Bundan 10 y\u0131l \u00f6nce D\u00fcnyaya benzer gezegenlerin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleseydiniz, muhtemelen bir\u00e7ok g\u00f6kbilimci, onlarla alay ediyorsunuz san\u0131rd\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz 10 y\u0131l i\u00e7erisinde \u00f6nce Hubble, sonra da Kepler \u201cuzay rasathaneleri\u201dnin D\u00fcnyan\u0131n y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015fmesiyle ufkumuz kayda de\u011fer bir derecede geni\u015fledi. Bu devasa ve karanl\u0131k Evrende asl\u0131nda ne kadar ufak ve adeta k\u00fc\u00e7\u00fck bir kaya \u00fczerinde hapsolmu\u015f oldu\u011fumuzun fark\u0131na vard\u0131k. \u00d6nce yapayaln\u0131z oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck bu devasa siyahl\u0131kta, ancak zaman i\u00e7inde g\u00f6rd\u00fcklerimiz fikrimizin de\u011fi\u015fmesine sebebiyet verdi\u2026<\/p>\n
\u00d6nce Hubble teleskopu ile g\u00f6zlemledi\u011fimiz milyonlarca g\u00f6kada ve milyarlarca y\u0131ld\u0131z bizleri \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Sonra 2009\u2019da Kepler teleskopu bizleri adeta yeni bir \u00e7a\u011fa ta\u015f\u0131d\u0131, bu \u00e7a\u011f bilimkurgu romanlar\u0131nda bahsedilen diyarlar\u0131 g\u00f6rebilmenin ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 co\u015fkunun \u00e7a\u011f\u0131yd\u0131. \u0130nsan, art\u0131k kendisinden \u00e7ok uzaktaki y\u0131ld\u0131zlar\u0131n, t\u0131pk\u0131 D\u00fcnya gibi kendi gezegenleri, hatta \u00e7oklu gezegenler ile birlikte bir sistemleri oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Bu gezegen sistemlerinde \u201cya\u015fanabilir b\u00f6lge\u201d ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u0130nsan, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zl\u0131k hissinden kurtulmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Ya\u015fanabilir b\u00f6lge (habitable zone)<\/strong><\/p>\n Ya\u015fanabilir b\u00f6lge, t\u0131pk\u0131 ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi herhangi bir y\u0131ld\u0131z\u0131n gezegen sisteminde y\u0131ld\u0131zdan belirli uzakl\u0131\u011fa sahip olan alana verilir. Bu alanda y\u0131ld\u0131z\u0131n g\u00f6nderece\u011fi \u0131s\u0131 miktar\u0131, kaya gezegende s\u0131v\u0131 halde su olu\u015fmas\u0131na elveri\u015flidir. Evrimsel s\u00fcre\u00e7te ya\u015fam suda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re s\u0131v\u0131 halde su bulunduran gezegenlerin ya\u015fam bulundurma oran\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Elbette ya\u015fam ba\u015fka ortamlarda farkl\u0131 \u015fekillerde evrim ge\u00e7irebilir. Ancak astrobiyologlar\u0131n anlayabildi\u011fi kadar\u0131yla ya\u015fam\u0131n var olmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fcye ihtiya\u00e7 var. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc su ya da metan gibi s\u0131v\u0131lar olabilir, ancak Evrende en yayg\u0131n bulunan \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc sudur.<\/p>\n Kepler 186F, y\u0131ld\u0131z\u0131na tam da D\u00fcnyan\u0131n sahip oldu\u011fu uzakl\u0131kla ayn\u0131 oranda bir b\u00f6lgede bulunmakta. Bu \u00e7ok \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu Kepler 186F\u2019nin su bulundurma oran\u0131n\u0131n olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Kepler 186F\u2019nin y\u0131ld\u0131z\u0131 bir c\u00fcce gezegen, G\u00fcne\u015f\u2019ten daha so\u011fuk ve n\u00fckleer patlamalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan G\u00fcne\u015f\u2019ten \u00e7ok daha az tehlikeli asl\u0131nda. Ancak bununla birlikte y\u0131ld\u0131z\u0131n renginin farkl\u0131 olmas\u0131, Kepler 186F\u2019de ya\u015fayan olas\u0131 uzayl\u0131 dostlar\u0131m\u0131z\u0131n kahverengi bir G\u00fcne\u015f g\u00f6rmelerine sebep oluyor. \u00d6\u011fle saatlerinde bile, bir Akdeniz ak\u015fam\u0131nda g\u00fcnbat\u0131m\u0131 zaman\u0131 G\u00fcne\u015f\u2019in renginin k\u0131z\u0131la kaymas\u0131 gibi bir renk g\u00f6r\u00fclmekte Kepler 186F\u2019de\u2026 Kepler 186F\u2019li olas\u0131 dostlar\u0131m\u0131z\u0131n 1 y\u0131l\u0131 bizim 130 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kadar. Hava ise muhtemelen D\u00fcnyadan biraz daha so\u011fuk.<\/p>\n G\u00f6kbilimcilerin ba\u015fka bir iyi haberi daha var. Evrendeki y\u0131ld\u0131zlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 70\u2019i Kepler 186F\u2019nin y\u0131ld\u0131z\u0131na benzemekte. Bu da Kepler 186F gibi gezegenlerin var olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Ancak ne yaz\u0131k ki bu gezegenlere seyahat etmek olduk\u00e7a uzun ve zahmetli olacakt\u0131r. I\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla hareket eden sihirli bir arac\u0131m\u0131z olsa bile, Kepler 186F\u2019ye gitmek 500 s\u00fcrerdi. Carl Sagan\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi: Evren bir okyanus ve biz ise kumsal\u0131m\u0131zda ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 suya yeni yeni sokuyoruz. Elimizde bir teleskop, tutku ile \u00e7evredeki adalar\u0131 g\u00f6zl\u00fcyoruz. Elbet bir g\u00fcn sahilde ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 suya sokmak yerine uzaktan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz mucizevi diyarlara yelken a\u00e7aca\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnler gelecek (Cosmos<\/em> belgeselinden).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bundan 10 y\u0131l \u00f6nce D\u00fcnyaya benzer gezegenlerin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleseydiniz, muhtemelen bir\u00e7ok g\u00f6kbilimci, onlarla alay ediyorsunuz san\u0131rd\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz 10 y\u0131l i\u00e7erisinde \u00f6nce Hubble, sonra da Kepler \u201cuzay rasathaneleri\u201dnin D\u00fcnyan\u0131n y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015fmesiyle ufkumuz kayda de\u011fer bir derecede geni\u015fledi. Bu devasa ve karanl\u0131k Evrende asl\u0131nda ne kadar ufak ve adeta k\u00fc\u00e7\u00fck bir kaya \u00fczerinde hapsolmu\u015f oldu\u011fumuzun fark\u0131na vard\u0131k. […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":29568,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[160,30,19,38],"tags":[297,639,392],"class_list":["post-25515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-123-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-dergi-sayilari","tag-gunes-sistemi","tag-kepler","tag-uzay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t