Tesla b\u00fcy\u00fck bir mucit. \u00c7ok say\u0131da icad\u0131 var. \u0130catlar\u0131 kadar Edison\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 kavgayla da \u00fcnl\u00fc. Edison\u2019la o kadar kavgal\u0131lar ki Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn ikisine ortak \u015fekilde verilmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda her ikisi de \u00f6d\u00fcl\u00fc reddediyor: Di\u011ferinin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fc almak istemiyorlar.<\/p>\n
Tesla ile Edison\u2019u anlatan yaz\u0131lar\u0131n hemen hepsinde a\u00e7\u0131k bir tarafgirlik var: Tesla iyi, Edison k\u00f6t\u00fc.<\/p>\n
Bu tarafgirli\u011fi destekleyen \u00f6\u011feler de var:<\/p>\n
Edison zengin birisi olarak \u00f6l\u00fcrken Tesla yoksul \u00f6ld\u00fc. \u00dcstelik, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, ABD vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu halde odas\u0131 FBI\u2019\u0131n yabanc\u0131lar dairesi taraf\u0131ndan arand\u0131 ve \u00f6zel e\u015fyalar\u0131na el konuldu.<\/p>\n
Tesla, en \u00e7ok alternatif ak\u0131m (AC) teknolojisiyle biliniyor. Ger\u00e7ekten de AC demek Tesla demek. Kar\u015f\u0131 taraftaki Edison ise do\u011fru ak\u0131m\u0131n (DC) geli\u015ftiricisi ve savunucusu.<\/p>\n
Tesla ile ilgili yaz\u0131larda, y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki AC-DC sava\u015f\u0131n\u0131 Tesla\u2019n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc teknolojimizi Tesla\u2019ya bor\u00e7lu oldu\u011fumuz iddia ediliyor. Bug\u00fcn barajlardan ya da di\u011fer elektrik \u00fcretim tesislerinden evlere kadar elektri\u011fin alternatif ak\u0131m olarak ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur ve burada Tesla\u2019n\u0131n \u00f6nemi yads\u0131namaz. AC\u2019nin \u00f6nemini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayal\u0131m: Elektrik \u00fcretim tesislerinden evlere kadar \u00e7ok uzun mesafeler s\u00f6z konusudur. Bu mesafeler boyunca, elektri\u011fin kablolarda t\u00fckenip kaybolmamas\u0131 i\u00e7in gerilimin (voltaj) artmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Gerilim ne kadar \u00e7oksa yol boyunca kay\u0131p o kadar az olacakt\u0131r. Bu y\u00fczden, tesislerde \u00fcretilen elektrik \u00f6nce onbinlerce volta y\u00fckseltilir, \u015fehirlere ta\u015f\u0131n\u0131r, sonra da bir dizi indirgemeden ge\u00e7irilir ve evlerde kullan\u0131lacak, tehlikeli olmayan gerilimlere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Alternatif ak\u0131m, transformat\u00f6rler (k\u0131saca trafo) yoluyla kolay bir \u015fekilde y\u00fckseltilip indirgenebilir.<\/p>\n
Do\u011fru ak\u0131m bu kadar kolay y\u00fckseltilemez, indirgenemez. Hele y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda do\u011fru ak\u0131m\u0131n gerilimini kolayca de\u011fi\u015ftirmek neredeyse olanaks\u0131zd\u0131. Alternatif ak\u0131m\u0131n kazanmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni buydu. Ama alternatif ak\u0131m\u0131n egemenli\u011fi hemen hemen evin prizinden sonra bitmektedir. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fu (TVler, bilgisayarlar, cep telefonlar\u0131, vb) AC ile de\u011fil DC ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu ara\u00e7lar kendilerine gelen AC\u2019yi DC\u2019ye \u00e7evirirler ve i\u00e7lerinde t\u00fcm i\u015flemler DC \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, modern ara\u00e7larda kazanan, Tesla\u2019n\u0131n AC\u2019si de\u011fil, Edison\u2019un DC\u2019sidir. Alternatif ak\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda, Tesla\u2019n\u0131n \u00e7ok say\u0131da ba\u015fka icad\u0131 da s\u00f6z konusudur ama bunlar\u0131n \u00f6nemi ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derecededir. Son olarak, Tesla\u2019n\u0131n baz\u0131 egzotik, yeni, \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 teknolojiler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 vard\u0131r. Tesla, mucitlerin \u00e7o\u011fu gibi takdir edilmeyi severdi ve kendisini \u00f6vmekten ho\u015flan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Kafas\u0131ndaki planlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu zaman\u0131n\u0131n dergilerine ve gazetelerine a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Bu a\u00e7\u0131klamalara bakarsak, ortada o kadar da gizli-kapakl\u0131, ultra \u00f6nemli, her \u015feyi de\u011fi\u015ftirecek \u015feylerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sonu\u00e7 olarak, Tesla \u00e7ok \u00f6nemli bir adamd\u0131r ama bu durum onu ger\u00e7ek\u00e7i olarak de\u011ferlendirmeyi engellememelidir. Hele onu \u00f6verken Edison\u2019u yermek ve k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tesla b\u00fcy\u00fck bir mucit. \u00c7ok say\u0131da icad\u0131 var. \u0130catlar\u0131 kadar Edison\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 kavgayla da \u00fcnl\u00fc. Edison\u2019la o kadar kavgal\u0131lar ki Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn ikisine ortak \u015fekilde verilmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda her ikisi de \u00f6d\u00fcl\u00fc reddediyor: Di\u011ferinin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fc almak istemiyorlar. Tesla ile Edison\u2019u anlatan yaz\u0131lar\u0131n hemen hepsinde a\u00e7\u0131k bir tarafgirlik var: Tesla iyi, Edison k\u00f6t\u00fc. Bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":377,"featured_media":25648,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[163,535],"tags":[3289,1022,384],"class_list":["post-25643","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-126-sayi","category-forum","tag-alternatif-akim","tag-edison","tag-tesla"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t