{"id":26144,"date":"2018-06-02T06:00:00","date_gmt":"2018-06-02T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=26144"},"modified":"2018-06-05T10:25:49","modified_gmt":"2018-06-05T07:25:49","slug":"220-284u-seviyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/06\/02\/220-284u-seviyor","title":{"rendered":"220, 284\u2019\u00fc seviyor!"},"content":{"rendered":"<p>Say\u0131 kuram\u0131 tarihindeki ilgin\u00e7 ke\u015fiflerden biri de \u201carkada\u015f say\u0131lar\u201d ya da \u201cdost say\u0131lar\u201d konusundad\u0131r. Arkada\u015f say\u0131lar, her biri di\u011ferinin b\u00f6lenlerinin toplam\u0131na e\u015fit olan say\u0131 \u00e7iftleridir (toplama, say\u0131lar\u0131n kendileri kat\u0131lmayacak).<\/p>\n<p>Pisagorcular, 220 ile 284\u2019\u00fcn bir arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti oldu\u011funu saptam\u0131\u015flard\u0131. 220\u2019nin b\u00f6lenleri olan 1, 2, 4, 5, 10, 11, 20, 22, 44, 55 ve 110 say\u0131lar\u0131n\u0131n toplam\u0131 284 eder. Di\u011fer yandan, 284\u2019\u00fcn b\u00f6lenleri olan 1, 2, 4, 71 ve 142\u2019yi toplay\u0131nca da 220 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Matematiksel afrodizyak<\/strong><\/p>\n<p>220 ve 284\u2019ten olu\u015fan say\u0131 \u00e7iftinin arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 simgeledi\u011fi s\u00f6ylenirdi. Orta\u00e7a\u011f\u2019da sat\u0131lan baz\u0131 t\u0131ls\u0131mlarda bu say\u0131lar kaz\u0131l\u0131ym\u0131\u015f; b\u00f6yle bir sihrin sevgi yarataca\u011f\u0131 bekleniyormu\u015f.<\/p>\n<p>Bir Arap numerolog ise, iki meyveden birine 220 kaz\u0131l\u0131p yendi\u011fini, 284 kaz\u0131l\u0131 olan di\u011ferinin de sevgiliye sunuldu\u011funu ve bunun bir t\u00fcr matematiksel afrodizyak say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Sevgililere duyurulur!<\/p>\n<figure id=\"attachment_26146\" aria-describedby=\"caption-attachment-26146\" style=\"width: 226px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-26146\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/euler.jpg\" alt=\"\" width=\"226\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-26146\" class=\"wp-caption-text\">\u00dcnl\u00fc matematik\u00e7i Euler 59 adet arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti ke\u015ffetmi\u015f<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Euler abartm\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n<p>1636\u2019ya kadar ba\u015fka hi\u00e7bir arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti saptanamam\u0131\u015f; ama o y\u0131l \u00fcnl\u00fc Fermat yeni bir \u00e7ift ke\u015ffetmi\u015f: 17296 ve 18416. Daha sonra Descartes da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00e7ift ke\u015ffetmi\u015f.<\/p>\n<p>Euler ise i\u015fi -59\u2019unu kendisinin ke\u015ffetti\u011fi- tam 62 arkada\u015f say\u0131 \u00e7iftinin bulundu\u011fu bir liste haz\u0131rlamaya kadar vard\u0131rm\u0131\u015f. \u00dcnl\u00fc matematik\u00e7inin bu kadar \u00e7apk\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz!<\/p>\n<p><strong>Gen\u00e7lerin a\u015fk\u0131 bir ba\u015fka <\/strong><\/p>\n<p>Tuhaf ama hi\u00e7biri daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti oldu\u011funu fark edememi\u015f. 1866\u2019da 16 ya\u015f\u0131ndaki \u0130talyan Nicolo Paganini (\u00fcnl\u00fc keman virt\u00fc\u00f6z\u00fc ve besteci Niccolo Paganini ile bir ilgisi yok), 1184 ve 1210 say\u0131lar\u0131n\u0131n da b\u00f6yle bir \u00e7ift olu\u015fturdu\u011funu ke\u015ffetmi\u015f. Gen\u00e7lerin a\u015fk\u0131 bir ba\u015fka oluyor!<\/p>\n<p>Hadi siz de sevgiliniz i\u00e7in bir arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti ke\u015ffedin. O kadar kolay oldu\u011funu sanmay\u0131n; ama a\u015fk emek ister\u2026 Bu arada, bilgisayar kullanmak yok!<\/p>\n<p><strong>Kaynak<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Simon Singh, <em>Fermat\u2019n\u0131n Son Teoremi<\/em>, \u00c7ev. Sabir Y\u00fccesoy, Pan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ekim 2001, \u0130stanbul<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Say\u0131 kuram\u0131 tarihindeki ilgin\u00e7 ke\u015fiflerden biri de \u201carkada\u015f say\u0131lar\u201d ya da \u201cdost say\u0131lar\u201d konusundad\u0131r. Arkada\u015f say\u0131lar, her biri di\u011ferinin b\u00f6lenlerinin toplam\u0131na e\u015fit olan say\u0131 \u00e7iftleridir (toplama, say\u0131lar\u0131n kendileri kat\u0131lmayacak). Pisagorcular, 220 ile 284\u2019\u00fcn bir arkada\u015f say\u0131 \u00e7ifti oldu\u011funu saptam\u0131\u015flard\u0131. 220\u2019nin b\u00f6lenleri olan 1, 2, 4, 5, 10, 11, 20, 22, 44, 55 ve 110 say\u0131lar\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":26147,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2314,25],"tags":[3379,3381,3380,1503],"class_list":["post-26144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-oykuleri","category-matematik","tag-arkadas-sayilar","tag-leonhard-euler","tag-pythagoras","tag-sayi-teorisi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26144\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}