{"id":25564,"date":"2014-05-01T16:18:59","date_gmt":"2014-05-01T13:18:59","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=25564"},"modified":"2018-09-21T23:01:08","modified_gmt":"2018-09-21T20:01:08","slug":"bitkilerin-uzun-sureli-bellekleri-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/05\/01\/bitkilerin-uzun-sureli-bellekleri-var","title":{"rendered":"Bitkilerin uzun s\u00fcreli bellekleri var"},"content":{"rendered":"<p>Biliminsanlar\u0131, <em>Mimosa pudica<\/em> bitkilerinin deneyimlerinden yaln\u0131zca \u00f6\u011frenebildiklerini kan\u0131tlamakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frendiklerini uzunca bir s\u00fcre hat\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6sterdiler. \u00c7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \u00e7al\u0131\u015fma, genellikle hayvanlardaki \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015fsal yan\u0131tlar\u0131 test etmek i\u00e7in kullan\u0131lan deneysel y\u00f6ntemi uygulad\u0131.<\/p>\n<p><em>Mimosa pudica<\/em>,<em>\u00a0<\/em>G\u00fcney ve Orta Amerika\u2019n\u0131n yerel bir bitkisi. Fiziksel uyaranlara kar\u015f\u0131 savunma ama\u00e7l\u0131 olarak verdi\u011fi yaprak kapatma refleksi nedeniyle \u201cduygusal bitki\u201d olarak biliniyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmaya \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden, Bat\u0131 Avustralya \u00dcniversitesi (UWA) Evrimsel Biyoloji Okulu Hayvan Biyolojisi Merkezi\u2019nden Dr. Monica Gagliano, <em>Mimosa<\/em>\u2019lar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131k ile \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015fsal yan\u0131tlar geli\u015ftirme kapasitesini ke\u015ffetmekle ilgileniyordu.<\/p>\n<p>Al\u0131\u015fkanl\u0131k, zarars\u0131z oldu\u011fu zaman i\u00e7inde ispatlanm\u0131\u015f uyaranlar\u0131 s\u00fczmeyi ve uyarlanmay\u0131 etkin olarak \u00f6\u011frenmeniz yoluyla, sizi sarmalayan \u00e7evreye kal\u0131c\u0131 yan\u0131tlar \u00fcretmenizi sa\u011flar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, her biri bir saks\u0131daki <em>Mimosa<\/em>\u2019lara 15 cm yukar\u0131dan k\u00f6p\u00fck bir taban \u00fczerindeki dikey bir hattan d\u00fc\u015fen damlalar olu\u015fturan bir alet t\u00fcrettiler; bu yaprak kapatma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartacak fiziksel etkiye yol a\u00e7acakt\u0131.<\/p>\n<p>Bitkiler d\u00fc\u015f\u00fck \u0131\u015f\u0131kl\u0131 ve y\u00fcksek \u0131\u015f\u0131kl\u0131 ortamdan olu\u015fan iki farkl\u0131 \u00e7evreye ayr\u0131ld\u0131; hipotez d\u00fc\u015f\u00fck \u0131\u015f\u0131ktaki bitkilerin daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenece\u011fini ve (fotosentez i\u00e7in) yapraklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutma ihtiyac\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, an\u0131lar\u0131n\u0131 daha uzun s\u00fcre haf\u0131zalar\u0131nda tutaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Bir damla 16 kontrol bitkisine (her \u0131\u015f\u0131k ko\u015fulu ba\u015f\u0131na 8 tane) uyguland\u0131, sekiz saat sonra tekrar uyguland\u0131; bitkiler her ikisinde de yapraklar\u0131n\u0131 h\u0131zla kapatt\u0131lar.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar daha sonra 56 \u201ce\u011fitilmi\u015f\u201d bitkiye (her \u0131\u015f\u0131k ko\u015fulu ba\u015f\u0131na 28 tane) 60 damlay\u0131 g\u00fcnde 7 defa art arda uygulad\u0131lar. \u0130lk 4-6 damladan sonra, bitkiler \u00e7abucak al\u0131\u015ft\u0131lar, damlalar\u0131n ger\u00e7ek bir tehdit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendiler ve yapraklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutmaya ba\u015flad\u0131lar. \u00d6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, d\u00fc\u015f\u00fck \u0131\u015f\u0131ktaki bitkilerin daha \u00e7o\u011fu yapraklar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Dr. Gagliano, \u201cBizimle ayn\u0131 yoldan \u00f6\u011frendiler\u2026 \u00c7evreleriyle ilgili yeni bir kavray\u0131\u015f kazand\u0131lar ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7evreye g\u00f6re d\u00fczenlediler\u201d diyor. \u201cAyn\u0131 zamanda \u00e7evrelerinin talebine ba\u011fl\u0131 olarak davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftiriyorlar; bu y\u00fczden \u0131\u015f\u0131k miktar\u0131 optimum seviyede olmad\u0131\u011f\u0131nda, bunu \u00e7\u00f6zmek ve \u00e7abucak adapte olmak \u00f6nemli bir hale geliyor.\u201d<\/p>\n<p><em>Mimosa<\/em>\u2019lar\u0131n uzun d\u00f6nemli haf\u0131zas\u0131 yeni \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131nda, bitkiler d\u00fc\u015f\u00fck \u0131\u015f\u0131k ile y\u00fcksek \u0131\u015f\u0131k aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak yer de\u011fi\u015ftirildi\u011finde de test edildi. 28 g\u00fcn sonra t\u00fcm g\u00fcnl\u00fck e\u011fitim d\u00fczeniyle yeniden test edildi. Yeni \u0131\u015f\u0131k ko\u015fullar\u0131nda \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015f\u0131 sergilemeye devam etmeleri, de\u011fi\u015fen \u00e7evre kar\u015f\u0131s\u0131nda uzun d\u00f6nemli al\u0131\u015fkanl\u0131k kazan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>\u201cBitkilerin davran\u0131\u015f \u00f6\u011freniyor olmas\u0131 \u015fu an i\u00e7in \u00f6nemlidir, fakat ayn\u0131 zamanda gelecek i\u00e7in de \u00f6nemlidir; bu y\u00fczden ayn\u0131 bilgiyi elde etmek i\u00e7in ayn\u0131 i\u015flemleri tekrarlay\u0131p enerji israf\u0131 yapmalar\u0131 gerekmeyecek\u201d diye ekliyor Dr. Gagliano. \u201dK\u00fc\u00e7\u00fck bitkilerin o g\u00fcn\u00fcn olay\u0131n\u0131 bir ay sonra hat\u0131rlayabilmeleri ne kadar m\u00fcthi\u015f!\u201d<\/p>\n<p>Dr. Gagliano bitkiler daha karma\u015f\u0131k ko\u015fullarla ve \u00f6\u011frenme senaryolar\u0131yla y\u00fczle\u015ftirildi\u011finde ne olaca\u011f\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p>Rebecca Graham, Science Network Western Australia, http:\/\/www.sciencewa.net.au\/topics\/environment-a-conservation\/item\/2745-greenhouse-experiments-show-plants-long-term-memory<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biliminsanlar\u0131, Mimosa pudica bitkilerinin deneyimlerinden yaln\u0131zca \u00f6\u011frenebildiklerini kan\u0131tlamakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frendiklerini uzunca bir s\u00fcre hat\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6sterdiler. \u00c7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \u00e7al\u0131\u015fma, genellikle hayvanlardaki \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015fsal yan\u0131tlar\u0131 test etmek i\u00e7in kullan\u0131lan deneysel y\u00f6ntemi uygulad\u0131. Mimosa pudica,\u00a0G\u00fcney ve Orta Amerika\u2019n\u0131n yerel bir bitkisi. Fiziksel uyaranlara kar\u015f\u0131 savunma ama\u00e7l\u0131 olarak verdi\u011fi yaprak kapatma refleksi nedeniyle \u201cduygusal bitki\u201d olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":784,"featured_media":29578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[160,19,38],"tags":[1678,645,197],"class_list":["post-25564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-123-sayi","category-bilim-gundemi","category-dergi-sayilari","tag-bellek","tag-bitki","tag-biyoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/784"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25564"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25564\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}