bak\u0131mdan, halk\u0131n kulaklar\u0131na gelsin, ilgilensinler, onlar da bu hususta \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n. Belki Sumerlerin k\u00f6kenini bulsunlar diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Hititleri de ayn\u0131 \u015fekilde. Bunun i\u00e7in ben de emekli olduktan sonra Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn istedi\u011fi \u015fekilde kendimi g\u00f6revli hissettim. Yani halka d\u00f6n\u00fck, halk\u0131 ayd\u0131nlatacak \u015fekilde yazay\u0131m dedim. Sonra yay\u0131nevi bulunca, ilgilenen bulunca birbiri arkas\u0131na geldi.<\/p>\n Bilmem anlatm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m sana, Tarih Sumer\u2019de Ba\u015flar<\/em>\u2019\u0131 terc\u00fcme ettikten sonra g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm Bab\u0131ali\u2019de b\u00fcy\u00fck yay\u0131nevlerinden birine. Bunlardan birisi bakt\u0131 bakt\u0131, \u201cka\u00e7 sayfa\u201d diye sordu. Sonra dedi ki \u201cbassak, acaba okuyan olur mu, ilgilenen olur mu?\u201d, bilmem ne. H\u00e2lbuki o zaman kitap 15 dile \u00e7evrilmi\u015f, bestseller olmu\u015ftu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada. Benim \u00e7eviri 16. olmu\u015ftu. Bu beni \u00e7ok k\u0131rd\u0131. Sonra Tarih Kurumu ald\u0131, ho\u015f daha \u00f6nce Tarih Kurumu\u2019na vermi\u015ftim, onlar vermi\u015fler benim terc\u00fcmeyi bir adama o adam yalan yanl\u0131\u015f \u00e7evirmi\u015f, anlamam\u0131\u015f konular\u0131, de\u011fi\u015ftirmeye kalm\u0131\u015f, dili eski Arap\u00e7a\u2019ya d\u00f6nd\u00fcrmeye kalkm\u0131\u015f. Hepsini d\u00fczelttim.<\/p>\n En \u00e7ok Ludingirra\u2019y\u0131 seviyorum<\/strong><\/p>\n – Kitaplar\u0131n\u0131z\u0131n aras\u0131nda en sevdi\u011finiz hangisiydi? \u201cBu benim en favori kitab\u0131m\u201d diyebilece\u011finiz.<\/strong><\/p>\n – Ludingirra en \u00e7ok sevdi\u011fim.<\/p>\n – B\u00f6yle diyece\u011finizi tahmin ettim, neden Ludingirra?<\/strong><\/p>\n – Onu bir kurgu yapt\u0131m, sonra oradaki bir adam\u0131 \u00f6\u011fretmen yapt\u0131m, onu kendimle \u00f6zde\u015f ettim. Oradaki bilgilerin hepsi g\u00fczel\u2026 Fakat \u00e7ok enteresan, kitab\u0131n sonuna bunun toplama oldu\u011funu yazd\u0131\u011f\u0131m halde y\u00fczde 90\u2019\u0131 anlam\u0131yor. \u201cHakikaten bu b\u00f6yle mi? Bu tabletler b\u00f6yle mi?\u201d diye soranlar oluyor. Hatta bunu yazay\u0131m a\u00e7\u0131klayay\u0131m dedim, ama bir t\u00fcrl\u00fc olmad\u0131. Ben onu \u00e7ok seviyorum. Tabi sonraki kitaplar\u0131mda bir \u015fey ortaya att\u0131m, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn istedi\u011fi i\u00e7in de\u011fil ama kendim inand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, T\u00fcrklerle birle\u015ftirmem Sumerleri\u2026 Bana b\u00fcy\u00fck mutluluk verdi. Onu bir makale haline gelip de \u0130ngilizce olarak dergilere g\u00f6ndersem, onu yapabilsem iyi olacak. Ama ne zaman yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n – B\u00fct\u00fcn bu yazd\u0131klar\u0131n\u0131zla bir yol a\u00e7t\u0131n\u0131z, bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7t\u0131n\u0131z. Bunun gelecekte \u00fcr\u00fcnleri toplanacak diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sizin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zdan hareketle ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmalar yapanlar\u0131n oldu\u011funu ben hep duyuyorum, takip ediyorum.<\/strong><\/p>\n – \u015eimdi halk\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck bir Sumer fikri oldu. Benim kanaatime g\u00f6re, hi\u00e7bir memlekette bizimkilerdeki gibi Sumer merak\u0131 yok. Yani halka d\u00f6n\u00fck yaz\u0131lar yok. Bir iki belki yazd\u0131lar, ama o kadar. Ben seri halinde yazd\u0131m. Her t\u00fcrl\u00fc \u015fekilde yazd\u0131m o bak\u0131mdan. \u015eimdi en \u00e7ok ne istiyorum, biliyor musun? Hititler i\u00e7in de b\u00f6yle yapsalar\u2026<\/p>\n – Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n Cumhuriyet d\u00f6neminin halk\u00e7\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131yla da paralellik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndaki halk\u00e7\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, bir boyutuyla Sumeroloji alan\u0131nda ya\u015fama ge\u00e7irdiniz. Ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n – Evet, bug\u00fcnden bak\u0131nca, hakikaten \u00f6yle, halka d\u00f6n\u00fck oldu. Mesela Kuran \u0130ncil Tevrat<\/em> kitab\u0131m, bir han\u0131m dedi ki bana \u201cbu kitab\u0131 bir ki\u015fi al\u0131yor, 50 ki\u015fi okuyor\u201d. Ankara\u2019da bir han\u0131m geldi, \u201c56 ya\u015f\u0131nday\u0131m, kitab\u0131n\u0131z\u0131 okudum hayat\u0131m de\u011fi\u015fti, ayd\u0131nland\u0131m\u201d dedi. \u201cSize te\u015fekk\u00fcr ediyorum\u201d dedi. Bu kitaptan etkilenen, d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00e7ok insan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n Hangi din\u2026<\/strong><\/p>\n – T\u00fcrkiye\u2019de din anlay\u0131\u015f\u0131 size g\u00f6re ne zaman de\u011fi\u015fti? Bu de\u011fi\u015fimi siz ne zaman fark ettiniz?<\/strong><\/p>\n – Atat\u00fcrk zaman\u0131nda laiklik \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7ok \u00f6nemli. Ne dedi? Din ve devlet i\u015fleri ayr\u0131lacak, hatta din g\u00fcnl\u00fck i\u015flerden ayr\u0131l\u0131yor, herkes vicdan\u0131nda, dininde serbest oluyor. Rahmetli anneci\u011fim \u00e7ok e\u011fitim almam\u0131\u015f bir kad\u0131n, fakat \u00e7ok g\u00f6zlemci bir insand\u0131. \u201cK\u0131z\u0131m\u201d dedi, \u201caman millet dini b\u0131rakmaya ne de hevesliymi\u015f. Sanki Atat\u00fcrk onlara dininizi b\u0131rak\u0131n dedi.\u201d Hakiki inan\u00e7l\u0131 olmayanlar derhal b\u0131rak\u0131verdiler. Namaza gitmeyi, camiye gitmeyi b\u0131rak\u0131verdiler. Ama hakiki inan\u00e7l\u0131 olanlar da Atat\u00fcrk\u2019e inand\u0131lar ve devrimleri kabul ettiler. Bu \u00e7ok \u00f6nemli, benim babam \u00f6yle, annem \u00f6yle, dedem \u00f6yle\u2026 Medreselerde okuyanlar\u0131n \u00e7o\u011fu yap\u0131lan \u015feylere kar\u015f\u0131yd\u0131, ama i\u00e7in i\u00e7in kar\u015f\u0131yd\u0131. Halk de\u011fil, onlar kar\u015f\u0131yd\u0131. Terrakiperver Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131 kapand\u0131, arkadan Serbest F\u0131rka a\u00e7\u0131ld\u0131, hemen din hortlad\u0131. Yani din yok de\u011fildi, hortlamaya yer ar\u0131yordu. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n hemen akabinde Kuran kurslar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f, ben bilmiyorum g\u00f6rmedim o zaman. Fakat resimleri var g\u00f6sterdiler, Kuran kurslar\u0131na k\u0131zlar gidiyor, ba\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131k hen\u00fcz. O zaman bu kurslar ni\u00e7in Arap\u00e7a oluyor, T\u00fcrk\u00e7e okutulsun diyemediler. Kuran kurslar\u0131, arkadan \u0130mam Hatip\u2019ler, b\u00f6ylece din hortlad\u0131. Zaten vard\u0131 y\u00fcze \u00e7\u0131kt\u0131. Asl\u0131nda \u015fimdi din diyenlerin kastetti\u011fi bence din de\u011fil. H\u0131rs\u0131zl\u0131k yapanlar\u0131, ahlaks\u0131zlar\u0131 korumak din de\u011fil. Bizim dinimiz, inanc\u0131m\u0131z, ahlaks\u0131zl\u0131k terbiyesizlik yapmay\u0131n, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmayacaks\u0131n, kimsenin aleyhinde bulunmayacaks\u0131n gibi \u015feyler. Biz b\u00f6yle yeti\u015ftik. Hatt\u0131 zat\u0131nda biz yeti\u015firken, siz bir \u015fey yaparsan\u0131z cehenneme koyulursunuz gibi bir \u015fey yoktu. \u0130yilik yaparsan\u0131z Allah sizi sever; bu kadard\u0131.<\/p>\n Umudunu hi\u00e7 kaybetmeyeceksin!<\/strong><\/p>\n – <\/em>Sizin konu\u015fmalar\u0131n\u0131zda hep umut var…<\/strong><\/p>\n – Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda askerin aya\u011f\u0131nda yok, \u00fcst\u00fcnde yok, ba\u015f\u0131nda yok. Ne bileyim, silah\u0131 yok. Nas\u0131l bu sava\u015f\u0131 kazand\u0131, halen akl\u0131m ermiyor, bu vaziyetle, ama b\u00fcy\u00fck bir umutla. Ondan sonra devrimler ba\u015flad\u0131… Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak buna kar\u015f\u0131. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn en yak\u0131n arkada\u015f\u0131 Fethi Okyar bile diyordu ki \u201cb\u00f6yle \u00e7abuk olmaz bu i\u015fler, yava\u015f yava\u015f olur\u201d.<\/p>\n – Yak\u0131n tarihimizde b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 var, o y\u00fczden de umutlu olmak i\u00e7in \u00e7ok neden var diyorsunuz…<\/strong><\/p>\n – \u00c7ok neden var. O kadar zor ko\u015fullarda para yok, do\u011fru d\u00fcr\u00fcst insan yok. Fabrika a\u00e7\u0131l\u0131yor, fabrikada \u00e7al\u0131\u015facak insan yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ivi \u00e7akmas\u0131n\u0131 bilmiyor adam! O zamanlar 200 tane adam g\u00f6nderiyorlar Rusya\u2019ya \u00f6\u011frensinler diye. Bizim insan\u0131m\u0131z \u00e7ok zeki, \u00e7abucak \u00f6\u011frenir. T\u00fcrklerin her yapt\u0131klar\u0131 \u015feye g\u00fcnah demi\u015fler. Benim babam Kayseri\u2019de 1936\u2019da \u00f6\u011fretmen, orada esnaftan birisi babama \u201chocam\u201d diyor \u201cBiliyor musunuz, Cumhuriyet\u2019e kadar burada her \u015fey T\u00fcrklere g\u00fcnaht\u0131. Yaln\u0131z hamall\u0131k g\u00fcnah de\u011fil.\u201d Biliyorsun ayn\u0131 \u015feyi sen de Birgi \u00e7al\u0131\u015fmanda yazd\u0131n\u2026 Una basmak g\u00fcnah, de\u011firmencili\u011fi T\u00fcrkler yapamaz vb. Asl\u0131nda biliyor musun, T\u00fcrkler madencili\u011fin en iyisini yapm\u0131\u015flar, madencili\u011fin en incesini bilmi\u015fler\u2026<\/p>\n – Umutla ilgili olarak bug\u00fcnden gelece\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman ne g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – Biz diyorum devrimin en y\u00fcksek \u00e7a\u011f\u0131nday\u0131z. Ben kendimi \u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum. Bu 80 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda biliminsanlar\u0131m\u0131z, sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z var. Operadan haberi olmayan, anas\u0131 babas\u0131 baleden haberdar olmayan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda oldu. \u00d6d\u00fcller ald\u0131lar. M\u00fczisyenlerimizin eserleri d\u0131\u015far\u0131da \u00e7al\u0131n\u0131yor. Ben diyorum ki Avrupa\u2019da 400 y\u0131l i\u00e7inde, o R\u00f6nesans \u00e7a\u011f\u0131nda ka\u00e7 tane m\u00fczisyen var hesap et. Biz \u015fu 80 y\u0131lda ka\u00e7 tane m\u00fczisyen yeti\u015ftirdik, ne kadar muazzam. Biliminsanlar\u0131\u2026 E\u011fer aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131raksalar neler yeti\u015fecek…<\/p>\n – Aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kim ba\u011fl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n – Yabanc\u0131lar ba\u011fl\u0131yor. Bizde bilim yap\u0131lmas\u0131n diye, bilimci yeti\u015fmesin diye ellerinden geleni yap\u0131yorlar. Aselsan\u2019da \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6len m\u00fchendisler i\u00e7in \u201cintihar\u201d dediler, yalan, \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler! Sonra 7-8 biliminsan\u0131m\u0131z\u0131n bulundu\u011fu u\u00e7ak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Kendilerine ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmam\u0131z\u0131 istiyorlar. \u0130\u015fte onun i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Bizim ne kadar bulu\u015fumuz varsa onlar\u0131 yok etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n \u2018B\u0131raksalard\u0131 gidecektim Gezi eylemlerine\u2019<\/strong><\/p>\n – G\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7li\u011fini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz. \u00d6zellikle Gezi eylemleri ba\u011flam\u0131nda?<\/strong><\/p>\n – Ben \u00e7ok \u00fcmitliyim gen\u00e7likten, \u00f6rne\u011fin TGB\u2019li gen\u00e7lerden. Onlar\u0131 \u00e7ok be\u011fendim \u00e7ok sevdim.<\/p>\n – En \u00e7ok be\u011fendi\u011finiz y\u00f6nleri nedir?<\/strong><\/p>\n – \u015eekerim, bir kere te\u015fkilatlanmay\u0131 bildiler. O kadar g\u00fczel te\u015fkilatland\u0131lar ki, her yerde bir ba\u015fkanlar\u0131 var. O ba\u015fkana herhangi bir \u015fey olursa, yerine gelecek hemen haz\u0131r. Bir d\u00fc\u011fmeye bas\u0131yorlar, hepsi birdenbire bir araya geliyorlar. Bunu \u00e7ok takdir ediyorum. Bir de bu Gezi eylemleri beni \u00e7ok sevindirdi. Yaln\u0131z gen\u00e7ler de\u011fil, halk\u0131n da nas\u0131l uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm orada. K\u00f6ylere kadar gitti ayaklanma, bu \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli! Ama bu halk\u0131n \u00f6n\u00fcne insan laz\u0131m. E\u011fer bu halk\u0131n \u00f6n\u00fcne g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fey \u00e7\u0131karsa hi\u00e7 kimse bizi tutamaz.<\/p>\n – G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6nderlik mi demek istiyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6nder \u00e7\u0131karsa s\u0131yr\u0131larak, hi\u00e7 kimse kar\u015f\u0131 duramaz. Benim kanaatim b\u00f6yle.<\/p>\n – Gezi eylemlerinde sizin en \u00e7ok be\u011fendi\u011finiz eylem bi\u00e7imi ya da davran\u0131\u015f ne oldu?<\/strong><\/p>\n – Bir kere \u00e7ocuklar \u00e7ok esprili, \u00e7ok ho\u015fuma gitti. Bir de k\u0131z erkek ay\u0131r\u0131m\u0131 olmadan arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu g\u00f6sterdiler. K\u0131z erkek bir araya gelince bilmem ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Anlayana tabi, anlamayana yok… Sonra direnmeyi g\u00f6sterdiler, o kadar \u015fiddete kar\u015f\u0131. Bu bak\u0131mdan \u00e7ok \u00f6nem verdim onlara. B\u0131raksalard\u0131 ben de gidecektim yanlar\u0131na. Dediler, \u201csana bir \u015fey yaparlar\u201d, g\u00f6t\u00fcrmediler beni.<\/p>\n Halkla b\u00fct\u00fcnle\u015fmek<\/strong><\/p>\n – Siz bir de Ergenekon Davas\u0131\u2019ndan cezaevine girenler \u00e7\u0131kmadan \u00f6lmeyece\u011fim demi\u015ftiniz. Bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc \u201cT\u00fcrkiye \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeden \u00f6lmeyece\u011fim\u201d bi\u00e7imine \u00e7evirmeniz laz\u0131m!<\/strong><\/p>\n – \u015eimdi onu da diyorum. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi\u2026 1933\u2019de \u00f6\u011fretmenim, 10. y\u0131l olmu\u015f. Ben diyorum, biz \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir milletiz. Fransa\u2019n\u0131n 100 y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131 devrimleri, biz 10 y\u0131lda yapt\u0131k. Bug\u00fcn o 100 seneyi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 o devrimin i\u00e7indeyiz. Biz kanl\u0131 bir devrim yapmad\u0131k Avrupa gibi, Fransa gibi. O kan\u0131 bekliyor baz\u0131lar\u0131… \u0130n\u015fallah olmaz, kans\u0131z olsun. Bug\u00fcn de in\u015fallah bunlar olmadan ekarte edilecekler. Bar\u0131\u015f ad\u0131na bir \u015feyler yapmak i\u00e7in bana gelenlere Diyanet\u2019e gidin siz dedim, Diyanet\u2019le konu\u015fun dedim. O insanlar\u0131 uyarmak laz\u0131m. Bak Esin\u2019in bir arkada\u015f\u0131 var, bir k\u00f6yde. Kendisi psikolog, Amerika\u2019da Turan\u2019\u0131n yan\u0131ndan geldi. Emekli oldu, babas\u0131n\u0131n evini tamir etti, k\u00f6y muhtar\u0131 oldu. \u015eimdi belediye meclisi \u00fcyesi olmu\u015f. Fakat en m\u00fchimi her hafta Cuma namaz\u0131na gidiyormu\u015f. Hep gidiyorum diyor, hem de ba\u015f\u0131m a\u00e7\u0131k gidiyorum diyor. Sonra geliyorum kahveye baz\u0131 \u015feyleri m\u00fcnaka\u015fa ediyoruz diyor. Kad\u0131nlar\u0131m\u0131za \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n – Burada halkla b\u00fct\u00fcnle\u015fme \u00e7ok \u00f6nemli diyorsunuz.<\/strong><\/p>\n – En m\u00fchimi\u2026<\/p>\n \u2018Erkek hegemonyas\u0131n\u0131 k\u0131rmak gerek\u2019<\/strong><\/p>\n – T\u00fcrkiye\u2019de son 10 y\u0131lda, giderek artan say\u0131da kad\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor \u201cyak\u0131nlar\u0131\u201d taraf\u0131ndan\u2026 Bunu neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n – \u015eekerim, bu h\u00fck\u00fcmetin, ba\u015ftakilerin buna de\u011fer vermemesi. Kanunlar\u0131m\u0131z var, ama bu kanunlar\u0131n tatbiki i\u00e7in \u0131srar etmiyorlar. Kad\u0131n\u0131 ekarte etmek b\u00fct\u00fcn gayretleri… Ellerinden gelse b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 yok edecekler. Bana \u00f6yle geliyor gidi\u015fat \u00f6yle. Lisede evlenme izni getiriyorlar \u00e7ocuklara; sonra k\u0131z erkek ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131yorlar. Yani k\u0131z erkek bir araya gelince \u201cseks\u201d, ba\u015fka bir \u015fey yok. Ben bir yaz\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131m. Ortado\u011fu Teknik \u00dcniversitesi\u2019nin \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in s\u00f6ylemi\u015flerdi, \u00e7ok k\u0131zm\u0131\u015ft\u0131m. Neymi\u015f, orada k\u0131zlar s\u00fcrekli \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyormu\u015f. Birden \u00e7\u0131kt\u0131 bu, daha \u00f6nce yoktu. Vaktiyle de olmu\u015ftu. Taa 1926\u2019da ayn\u0131 \u015fey! \u00d6\u011fretmen Okulu\u2019nda k\u0131zlar okuyor, hi\u00e7 erkek yok ama. K\u0131zlar \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor deniyordu.<\/p>\n – K\u00f6y Enstit\u00fcleri i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylediler. Bu gerek\u00e7e ile 1946\u2019dan k\u0131zlar\u0131 erkeklerden ay\u0131rd\u0131lar. Bir kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n – Din ad\u0131 alt\u0131nda b\u00f6yle yap\u0131yorlar. Hatt\u0131 zat\u0131nda dinde de yok b\u00f6yle bir \u015fey. Bu erkeklerin hegemonyas\u0131, ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Kendilerine bir \u015fan m\u0131, egolar\u0131n\u0131 tatmin etmek mi? Oysa ki T\u00fcrklerde kad\u0131n \u00e7ok de\u011ferli biliyorsun. Ge\u00e7enlerde Tokat\u2019ta \u00e7ekilmi\u015f bir belgesel vard\u0131 \u201cGezelim G\u00f6relim\u201d diye. Orada halay yap\u0131yorlar k\u0131z erkek. Sonra bir bakt\u0131m ki, be\u015f alt\u0131 ayr\u0131ld\u0131lar, k\u0131zlar\u0131 omuzlar\u0131na koydular \u00f6yle halay yapt\u0131lar. Bu eski T\u00fcrk adeti. Me\u011fer onlar Aleviymi\u015f. Bu ne kadar b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr! \u0130\u015fte Atat\u00fcrk bunu sa\u011flamak, kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 kald\u0131rmak istedi. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rmak istedi.<\/p>\n \u2018H\u00e2l\u00e2 \u00e2\u015f\u0131k olurum, niye olmas\u0131n\u2019<\/strong><\/p>\n – Bedeniniz 100 ya\u015f\u0131ndas\u0131n\u0131z! Acaba duygular\u0131n\u0131z ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda?<\/strong><\/p>\n – Hep eskisi gibi… \u0130nsanlar\u0131n hissi hi\u00e7 de\u011fi\u015fmiyor. Baz\u0131 insanlar kendini b\u0131rak\u0131yorlar ben ya\u015fland\u0131m diye. At\u0131yor kendini bir tarafa, o zaman ba\u015fka. Ben bazen bak\u0131yorum kendime \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir \u015fey oldu\u011fu zaman, eskisi gibi a\u011fl\u0131yorum, eskisi gibi seviniyorum. Bir \u015feyden eskisi gibi zevk al\u0131yorum. Hakikaten fark yok. Yazaca\u011f\u0131m zaten. Duygular hakikaten de\u011fi\u015fmiyor insanda sevme, h\u0131rslanma ayn\u0131.<\/p>\n – A\u015fk nas\u0131l bir duygu? A\u015fk ile ilgili ne diyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – A\u015fk da \u00f6yle\u2026 Kar\u015f\u0131na \u00e7\u0131karsa sevebilirsin, be\u011fendi\u011fin olursa. Baksana benim bir tane var\u2026 (Hayrettin Karaca\u2019y\u0131 kastediyor. Kahkahayla g\u00fcl\u00fcyor. FG.) Ama bende ona kar\u015f\u0131 yok nedense.<\/p>\n – Cinsellik nas\u0131l? Cinsellikle ilgili ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – Cinsellik olabiliyor, neden olmas\u0131n? Yemek i\u00e7mek neyse cinsellikte o. Bulursun yapars\u0131n, bulamazsan a\u00e7 kal\u0131rs\u0131n.<\/p>\n – \u015eimdi d\u00f6n\u00fcp ge\u00e7mi\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman iki tane k\u0131z \u00e7ocu\u011fu yeti\u015ftirmi\u015fsiniz. Ke\u015fke \u015funu \u015f\u00f6yle yapsayd\u0131m dedi\u011finiz oldu mu?<\/strong><\/p>\n – Hi\u00e7 ke\u015fke demekten ho\u015flanmam. Erkek-k\u0131z ay\u0131rm\u0131yorum. Ama ben \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00e7ocuklar\u0131ma daha ba\u015fka muamele edemedim. Bilgisizlikten, \u00e7al\u0131\u015fmaktan\u2026<\/p>\n – Nas\u0131l muamele etmek isterdiniz?<\/strong><\/p>\n – Yak\u0131n arkada\u015f olamad\u0131m. \u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, \u00e7ocuklar\u0131 tiyatroya g\u00f6t\u00fcrmek laz\u0131md\u0131, sinemalara\u2026 Hi\u00e7bir \u015fey yapamad\u0131m. Eskiden herkes b\u00f6yleydi. Bir taraftan da \u00e7al\u0131\u015fmam laz\u0131md\u0131. Bir taraftan da kocadan kaynaklanan i\u015fler… Bug\u00fcnk\u00fc gibi d\u00fc\u015f\u00fcnemedim o zaman.<\/p>\n – Kendinizi hep ben mutlu bir insan\u0131m diye tan\u0131ml\u0131yorsunuz\u2026 Bu mutlulu\u011fun kayna\u011f\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n – Kendi kendimi mutlu g\u00f6rmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc mutlu olmamak i\u00e7in o kadar \u00e7ok sebep var ki. Ne s\u0131k\u0131nt\u0131lar oldu. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir evin i\u00e7indeyim, kalabal\u0131\u011f\u0131z, annem var, Turan (Turan \u0130til, k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi. FG.) var, \u00e7ocuklar oldu. \u00d6rne\u011fin evi temizlerim, niye b\u00f6yle yapt\u0131m kendimi yordum demem. Bir yemek yapar\u0131m, ay \u00e7ok g\u00fczel oldu derim kendime. Gelen olur mutlu olurlar, neden geldiler demem. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck evde 12 ki\u015fi misafir oldu\u011fu oldu. Kemal\u2019in taraftan gelir, benim taraftan gelir.<\/p>\n – Peki bu kadar kalabal\u0131k, bu kadar sorumluluk ta\u015f\u0131yan bir aile i\u00e7inde bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara nas\u0131l zaman ay\u0131rabildiniz?<\/strong><\/p>\n – Onlar\u0131 m\u00fczede yapt\u0131k. Evde kendi kendime \u0130ngilizce \u00f6\u011frendim, biliyorsun.<\/p>\n \u201819 May\u0131s, hayat\u0131m\u0131zd\u0131r bizim\u2019<\/strong><\/p>\n – Bug\u00fcn 19 May\u0131s. Bug\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi nedir sizin i\u00e7in?<\/strong><\/p>\n – Vallahi 19 May\u0131s hayat\u0131m\u0131z k\u0131z\u0131m. \u015eekerim, o zaman spor bayram\u0131 yap\u0131l\u0131yordu 19 May\u0131s\u2019ta. \u00c7ok g\u00fczel oluyordu. Daha \u00f6\u011fretmen okulundayken 1926\u2019larda Bursa Lisesi\u2019ne giderdik, erkeklerle beraber orada jimnastik yapard\u0131k. \u015eortlar\u0131m\u0131z vard\u0131 k\u0131sa onlarla yapard\u0131k. B\u00fcy\u00fck sahada de\u011fil ama erkeklerle birlikte yapard\u0131k onu biliyorum. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bunu gen\u00e7lere vermesi ne kadar \u00f6nemli! \u015eimdiye kadar tarihte \u00e7ocuklara ve gen\u00e7lere bayram hediye edilmesi yok. Bu kadar y\u00fcksek g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc\u2026 \u00c7ok g\u00fczel oluyordu. Bunlar kald\u0131rd\u0131lar. Halbuki insanlar\u0131 toplamak bir araya getirmek \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n – T\u00f6renlerin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Eskiden okullarda resmi t\u00f6renle yap\u0131l\u0131rd\u0131, \u015fimdi b\u00fct\u00fcn halk bayramlar\u0131 kutluyor. Asl\u0131nda bayramlar kitleselle\u015fti. Halka indi bu anlamda\u2026<\/strong><\/p>\n – \u00c7ok hakl\u0131s\u0131n, t\u00f6ren olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131, bu \u00e7ok \u00f6nemli. Bu \u00fclkemiz i\u00e7in \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli. Zaman zaman \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm oluyor, ama bir\u00e7ok \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm zaman da mutlu oluyorum, bu devrim diyorum, bu devrimin sonu iyi olacak diyorum memleketimiz i\u00e7in.<\/p>\n \u2018\u0130kinci 100\u2019e ba\u015fl\u0131yorum\u2019<\/strong><\/p>\n – Bundan sonraki ya\u015fam\u0131n\u0131zda neler yapmak istiyorsunuz?<\/strong><\/p>\n – Art\u0131k bundan sonra 1\u2019den ba\u015fl\u0131yoruz. 100\u2019den sonra 1. Karde\u015fimin kitab\u0131 var. \u00d6nce Turan\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131 bitirece\u011fim, yay\u0131nlayaca\u011f\u0131z. (Prof. Dr. Turan \u0130til 30 Nisan 2014\u2019te ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Muazzez \u0130lmiye \u00c7\u0131\u011f, Turan Bey\u2019in ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131n\u0131n yay\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131ndan s\u00f6z ediyor.) Sonra gen\u00e7ler i\u00e7in bir kitap yazmak istiyorum yani e\u011fer vaktim olursa\u2026 Atat\u00fcrk zaman\u0131n\u0131 onlara anlataca\u011f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc ne olursa olsun bilinmeyen bir\u00e7ok \u015fey var. 1925\u2019te 26\u2019da erkekle kad\u0131n\u0131n kol kola gezdi\u011fini bilmezler. \u015eapka giydi kad\u0131nlar bilmezler. Bir\u00e7ok \u015feyler var, diyorum oturay\u0131m onlara yazay\u0131m. O zaman neydik, bug\u00fcn ne olduk, bunlar\u0131 g\u00f6rs\u00fcnler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. E\u011fer vaktim olursa. (G\u00fcl\u00fcyor. FG)<\/p>\n – Sumer bitti mi?<\/strong><\/p>\n – Bitti art\u0131k. Yaln\u0131z e\u011fer yapabilirsem, son iki kitab\u0131 Tufan<\/em> kitab\u0131yla beraber ikisini \u0130ngilizce makale yapmak istiyorum. \u0130ngilizce bir makale yap\u0131p d\u0131\u015far\u0131ya tan\u0131tmak i\u00e7in. Sumerleri kendi dilimde yazd\u0131m, yabanc\u0131ya tan\u0131tmak i\u00e7in bir \u015feyler yapmak laz\u0131m.<\/p>\n – S\u00f6yle\u015fimize eklemek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n – Sana \u00e7ok ba\u015far\u0131lar diliyorum.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cGezi eylemlerindeki \u00e7ocuklar \u00e7ok esprili, \u00e7ok ho\u015fuma gitti. Bir de k\u0131z erkek ay\u0131r\u0131m\u0131 olmadan arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu g\u00f6sterdiler. K\u0131z erkek bir araya gelince bilmem ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Anlayana tabi, anlamayana yok… Sonra direnmeyi g\u00f6sterdiler, o kadar \u015fiddete kar\u015f\u0131. Bu bak\u0131mdan \u00e7ok \u00f6nem verdim onlara. B\u0131raksalard\u0131 ben de gidecektim yanlar\u0131na. Dediler, \u2018sana bir \u015fey yaparlar\u2019, […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":25401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[161],"tags":[538,3249,672],"class_list":["post-25393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-124-sayi","tag-gezi","tag-ludingirra","tag-sumer"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/127"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25393"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25393\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/IMG_0676-300x226.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/IMG_3749-300x226.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/DSC00939-300x226.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/IMG_2809-300x225.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/cilginihtiyarlar-300x177.jpg\")