{"id":26244,"date":"2014-04-01T17:46:28","date_gmt":"2014-04-01T14:46:28","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=26244"},"modified":"2018-06-04T23:06:23","modified_gmt":"2018-06-04T20:06:23","slug":"bilim-ve-gelecek-10-yasinda-aydinlanmanin-kalesiyiz-ama-artik-kaleden-cikma-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/04\/01\/bilim-ve-gelecek-10-yasinda-aydinlanmanin-kalesiyiz-ama-artik-kaleden-cikma-zamani","title":{"rendered":"Bilim ve Gelecek 10 ya\u015f\u0131nda:\u00a0\u2018Ayd\u0131nlanman\u0131n kalesiyiz; ama art\u0131k kaleden \u00e7\u0131kma zaman\u0131\u2026\u2019"},"content":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc AKP iktidar\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7ti. Zorlu bir d\u00f6nemdi; bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilim de sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. Bu d\u00f6nemde Bilim ve Gelecek\u2019i hep \u201ckale\u201d metaforuyla tan\u0131mlad\u0131k. Ayd\u0131nlanman\u0131n kalesiydik. Sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131k ve kalemizi savunuyorduk. \u015eimdi art\u0131k kaleden \u00e7\u0131kman\u0131n ve sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7menin zaman\u0131. Halk solcula\u015f\u0131yor diyoruz ya, sola y\u00f6nelmek bilime de y\u00f6nelmek anlam\u0131na gelir.<\/em><\/p>\n

Sunu\u015f<\/strong><\/p>\n

Birg\u00fcn<\/em> gazetesinden Can U\u011fur, Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmenimiz Ender Helvac\u0131o\u011flu ile Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in 10. y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir s\u00f6yle\u015fi yapt\u0131. 23 Mart tarihli Birg\u00fcn Pazar<\/em>\u2019da k\u0131salt\u0131larak yay\u0131nlanan s\u00f6yle\u015finin tamam\u0131n\u0131 okurlar\u0131m\u0131za sunuyoruz.<\/p><\/blockquote>\n

Kapsay\u0131c\u0131 ama s\u0131n\u0131rlar\u0131 sa\u011flam bir \u00e7izgi<\/strong><\/p>\n

– Bilim ve Gelecek\u2019in 10. y\u0131l\u0131. Nas\u0131l ba\u015flad\u0131 yolculuk?<\/em><\/strong><\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in kurucu ekibi (Ender Helvac\u0131o\u011flu, Nal\u00e2n Mahsereci, Ruken K\u0131z\u0131ler, Levent Gedizlio\u011flu) daha \u00f6nce de on y\u0131l boyunca Bilim ve \u00dctopya<\/em> dergisini \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi art\u0131k s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmeye bile gerek olmayan baz\u0131 politik nedenlerle 2003 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda toplu halde ayr\u0131l\u0131p Bilim ve Gelecek<\/em> dergisini kurduk. \u0130lk say\u0131m\u0131z Mart 2004 tarihlidir.<\/p>\n

Zorlu ve belirsiz bir s\u00fcre\u00e7ti. On y\u0131l emek verdi\u011fimiz, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz gibi sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir dergiye rakip olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. Sil ba\u015ftan yapmak zorundayd\u0131k. Karma\u015f\u0131k duygular i\u00e7indeydik. \u201cBu hem yeni hem de eski bir dergidir\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131k \u00e7\u0131k\u0131\u015f manifestomuzda. Bilim ve Gelecek<\/em> tutacak m\u0131yd\u0131, geni\u015f yazar toplulu\u011fu ve okurlar bu dergiyi benimseyecekler miydi, maliyeyi nas\u0131l olu\u015fturacakt\u0131k, tam kestiremiyorduk ba\u015flarda.<\/p>\n

\"\"
Bilim ve Gelecek\u2019in kurucular\u0131ndan Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmenimiz Ender Helvac\u0131o\u011flu. 20 y\u0131l \u00f6nce de Bilim ve \u00dctopya\u2019y\u0131 birlikte kurduklar\u0131 ve 2002 y\u0131l\u0131nda kaybetti\u011fimiz Serhat \u00d6zyar\u2019\u0131n foto\u011fraf\u0131yla.<\/figcaption><\/figure>\n

Fakat maya tuttu. Tutmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 nedeni var. Birincisi<\/strong>, Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in \u00e7izgisi. Son derece geni\u015f, kapsay\u0131c\u0131, ama s\u0131n\u0131rlar\u0131 kaya gibi sa\u011flam bir \u00e7izgisi vard\u0131r Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in. Bilim etkinli\u011finin mant\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi her \u015feyi tart\u0131\u015f\u0131r\u0131z, irdeleriz, daha do\u011fruya ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z; ama b\u00fcy\u00fcsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve dinsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin en ufak bir yans\u0131mas\u0131n\u0131 bile bulamazs\u0131n\u0131z dergide. Bu noktada kaya gibi serttir s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z; en ufak bir s\u0131z\u0131nt\u0131ya dahi kapal\u0131y\u0131z. Bilim ve Gelecek<\/em>, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin toplumsalla\u015fmas\u0131n\u0131n ve k\u00f6ktenci emek\u00e7i ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n kalelerinden biridir. Bu noktada da titremek kabul edilemez.<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>, bilim etkinli\u011fini de bilimsel y\u00f6ntemin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele al\u0131r. Bilimin ve \u00f6zellikle teknolojinin s\u0131n\u0131fsal karakterinin fark\u0131ndad\u0131r. Bilimsel-teknolojik geli\u015fmeleri sadece aktarmakla yetinmez, hap gibi almaz, ele\u015ftiri s\u00fczgecinden ge\u00e7irir, sorgular. Toplum i\u00e7in bilimdir ilkemiz.<\/p>\n

K\u0131saca \u00f6zetledi\u011fim bu \u00e7izgiyi daha ilk say\u0131s\u0131nda ilan etmi\u015f ve bug\u00fcne dek bir milim dahi sapmam\u0131\u015ft\u0131r Bilim ve Gelecek<\/em>. Derginin benimsenmesinin bir nedeni kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ysa, di\u011fer nedeni i\u015fte bu sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S\u0131f\u0131r sermaye, sonsuz emek!<\/strong><\/p>\n

\u0130kincisi<\/strong>, derginin mali ilkesi: S\u0131f\u0131r sermaye, sonsuz emek! Baz\u0131lar\u0131 bunun bir zaaf oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Ama bizim iddiam\u0131z, tam tersine, bu ilkenin derginin ya\u015fam\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>, ilk birikimini geni\u015f bir abone kampanyas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek sa\u011flad\u0131. Bilin\u00e7li bir se\u00e7imdi bu. Daha \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olan bir yay\u0131na y\u00fczlerce abone toplad\u0131k. Dergimizin sahipleri i\u015fte bu abonelerdir.<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em> patronsuz bir dergidir. \u00c7ok say\u0131da ki\u015finin kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z eme\u011finin, kolektif eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015fte bu sayede tuttu dergimiz ve bug\u00fcne dek aksamadan gelebildi.<\/p>\n

Emin olun, dergiyi herhangi bir mali, politik vb. oda\u011fa yaslanarak \u00e7\u0131karsayd\u0131k, ne b\u00f6yle bir \u00e7izgi izleyebilirdik ne de onuncu y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rebilirdik. O yolu tutsayd\u0131k daha bir y\u0131l\u0131 bulmadan silinip giderdi dergimiz. NTV Bilim<\/em> dergisi \u00f6rne\u011fini an\u0131msay\u0131n.<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>, eme\u011fin sermayeye, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z eme\u011fin piyasac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir zaferidir. S\u0131f\u0131r sermaye, sonsuz emek\u2026 \u00c7ok zenginiz biz; paha bi\u00e7ilmez, t\u00fckenmez, nicelli\u011fe vurulamaz, payla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fcyen bir zenginlik\u2026 Bu mali ilke, bizim de\u011fi\u015ftirilemez, de\u011fi\u015ftirilmesi teklif bile edilemez temel ilkemizdir. G\u00fcn gelir bu derginin y\u00f6neticileri, bu ilkeden en ufak bir sapma dahi g\u00f6sterirlerse, almay\u0131n, okumay\u0131n, y\u0131rt\u0131n at\u0131n o dergiyi\u2026<\/p>\n

Ba\u015f\u0131ndan itibaren yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015f bir ki\u015fi olarak gen\u00e7 arkada\u015flar\u0131ma b\u0131rakabilece\u011fim tek miras budur. On y\u0131l \u00f6nce saptad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7izgimiz geli\u015fti, daha rafine bir hal ald\u0131; gen\u00e7ler bu \u00e7izgiyi \u00e7ok daha ileri g\u00f6t\u00fcrecekler, detayland\u0131racaklard\u0131r, hayat ak\u0131yor. Ama bu miras kal\u0131c\u0131d\u0131r!<\/p>\n

Buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>, en ba\u015f\u0131ndan beri derginin \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve katk\u0131c\u0131s\u0131 olu\u015ftu. Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in b\u00fcro \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 4-5 ki\u015fiyi ge\u00e7mez. Ama \u00e7ok say\u0131da bilimcinin, yazar\u0131n, okurun katk\u0131lar\u0131yla \u00e7\u0131kar dergi. Ufak tefek destek katk\u0131lar\u0131 de\u011fil. Dergiye kapak dosyalar\u0131 haz\u0131rlarlar, s\u00fcrekli b\u00f6l\u00fcmleri \u00fcstlenirler, \u00e7eviriler yaparlar, abone kampanyalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrler, dergi etkinliklerini ger\u00e7ekle\u015ftirirler, teknik ve grafik i\u015flerini yaparlar\u2026 Dergiyi ele\u015ftirirler, \u00f6neriler getirirler, tan\u0131t\u0131rlar, okuturlar\u2026<\/p>\n

Ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>: Derginin \u00e7ekirdek kadrosu, kurucular ve daha sonra bu \u00e7ekirde\u011fe dahil olanlar, kendileriyle \u00e7al\u0131\u015fmaktan b\u00fcy\u00fck mutluluk duydu\u011fum son derece de\u011ferli ayd\u0131nlar ve yay\u0131nc\u0131lard\u0131r. B\u00f6yle bir \u00e7ekirdek kadro olmadan ne bir i\u015fe ba\u015flanabilir ne de devam ettirilebilir.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, bilim, d\u00fc\u015f\u00fcn, k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda toplumcu bir hareket niteli\u011fi kazanarak yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131 Bilim ve Gelecek<\/em>, bu sayede tuttu ve b\u00f6yle de devam ediyor.\u00a0 Okurlar\u0131yla, yazarlar\u0131yla, emek\u00e7ileriyle, dostlar\u0131yla\u2026<\/p>\n

50. y\u0131l\u0131, 100. y\u0131l\u0131 da g\u00f6rece\u011fiz<\/strong><\/p>\n

– \u0130lk yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 10. y\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz diyor muydunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n

Ne yalan s\u00f6yleyeyim, \u00e7\u0131k\u0131\u015f a\u015famas\u0131nda tedirgindik, ya\u015fayaca\u011f\u0131ndan tam emin de\u011fildik. Dedim ya, \u00e7ocu\u011funuz gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir dergiden ayr\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ve ona rakip \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz. Belirsiz bir durum. Fakat abone kampanyas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve eski yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019i de benimseyip katk\u0131 yapacaklar\u0131n\u0131 belirtmesi, umudumuzu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131. \u0130lk 4-5 say\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha fazla say\u0131da okurla bulu\u015fmas\u0131yla birlikte derginin raya girdi\u011finden ve ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011finden emin olduk. O andan itibaren hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe ta\u015f\u0131mad\u0131k. Topluma, toplumsal geli\u015fmeye ve kendimize sonsuz g\u00fcvenden kaynaklan\u0131yor bu kararl\u0131l\u0131k.<\/p>\n

Gelece\u011fe ili\u015fkin sorarsan\u0131z, derginin 50. y\u0131l\u0131, 100. y\u0131l\u0131 g\u00f6rece\u011finden eminim. Nas\u0131l bir yay\u0131n olur, nas\u0131l bas\u0131l\u0131r (bas\u0131l\u0131r m\u0131?), nas\u0131l yay\u0131nlan\u0131r, okuyucuyla nas\u0131l bulu\u015fur, onu bilemem. Ama Bilim ve Gelecek<\/em> o ya\u015flar\u0131 da g\u00f6recektir. Ben g\u00f6remem belki ama, siz o d\u00f6nemin dergi y\u00f6neticileriyle de bir s\u00f6yle\u015fi yapars\u0131n\u0131z. Kim bilir neler anlatacaklard\u0131r, nas\u0131l merak ediyorum bilemezsiniz\u2026<\/p>\n

Bilim ve Gelecek\u2019\u00e7iler aktif olarak hayat\u0131n i\u00e7inde<\/strong><\/p>\n

– G\u00fcncel meselelerle bilimsel konular\u0131n ortak bir dergide okuyucuya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011fl\u0131yorsunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n

Fazla zorlanm\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz buyuz. Bilim ve Gelecek<\/em> kapal\u0131 devre bir \u00e7al\u0131\u015fma de\u011fil. Dergimizin gerek emek\u00e7ileri gerekse yazarlar\u0131 hayat\u0131n ve toplumun i\u00e7inde, \u00e7ok farkl\u0131 sorumluluklar\u0131 ve etkinlikleri olan insanlar. B\u00fcrolara, \u00fcniversite odalar\u0131na, laboratuarlara t\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnyadan bihaber insanlar de\u011filler. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7e\u015fitli sol siyasal \u00f6rg\u00fctlerde, meslek \u00f6rg\u00fctlerinde, demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinde aktif olarak yer alan, hatta y\u00f6netici olan ki\u015filer. Hayat\u0131n \u00e7e\u015fitli boyutlar\u0131n\u0131 da dolu dolu ve bilin\u00e7le ya\u015fayan, tepki veren ayd\u0131n ki\u015filikler. Dolay\u0131s\u0131yla, g\u00fcncelin, hayat\u0131n renklili\u011fini, \u00e7e\u015fitlili\u011fini yans\u0131tan, salt teknik olmaktan uzak makaleler ve dosyalar haz\u0131rlayabiliyorlar, konular d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyorlar.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran-Temmuz aylar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck kitle g\u00f6sterilerinde b\u00fct\u00fcn yazarlar\u0131m\u0131z ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z aktif olarak yer ald\u0131. Sabahlara kadar eylemlerdeyken dergiyi nas\u0131l \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk kendi aram\u0131zda. Ama tam tersine bir yaz\u0131 ve konu patlamas\u0131 ya\u015fand\u0131. Beyinlerimiz t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r i\u015flemeye ba\u015flad\u0131. Yazacak ne kadar \u00e7ok \u015fey varm\u0131\u015f, analiz edilecek ne kadar \u00e7ok yeni sorun varm\u0131\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131k birdenbire. O eylemlere kat\u0131lmasayd\u0131k, bizzat ya\u015famasayd\u0131k, o konular akl\u0131m\u0131za bile gelmeyecekti. Pratik teorinin anas\u0131d\u0131r. Ne pratikti ama\u2026<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019te mesaiden izin alman\u0131n veya yaz\u0131y\u0131 geciktirmenin \u00fc\u00e7 ho\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr yolu var: \u201cEyleme gidece\u011fim\u201d, \u201cSevgilimle bulu\u015faca\u011f\u0131m\u201d ve \u201c\u00c7ocu\u011fum hasta\u201d. Bunlar oldu mu akan sular durur. Di\u011ferlerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz; \u00f6rne\u011fin ay\u0131n 20\u2019sinden sonra hasta olmak yasakt\u0131r bizde! \u00c7al\u0131\u015fanlar hayat\u0131n t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 dolu dolu ya\u015fas\u0131nlar ki, bunlar derginin i\u00e7eri\u011fine yans\u0131s\u0131n.<\/p>\n

Merakl\u0131lar\u0131n dergisi<\/strong><\/p>\n

Bir slogan\u0131m\u0131z var: Her \u015fey bilimsel y\u00f6ntemin s\u00fczgecinden ge\u00e7ebilir. Dolay\u0131s\u0131yla bilimin konusudur. Zaten ayd\u0131nlanma dedi\u011fimiz \u015fey de budur. Bilim dinamik bir etkinliktir. S\u00fcrekli g\u00fcncel ya\u015famdan beslenir. G\u00fcncel konularla bilimsel konular\u0131 birle\u015ftiremezsek, zaten bilim yapm\u0131yoruz veya donuk ve hayat d\u0131\u015f\u0131 bilim yap\u0131yoruz demektir. G\u00fcncelden kopan bilim dine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bilim yorumlamakla yetinmez, de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

\"\"
Bilim ve Gelecek kurucular\u0131 Nal\u00e2n, Ender ve Levent, kurucular kurucusu Sava\u015f Emek\u2019in g\u00f6zetiminde, bir \u00fctopyalar toplant\u0131s\u0131nda.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00c7ok s\u0131radan g\u00f6r\u00fcnen olgular\u0131n alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck kuramlar yatabilir. \u00d6rne\u011fin bir ara kafay\u0131 takm\u0131\u015ft\u0131k, h\u00e2l\u00e2 da yan\u0131t\u0131n\u0131 bulamad\u0131k: Neden yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya yaz\u0131yoruz? Soldan sa\u011fa veya sa\u011fdan sola yaz\u0131 bi\u00e7imleri var, \u00f6rne\u011fin Arap\u00e7a sa\u011fdan sola\u2026 Ama hepsi, S\u00fcmer tabletlerinde de, M\u0131s\u0131r papir\u00fcslerinde de, Orhun yaz\u0131tlar\u0131nda da, \u00c7incede de, Rus\u00e7ada da yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya. Neden? Fizik\u00e7iye sorduk, yer\u00e7ekimiyle bir ilgisi var m\u0131 diye. Biyologa ve n\u00f6rologa sorduk, beyin veya beden yap\u0131m\u0131zla ili\u015fkili mi diye. Tatmin edici bir yan\u0131t alamad\u0131k. Sonunda Al\u00e2eddin \u015eenel\u2019e sorduk, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, \u201cbelki de ilk tableti yazan S\u00fcmerli \u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r ve bir gelenek olu\u015fmu\u015ftur\u201d dedi kestirip att\u0131, tatmin olmad\u0131k tabi\u2026 Bilen varsa yaz\u0131p g\u00f6ndersin bir zahmet\u2026<\/p>\n

Merak, merak, merak\u2026 Bilimci her \u015feyi merak eder. Bilinmeyenin pe\u015findedir. Dinciden fark\u0131 budur; dinci her \u015feyi bilir. Haz\u0131r re\u00e7eteleri vard\u0131r dincinin; hem de do\u011fa\u00fcst\u00fc bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f re\u00e7eteler. Dolay\u0131s\u0131yla merak etmesine de bilim yapmas\u0131na da gerek yoktur. Bilim ve Gelecek <\/em>ise, merakl\u0131lar\u0131n dergisidir.<\/p>\n

Biliminsan\u0131, 5 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun d\u00fc\u015f\u00fcnme mekanizmas\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r. Hani nas\u0131l \u00e7ocuk s\u00fcrekli soru sorar, dur durak bilmeden her \u015feyi anlamaya ve tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u2026 Bir ke\u015fif makinesidir \u00e7ocuk. Bilimci de b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130ddia ediyorum, bizim Nal\u00e2n\u2019\u0131n 5,5 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu Ilgaz\u2019\u0131 getirip yay\u0131n y\u00f6netmeni yapal\u0131m, kesinlikle \u00e7ok daha canl\u0131 ve renkli bir dergi ortaya \u00e7\u0131kar. Fantezi yapm\u0131yorum, kesinlikle b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O sadece sorsun, sorsun, sorsun\u2026 Biz b\u00fcy\u00fckler ve deneyimliler de onun yaz\u0131 i\u015fleri ekibi oluruz, mesele hallolur.<\/p>\n

\u00d6te yandan T\u00fcrkiye\u2019de bilim, direkt olarak politikan\u0131n konusudur. Evrim Kuram\u0131 konusunda d\u00f6nen tart\u0131\u015fmalar\u0131 biliyorsunuz. T\u00fcrkiye\u2019de yak\u0131c\u0131 bir ayd\u0131nlanma sorunu var ve bilim de bunun dolays\u0131z muhatab\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla istese de g\u00fcncelden, politikadan kopamaz. B\u0131rak\u0131n toplumu ayd\u0131nlatma g\u00f6revini, salt bilim yapmak istese bile siyaset yapmak zorundad\u0131r. Biliminsanlar\u0131 bunu kendi deneyimleriyle \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde kavramak zorunda kald\u0131. Bilim ve Gelecek<\/em> de bu m\u00fccadelenin arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu nedenlerle ve sahip oldu\u011fumuz perspektifler dolay\u0131s\u0131yla, g\u00fcncel konularla bilimsel konular\u0131 birle\u015ftirmekte zorlanm\u0131yoruz. Hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 zaten bizi buna zorluyor.<\/p>\n

Aya\u011fa kalkan halk bilimle bulu\u015fur<\/strong><\/p>\n

– 10 y\u0131l \u00f6ncesiyle bug\u00fcn aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki bilimsel fark\u0131ndal\u0131k anlam\u0131nda ne de\u011fi\u015fti?<\/em><\/strong><\/p>\n

Bu soruyu bir y\u0131l \u00f6nce sorsayd\u0131n\u0131z olduk\u00e7a karamsar bir yan\u0131t verebilirdim. Ama art\u0131k durum farkl\u0131. T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n aya\u011fa kalkmas\u0131 her \u015feyi de\u011fi\u015ftirdi, hepimizin \u00fczerindeki \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131n\u0131 sildi s\u00fcp\u00fcrd\u00fc. Bug\u00fcn en karamsar\u0131m\u0131zda bile bir iyimserlik ve umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Halklar, kendi kaderlerini kendi ellerine almaya karar verdikleri an bilim onlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck silahlar\u0131ndan biri olur. M\u00fccadele eden emek\u00e7i ister istemez gider bilimi bulur. Bilim b\u00f6yle ortamlarda geli\u015fir ve toplumsalla\u015f\u0131r.<\/p>\n

Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc AKP iktidar\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7ti. Zorlu bir d\u00f6nemdi; bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilim de sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. Bilim yapmas\u0131 gereken \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131, \u00fcniversiteler gericiler taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi, i\u015flevsizle\u015ftirildi. Bu s\u00fcre\u00e7te bilimsel fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n olduk\u00e7a geriledi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemde Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019i hep \u201ckale\u201d metaforuyla tan\u0131mlad\u0131k. Ayd\u0131nlanman\u0131n kalesiydik. Sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131k ve kalemizi savunuyorduk. \u015eimdi art\u0131k kaleden \u00e7\u0131kman\u0131n ve sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7menin zaman\u0131.<\/p>\n

Halk solcula\u015f\u0131yor diyoruz ya, sola y\u00f6nelmek bilime de y\u00f6nelmek anlam\u0131na gelir. Halk i\u00e7indeki bilimsel fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. On y\u0131l de\u011fil de, bir y\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re \u00e7ok daha farkl\u0131 bir konumdad\u0131r T\u00fcrkiye, bilimsel fark\u0131ndal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da.<\/p>\n

\"\"
Dergi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Baha Okar, bir ara zorunlu olarak Tekirda\u011f Cezaevi Temsilcili\u011fini \u00fcstlenmi\u015fti. Bilim ve Gelecek ekibi Tekirda\u011f Cezaevi Temsilcili\u011fini denetlerken: Nal\u00e2n, Ender, Deniz, Suzan ve Baha.<\/figcaption><\/figure>\n

Bilim d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ak\u0131nt\u0131ya k\u00fcrek \u00e7ekiyorlar<\/strong><\/p>\n

\u00d6te yandan toplumsal geli\u015fmenin bir k\u0131sa vadeli bir de uzun vadeli s\u00fcre\u00e7leri vard\u0131r. Derinden yava\u015f yava\u015f akan s\u00fcreci de fark etmek ve tan\u0131mlamak zorunday\u0131z. Herakleitos\u2019un \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n sadece y\u00fczeyinde akan suyu de\u011fil, yata\u011f\u0131ndaki de\u011fi\u015fimleri de g\u00f6rmeliyiz. Son tahlilde belirleyici olan budur. Yataktaki de\u011fi\u015fim suyun ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fc de belirler.<\/p>\n

Son on y\u0131lda bilimin toplumsalla\u015fmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rmeliyiz. Bilimin otoritesi ve etkisi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131. G\u00f6r\u00fcyorsunuz, dinciler bile d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bilimle soslay\u0131p sunmak zorunda kal\u0131yorlar. \u201cYarad\u0131l\u0131\u015f kuram\u0131\u201d diyorlar \u00f6rne\u011fin. Oysa yaradan\u0131n bir tasarrufu, \u201ckuram\u201d gibi de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131k bir kavram ile nitelenir mi hi\u00e7! Bilimsel olduklar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar. Oysa dinsel dogmalar, bilim gibi \u201cmutlak\u201d\u0131 ve \u201cinan\u00e7\u201d\u0131 d\u0131\u015flayan bir y\u00f6ntem ile a\u00e7\u0131klanabilir mi hi\u00e7! Tanr\u0131y\u0131 bilimle ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar; demek tanr\u0131n\u0131n bilimin kan\u0131t\u0131na ihtiyac\u0131 var! Kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece tehlikeli bir alana, de\u011fi\u015fimin ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn temel olgu oldu\u011fu bir alana, s\u00fcrekli \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fecekleri bir alana, bir \u00e7\u0131kmaz soka\u011fa giriyorlar, haberleri yok.<\/p>\n

Bilimsel-teknolojik geli\u015fmeler medyada eskiye oranla \u00e7ok daha fazla yer buluyor. Okurun talebinden ve merak\u0131ndan kaynaklan\u0131yor bu. Yanl\u0131\u015f-yunlu\u015f, \u00e7arp\u0131k-\u00e7urpuk veriyorlar ama bu da bir geli\u015fmedir.<\/p>\n

Bilimsel konular, bilimsel-teknolojik geli\u015fmelerin \u00fcr\u00fcnleri h\u0131zla toplumsalla\u015f\u0131yor. Tabii ki bu noktada da b\u00fcy\u00fck sorunlar ve tart\u0131\u015fmalar var, ama bu geli\u015fmenin yeni bir ayd\u0131nlanma ata\u011f\u0131n\u0131n zeminini geni\u015fletti\u011fini de g\u00f6rmek gerekir. De\u011ferlendirmemiz gereken bir olgudur bu. Ve bu de\u011fi\u015fimin en b\u00fcy\u00fck f\u0131rt\u0131nalar koparacak \u00fclkelerden birinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da bilelim.<\/p>\n

T\u00fcrkiye halk\u0131 bilime a\u00e7t\u0131r. Ayr\u0131ca bizim toplumumuz, ba\u015fka bir\u00e7ok topluma g\u00f6re, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi al\u0131p sindirmeye \u00e7ok daha fazla e\u011filimlidir. Tarihsel olarak b\u00f6yle bir birikime sahibiz. Dinciler ve bilim d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ak\u0131nt\u0131ya k\u00fcrek \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, gerek uzun vadeli bakarsak on y\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re, gerekse k\u0131sa vadeli bakarsak bir y\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re, bilimsel fark\u0131ndal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir yol ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Bu olguyu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha iyi kavrayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bilim yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yeni ve farkl\u0131 bir kulvar<\/strong><\/p>\n

– Siz bug\u00fcn Bilim ve Gelecek\u2019in neyi de\u011fi\u015ftirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n

Gerek Bilim ve Gelecek<\/em>, gerekse ayn\u0131 ekibin daha \u00f6nce \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 Bilim ve \u00dctopya<\/em>, sadece bir dergi de\u011fildirler. Biz bu dergiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrkiye bilim-d\u00fc\u015f\u00fcn yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yepyeni bir kulvar yaratt\u0131k. Bir yay\u0131n organ\u0131ndan daha \u00f6te bir \u015feydir bu. Dergiler kapanabilir, yay\u0131n hayatlar\u0131 son bulabilir, ama bu kulvar kal\u0131c\u0131d\u0131r, nesnel bir olgudur art\u0131k.<\/p>\n

O g\u00fcne dek al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 bir bilim yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131k. Bilimsel-teknolojik geli\u015fmeleri sadece aktaran de\u011fil, toplumsal ve felsefi boyutlar\u0131yla da ele alan, sorgulayan bir yay\u0131n tarz\u0131. Politikaya bula\u015fmaktan \u00e7ekinen, suya sabuna dokunmayan (bu da bir politikad\u0131r asl\u0131nda), kendi d\u00fcnyas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yay\u0131nc\u0131l\u0131k de\u011fil, bilim ile politika ili\u015fkisini olduk\u00e7a dengeli bir bi\u00e7imde kuran ve kendi alan\u0131nda s\u00fcregelen s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinde yerini aktif bi\u00e7imde alan bir yay\u0131n tarz\u0131. Bu farkl\u0131 bir kulvard\u0131r ve binlerce ki\u015finin eme\u011fiyle yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Dergi b\u00fcromuzdaki ar\u015fivde Cumhuriyet tarihi boyunca \u00e7\u0131km\u0131\u015f pop\u00fcler ve yar\u0131-pop\u00fcler bilim dergilerinin tamam\u0131 vard\u0131r. Biliyor musunuz, sadece 1,5 kitapl\u0131\u011f\u0131 dolduruyor. T\u00fcrkiye pop\u00fcler bilim yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00e7orak bir \u00fclke. 1940\u2019ta Fen ve Teknik<\/em> \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, 4 tane gen\u00e7 do\u011fa bilimci taraf\u0131ndan, bir y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f. Do\u011fa ve Bilim<\/em> var, 1980 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan, \u00e7ok de\u011ferli bir yay\u0131n ama iki y\u0131l bile s\u00fcrmemi\u015f. Bilim ve Sanat<\/em> var, yine 80\u2019lerde \u00e7\u0131kan, ciddi bir yay\u0131nc\u0131l\u0131k yapm\u0131\u015f, ama art\u0131k s\u00fcrm\u00fcyor. NTV Bilim<\/em> iki y\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131, patronlar\u0131 taraf\u0131ndan kapat\u0131ld\u0131. Bir ara Osman Bahad\u0131r, yak\u0131nlarda da Erkan Ba\u015f birer Bilim Tarihi<\/em> dergisi \u00e7\u0131kard\u0131lar, ama uzun s\u00fcreli olamad\u0131. Tabii T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n Bilim ve Teknik<\/em>\u2019i var, Ekim 1967\u2019den beri \u00e7\u0131k\u0131yor devlet deste\u011fiyle. Bir de Pop\u00fcler Bilim<\/em> var, birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00e7\u0131kan. \u00dc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 bu kadar. \u00c7ok \u00f6nemli olmas\u0131na kar\u015f\u0131n Orhan Bursal\u0131 y\u00f6netmenli\u011finde \u00e7\u0131kan Cumhuriyet<\/em>\u2019in bilim ekini, bir gazete eki oldu\u011fu i\u00e7in bu alanda saym\u0131yorum.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda bir de son 20 y\u0131lda \u00e7\u0131kan Bilim ve \u00dctopya<\/em> ve Bilim ve Gelecek<\/em> var. Bu iki dergiyi \u00e7\u0131kar\u0131n, 80 y\u0131ll\u0131k ar\u015fivin \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131 gider. T\u00fcrkiye\u2019deki bilim dergicili\u011fi toplam\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ve daha \u00f6nemlisi farkl\u0131 bir kulvar\u0131n\u0131 yaratt\u0131k. Yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en ciddi de\u011fi\u015fimin bu oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n

Diyelim ki Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019i kapatt\u0131lar, bizleri de yok ettiler. Eminim \u00fc\u00e7-be\u015f gen\u00e7 \u00e7\u0131kacakt\u0131r ve bayra\u011f\u0131 devralacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k o yol kaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, o yatak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hen\u00fcz bir arpa boyu yol ald\u0131k <\/strong><\/p>\n

– Bundan sonra \u00f6n\u00fcn\u00fcze koydu\u011funuz hedefler var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim: hen\u00fcz bir arpa boyu yol ald\u0131k. Bir kulvar yaratt\u0131k ama o kulvarda \u0131k\u0131na s\u0131k\u0131na y\u00fcr\u00fcyoruz, emekliyoruz hen\u00fcz. Oysa daha h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcmemiz, hatta ko\u015fmam\u0131z gerek.<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 toplumumuz gibi yeni bir e\u015fi\u011fin k\u0131y\u0131s\u0131na geldi\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Art\u0131k hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacaksa, Bilim ve Gelecek<\/em> toplulu\u011fu da eskisi gibi olmamal\u0131.<\/p>\n

Dergi bizim h\u00e2l\u00e2 amiral gemimiz. Daha canl\u0131 ve daha fazla okura ula\u015fan bir dergi \u00e7\u0131karmak zaten her zamanki hedefimiz. Rutine girmememiz gerek.<\/p>\n

Birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131na da \u00f6nem veriyoruz. \u00d6zellikle \u201c50 Soruda Bilim\u201d dizisi. \u201cTesla\u201d ile \u00e7izgi roman alan\u0131na da girdik. Bunu da bir dizi olarak s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz; \u201cHypatia\u201d yolda\u2026 Kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ivmesini art\u0131rarak s\u00fcrd\u00fcrmek bir di\u011fer hedefimiz.<\/p>\n

\u0130nternetteki durumumuz ac\u0131nacak d\u00fczeyde! Oysa ad\u0131nda \u201cgelecek\u201d olan bir dergi internete, internet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u00f6nem vermeli. Uzman arkada\u015flara dan\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem bu alanda, sadece bir d\u00fczeltme de\u011fil, bir at\u0131l\u0131m yapmak \u00f6ncelikli hedefimiz.<\/p>\n

\"\"
\u0130\u015fte en gen\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131m\u0131z dergiyi haz\u0131rlarken: Nal\u00e2n ile Murat\u2019\u0131n \u015fimdi 6 ya\u015f\u0131ndaki o\u011fullar\u0131 Deniz Ilgaz \u00c7\u0131nar.<\/figcaption><\/figure>\n

Dergi y\u00f6neticileri ve baz\u0131 yazarlar\u0131m\u0131z s\u0131k s\u0131k \u00e7e\u015fitli illerde d\u00fczenlenen panellere, sempozyumlara \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor ve gidiyorlar. Bu i\u015fi daha d\u00fczenli hale getirmek, dost kurumlarla birlikte bizzat \u00f6rg\u00fctlemek ve daha fazla biliminsan\u0131n\u0131 seferber etmek gibi bir projemiz var. \u201cBilim turneleri\u201d gibi\u2026 \u201cKaleden \u00e7\u0131kma zaman\u0131\u201d demi\u015ftik ya, bunun en \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndan biri olacakt\u0131r bu proje.<\/p>\n

Bu hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in daha gen\u00e7 ve daha dinamik bir ekibin inisiyatif almas\u0131 gerek. Yava\u015f yava\u015f b\u00f6yle bir ekip olu\u015fuyor. O zaman i\u015fte kimse tutamaz Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019i\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek\u2019in b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc AKP iktidar\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7ti. Zorlu bir d\u00f6nemdi; bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilim de sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. Bu d\u00f6nemde Bilim ve Gelecek\u2019i hep \u201ckale\u201d metaforuyla tan\u0131mlad\u0131k. Ayd\u0131nlanman\u0131n kalesiydik. Sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131k ve kalemizi savunuyorduk. \u015eimdi art\u0131k kaleden \u00e7\u0131kman\u0131n ve sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7menin zaman\u0131. Halk solcula\u015f\u0131yor diyoruz ya, sola y\u00f6nelmek bilime de y\u00f6nelmek anlam\u0131na gelir. Sunu\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":26248,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[159,512],"tags":[227,482,666,3146],"class_list":["post-26244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-122-sayi","category-parantez","tag-aydinlanma","tag-bilim","tag-bilim-ve-gelecek","tag-bilim-yayinciligi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26244\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}