Neanderthaller, aletleri ve silahlar\u0131 i\u00e7in katran kullanmaya yakla\u015f\u0131k 120 bin y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131lar. Ta\u015ftan ya da kemikten par\u00e7alar\u0131 bir sapa yap\u0131\u015ft\u0131rma becerisi, evrimleri ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir t\u00fcr olarak bili\u015fsel ve teknik yeterliliklere sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir kilit ta\u015f\u0131yd\u0131. Ancak \u00f6te yandan, tutkal yapmay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frendikleri hala bir gizem.<\/p>\n
Hollanda\u2019daki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fimdi, Neanderthallerin tutkal yap\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini daha iyi \u00a0i\u00e7in, o zamana ait arkeolojik kay\u0131tlar\u0131 kullanarak katran yap\u0131m\u0131 a\u015famalar\u0131na ait olabilecek bir tekni\u011fi yeniden yaratt\u0131lar.<\/p>\n
Bunun nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak, Neanderthal<\/em>\u2019lerin zek\u00e2lar\u0131 ve yetenekleriyle ilgili tart\u0131\u015fmalar i\u00e7in \u00f6nemli. E\u011fer biliminsanlar\u0131, Neanderthal<\/em>\u2019lerin tutkal\u0131 nas\u0131l \u00fcrettiklerini \u00f6\u011frenirlerse, zihinsel yetenekleri ve teknolojilerinin zamanla nas\u0131l evrildi\u011fi hakk\u0131nda daha iyi fikir elde edebilecekler.<\/p>\n Bununla birlikte, katran yapmak i\u00e7in bir\u00e7ok yol bulunmaktad\u0131r. Daha sonraki d\u00f6nemler ele al\u0131nd\u011f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin Neolitik<\/em> D\u00f6nem<\/em>\u2018de, seramik \u00e7\u00f6mlek su kaplar\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Seramik olmadan, erken insanlar ve Neanderthal<\/em>\u2018ler bir \u015fekilde hu\u015f a\u011fac\u0131 kabu\u011funu havas\u0131z bi\u00e7imde y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta \u0131s\u0131tmak zorundayd\u0131lar. Katran yap\u0131m\u0131n\u0131 taklit eden deneyler yap\u0131\u015fkanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan tatmin edici sonu\u00e7lar vermedi ve ayr\u0131ca \u00fcretilen miktar, Neanderthal<\/em>\u2019lerin \u00fcretti\u011fini bildi\u011fimiz miktardan \u00e7ok daha azd\u0131.<\/p>\n Leiden \u00dcniversitesinden Paul Kozowyk taraf\u0131ndan y\u00f6netilen tak\u0131m, Scientific Reports<\/em>\u2019ta yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, seramikler olmadan katran\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in yeni bir sistem yaratt\u0131. Ki elde edilen miktarlar arkeolojik kay\u0131tlarda g\u00f6r\u00fclen miktarlarla tutartl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekteydi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Paleolitik zamanda katran \u00fcretiminde kullan\u0131lm\u0131\u015f olabilecek \u00fc\u00e7 y\u00f6ntemi denedi. Bunlar, basit yakla\u015f\u0131mlardan karma\u015f\u0131k yakla\u015f\u0131mlara, yani y\u00fczeyde olu\u015fan k\u00fcl y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131ndan y\u00fckseltilmi\u015f yap\u0131lara kadar, s\u0131raland\u0131. Katran \u00fcretmek i\u00e7in ne kadar zaman, yak\u0131t, s\u0131cakl\u0131k ve materyale ihtiya\u00e7 oldu\u011funu kaydettiler ve Paleolitik D\u00f6nem\u2019e ait kay\u0131tlarla k\u0131yaslad\u0131lar.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada; \u201cSonu\u00e7lar\u0131m\u0131z g\u00f6steriyor ki, Neanderthaller taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f materyalleri ve teknolojiyi bir araya getirerek kullan\u0131\u015fl\u0131 miktarda katran elde edebilmek m\u00fcmk\u00fcn\u201d diye belirtiyorlar. Deneyler g\u00f6steriyor ki, Neanderthaller<\/em> b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla a\u011fa\u00e7 kabu\u011funu s\u0131cak k\u00fclde yuvarlayarak katran \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131lar. Bu i\u015flemin ayn\u0131 anda tekrarlanmas\u0131, arkeolojik kay\u0131tlarda rastlanan miktarda katran \u00fcretimi i\u00e7in kap\u0131 aralayabilir.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Neanderthal<\/em>\u2019lerin k\u00fc\u00e7\u00fck katran par\u00e7alar\u0131n\u0131 k\u0131smen yanm\u0131\u015f k\u00fct\u00fcklerde fark etmi\u015f olabileceklerini ve daha sonras\u0131nda zaman i\u00e7erisinde daha fazla mikarda\u00a0 katran \u00fcretmeyi ba\u015farabildiklerini \u00f6ne s\u00fcrmekte. Yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmada; \u201cNeanderthal<\/em>\u2019ler, yap\u0131\u015fkanl\u0131k ve viskosite gibi, belirli materyal \u00f6zelliklerini fark etmi\u015f olmal\u0131lar. Pleistosen (Buzul)<\/em> d\u00f6nemde Avrupa\u2019da hu\u015f a\u011fac\u0131 kabu\u011funun ula\u015f\u0131labilir bir malzeme oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, ki Neanderthal<\/em>\u2019lerin odun kaynaklar\u0131n\u0131 ve ate\u015fi kontrol edebildikleri bilinmektedir, Neanderthal<\/em>\u2019lerin hali haz\u0131rda sahip oldu\u011fu bilgileri bir araya getirerek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc teknolojiler icat etmi\u015f olabilecekleri a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanacakt\u0131r. B\u00f6ylesi bir icat, merak ve yeni ke\u015ffedilen materyalin yap\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile viskositesi gibi \u00f6zelliklerine ilgiyle tetiklenmi\u015f olmal\u0131. Dahas\u0131, katran \u00fcretiminin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir yenilik olabilmesi i\u00e7in, Neanderthal<\/em>\u2019lerin yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00fcretebilmek ad\u0131na yararl\u0131 bir teknik olan kuru dam\u0131tma i\u015flemlerini s\u00fcrd\u00fcrebilmi\u015f olmalar\u0131 gerekir.\u201d \u00a0diye belirtmekte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Neanderthaller, aletleri ve silahlar\u0131 i\u00e7in katran kullanmaya yakla\u015f\u0131k 120 bin y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131lar. Ta\u015ftan ya da kemikten par\u00e7alar\u0131 bir sapa yap\u0131\u015ft\u0131rma becerisi, evrimleri ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir t\u00fcr olarak bili\u015fsel ve teknik yeterliliklere sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir kilit ta\u015f\u0131yd\u0131. Ancak \u00f6te yandan, tutkal yapmay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frendikleri hala bir gizem. Hollanda\u2019daki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fimdi, Neanderthallerin tutkal yap\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini […]<\/p>\n","protected":false},"author":673,"featured_media":25879,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,20,19],"tags":[3337,3338,497,3336,529,464,3229],"class_list":["post-25878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-arkeoloji","category-bilim-gundemi","tag-eski-donem-aletleri","tag-eski-donem-silahlari","tag-homo-sapiens","tag-katran","tag-neandertal","tag-paleontoloji","tag-tarih-oncesi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t