{"id":25761,"date":"2018-05-19T06:00:32","date_gmt":"2018-05-19T03:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=25761"},"modified":"2018-05-19T01:16:54","modified_gmt":"2018-05-18T22:16:54","slug":"muzik-beynin-alzheimer-hastaligindan-korunmus-bolgelerini-harekete-geciriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/05\/19\/muzik-beynin-alzheimer-hastaligindan-korunmus-bolgelerini-harekete-geciriyor","title":{"rendered":"M\u00fczik, beynin Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131ndan korunmu\u015f b\u00f6lgelerini harekete ge\u00e7iriyor!"},"content":{"rendered":"

Daha \u00f6nce hi\u00e7, \u00f6zellikle dokunakl\u0131 bir m\u00fczik par\u00e7as\u0131 dinlerken bir \u00fcrperti ya\u015fad\u0131n\u0131z m\u0131? Bu duygusal deneyim i\u00e7in, beynin dikkat \u00e7ekerlik \u015febekesine (salience network) te\u015fekk\u00fcr edebilirsiniz. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, bu b\u00f6lge ayn\u0131 zamanda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinden kurtulmu\u015f bir \u201chat\u0131ra adas\u0131\u201d olarak beynin bir b\u00f6lgesinde bulunuyor. Utah Sa\u011fl\u0131k \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, demans (herhangi bir beyin hastal\u0131\u011f\u0131 ya da hasar\u0131 sonucu olu\u015fan, haf\u0131za problemleri, karakter bozukluklar\u0131 ve muhakeme yetene\u011finin bozulmas\u0131yla ilintili olan mental rahats\u0131zl\u0131k) hastalar\u0131ndaki anksiyeteyi hafifletmeye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in m\u00fczik tabanl\u0131 tedaviler \u00fcretmek amac\u0131yla bu b\u00f6lge \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Konu \u00fczerine yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bu ara\u015ft\u0131rma, Nisan ay\u0131nda The Journal of Prevention of Alzheimer’s Disease adl\u0131 derginin internet say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

Utah Sa\u011fl\u0131k \u00dcniversitesi Radyoloji\u2019de t\u0131p doktoru ve biliminsan\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan ve \u00e7al\u0131\u015fmaya katk\u0131da bulunan Jeff Anderson, \u201cDemans\u0131 olan insanlar, kendilerine tan\u0131d\u0131k olmayan bir d\u00fcnya ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar. Bu da \u00e7evrelerini tan\u0131mamalar\u0131na ve anksiyeteye sebep oluyor\u201d diyor ve \u201cM\u00fczi\u011fin, beynin nispeten \u00e7al\u0131\u015f\u0131r olan dikkat \u00e7ekerlik \u015febekesiyle bir ba\u011flant\u0131 kuraca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz\u201d diye ekliyor.<\/p>\n

Bir \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fma, ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f m\u00fczik program\u0131n\u0131n demans hastalar\u0131n\u0131n duygu durumlar\u0131 \u00fczerindeki etkisini g\u00f6stermi\u015fti. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, beynin dikkat \u00e7ekerlik b\u00f6lgesindeki dikkatle ilgili a\u011f\u0131 harekete ge\u00e7iren mekanizmay\u0131 incelemeyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131. Sonu\u00e7lar, demans hastalar\u0131n\u0131n mustarip oldu\u011fu anksiyete, depresyon ve huzursuzluk gibi problemlere nas\u0131l yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterilece\u011fi \u00fczerine yeni bir yol sunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, beynin kom\u015fu b\u00f6lgelerinin etkinle\u015fmesi, hastal\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu s\u00fcrekli devam eden d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc engellemek i\u00e7in f\u0131rsatlar sunabilir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7 hafta boyunca, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n anlaml\u0131 \u015fark\u0131lar se\u00e7meleri konusunda yard\u0131mc\u0131 oldular. Hasta ve hasta bak\u0131c\u0131y\u0131, hastan\u0131n se\u00e7ti\u011fi m\u00fczik koleksiyonunun y\u00fckl\u00fc oldu\u011fu ta\u015f\u0131nabilir medya oynat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 konusunda e\u011fittiler.
\nBeyin A\u011f\u0131 Laboratuvar\u0131\u2019nda (the Brain Network Lab), y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi ve makalenin birinci yazar\u0131 olan Jace King, \u201cDemans hastalar\u0131na kulakl\u0131k tak\u0131p tan\u0131d\u0131k bir m\u00fczik \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, hastalar sanki hayata yeniden d\u00f6nd\u00fcler. M\u00fczik, hastay\u0131 yeniden ger\u00e7ek d\u00fcnyaya sabitleyen bir \u00e7apa gibi\u201d dedi.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, sessiz bir ortamda 20 saniye m\u00fczik dinlediklerinde beynin hangi b\u00f6lgelerinin ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in hastalar \u00fczerinde fonksiyonel MRI kullanarak tarama yapt\u0131lar. Hastan\u0131n m\u00fczik koleksiyonundan sekiz kesit \u00e7ald\u0131lar, ayn\u0131 m\u00fczi\u011fin sekiz kesitini tersten \u00e7ald\u0131lar ve sekiz adet sessiz aralara maruz b\u0131rakt\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar deneyin sonras\u0131nda ise, her bir taramadan elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

\"\"
Beynin g\u00f6lgeli alanlar\u0131, \u00f6zellikle tan\u0131d\u0131k m\u00fczikle aktive olmu\u015f b\u00f6lgeler. Bu b\u00f6lge, tamamlay\u0131c\u0131 motor b\u00f6lge olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve beyinde dikkatin i\u015flenmesinde kilit bir rol oynar. \u00a9 Beyin A\u011f\u0131 Laboratuvar\u0131 (the Brain Network Lab)<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, m\u00fczi\u011fin beyni harekete ge\u00e7irdi\u011fini ve beyinde bulunan t\u00fcm b\u00f6lgelerin birbirleriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldular. Ki\u015fisel m\u00fczik listesi dinlendi\u011finde, g\u00f6rsel a\u011f, dikkat \u00e7ekerlik a\u011f\u0131, y\u00f6netsel a\u011f, serebellar ve kortikoserebellar a\u011f \u00e7iftlerinin hepsinin daha y\u00fcksek fonksiyonel ba\u011flant\u0131 kurdu\u011funu g\u00f6sterdiler.<\/p>\n

Utah Sa\u011fl\u0131k \u00dcniversitesi\u2019nin (the University of Utah Health) y\u00f6neticisi ve makalenin k\u0131demli yazar\u0131 olan Norman Foster, \u201cBeyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesinden elde etti\u011fimiz bu objektif kan\u0131t, ki\u015fisel olarak anlam\u0131 olan m\u00fczi\u011fin Alzheimer hastalar\u0131yla ileti\u015fim kurmak i\u00e7in alternatif bir yol oldu\u011funu g\u00f6steren bir kan\u0131t olabilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n ilerleyi\u015finde, genellikle dil ve g\u00f6rsel bellek yollar\u0131 erken d\u00f6nemde zarar g\u00f6r\u00fcyor, ancak \u00f6zellikle \u00e7evreleriyle ileti\u015fimi kaybetmi\u015f hastalarda ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f m\u00fczik programlar\u0131 beyni tekrar harekete ge\u00e7irebilme potansiyeline sahip\u201d diyor.<\/p>\n

Ancak, sonu\u00e7lar tam olarak ikna edici de\u011fil. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in denek say\u0131s\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131na (17 kat\u0131l\u0131mc\u0131) dikkat \u00e7ekmektedir. Buna ek olarak, \u00e7al\u0131\u015fma her hasta i\u00e7in sadece tek bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme seans\u0131 i\u00e7ermekteydi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada saptanan etkilerin, k\u0131sa bir uyar\u0131lma periyodunun \u00f6tesinde olup olmad\u0131\u011f\u0131 veya haf\u0131za ve ruh halinin n\u00f6ral etkinlikteki de\u011fi\u015fim ve uzun d\u00f6nemdeki ba\u011flant\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7lenip g\u00fc\u00e7lenmedi\u011fi belirsizli\u011fini koruyor.<\/p>\n

Anderson, \u201cToplumumuzda demans tan\u0131s\u0131 \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyor ve kaynaklar\u0131 en azami \u015fekilde zorluyor. Kimse m\u00fczik \u00e7alman\u0131n Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisi oldu\u011funu s\u00f6ylemiyor. Ancak m\u00fczik, semptomlar\u0131 daha ba\u015f edilebilir hale getirebilir, bak\u0131m maliyetini azaltabilir ve hastan\u0131n ya\u015fam kalitesini artt\u0131rabilir\u201d diye belirtiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Daha \u00f6nce hi\u00e7, \u00f6zellikle dokunakl\u0131 bir m\u00fczik par\u00e7as\u0131 dinlerken bir \u00fcrperti ya\u015fad\u0131n\u0131z m\u0131? Bu duygusal deneyim i\u00e7in, beynin dikkat \u00e7ekerlik \u015febekesine (salience network) te\u015fekk\u00fcr edebilirsiniz. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, bu b\u00f6lge ayn\u0131 zamanda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinden kurtulmu\u015f bir \u201chat\u0131ra adas\u0131\u201d olarak beynin bir b\u00f6lgesinde bulunuyor. Utah Sa\u011fl\u0131k \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, demans (herhangi bir beyin hastal\u0131\u011f\u0131 ya […]<\/p>\n","protected":false},"author":1191,"featured_media":25762,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,35,36,33],"tags":[982,2287,254,343,3298,3299],"class_list":["post-25761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-noroloji","category-psikoloji","category-saglik-bilimleri","tag-alzheimer","tag-anksiyete","tag-beyin","tag-muzik","tag-muzik-ile-tedavi","tag-psikolojik-rahatsizliklar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25761\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}