{"id":26442,"date":"2021-04-12T11:30:04","date_gmt":"2021-04-12T08:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=26442"},"modified":"2021-04-12T11:39:14","modified_gmt":"2021-04-12T08:39:14","slug":"yuri-gagarin-bir-numarali-kozmonot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/04\/12\/yuri-gagarin-bir-numarali-kozmonot","title":{"rendered":"Yuri Gagarin: Bir numaral\u0131 kozmonot"},"content":{"rendered":"

“Tarihteki bu ilk u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi bana \u00f6nerdikleri zamanki duygular\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeye gerek yok gibi. Sevin\u00e7 mi? Hay\u0131r bu sadece sevin\u00e7 de\u011fildi. Gurur? Hay\u0131r yaln\u0131zca gurur da de\u011fil. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir mutluluk duydum. Uzaydaki ilk insan olmak, do\u011fayla bu e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f d\u00fcelloya giri\u015fmek- daha fazlas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015flemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00dczerime y\u00fcklenen bu dev sorumlulu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemedim. Ku\u015faklar boyu insanlar\u0131n d\u00fc\u015flediklerini bir ilk olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek, ilk olarak insanl\u0131\u011f\u0131n uzaya giden yolunu a\u00e7mak…\u201d<\/em><\/p>\n

K\u0131z\u0131ma yatmadan \u00f6nce okudu\u011fum hik\u00e2ye kitaplar\u0131ndan birisinin konusu evrendi. Kitap evreni anlatmaya mitolojik bir hik\u00e2yeyle ba\u015fl\u0131yordu, ben de hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla ayn\u0131 hik\u00e2yeyi k\u0131saca aktararak ba\u015flamak istiyorum.<\/p>\n

\"\"Herk\u00fcl daha \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir bebekken, tanr\u0131\u00e7an\u0131n s\u00fct\u00fcn\u00fc emerse \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fece\u011fine inan\u0131l\u0131yormu\u015f. Tanr\u0131 Hermes pusuda beklemi\u015f ve Tanr\u0131\u00e7a\u2019n\u0131n uyudu\u011fu bir anda Herk\u00fcl bebe\u011fi onun g\u00f6\u011fs\u00fcne yerle\u015ftirerek s\u00fctten i\u00e7mesini sa\u011flamak istemi\u015f. Tanr\u0131\u00e7a Hera \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde uyan\u0131p, g\u00f6\u011fs\u00fcndeki Herk\u00fcl\u2019\u00fc fark edince bebe\u011fi h\u0131zl\u0131ca geri itmi\u015f ve tam o anda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne sa\u00e7\u0131lan tanr\u0131sal s\u00fct, bir kemer olu\u015fturmu\u015f. \u0130\u015fte bu kemerin galaksimizi olu\u015fturdu\u011funa inan\u0131l\u0131rm\u0131\u015f…<\/p>\n

\u00c7ocuklar i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kitab\u0131n giri\u015findeki bu hik\u00e2ye insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki g\u00f6ky\u00fcz\u00fc tasvirini aktarmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgin\u00e7. \u0130nsanl\u0131k binlerce y\u0131ld\u0131r y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7evirip, binlerce b\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc parlak cisim g\u00f6r\u00fcyor ve bunu sorguluyor. Bilindi\u011fi \u00fczere tarihin eski zamanlar\u0131nda a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok \u015fey gibi g\u00f6k cisimlerini de tanr\u0131lar ve tanr\u0131\u00e7alarla a\u00e7\u0131klama yoluna sapm\u0131\u015ft\u0131k. Y\u0131llar ge\u00e7ip insanl\u0131k b\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015ftik\u00e7e bilim de geli\u015fti ve art\u0131k a\u00e7\u0131klayabildiklerimiz \u00e7ok daha fazla. Art\u0131k G\u00fcne\u015f, Ay veya y\u0131ld\u0131zlar ya da do\u011fa olaylar\u0131n\u0131 tanr\u0131sal kavramlarla a\u00e7\u0131klam\u0131yoruz. \u00d6te yandan \u00f6\u011frendiklerimiz ve bildiklerimiz artt\u0131k\u00e7a uzay\u0131n sonsuzlu\u011funa olan merak\u0131m\u0131z azalmak bir yana artarak devam ediyor.<\/p>\n

Gagarin\u2019i tan\u0131yor muyuz?<\/strong><\/p>\n

Bir konu \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131ma gelen ilk sorulardan birisi \u015fu oluyor. \u201cBu ismi\/konuyu sokakta rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z herhangi bir insana sorsak ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ne s\u00f6yler?\u201d<\/p>\n

Bu, ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konunun-ki\u015finin toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlaman\u0131n en basit yollar\u0131ndan birisi.<\/p>\n

Yuri Gagarin \u00fczerine de ayn\u0131 bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnerek ba\u015flad\u0131m bu \u00e7al\u0131\u015fmaya.<\/p>\n

San\u0131yorum belli bir ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnde olanlar aras\u0131nda bu ismi duymam\u0131\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131 epey azd\u0131r. Pek \u00e7ok ki\u015fi, uzaya \u00e7\u0131kan ilk insan\u0131, Sovyetler Birli\u011fi ile ABD\u2019nin uzay yar\u0131\u015f\u0131n\u0131 vs. bilir. Gen\u00e7lere do\u011fru uzand\u0131k\u00e7a tan\u0131yanlar\u0131n say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e azalacakt\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6z konusu olan \u00f6rne\u011fin Bilim ve Gelecek<\/em> dergisi okurlar\u0131 oldu\u011funda, san\u0131yorum bu ismi duymayan\u00a0 tek bir ki\u015fi bile \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Ancak b\u0131rakal\u0131m sokaktaki insan\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin bilim ve teknoloji ile, bilim ve teknoloji tarihiyle en yak\u0131n ili\u015fki kuran insanlar\u0131 aras\u0131nda bile Yuri Gagarin ile ilgili bilgi sahibi olanlar\u0131m\u0131z maalesef az\u0131nl\u0131ktad\u0131r.<\/p>\n

Bunun esas nedeni \u00fclkemizi de ciddi bir bi\u00e7imde etkisi alt\u0131na alan anti-kom\u00fcnist ideolojik ve siyasal ablukad\u0131r.<\/p>\n

Yuri Gagarin, ismi Sovyet biliminin en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131ndan birisini temsil etti\u011fi i\u00e7in, itinayla \u00fczeri \u00f6rt\u00fclen bir ki\u015fi. Abartt\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen sevgili okur, \u00f6rne\u011fin daha \u00f6nce Gagarin\u2019e ait olan tek bir sat\u0131r yaz\u0131 okuyup okumad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisine sorabilir.<\/p>\n

\u00d6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yak\u0131n tarihlerde Gagarin ile ilgili yak\u0131n zamanlarda okudu\u011fumuz gazete haberlerinden birisini hat\u0131rlatabilirim. Pek \u00e7ok gazetenin e\u015f zamanl\u0131 olarak “Sovyetler d\u00fcnyaya yalan s\u00f6ylemi\u015f!” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ve b\u00fcy\u00fck bir Yuri Gagarin foto\u011fraf\u0131yla verdi\u011fi haberlerdi bunlar. “Rusya\u2019da yay\u0131mlanan bir kitapta Gagarin ile ilgili baz\u0131 iddialara yer verildi. Kitap, Sovyet yetkililerin Gagarin\u2019in D\u00fcnya\u2019ya inmesi gereken yerin 200 mil uza\u011f\u0131na indi\u011fi ger\u00e7e\u011fini herkesten gizledi\u011fini iddia ediyordu.<\/p>\n

D\u00fcnya\u2019n\u0131n pek \u00e7ok yerinde Gagarin ancak b\u00f6yle haber olabiliyor.<\/p>\n

Sovyetlerin yalan s\u00f6yledi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki itham\u0131n t\u00fcm dayana\u011f\u0131 bir kitapta yer alan bir iddia. \u00dcstelik o iddia da, Gagarin\u2019in d\u00fcnyaya d\u00f6nerken inmesi gereken yerin 200 mil uza\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve uzay arac\u0131yla de\u011fil, para\u015f\u00fctle indi\u011fi sav\u0131ndan ibaret.<\/p>\n

Bu o kadar komik ve bayat bir haber ki, bundan 50 y\u0131l kadar \u00f6nce Gagarin\u2019in kendisi de benzer \u00e7arp\u0131tmalarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Yukar\u0131daki haber konuyu bilen herkese, Gagarin\u2019in u\u00e7u\u015funun esas olarak ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yleyen Bat\u0131l\u0131 gazetecilere verdi\u011fi, \u201ce\u011fer \u015fu anda kar\u015f\u0131s\u0131n\u0131zda bulunuyorsam, bu u\u00e7u\u015fun ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir\u201d cevab\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n

Kendilerini \u201cH\u00fcr D\u00fcnya\u201d olarak adland\u0131ran emperyalist kapitalist oda\u011f\u0131n, \u00f6zellikle so\u011fuk sava\u015f y\u0131llar\u0131nda yo\u011fun bir kara propaganda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu propagandan\u0131n temel tezi \u201cDemir Perde\u201d \u00fclkelerindeki insanlar\u0131n k\u00f6le gibi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Bilim, k\u00fclt\u00fcr, sanat gibi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n \u00f6zellikle \u00e7ok zor durumda oldu\u011fu en s\u0131k tekrarlanan yalanlar aras\u0131ndayd\u0131. \u00d6zellikle ABD ve Avrupa\u2019da pek \u00e7ok insan i\u00e7in Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki insanlar nerdeyse ma\u011fara devrindekiler gibi ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bu kadar \u00e7ok ve sa\u00e7ma sapan yalanla ak\u0131llar\u0131 esir edilen insanlar i\u00e7in, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin bu kadar \u00f6nemli bir bilimsel-teknolojik ad\u0131m\u0131 atabilmesi a\u00e7\u0131klanmaya muhta\u00e7 bir durum yarat\u0131yordu.\u00a0 Gagarin\u2019e d\u00f6n\u00fck karalama ve yok sayma \u00e7abalar\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n

Unutmadan ekleyelim, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Gagarin\u2019in, insani olarak da son derece geli\u015fkin \u00f6zellikleri ve sevimli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle, tek ba\u015f\u0131na bile sosyalizme dair Bat\u0131\u2019da yarat\u0131lan izlenimi yerle bir edecek bir \u00f6zelli\u011fi bulunuyordu.<\/p>\n

\u00d6zetle Gagarin\u2019i kaba bir sosyalizm propagandas\u0131 yapmakla su\u00e7layanlar, tamamen ideolojik ve siyasal nedenlerle insanl\u0131k tarihinin en \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndan birisini atan bu yi\u011fit insan\u0131 g\u00f6rmemeye ve g\u00f6stermemeye dair \u00f6zel bir \u00e7aba harcayanlard\u0131r.<\/p>\n

Gagarin\u2019i yurtsuz bir “uzay kahraman\u0131”, Vostok\u2019u “defolu” bir yolculuk olarak itham edenler, onun eski Sovyetler Birli\u011fi topraklar\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile t\u00fcm zamanlar\u0131n en sevilen insanlar\u0131ndan birisi olmas\u0131n\u0131 elbette engelleyemiyorlar.<\/p>\n

Yapabildikleri tek \u015fey, Gagarin\u2019in foto\u011fraflar\u0131ndan uzay yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde yer alan SSCB harflerini silmek!<\/p><\/blockquote>\n

\"\"
Moskova\u2019da Yuri Gagarin an\u0131t\u0131. 28 m. y\u00fcksekli\u011finde granit kaide \u00fczerinde 12 m.\u2019lik titanyum heykel.
(1980, heykeltra\u015f Pavel Bondarenko ve mimar Yakov Belopolskiy.)<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130nsan\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7evirmesi…<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bilim tarihindeki ser\u00fcveninde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 bir yeri var.<\/p>\n

Y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6\u011fe \u00e7eviren hemen her insan\u0131n evrenin ne kadar b\u00fcy\u00fck ve onun kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131n ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi rastlant\u0131 olmasa gerek. \u0130nsan\u0131n do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc telafi etmesinin, g\u00fc\u00e7lenmesinin, \u00fcretmesinin ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k yarat\u0131c\u0131 hale gelmesinin tarihi i\u00e7erisinde uzay ile kurulan ili\u015fkinin hep \u00f6nemli bir yeri oldu.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinin en \u00f6nemli hamlelerinden birisinin insan\u0131n ayaklar\u0131 \u00fczerine dikilmesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Aya\u011fa kalkan sevgili atalar\u0131m\u0131z, sadece fiziki anlamda bir y\u00fcr\u00fcme eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirmemi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne, ilerlemesine en b\u00fcy\u00fck katk\u0131lardan birisini yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130nsanl\u0131k tarihinin \u201ckendi i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck ama insanl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ad\u0131m\u201d atanlar\u0131 onlard\u0131. Hatta onlara ilk devrimciler bile diyebiliriz…<\/p>\n

Galileo\u2019nun teleskopunu g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7evirmesinin de benzer \u00f6nemde bir tarihsel eylem oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00fcnya\u2019y\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme m\u00fccadelesine yap\u0131lm\u0131\u015f en \u00f6nemli katk\u0131lardan birisi, Galileo\u2019nun evrene bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmesiydi. (1)<\/p>\n

Ve insan\u0131n uzay yolculu\u011fu…<\/p>\n

\u0130nsano\u011flunun D\u00fcnyan\u0131n \u00e7evresindeki kozmik uzaya \u00e7\u0131kmas\u0131, Ay\u0131n y\u00fczeyine inip kalkmas\u0131 ve gezegenlere cihazlar g\u00f6nderebilmesi bilimin fakat \u00f6zellikle teknolojinin b\u00fcy\u00fck bir ileri at\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Yuri Gagarin\u2019in 12 Nisan 1961\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi o ilk u\u00e7u\u015f bu a\u00e7\u0131dan \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bu yaz\u0131n\u0131n konusu olan b\u00fcy\u00fck bilimci, Sovyet kozmonot Yuri Gagarin\u2019i (2) (9 Mart 1934 – 27 Mart 1968) \u00f6nemli k\u0131lan, insanl\u0131\u011f\u0131n yeni toplumsal d\u00fczeninin bilim alan\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck y\u00fckseli\u015finin simge isimlerinden birisi olmas\u0131.<\/p>\n

\"\"Dost, e\u015f, baba Gagarin<\/strong><\/p>\n

Gagarin\u2019in arkada\u015flar\u0131n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u201cson derece sakin, kararl\u0131 bir mizac\u0131 ve hi\u00e7 bir zaman yitirmedi\u011fi esprili bir yan\u0131 vard\u0131. Tam bir yolda\u015ft\u0131, asla kalp k\u0131rmayan, prensipli, zeki, pratik ve kararl\u0131 bir lider\u201ddi. Ba\u015fka bir incelemede de, Gagarin\u2019in doktorlar\u0131 en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtan yan\u0131n\u0131n, \u00e7ok zor test s\u00fcre\u00e7lerinde bile mizah duygusunu asla yitirmemesi oldu\u011funa vurgu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da eklersek, Gagarin\u2019in ki\u015fisel \u00f6zelliklerine ili\u015fkin \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi daha aktarm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n

E\u011flenmeyi \u00e7ok seven Gagarin, zorlu e\u011fitimlerin aras\u0131nda kendisini dinlendirecek ho\u015f vakitler ge\u00e7irmeyi ihmal etmiyordu. M\u00fczi\u011fin ve edebiyat\u0131n ya\u015fam\u0131nda \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. Y\u00fczmeyi, bal\u0131k tutmay\u0131, kamp\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, avlanmay\u0131, arkada\u015flar\u0131yla zaman ge\u00e7irmeyi ve arabalar\u0131 \u00e7ok seviyordu.<\/p>\n

Arkada\u015f canl\u0131s\u0131 olarak tan\u0131nan Gagarin, daha sonra\u00a0 \u00e7ok \u00fcnl\u00fc oldu\u011fu zamanlarda bile arkada\u015flar\u0131na ay\u0131racak zaman\u0131 mutlaka yarat\u0131yordu.<\/p>\n

Pek \u00e7ok ki\u015fi Gagarin’i \u201cailesine \u00f6zel bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131 ve her zaman akl\u0131nda onlar vard\u0131\u201d gibi c\u00fcmlelerle tan\u0131t\u0131yordu.\u00a0 Bunun bir uzant\u0131s\u0131 olarak k\u0131zlar\u0131yla kurdu\u011fu ili\u015fkiye dair pek \u00e7ok an\u0131 aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan birisini aktarabiliriz.<\/p>\n

Gagarin\u2019in ikinci k\u0131z\u0131 Galochka 1961 ba\u015f\u0131nda do\u011fdu. Tarihi u\u00e7u\u015fundan bir iki g\u00fcn \u00f6nce Valya, son al\u0131\u015fveri\u015fleri yapmak i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015fken Gagarin evde k\u0131z\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyordu. Bu s\u0131rada k\u0131z\u0131na \u015f\u00f6yle seslendi, \u201cNe d\u00fc\u015f\u00fcncesiz \u00e7ocuk! Babas\u0131 uzaya gitmek \u00fczere o hala alt\u0131n\u0131 kirletiyor.\u201d<\/p>\n

Gagarin D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6nd\u00fckten sonra, K\u0131z\u0131l Meydan\u2019da y\u00fczbinlerce insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u201ckar\u015f\u0131lama t\u00f6reni\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Gagarin\u2019in deyimiyle \u201conu tarihi u\u00e7u\u015fundan daha fazla korkutan\u201d, o y\u00fczbinlerce insan\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erek yapt\u0131\u011f\u0131 zafer y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc olmu\u015ftu. Sonunda podyuma ula\u015f\u0131p onu g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde bekleyen e\u015fi Valya ile sar\u0131ld\u0131klar\u0131nda onun kula\u011f\u0131na \u201chayallerimiz ger\u00e7ek oldu\u201d diye f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p><\/blockquote>\n

Gagarin\u2019in \u00e7ocuklu\u011fu<\/strong><\/p>\n

Yuri Aleksiyi\u00e7 Gagarin 9 Mart 1934\u2019de Moskova\u2019ya 150-200 km mesafedeki Gzhatsk\u2019a ba\u011fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6y olan Klushino\u2019da d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Yuri, d\u00f6rt \u00e7ocuklu bir ailenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ocu\u011fuydu. Babas\u0131 Alexei Ivanovich Gagarin (1902-1973) bir marangoz, duvarc\u0131 ustas\u0131 ve \u00e7ift\u00e7iydi. Annesi Matveeva Timofeevna (1903-1984) ise \u00e7obanl\u0131k yapan bir ailenin k\u0131z\u0131d\u0131r. Gagarin ailesi hep birlikte bir kolektif \u00e7iftlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Gagarin\u2019in \u00e7ocuklu\u011fu \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131na denk gelir. Bu nedenle ya\u015f\u0131t\u0131 olan pek \u00e7ok yurtta\u015f\u0131 gibi ac\u0131lar ve zorluklar i\u00e7inde ge\u00e7en bir \u00e7ocukluk ya\u015fad\u0131. Bu y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131n ilerleyen y\u0131llarda devrimci ve yurtsever bir kimlik kazanmas\u0131nda \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

Ar\u015fivlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Gagarin\u2019in 1 Eyl\u00fcl 1941 g\u00fcn\u00fc okula ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Fakat yine ayn\u0131 kay\u0131tlara g\u00f6re k\u00f6yleri 12 Ekim’de Almanlar taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015f ve e\u011fitimine daha ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda ara vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Neredeyse bir bu\u00e7uk y\u0131l Nazi askerlerinin i\u015fgali alt\u0131nda kalan k\u00f6yleri 9 Nisan 1943\u2019de Sovyet K\u0131z\u0131l Ordusu taraf\u0131ndan geri al\u0131n\u0131r. Gagarin ancak bu sayede e\u011fitimine kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam etme \u015fans\u0131 bulur.<\/p>\n

Gagarin ailesi sava\u015f\u0131n bitiminin ard\u0131ndan, 1945\u2019de k\u00f6yden ayr\u0131larak Gzhatsk\u2019a ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Bu arada merakl\u0131 okurlar\u0131m\u0131z\u0131n haritada Gzhatsk isimli bir yer ararlarsa bulamayacaklar\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Gagarin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc ard\u0131ndan bu b\u00f6lgeye Gagarin\u2019in ad\u0131n\u0131n verildi\u011fini yazmadan ge\u00e7meyelim.<\/p>\n

\u015eu an uzayda ka\u00e7 ki\u015fi var?<\/strong><\/p>\n

1957\u2019de uzaya \u00e7\u0131kan ilk canl\u0131 olan Laika isimli k\u00f6pe\u011fin ard\u0131ndan 1961 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi yurtta\u015f\u0131 Kozmonot Yuri Gagarin de uzaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu zamandan sonra Amerika pek \u00e7ok astronot, Rusya pek \u00e7ok kozmonot ve sonras\u0131nda \u00c7in de pek \u00e7ok insan\u0131 uzaya g\u00f6nderdi.<\/p>\n

Bu \u00fclkelerin bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00f6nderlik etti\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarla uzaya gidenler aras\u0131nda, \u0130sraillisinden Pakistanl\u0131s\u0131na, Hintlisinden Malezyal\u0131s\u0131na pek \u00e7ok insan da oldu.<\/p>\n

Peki hi\u00e7 merak ettiniz mi uzayda \u015fu an ka\u00e7 ki\u015fi var?<\/p>\n

Bu soruya yan\u0131t veren bir internet sitesi var.\u00a0 \u201cHow many people are in space right now?\u201d (Tam \u015fu anda uzayda ka\u00e7 ki\u015fi var?) isimli web sitesi, g\u00fcncel verilerle uzayda ka\u00e7 ki\u015finin oldu\u011funu, bu ki\u015filerin isimlerini ve ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr uzayda olduklar\u0131n\u0131 bizlere iletiyor. (http:\/\/www.howmanypeopleareinspacerightnow.com)<\/p>\n

Bu sat\u0131rlar yaz\u0131l\u0131rken uzayda 6 insan vard\u0131. Siteden \u00f6\u011frendi\u011fime g\u00f6re, Oleg Kotov, Mike Hopkins ve Sergey Ryazanskiy 151. g\u00fcnlerindeler.\u00a0 Rick Mastracchio, Mikhail Tyurin ve Koichi Wakata ise 109. G\u00fcn\u00fc geride b\u0131rak\u0131yorlard\u0131.<\/p><\/blockquote>\n

\"\"Cesur ve yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir pilot<\/strong><\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda b\u00fcy\u00fck bir zafer kazand\u0131. Ancak kazan\u0131lan bu zaferin yakla\u015f\u0131k 20 milyon Sovyet insan\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle geldi\u011fini yazmak bile Sovyetler \u00fclkesinin sava\u015ftan nas\u0131l bir y\u0131k\u0131mla \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in yeterli olur. Gagarin\u2019in dahil oldu\u011fu ku\u015fak, t\u00fcm ya\u015famlar\u0131 boyunca bu ger\u00e7ekle ya\u015fad\u0131lar ve \u00fclkelerinin, halklar\u0131n\u0131n bu y\u0131k\u0131m\u0131n etkilerinden bir an \u00f6nce kurtulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli sorumluluklar \u00fcstlendiler.<\/p>\n

Gagarin ilk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda, bir Sovyet sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n evlerinin \u00e7ok yak\u0131n\u0131ndaki bir tarlaya zorunlu ini\u015f yapmas\u0131na tan\u0131k olmas\u0131n\u0131 hayat\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birisi olarak hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k tekrar etmi\u015ftir. S\u00f6z konusu sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmadan d\u00f6n\u00fcyormu\u015f ve Gagarin u\u00e7a\u011f\u0131 kanatlar\u0131 kur\u015fun delikleriyle dolu olarak hat\u0131rl\u0131yor. U\u00e7a\u011f\u0131n pilotlar\u0131 kahramanl\u0131k madalyalar\u0131yla \u00f6d\u00fcllendirildi\u011finde Gagarin bundan \u00e7ok etkilenir. \u0130lerleyen y\u0131llarda bu etkilenmeyi, \u201c Biz \u00e7ocuklar, hepimiz cesur ve yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 pilotlar olmak istiyorduk. Hepimiz daha \u00f6nce hi\u00e7 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok ilgin\u00e7 duygular i\u00e7indeydik.\u201d s\u00f6zleriyle aktaracakt\u0131.<\/p>\n

Gagarin, matematik ve fizik e\u011fitimi de ald\u0131\u011f\u0131 ortaokulda alt\u0131nc\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131 bitirdikten sonra sanat okuluna gider. Buradan d\u00f6k\u00fcmc\u00fc olarak mezun olurken, Victor Hugo ve Charles Dickens gibi \u00f6nemli yazarlar\u0131n eserlerinin yan\u0131 s\u0131ra, Rus roket teknolojisinin \u00f6nc\u00fclerinden say\u0131lan Konstantin Tsiolkovsky\u2019nin de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 okur.<\/p>\n

Gagarin, sanat okulundaki yakla\u015f\u0131k iki y\u0131ll\u0131k e\u011fitimin ard\u0131ndan, Saratov kentindeki d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir teknik okula kaydolur. Hayat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131, bu okulda okudu\u011fu son senede okulun u\u00e7u\u015f kul\u00fcb\u00fcne kat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Burada ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim ve elde etti\u011fi olanaklarla ilk bireysel u\u00e7u\u015funu 1955 y\u0131l\u0131nda yapar. U\u00e7a\u011f\u0131 kontrol kabiliyeti ve \u00f6zellikle yumu\u015fak ini\u015f yetene\u011fi nedeniyle s\u0131k s\u0131k \u00f6vg\u00fcler al\u0131r. Bu y\u0131llardaki e\u011fitmeni Dimitriy Pavlovi\u00e7 Martyanov onun i\u00e7in \u201charika bir pilot olacak\u201d i\u00e7erikli bir rapor yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u0131llardaki u\u00e7u\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda para\u015f\u00fct\u00e7\u00fcl\u00fck e\u011fitimi de alm\u0131\u015f olmas\u0131 daha sonra Vostok-1 kaps\u00fcl\u00fcyle D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde, kaps\u00fcl\u00fc terk edi\u015fi s\u0131ras\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Gagarin an\u0131lar\u0131nda para\u015f\u00fctle ilk atlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor. \u201cS\u0131ran\u0131n bana gelmesi i\u00e7in, di\u011fer gen\u00e7 erkek ve kad\u0131nlarla u\u00e7a\u011f\u0131n g\u00f6vdesine yap\u0131\u015fm\u0131\u015f beklerken, birden e\u011fitmenimizin ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. \u2018Titreme Yuri, b\u00fct\u00fcn k\u0131zlar seni seyrediyor!\u2019\u201d<\/p>\n

Kozmonotlu\u011fa giden yol… <\/strong><\/p>\n

Gagarin, k\u0131saca \u00f6zetledi\u011fimiz bu evrede ya\u015fam\u0131n\u0131n gelece\u011fine dair \u00f6nemli kararlar verdi. Bunun bir yans\u0131mas\u0131 olarak yaz aylar\u0131nda tatilini Moskova d\u0131\u015f\u0131ndaki bir havaalan\u0131n\u0131n kenar\u0131nda kurdu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ad\u0131r\u0131nda ge\u00e7irmesi k\u00fc\u00e7\u00fck ama \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemde e\u011fitmeni Martyanov\u2019un da \u00f6zel olarak te\u015fvik etmesiyle Sovyet Hava Kuvvetlerine kat\u0131lan Gagarin, Sovyet sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 olan MIG\u2019lerle u\u00e7may\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi Orenburg Havac\u0131l\u0131k Okulu\u2019nda e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemin Gagarin\u2019in hayat\u0131nda \u201c\u00f6zel\u201d bir yeri de vard\u0131r. Orengburg\u2019da bulundu\u011fu y\u0131llarda okul taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir dans partisinde, daha sonra ya\u015fam\u0131n\u0131 birle\u015ftirece\u011fi, Valentina \u0130vanova Goryacheva ile tan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Bir hem\u015firelik \u00f6\u011frencisi ve ailesinin alt\u0131 \u00e7ocu\u011funun en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olan Valya, annesine Gagarin\u2019i \u201cdi\u015flerini bilim granitinden bilemi\u015f, hayat\u0131 boyunca okula gitmeye devam edecek birisi\u201d diye tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Valya ve Gagarin birlikte okumaktan, s\u0131k s\u0131k tiyatroya gitmekten ve okuduklar\u0131, izledikleri \u00fczerine tart\u0131\u015fmaktan b\u00fcy\u00fck zevk al\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Birbirlerine b\u00fcy\u00fck bir a\u015fkla ba\u011fl\u0131 bu ikili, Sputnik\u2019in tarihi u\u00e7u\u015funun haberlerini ve d\u00f6nemin Sovyetler Birli\u011fi lideri Nikita Kru\u015f\u00e7ev\u2019in en yak\u0131n zamanda uzaya bir insanl\u0131 u\u00e7u\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi hedeflediklerini ilan eden konu\u015fmas\u0131n\u0131 birlikte dinlemi\u015flerdi. Valya\u2019n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Sputnik\u2019i duydu\u011fu andan itibaren Gagarin, bir g\u00fcn mutlaka uzay program\u0131na kat\u0131lman\u0131n hayallerini kurmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Gagarin\u2019in uzay gemileri hakk\u0131nda bilgi toplamaya ve fikirler geli\u015ftirmeye ba\u015flamas\u0131, yukar\u0131da ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131m\u0131z Tsiolkovsky\u2019nin uzay u\u00e7u\u015flar\u0131 hakk\u0131ndaki teorileri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flamas\u0131 bu d\u00f6neme denk gelmektedir.<\/p>\n

1957 y\u0131l\u0131n\u0131n Kas\u0131m ay\u0131nda, Yuri Gagarin 23 ya\u015f\u0131ndayken, Orenburg\u2019dan en y\u00fcksek dereceyle, ba\u015far\u0131yla mezun oldu. Bu ayn\u0131 zamanda Gagarin\u2019in Sovyet Hava Kuvvetler\u2019inde te\u011fmen olarak g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131 anlam\u0131na geldi. Bu tarihin Gagarin hayat\u0131ndaki bir di\u011fer \u00f6nemli yan\u0131, te\u011fmen \u00fcniformas\u0131n\u0131 giydi\u011fi g\u00fcn sevgilisi Valya ile evlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"\u201cDaha fazla ge\u00e7 kalmamal\u0131y\u0131m\u201d<\/strong><\/p>\n

Yuri Gagarin\u2019in gen\u00e7 bir sava\u015f pilotu olarak ilk g\u00f6revi, Kuzey Kutbu\u2019ndaki bir Sovyet Hava Kuvvetleri \u00fcss\u00fcndeydi. Yuri oradayken, Sovyetler ilk kez ay\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen y\u00fcz\u00fcn\u00fcn foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7eken Luna-3\u2019\u00fc uzaya g\u00f6nderdiler. Takvimler 1959\u2019un sonuna do\u011fru ilerlerken Gagarin, \u201cArt\u0131k daha fazla ge\u00e7 kalmamal\u0131y\u0131m. \u0130nsanl\u0131 uzay u\u00e7u\u015funa \u00e7ok zaman kalmad\u0131.\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek, kozmonot e\u011fitimi i\u00e7in ba\u015fvuruda bulundu. Sovyetler Birli\u011fi 1960 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda kozmonot se\u00e7mek \u00fczere bir tarama program\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda 3000 ba\u015fvurunun aras\u0131ndan se\u00e7ilen ilk 20 ki\u015fiden biriydi. NASA’n\u0131n aksine, kozmonotlar\u0131n\u0131 30 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda gen\u00e7 pilotlardan se\u00e7en Vostok program\u0131n\u0131n alt\u0131 kozmonotundan biri oldu. Ba\u015fvurusu kabul edilince, Gagarin, Valya ve g\u00fczel k\u0131zlar\u0131 Lenochka, Moskova d\u0131\u015f\u0131nda kozmonotlar i\u00e7in kurulan \u201cY\u0131ld\u0131z Kenti\u201dne ta\u015f\u0131nd\u0131lar.<\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi ilk insanl\u0131 uzay u\u00e7u\u015funa haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da kapsayan kozmonot e\u011fitimlerinde d\u00fc\u015f\u00fcnsel, fiziksel ve psikolojik y\u00f6nleri olan \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir e\u011fitim uyguluyordu.<\/p>\n

Bu yo\u011fun e\u011fitim s\u00fcrecine dahil edilen Gagarin, uzun periyotlar halinde duyusal mahrumiyet odas\u0131nda kald\u0131, yer\u00e7ekimsiz ortam deneylerine kat\u0131ld\u0131, s\u0131cakl\u0131k odas\u0131nda direnci \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc ve her hareketinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi\u011fi \u00e7ok zorlu test u\u00e7u\u015flar\u0131 yapt\u0131. \u0130lk defa b\u00f6yle bir e\u011fitim uygulan\u0131yor olu\u015funun getirdi\u011fi zorluk ve hassasiyeti g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan burada uygulanan testlerden birisinin, \u00e7ok y\u00fcksek sesle m\u00fczik yay\u0131n\u0131 yap\u0131lan hoparl\u00f6rlerle dolu bir odada matematik denklemleri \u00e7\u00f6zmek oldu\u011funu yazabiliriz.<\/p>\n

Gagarin, fiziksel diren\u00e7 s\u0131navlar\u0131nda da \u00fcst\u00fcn bir ba\u015far\u0131 sergileyerek t\u00fcm testlerini en iyi derecelerle tamamlad\u0131.<\/p>\n

Kozmonot Gagarin u\u00e7u\u015fa haz\u0131rlan\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Sovyet uzay program\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 ve ilk kozmonotun se\u00e7iminde \u00f6zel bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan Korelev\u2019in ad\u0131n\u0131 anmadan, Gagarin\u2019in ya\u015fam\u0131 \u00fczerine konu\u015fmak eksik kal\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7in Korelev efsanevi bir ki\u015fidir. (3) Uzay u\u00e7u\u015funu ba\u015f\u0131ndan itibaren b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile planlayan ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n do\u011frudan s\u00fcrd\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olan Korelyev, u\u00e7u\u015f sonras\u0131nda bile uzun s\u00fcre ismi dahil hakk\u0131nda hi\u00e7 bir bilgi olmayan bir ki\u015fiydi. Kozmonotlar kendisinden \u201c\u015fef\u201d diye s\u00f6z ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Korelev\u2019in Gagarin ile \u00f6zel bir dostlu\u011fu oldu\u011funu da biliyoruz. Korelev\u2019in Gagarin ile ilgili tercihin nedenlerini a\u00e7\u0131klarken s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zler \u00f6nemli, \u201cU\u00e7u\u015f i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnlerde, herkes korku ve kayg\u0131 i\u00e7indeydi, sakin g\u00f6r\u00fcnen tek ki\u015fi Gagarin\u2019di. Daha da \u00f6tesi \u00e7ok iyi bir ruh halindeydi ve \u00e7evresine g\u00fcne\u015f gibi s\u0131cakl\u0131k yay\u0131yordu.\u201d<\/p>\n

Yine Korelev\u2019in bir ba\u015fka de\u011ferlendirmesi \u00f6nemli. \u201c\u0130yi bir pilot, bir dakikal\u0131k bir u\u00e7u\u015fta yeterli g\u00f6zlemi yapabilen, yeterli sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karabilen ve b\u00fct\u00fcn bir enstit\u00fcy\u00fc bu sonu\u00e7larla bir y\u0131l boyunca me\u015fgul edebilendir. K\u00f6t\u00fc bir pilot bir hafta boyunca u\u00e7abilir ama sadece bir saatlik i\u015f i\u00e7in gerekli bilgi elde edebilir. Gagarin\u2019in bizi en \u00e7ok memnun eden \u015fan\u0131, 108 dakikal\u0131k bir u\u00e7u\u015fla b\u00fcy\u00fck bir i\u015f yaparak, \u00e7ok de\u011ferli bilgiler ve sonu\u00e7larla bilimi zenginle\u015ftirmesiydi.\u201d<\/p>\n

Bunlar Gagarin\u2019in se\u00e7ilmesinde kritik rol oynayan Korelev\u2019in Gagarin isminde karar k\u0131lmas\u0131n\u0131n arka plan\u0131n\u0131 yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Ku\u015fkusuz nedenler bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Uzun zaman alan, s\u00fcrekli olarak en iyi, en uygun ismi bulmaya d\u00f6n\u00fck s\u00fcren bir \u00e7aban\u0131n sonunda belirlenen bir isimdi Gagarin. \u0130lk ba\u015fvurular s\u0131ras\u0131nda elemelere giren 3000 isim aras\u0131ndan sonu\u00e7ta Gagarin dahil 20 ki\u015finin belirlendi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftik.<\/p>\n

Son a\u015famada Gagarin ile beraber yine gen\u00e7 bir asker olan German Titov isminde karar k\u0131l\u0131n\u0131r. Zaten Titov son ana kadar olas\u0131 bir aksilikte u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Gagarin\u2019in yan\u0131nda olmu\u015ftur. Bir anlamda Gagarin\u2019in yede\u011fidir.<\/p>\n

Son anda bu iki isimden Gagarin\u2019in se\u00e7ilmesinde iki noktan\u0131n daha \u00f6nemli oldu\u011funu eklemek isterim. Birisi pek \u00e7ok Gagarin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda vurgulanan Gagarin\u2019in boyunun k\u0131sa olmas\u0131d\u0131r. Geminin yap\u0131s\u0131 ile ilgili nedenlere ba\u011fl\u0131 olarak boyu sadece 1.57 m olan Gagarin, Titov\u2019a g\u00f6re \u00e7ok daha do\u011fru bir tercihtir.<\/p>\n

Karar a\u015famas\u0131ndaki di\u011fer bir etken ise, Gagarin\u2019in yoksul bir k\u00f6yl\u00fc ailesinin \u00e7ocu\u011fu olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

En uzun g\u00fcn: 12 Nisan 1961<\/strong><\/p>\n

\u00c7ift\u00e7i bir ailenin Kolhoz’da (SSCB\u2019de kollektif tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k yap\u0131lan birliklere verilen \u00f6zel ad) do\u011fan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ocu\u011fu, 1,57 boyundaki ufak tefek bir insan, Yuri Gagarin, insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar\u0131ndan birisinin alt\u0131na imzas\u0131n\u0131 atma \u015fans\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

12 Nisan 1961 tarihinde, i\u00e7inde uzaya \u00e7\u0131kan ilk insan olan Sovyet kozmonot Yuri Alekseyevi\u00e7 Gagarin\u2019in bulundu\u011fu Vosktok uzay gemisi, Kazakistan\u2019daki Baykonur uzay \u00fcss\u00fcnden Moskova saatiyle 09:07\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Uzaydaki ilk kozmonot, uzay arac\u0131yla y\u00f6r\u00fcnge \u00e7evresinde bir devir yap\u0131p 10:55\u2019te Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcney-do\u011fusundaki Saratov b\u00f6lgesine ini\u015f yapt\u0131. Gagarin\u2019in bulundu\u011fu ini\u015f arac\u0131, frenleme sistemindeki ar\u0131zalar nedeniyle daha \u00f6nce planlanan yerin d\u0131\u015f\u0131nda bir yere indi. Saat 10:48\u2019de yak\u0131ndaki askeri havaalan\u0131n\u0131n radar\u0131 uzay arac\u0131n\u0131 buldu. Sonra plana g\u00f6re yery\u00fcz\u00fcne 7 kilometre kala Gagarin ara\u00e7tan ayr\u0131ld\u0131 ve radarda iki hedef ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Bir orman bek\u00e7isinin kar\u0131s\u0131 Anna Akimovna Tahtarova ve 6 ya\u015f\u0131ndaki torunu Rita, kozmonotu g\u00f6ren ilk insanlard\u0131. Gagarin\u2019in aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6re kendisini yolculuk i\u00e7in tasarlanan \u00f6zel k\u0131yafetlerle g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok korkmu\u015flard\u0131!<\/p>\n

Bir s\u00fcre sonra olay yerine yak\u0131ndaki birlikten askerler geldi. Bir grup asker ini\u015f arac\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na ald\u0131, di\u011fer grup Gagarin\u2019i birli\u011fe getirdi. Gagarin askeri birlikte hava savunmas\u0131 t\u00fcmen komutan\u0131na telefon ederek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

\u201cHava kuvvetleri Ba\u015fkomutan\u0131na \u015fu s\u00f6zlerimin aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorum: g\u00f6revimi yerine getirdim, plana g\u00f6re saptanan yere ini\u015f yapt\u0131m, kendimi iyi hissediyorum, ar\u0131za yoktur. Gagarin.\u201d<\/p>\n

\u201cGagarin yere ayak bast\u0131\u011f\u0131nda r\u00fctbesi binba\u015f\u0131 olmu\u015ftu!<\/p>\n

“14 Nisan’da Moskova’da bir kahraman gibi en \u00fcst d\u00fczeyde kar\u015f\u0131land\u0131. Ertesi g\u00fcn yap\u0131lan bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda yabanc\u0131 muhabirlerin ilk sorusu \u015fu oldu: Acaba bay Yuriy Gagarin tan\u0131nm\u0131\u015f \u00e7ar g\u00f6zdesi knezlerden olup \u015fimdi ABD’de ya\u015fayan Prens Gagarin’lerin soyundan m\u0131 geliyordu? Hay\u0131r, bizim Yura aristokrat bir aileden gelmiyordu, marangoz bir baba ile s\u00fct sa\u011fan bir annenin k\u00f6yde do\u011fmu\u015f o\u011flu idi.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

“\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan 25 milyon insan kayb\u0131 ve muazzam bir maddi kay\u0131pla \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan SSCB buna ra\u011fmen sava\u015ftan \u00e7ok az bir zararla \u00e7\u0131kan ABD’yi uzay yar\u0131\u015f\u0131nda ge\u00e7mi\u015fti. Bu g\u00fcnleri g\u00f6recek kadar ya\u015famad\u0131ysa da bu ba\u015far\u0131 Stalin \u00f6nderli\u011findeki Sovyet y\u00f6netiminin ve Sovyet biliminin bir ba\u015far\u0131s\u0131yd\u0131. K\u0131rk sene \u00f6nce a\u00e7l\u0131ktan k\u0131r\u0131lan, on be\u015f sene \u00f6nce b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131mla d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir \u00fclkenin sosyalizm ile neler ba\u015farabilece\u011finin en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131d\u0131r.\u201d (4)<\/p>\n

Gagarin\u2019in ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu muhte\u015fem yolculu\u011fun \u00f6ncesi, yolculuk an\u0131 ve yolculu\u011fun sona eri\u015finden sonra ya\u015fananlar\u0131n her biri son derece tarihsel olaylar. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc aktarmak ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ka\u00e7 kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n konusu olabilir. Burada esas olarak Gagarin\u2019i tan\u0131tmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in apayr\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma konusu olmas\u0131 gereken bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fma s\u00f6z\u00fc vererek ge\u00e7mek istiyorum. (5)<\/p>\n

\"\"\u201cBen h\u00e2l\u00e2 s\u0131radan bir \u00f6l\u00fcml\u00fcy\u00fcm\u201d<\/strong><\/p>\n

Gagarin bir anda t\u00fcm d\u00fcnyada en tan\u0131nm\u0131\u015f insanlardan birisi haline geldi. Kendi \u00fclkesinde resmi olarak \u201culusal kahraman\u201d ilan edilmesi ve pek \u00e7ok madalya ile \u00f6d\u00fcllendirilmesi de bir yerden sonra \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmeyebilir. Ancak rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz ki t\u00fcm Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde halk\u0131n sevgilisi oldu.<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131n\u0131n ard\u0131ndan neredeyse \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesini ziyaret etti. Gitti\u011fi t\u00fcm \u00fclkelerde b\u00fcy\u00fck bir ilgi ve sevgiyle kar\u015f\u0131land\u0131. Sosyalizmin g\u00fclen y\u00fcz\u00fc olarak d\u00fcnyaya umut ta\u015f\u0131yan Gagarin, pek \u00e7ok insan\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc de fethetti.<\/p>\n

Bu kadar \u00fcnlenmesine ra\u011fmen m\u00fctevazi ki\u015fili\u011finden en k\u00fc\u00e7\u00fck bir sapma ya\u015famam\u0131\u015f olmas\u0131 da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n ortalamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde mutlaka vurgulanmas\u0131 gereken bir \u00f6zellik. Kendisine bir \u015f\u00f6hret olarak neler hissetti\u011fi soruldu\u011funda verdi\u011fi cevap bunun k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rne\u011fi olarak okunabilir: “Ben h\u00e2l\u00e2 s\u0131radan bir \u00f6l\u00fcml\u00fcy\u00fcm. Sovyetler Birli\u011fi \u015feref y\u0131ld\u0131z\u0131m\u0131n numaras\u0131 11.175. Bu da demek oluyor ki, benden \u00f6nce 11.174 ki\u015fi bu \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015f.”<\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin en y\u00fcksek karar organ\u0131 olan, Y\u00fcksek Sovyet\u2019de milletvekili olarak g\u00f6rev \u00fcstlendi. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin o g\u00fcnk\u00fc y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi milletvekilleri, se\u00e7ilmeden \u00f6nceki i\u015flerine aynen devam ediyorlard\u0131. Gagarin de bu anlay\u0131\u015f\u0131n bir gere\u011fi olarak t\u00fcm g\u00f6revlerine devam etti. Kozmonot Birli\u011fi\u2019ne komutan olarak atand\u0131 ve Sovyet Uzay Program\u0131’n\u0131n e\u011fitim merkezi Y\u0131ld\u0131z \u015eehri’nde gen\u00e7 kozmonotlar\u0131 e\u011fitti. Gelecek projeler i\u00e7in uzay ara\u00e7lar\u0131n\u0131n tasarlanmas\u0131nda \u00f6nemli sorumluluklar \u00fcstlendi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bir sonucu olarak 1966 y\u0131l\u0131nda, Gagarin Uluslararas\u0131 Uzay Akademisi Fahri \u00dcyesi se\u00e7ildi.<\/p>\n

Bu g\u00fczel insan, 27 Mart 1968 g\u00fcn\u00fc bir g\u00f6revi ba\u015f\u0131ndayken, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir deneme u\u00e7u\u015fu s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kan kazada u\u00e7a\u011f\u0131 d\u00fc\u015ferek \u00f6ld\u00fc. Hen\u00fcz 34 ya\u015f\u0131ndayken \u00f6len Gagarin\u2019in ard\u0131ndan t\u00fcm SSCB’de yas ilan edildi. Bir ka\u00e7 g\u00fcn sonra ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6rkemli bir cenaze t\u00f6renin ard\u0131ndan K\u0131z\u0131l Meydan’da Kremlin duvar\u0131 g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Gagarin b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fleri olan, bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kendisine \u00f6nemli katk\u0131lar sunan sosyalist bir \u00fclkenin yurtta\u015f\u0131 olarak ve elbette kendi \u00fczerine d\u00fc\u015fen hi\u00e7 bir sorumlulu\u011fu yapmaktan imtina etmeyen bir ki\u015fiydi.<\/p>\n

Yuri Gagarin, d\u00fcnyaya uzaydan bakan ilk insan, K\u0131z\u0131lordu’nun pilot binba\u015f\u0131s\u0131 olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 tamamlad\u0131 ama sosyalizmin g\u00fcl\u00fcmseyen y\u00fczlerinden birisi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. O, daha \u00f6nce pek \u00e7ok kez s\u00f6ylendi\u011fi gibi, Vostok’un penceresinden bakarken sadece denizler ve karalardan ibaret bir yerk\u00fcre g\u00f6rmedi; onu bu zor ama bir o kadar onurlu gurur ve heyecan veren yolculu\u011fa \u00e7\u0131karan, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerk\u00fcrenin \u00fczerinde ya\u015fayan insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fine dair ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sorumluluktu.<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

1) Galileo, J\u00fcpiter\u2019in uydular\u0131n\u0131n J\u00fcpiter etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zlemledi. Bu g\u00f6zlemle o g\u00fcne kadar kabul g\u00f6ren “d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm evrenin merkezi oldu\u011fu ve her \u015feyin onun etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc\u2019 kan\u0131s\u0131\/bilgisi \u00e7\u00f6kt\u00fc. Bu, insan\u0131n d\u00fcnyaya ve evrene olan bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6kten de\u011fi\u015fmesini ve \u201cteolojik insan\/d\u00fcnya merkezli evren\u201din, \u201cevrenin par\u00e7as\u0131 insan\u201da d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

2)\u00a0 Gagarin\u2019in tam ad\u0131 Rus\u00e7a olarak \u015f\u00f6yle yaz\u0131l\u0131yor: \u042e\u0440\u0438\u0439 \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0435\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0413\u0430\u0433\u0430\u0440\u0438\u043d<\/em>: T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye Yuri olarak \u00e7evrilmi\u015f olan ismi Yuriy olarak da yaz\u0131labilir. T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye yerle\u015fmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131 boyunca \u201cYuri\u201d bi\u00e7iminde kulland\u0131m.<\/p>\n

3) Sergey Pavlovi\u00e7 Korolev, Sovyet roket m\u00fchendisi Sovyet uzay ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ba\u015f tasar\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Sovyet uzay program\u0131n\u0131n en \u00f6nemli isimlerinden birisi olmas\u0131na ra\u011fmen g\u00fcvenlik nedenleriyle hayat\u0131 boyunca ismi kamuoyundan gizli tutuldu. Sputnik ve Vostok uzay ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da tasarlayan Korolyov ba\u015far\u0131l\u0131 bir m\u00fchendis ve tasar\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7ok iyi bir \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc ve planlamac\u0131d\u0131r. Korolyev’in kimli\u011fi ve g\u00f6revleri \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra kamuoyuna a\u00e7\u0131kland\u0131. Sovyet insanlar\u0131 bile onu ancak \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra tan\u0131d\u0131.<\/p>\n

4) http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/kivilcim-cagla\/uzayin-fethinin-50-yildonumu-41325<\/u><\/p>\n

5) Esas olarak ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusu olmas\u0131 gerekir ama bu yaz\u0131y\u0131 okuyan Bilim ve Gelecek<\/em> okurlar\u0131na o g\u00fcn\u00fc en k\u0131sa ve en etkili nas\u0131l anlatabilirim sorusunu da kafamdan atamad\u0131m. Buldu\u011fum en uygun yan\u0131t, s\u00f6z\u00fc Gagarin\u2019in kendisine b\u0131rakmak oldu. Gagarin\u2019in konu\u015fmalar\u0131, mektuplar\u0131 ve yaz\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir se\u00e7meyi ek olarak yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda bulacaks\u0131n\u0131z. \u00d6zellikle \u00e7eviri konusunda yard\u0131mc\u0131 olan Mehmet Karao\u011flu ve Alona Ankudinova Bilgi\u2019ye bu vesile ile tekrar te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum.<\/p>\n

\u201cKom\u00fcnizm y\u0131ld\u0131zlara giden yolu a\u00e7t\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde uzay program\u0131 kadar her \u015feyiyle sosyalizmle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f pek az alan vard\u0131r. Sosyalizmin uzay insanlar\u0131, hep kendi yollar\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015f, bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re hareket etmi\u015flerdir. Yapt\u0131klar\u0131nda ve yapmad\u0131klar\u0131nda insanl\u0131\u011fa fayda esast\u0131r.<\/p>\n

Uzayda kom\u00fcnist \u2018ilk\u2019ler<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n ilk yapay uydusu: <\/strong>Sputnik isimli yapay uydu 4 Ekim 1957\u2019de uzaya f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve uzay \u00e7a\u011f\u0131 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

\u0130lk uzay yolculu\u011fu: <\/strong>3 Kas\u0131m 1957\u2019de Sputnik 2 gemisi uzaya ilk kez bir canl\u0131 olan Laika isimli k\u00f6pek ile birlikte g\u00f6nderildi.<\/p>\n

Aya ilk defa: <\/strong>Luna-1 gemisi 2 Ocak 1959\u2019da f\u0131rlat\u0131ld\u0131. Planland\u0131\u011f\u0131 gibi ay y\u00fczeyine de\u011fil ama g\u00fcne\u015fin y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015fti.<\/p>\n

Ay y\u00fczeyi ile ilgili ilk foto\u011fraflar: <\/strong>Luna-3 gemisi 4 Ekim 1959\u2019da f\u0131rlat\u0131ld\u0131. \u0130lk foto\u011fraf 7 Ekim 1959\u2019da \u00e7ekildi.<\/p>\n

Ven\u00fcs\u2019e ilk defa: <\/strong>Venera-1 gemisi 12 \u015eubat 1961 y\u0131l\u0131nda f\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130lk uzay gemisi: <\/strong>Vostok gemisi 12 Nisan 1961\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Uzayda ilk insan:<\/strong> Yuri Gagarin tarihi u\u00e7u\u015fu 12 Nisan 1961\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

\u0130ki uzay gemisi ile ilk e\u015f zamanl\u0131 u\u00e7u\u015f: <\/strong>A.G. Nikolayev ve P.R. Popovi\u00e7, Vostok-3 ve Vostok-4 gemileriyle A\u011fustos 1962\u2019de u\u00e7tular.<\/p>\n

Mars\u2019a ilk defa:<\/strong> Mars-1 gemisi 1 Kas\u0131m 1962\u2019de u\u00e7tu.<\/p>\n

Uzayda ilk kad\u0131n: <\/strong>Valentina Tere\u015fkova, Vostok-6 gemisi ile 16-19 Haziran 1963 tarihlerinde u\u00e7tu.<\/p>\n

Uzaydaki \u0130lk m\u00fcrettebat: <\/strong>Voskhod gemisi m\u00fcrettebat\u0131; V.M. Komarov, K.P. Feoktistov, B.B. Egorov 12-13 Ekim 1964 tarihlerinde u\u00e7tular.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n ilk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc: <\/strong>A.A. Leonov Voskhod-2 gemisi ile u\u00e7arak 18 Mart 1965\u2019te ilk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

Ay y\u00fczeyine ilk ini\u015f: <\/strong>31 Ocak 1966\u2019da f\u0131rlat\u0131lan Luna-9 gemisi 3 \u015eubat 1966\u2019da ay y\u00fczeyine indi.<\/p>\n

Aya ilk yapay uydu:<\/strong> Luna-10 uydusu 31 Mart 1966 ile 3 Nisan 1966 aras\u0131nda y\u00f6r\u00fcngede kald\u0131.<\/p>\n

Ay y\u00f6r\u00fcngesinde u\u00e7u\u015fun ard\u0131ndan ilk d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015f: <\/strong>Zond-5 gemisi 15 Eyl\u00fcl 1968\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve 22 Eyl\u00fcl 1968\u2019de d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

Uzayda ilk m\u00fcrettebat transferi:<\/strong> 16 ocak 1969\u2019da m\u00fcrettebat V.A. Shatalov, B.V. Volynov, A.S. Eliseev, E.V. Khrunov, Soyuz-4 ile Soyuz-5 gemileri ile transferi ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

\u0130lk kez aydan otomatik g\u00fcne\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc: <\/strong>Luna-16 gemisi 12 eyl\u00fcl 1970\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve ay y\u00fczeyine 21 eyl\u00fcl 1970\u2019de ula\u015ft\u0131. 24 Eyl\u00fcl 1970\u2019de de d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

Ay\u0131n \u00fczerinde ilk ara\u00e7: <\/strong>Lunokhod-1 (Luna-17) 10 kas\u0131m 1970\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve 17 kas\u0131m 1970 de indi.<\/p>\n

Ven\u00fcse ilk ba\u015far\u0131l\u0131 ini\u015f: <\/strong>Venera-7, 17 kas\u0131m 1970\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve 15 aral\u0131k 1970\u2019de indi.<\/p>\n

\u0130lk uzay istasyonu: <\/strong>Salyut istasyonu 19 Nisan 1971\u2019de f\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130lk kez uzay gemisinin uzay istasyonuna girmesi: <\/strong>Soyuz-10 gemisi Salyut istasyonuna 24 nisan 1971 de girdi.<\/p>\n

Mars y\u00fczeyine ilk ini\u015f: <\/strong>Mars-3 gemisi 28 mart 1971 de f\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve 2 aral\u0131k 1971 de indi.<\/p>\n

\u0130\u00e7inde insan bulunan ilk askeri istasyon: <\/strong>Salyut-3 (Almaz) istasyonu, y\u0131l 1974.<\/p>\n

Sovyet ve ABD uzay gemilerinin ilk \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131: <\/strong>Apollo-Soyuz Test Program\u0131 kapsam\u0131nda 15-24 Temmuz 1975 te.<\/p>\n

\u0130lk uluslararas\u0131 m\u00fcrettebat: <\/strong>A.A. Gubarev, V. Remek (\u00c7ekoslovakya), Soyuz-28 ile 2-10 mart 1978 g\u00f6nderildi.<\/p>\n

\u0130lk kez bir kad\u0131n taraf\u0131ndan uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc: <\/strong>Svetlana Savitskaya, Salyut-7 gemisi ile 27 Temmuz 1984\u2019te uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

\u0130lk insans\u0131z u\u00e7u\u015f ve uzay servisine ini\u015f: <\/strong>“Buran” 15 Kas\u0131m 1988\u2019de.<\/p>\n

\u0130lk uluslararas\u0131 en uzun s\u00fcreli insanl\u0131 uzay istasyonu: <\/strong>Mir istasyonu, 19 \u015eubat 1986 y\u0131l\u0131nda f\u0131rlat\u0131ld\u0131. \u0130stasyonda 8 Eyl\u00fcl 1989\u2019a kadar s\u00fcrekli olarak insan bulundu.<\/p>\n

En uzun uzay u\u00e7u\u015fu \u2013 1 y\u0131ldan daha fazla s\u00fcre: <\/strong>V.V.Polyuakov \u2013 437 g\u00fcn, 17 saat, 58 dakika, 31 saniye boyunca kesintisiz u\u00e7u\u015f; 678 g\u00fcn, 17 saat, 33 dakika, 18 saniye ise toplam u\u00e7u\u015f s\u00fcresi.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> www.sol.org.tr<\/u><\/p><\/blockquote>\n

\u00c7ocuklar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle…<\/strong><\/p>\n

\u201cB\u00fcy\u00fcnce ne olacaks\u0131n?\u201d<\/p>\n

Bu soru \u00e7ocuklara sorulan en klasik sorulardan birisi…<\/p>\n

Bu soruya verilen yan\u0131tlar ayn\u0131 zamanda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n hayallerini \u00f6\u011frenmenin ve belki de ufuklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmenin en kolay yollar\u0131ndan birisidir.<\/p>\n

\u0130ki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z \u00e7ocu\u011funun yazd\u0131klar\u0131 mektuplardan aktaraca\u011f\u0131m\u0131z k\u0131sa par\u00e7alar, \u201cuzay sava\u015flar\u0131\u201dn\u0131n taraf\u0131 iki \u00fclkenin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hayallerini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rnek olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, Ukrayna\u2019l\u0131 bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun Yuri Gagarin\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi bir mektup \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

“Size uzun zamand\u0131r sormak istiyordum: \u2018K\u00f6yde ya\u015fayan basit bir k\u0131z i\u00e7in uzaya gitmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\u2019 Ama sormaya bir t\u00fcrl\u00fc karar veremedim. \u015eimdi ilk Sovyet kad\u0131n da uzaya \u00e7\u0131k\u0131nca, size bir mektup yazmaya karar verdim. Biliyorum bir kozmonot olmak i\u00e7in \u00e7ok e\u011fitim almak, cesur ve sa\u011flam bir karaktere sahip olmak gerekiyor. Hen\u00fcz uygun bir e\u011fitim alm\u0131\u015f olmasam da, g\u00fcc\u00fcmden \u015f\u00fcphem yok. Valia Tereshkova\u2019n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi gibi bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinden sonra ben de uzaya gidebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n

ABD\u2019li bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fun John Glenn\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektup ise \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

“Sevgili Albay Glenn, d\u00fcnyan\u0131n etraf\u0131ndaki ba\u015far\u0131l\u0131 uzay u\u00e7u\u015funuz i\u00e7in sizi tebrik etmek isterim. B\u00f6ylesi bilimsel ba\u015far\u0131lara ula\u015fabilen bir \u00fclkede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in onur duyuyorum. Eminim yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f \u00e7ok fazla e\u011fitim ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck cesaret gerektiriyordur. Bu tarihi olaya tan\u0131kl\u0131k etmek b\u00fcy\u00fck bir onurdu. Ben de bir astronot olmay\u0131 \u00e7ok isterim ama 15 ya\u015f\u0131nda bir k\u0131z oldu\u011fum i\u00e7in san\u0131r\u0131m bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Size gelecekte b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar dilerim.”<\/p>\n

 <\/p><\/blockquote>\n

\"\"Gagarin\u2019e A\u011f\u0131t <\/strong><\/p>\n

2 Nisan 1968- Ya\u015far Kemal<\/strong><\/p>\n

O, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc,<\/em>
\nKaranl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc.<\/em><\/p>\n

\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131 mutluland\u0131ran ki\u015filerden biri de Yuri Gagarin\u2019di. 12 Nisan 1961\u2019de\u00a0 d\u00fcnyan\u0131n etraf\u0131ndaki y\u00f6r\u00fcngede ilk u\u00e7u\u015fu yapan oydu. Uzay \u00e7a\u011f\u0131na ayak bast\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bize o s\u00f6yledi. \u0130nsano\u011flu masallarda olsun, d\u00fc\u015flerde olsun y\u00fczy\u0131llardan bu yana aya ve \u00f6teki y\u0131ld\u0131zlara gider durur. Aya ve \u00f6teki y\u0131ld\u0131zlara gidi\u015fin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7an adam bizim \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdand\u0131, bizimle birlikte ya\u015fayan insand\u0131. \u0130nsano\u011flunun dinmez hasreti vard\u0131r: D\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak… \u0130nsano\u011flunu bu b\u00fcy\u00fck hasretine kavu\u015fturan insan, bizim \u00e7a\u011fda\u015f\u0131m\u0131z Yuri Gagarin\u2019di.<\/p>\n

\u0130\u00e7imizde bir Yuri Gagarin var diye insano\u011flu daha gururluydu. Yuri Gagarin \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz diye k\u0131van\u00e7l\u0131yd\u0131k. Yuri Gagarin insanl\u0131\u011f\u0131n sevinci ve gururuydu.<\/p>\n

\u0130nsano\u011flu yi\u011fit ve korkakt\u0131r. En \u00e7ok korktu\u011fu da \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. \u00d6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alan insan, \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyen insan her zaman insano\u011flunda b\u00fcy\u00fck hayranl\u0131k uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar, insanl\u0131\u011f\u0131n kahramanlar\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Yuri Gagarin\u2019e insano\u011flu yaln\u0131z yi\u011fitli\u011finden dolay\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fcst\u00fcne y\u00fcr\u00fcmesinden dolay\u0131 hayran de\u011fildi, d\u00fcnyan\u0131n en h\u00fcnerli ellerine ve kafas\u0131na da sahipti. Uzaya ilk \u00e7\u0131kan insan daha d\u00f6rt ba\u015f\u0131 mamur insand\u0131. Onun i\u015fi yaln\u0131z yi\u011fitlik de\u011fildi… O, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u015fimdiye kadar hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir kahramand\u0131. \u0130\u015fi, bir kahramanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131 ve yeni bir i\u015fti.<\/p>\n

Bir bilinmeze giden insan olmak ve bu bilinmezde yitip gitmek. Bunu \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, insan ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ne duyar ola? Sonra bir bilinmezi bulan ki\u015fi, tek ba\u015f\u0131na o bilinmezi ya\u015fayan ki\u015fi, o bilinmezi b\u00fct\u00fcn insanl\u0131kla ya\u015fam\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131kla birlikte o bilinmezin \u00f6zleminde tutu\u015fmu\u015f ki\u015fi, tek ba\u015f\u0131nda kendini bilinmezde bulunca ne yapm\u0131\u015ft\u0131r, ne duymu\u015f, ne d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr?<\/p>\n

Gagarin uzaydan, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc yolculu\u011fundan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde kim bilir ne ola\u011fan\u00fcst\u00fc masallar anlatacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu da b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bilinmezden ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015feyler gelece\u011fini her zaman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Bu do\u011fal bir \u015feydir. Ama Yuri Gagarin sadece birka\u00e7 c\u00fcmle s\u00f6yledi, o kadar. Laciverdi bir karanl\u0131k vard\u0131, dedi. D\u00fcnya \u00e7ok g\u00fczel bir mavi yuvarlakt\u0131, dedi, o kadar. Bize getirdi\u011fi masal bir mavi yuvarlakt\u0131. Ben d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, insano\u011flunun dili, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6yle eri\u015filmez bir a\u015famada duydu\u011funu anlatmaya yetmez. Uzaya varan ilk insan\u0131n duydu\u011funu anlatmaya insan\u0131n dili yeterli de\u011fil. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131n dili tutulur ya, uzay \u00e7a\u011f\u0131na insanl\u0131k daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille girmeliydi. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, Gagarin de\u011fil de Neruda, Aragon, ya da N\u00e2z\u0131m Hikmet gitseydi uzaya, bug\u00fcnk\u00fc insan diliyle uzay\u0131 anlatabilirler miydi, g\u00fc\u00e7leri bu ak\u0131llar\u0131 durduran yeni duyguyu anlatmaya yeter miydi?<\/p>\n

Uzaya giden ilk insan, insanl\u0131\u011f\u0131n bilinmezi kald\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ki daha ya\u015fasayd\u0131, seksenine doksan\u0131na gelseydi Yuri Gagarin, g\u00fczelim bir dede olsayd\u0131, an\u0131 olarak da bize bir \u015feyler, bir ba\u015fka d\u00fc\u015fler, b\u00fcy\u00fcler anlatabilirdi belki. Yuri Gagarin diyorum, h\u00e2l\u00e2 bu eri\u015filmezli\u011fin, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn etkisindeydi belki.<\/p>\n

Yuri Gagarin, aya giden ilk insan da ben olaca\u011f\u0131m, demi\u015fti. Bu, insanl\u0131\u011f\u0131n bitip t\u00fckenmez g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en g\u00fczel belirtisiydi.<\/p>\n

Yuri Gagarin yeni bir insand\u0131. Yeni ve b\u00fcy\u00fck bir \u00e7a\u011f a\u00e7t\u0131. \u0130nsan soyunu onurland\u0131rd\u0131. O \u00f6l\u00fcme kar\u015f\u0131 koymu\u015f, onu yenmi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck zafer kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f insand\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa can atan insanl\u0131kta ilk ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f insand\u0131. Do\u011fay\u0131 yenilgiye u\u011fratan ilk insand\u0131, b\u00f6ylesine.<\/p>\n

Gagarin \u00f6ld\u00fc, insanl\u0131\u011f\u0131n bir yerinden en g\u00fczel bir \u00e7i\u00e7ek koptu. Ama o insanl\u0131\u011f\u0131 zenginle\u015ftiren en b\u00fcy\u00fckt\u00fc. O, karanl\u0131kla ayd\u0131nl\u0131k aras\u0131na kesin bir \u00e7izgi \u00e7izen insand\u0131. Gagarin\u2019den sonra insano\u011flu kendine daha g\u00fcvendi, bilime daha g\u00fcvendi, iyili\u011fe, g\u00fczelli\u011fe, ayd\u0131nl\u0131\u011fa daha g\u00fcvendi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck zaferine daha g\u00fcvendi. Gagarin\u2019den sonra insano\u011flu kendini daha \u00e7ok ar\u0131tt\u0131. Kirlerini biraz daha d\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n

I\u015f\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc g\u00f6ren, karanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc g\u00f6ren insand\u0131. Onun bir dede olmas\u0131, aya giden ilk insan olmasa da, aya giden ilk insan\u0131n elini s\u0131kmas\u0131, aya giden ilk insanlar\u0131 ok\u015famas\u0131 ne g\u00fczel olurdu. Bu onun hakk\u0131yd\u0131.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131 sa\u011f olsun.<\/p>\n

Not: <\/strong>Ya\u015far Kemal\u2019in, Gagarin 27 Mart 1968\u2032te bir u\u00e7ak kazas\u0131nda \u00f6ld\u00fckten hemen sonra 2 Nisan 1968\u2032de kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu yaz\u0131y\u0131, yazar\u0131n Baldaki Tuz isimli kitab\u0131ndan aktard\u0131m. (Tekin Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan 1978 tarihli \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bas\u0131m, sf 381-383.)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Kosmosun karde\u015fli\u011fi…<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda T\u00fcrkiye\u2019deki kimi gazetelere de yans\u0131yan bir haberi aktarmak istiyorum.<\/p>\n

\u201c1961 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u00e7\u0131kart\u0131lan Znanie-Sila<\/em> adl\u0131 bilim dergisinin 6 no’lu say\u0131s\u0131nda uzaya ilk \u00e7\u0131kan (12 Nisan 1961) Sovyet kozmonotu Yuri Gagarin\u2019in hayat\u0131 kaleme al\u0131nd\u0131. Yaz\u0131da, Naz\u0131m\u2019\u0131n 2 ay \u00f6nce bir Sovyet vatanda\u015f\u0131n\u0131n d\u00fcnyada ilk olarak uzay\u0131 fethedecek diye tahminde bulundu\u011funu yazd\u0131.<\/p>\n

Makalede Naz\u0131m, “Ven\u00fcs gezegenine uzay arac\u0131n\u0131n f\u0131rlat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan (\u015eubat 1961) Moskova radyosu muhabirleri evime ziyarete gelerek bana bu soruyu da sordu: Uzaya \u00e7\u0131kan ilk insan hangi \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 olacak? Bu Sovyet vatanda\u015f\u0131 olacak. Bu insan\u0131n Sovyet vatanda\u015f\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olamaz. Ben mistik d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ama yine de tarihin mant\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Bu mant\u0131k bana \u015funu f\u0131s\u0131ld\u0131yor: Ancak ve ancak 1917 y\u0131l\u0131nda aya\u011f\u0131nda \u00e7izme ve kafas\u0131nda \u015fapkayla K\u0131\u015f Saray\u0131\u2019na (1917 Bol\u015fevik Devrimi) h\u00fccum eden Putilov fabrikas\u0131n\u0131n bir i\u015f\u00e7isinin o\u011flu uzaya h\u00fccum edecek. Ama bu sefer kozmonot elbisesiyle ve tabii ki t\u00fcfeksiz \u015fekilde.” tahmininde bulundu.<\/p>\n

Naz\u0131m\u2019a g\u00f6re, d\u00fcnyan\u0131n sosyal adaleti ad\u0131na devrim yapan bir i\u015f\u00e7inin o\u011fluna uzay yolculu\u011fu gibi bir g\u00f6rev d\u00fc\u015fecekti.<\/p>\n

Sovyet bilim dergisi, Naz\u0131m\u2019\u0131n tahmininde sadece edebiyat \u015feklinde hakl\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, “Putliov fabrikas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7isinin o\u011flu uzaya ilk \u00e7\u0131kacak s\u00f6zleriyle Naz\u0131m hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Gagarin\u2019in dedesi Putilov fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.” dedi. Putilov fabrikas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7ileri Rusya\u2019n\u0131n 3 devrim olay\u0131nda \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131.\u201d<\/p>\n

Naz\u0131m Hikmet, y\u0131ld\u0131zlardan birinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131 uzayl\u0131larla ilk kar\u015f\u0131la\u015facak olanlar\u0131n Sovyet kozmonotlar olaca\u011f\u0131na emindir. Bu y\u00fczden “Kosmosun Karde\u015fli\u011fi Ad\u0131na” adl\u0131 \u015fiirinde, Rus\u00e7a\u2019da yolda\u015f anlam\u0131na gelen “Tovari\u015f” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne yer verir :<\/p>\n

KOSMOSUN KARDE\u015eL\u0130\u011e\u0130 ADINA<\/strong><\/p>\n

Kosmosda bizden ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnen var m\u0131<\/em><\/p>\n

var<\/em><\/p>\n

bize benzer mi<\/em><\/p>\n

bilmiyorum<\/em><\/p>\n

belki bizden g\u00fczeldir<\/em><\/p>\n

bizona benzer mesela ama \u00e7ay\u0131rdan nazik<\/em><\/p>\n

belki de akarsuyun \u015favk\u0131na benzer<\/em><\/p>\n

belki \u00e7irkindir bizden<\/em><\/p>\n

kar\u0131ncaya benzer mesala ama t\u0131rakt\u00f6rden iri<\/em><\/p>\n

belki de kap\u0131 g\u0131c\u0131rt\u0131s\u0131na benzer<\/em><\/p>\n

belki ne g\u00fczeldir bizden ne de \u00e7irkin<\/em><\/p>\n

belki t\u0131pat\u0131p bize benzer<\/em><\/p>\n

ve y\u0131ld\u0131zlardan birinde<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 hangisinde bilmiyorum<\/em><\/p>\n

y\u0131ld\u0131zlardan birinde konu\u015facak el\u00e7imiz<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 hangi dilde bilmiyorum<\/em><\/p>\n

y\u0131ld\u0131zlardan birinde konu\u015facak el\u00e7imiz onunla<\/em><\/p>\n

Tovari\u015f diyecek<\/em><\/p>\n

s\u00f6ze bu s\u00f6zle ba\u015flayacak biliyorum<\/em><\/p>\n

Tovari\u015f diyecek<\/em><\/p>\n

ne \u00fcs kurma\u011fa geldim y\u0131ld\u0131z\u0131na<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ne petrol ne yemi\u015f imtiyaz\u0131 isteme\u011fe<\/em><\/p>\n

Kola-kola satacak da de\u011filim<\/em><\/p>\n

selamlamaya geldim seni yery\u00fcz\u00fc umutlar\u0131 ad\u0131na,<\/em><\/p>\n

bedava ekmek ve bedava karanfil ad\u0131na<\/em><\/p>\n

mutlu emeklerle mutlu dinlenmeler ad\u0131na<\/em><\/p>\n

“Yarin yana\u011f\u0131ndan gayr\u0131 her yerde her \u015feyde hep beraber”<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 diyebilmek ad\u0131na<\/em><\/p>\n

evlerin<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yurtlar\u0131n <\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 d\u00fcnyalar\u0131n<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ve kosmosun karde\u015fli\u011fi ad\u0131na<\/em><\/p>\n

13 Nisan 1961, Paris<\/em><\/p>\n

Naz\u0131m Hikmet\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n

\u015eiirin sonuna eklenen 13 Nisan 1961 tarihine \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekmek isterim. Tarih Yuri Gagarin\u2019in, d\u00fcnyay\u0131 arac\u0131n\u0131n penceresinden seyretmesinden bir g\u00fcn sonras\u0131na denk geliyor.<\/p><\/blockquote>\n

EK 1:<\/strong><\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki metin Gagarin\u2019in yolculuk \u00f6ncesi yapt\u0131\u011f\u0131 son konu\u015fmalardan birisinin T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye terc\u00fcme edilmi\u015f hali. Bunu g\u00fczel bir g\u00f6rselle beraber tam sayfa olarak basabilirsek \u00e7ok g\u00fczel olur.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

B\u00fct\u00fcn hayat\u0131m tek bir g\u00fczel an gibi\u2026<\/strong><\/p>\n

Yuri Gagarin\u2019in 12 Nisan 1961 g\u00fcn\u00fc uzay gemisi kalk\u0131\u015fa ge\u00e7meden dakikalar once yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma…<\/em><\/p>\n

Sevgili arkada\u015flar, yak\u0131n olanlar ve yabanc\u0131lar, yurtta\u015flar\u0131m, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin ve k\u0131talar\u0131n insanlar\u0131!<\/p>\n

Birka\u00e7 dakika i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc uzay gemisi beni evrenin \u00e7ok uzak noktalar\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek. Bu son dakikalarda size ne s\u00f6yleyebilirim?<\/p>\n

\u015eu anda bana b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m tek bir g\u00fczel anm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Daha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131m ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m her \u015fey bu dakika i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f ve ya\u015fanm\u0131\u015f gibi. Takdir edersiniz ki uzun sure ve tutkuyla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131m\u0131z denemenin saatinin geldi\u011fi \u015fu anlardaki duygular\u0131m\u0131 tarif etmek zor. Tarihteki bu ilk u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi bana \u00f6nerdikleri zamanki duygular\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeye gerek yok gibi. Sevin\u00e7 mi? Hay\u0131r bu sadece sevin\u00e7 de\u011fildi. Gurur? Hay\u0131r bu yaln\u0131zca gurur de\u011fildi. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir mutluluk duydum. Uzaydaki ilk insan olmak, do\u011fayla bu e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f d\u00fcelloya giri\u015fmek- daha fazlas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015flemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n

Fakat ayn\u0131 zamanda \u00fczerime y\u00fcklenen bu dev sorumlulu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemedim. Ku\u015faklar boyu insanlar\u0131n d\u00fc\u015flediklerini bir ilk olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek, ilk olarak insanl\u0131\u011f\u0131n uzaya giden yolunu a\u00e7mak. Zorluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bana verilenden daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev s\u00f6yleyin. Bu sorumluluk bir ki\u015fi, onlarca ki\u015fi ya da kollektife kar\u015f\u0131 bir sorumluluk de\u011fil. Bu, b\u00fct\u00fcn Sovyet halklar\u0131na kar\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131, onun bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fine kar\u015f\u0131 bir sorumluluk. Buna ra\u011fmen bu u\u00e7u\u015fa cesaret edebiliyorsam, bu yaln\u0131zca kom\u00fcnist oldu\u011fum i\u00e7in, yurtta\u015flar\u0131m\u0131n, Sovyet insanlar\u0131n\u0131n e\u015fsiz kahramanl\u0131k \u00f6rneklerini arkama ald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in. G\u00f6revimi en iyi bi\u00e7imde yerine getirmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn irademi toparlayaca\u011f\u0131m\u0131 biliyorum. G\u00f6revin sorumlulu\u011funun bilincinde olarak, Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin ve Sovyet halk\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00f6devi yapmak i\u00e7in elimden gelen her \u015feyi yapaca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Uzay u\u00e7u\u015funa \u00e7\u0131karken mutlu muyum? Elbette mutluyum. B\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011flarda yeni ke\u015fiflere kat\u0131lmak insanlar i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck mutluluk olmu\u015ftur. Bu ilk uzay u\u00e7u\u015funu kom\u00fcnizmin insanlar\u0131na adamak istiyorum. Bizim, Sovyet halk\u0131n\u0131n, \u015fimdiden girmekte oldu\u011fu ve yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n girece\u011fine emin oldu\u011fum toplumun insanlar\u0131na…<\/p>\n

Birazdan geri say\u0131m ba\u015flayacak. Uzun bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kan her insan gibi size \u201cHo\u015f\u00e7akal\u0131n\u201d diyorum de\u011ferli dostlar. Hepinizi kucaklamay\u0131 ne kadan \u00e7ok isterdim. Tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131 ve tan\u0131mad\u0131klar\u0131m\u0131, yak\u0131nlar\u0131 ve uzaktakileri…<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere!<\/p>\n

EK 2:<\/strong><\/p>\n

Bu mektup, Gagarin\u2019in uzaya gitmek \u00fczere se\u00e7ildi\u011fi bilgisi ald\u0131ktan sonra ve yolculuktan d\u00f6nememesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek ailesine yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektup. <\/em><\/p>\n

Gagarin\u2019in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde bir sorun \u00e7\u0131kmay\u0131nca ailesine verilmiyor.<\/em><\/p>\n

7 y\u0131l sonra Gagarin\u2019in ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetmesinin ard\u0131ndan sakland\u0131\u011f\u0131 yerden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p, e\u015fine teslim edilir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Merhaba tatl\u0131 ve sevgili Vale\u00e7ka\u2019m, Leno\u00e7ka\u2019m ve Galo\u00e7ka\u2019m,<\/em><\/strong><\/p>\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m sevin\u00e7 ve mutlulu\u011fu sizinle payla\u015fmak i\u00e7in size bu birka\u00e7 sat\u0131r\u0131 yazmak istedim. Bug\u00fcn bir devlet komisyonu uzaya ilk beni g\u00f6ndermeye karar verdi. Biliyor musun sevgili Valyu\u015fa o kadar mutluyum ki; senin de benimle birlikte mutlu olman\u0131 istiyorum. Basit bir adama b\u00fcy\u00fck bir ulusal g\u00f6rev verildi \u2013 uzaya seyahate \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek! Bundan daha b\u00fcy\u00fck bir dilek olabilir miydi? Bu tarihtir, yeni bir \u00e7a\u011fd\u0131r!<\/p>\n

Kalk\u0131\u015f yar\u0131ndan sonra. O saatlerde sen s\u0131radan \u015feylerle u\u011fra\u015f\u0131yor olacaks\u0131n. Benim omuzlar\u0131mdaysa b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6revin y\u00fck\u00fc olacak. \u00d6ncesinde seninle birlikte olma, sohbet etme f\u0131rsat\u0131na sahip olmay\u0131 isterdim. Ama ne yaz\u0131k ki \u00e7ok uzaklardas\u0131n. Yine de seni yan\u0131 ba\u015f\u0131mda hissediyorum.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn donan\u0131ma tam olarak g\u00fcveniyorum. Ar\u0131za yapmayacak. Ancak bazen \u00f6yle olur ki, insan d\u00fcz yolda d\u00fc\u015f\u00fcp boynunu k\u0131rabilir. Burada da bir kaza olabilir. \u015eahsen olaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. Ama olursa, ilk ba\u015fta senden ve Valyu\u015fa\u2019dan iste\u011fim, \u00fcz\u00fcnt\u00fcden kendinizi harap etmemeniz. Hayat hayatt\u0131r ve kimsenin bir araba taraf\u0131ndan ezilmeye kar\u015f\u0131 bir g\u00fcvencesi yoktur.<\/p>\n

K\u0131zlar\u0131m\u0131za iyi bak, onlar\u0131 benim gibi sev. L\u00fctfen onlar\u0131 tembel anne k\u0131zlar\u0131 olarak de\u011fil, hayat\u0131n getirdi\u011fi her \u015feyle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilecek ger\u00e7ek insanlar olarak yeti\u015ftir. Onlar\u0131 yeni topluma, kom\u00fcnizme lay\u0131k insanlar olarak yeti\u015ftir. Bunu yapmanda devlet sana yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ki\u015fisel hayat\u0131nda ise kalbinin sana s\u00f6yledi\u011fini, do\u011fru hissetti\u011fin \u015fekilde yap. Bana kar\u015f\u0131 bir sorumlulu\u011fun bulunmuyor, buna hakk\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n

Bu mektup fazla kasvetli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6yle hissetmiyorum. Bu mektubu hi\u00e7bir zaman g\u00f6rmeyece\u011fini ve bu zay\u0131f an\u0131m i\u00e7in hi\u00e7bir zaman utanmak zorunda kalmayaca\u011f\u0131m\u0131 umuyorum. Ancak bir \u015feyler yanl\u0131\u015f giderse bunlar\u0131 bilmen gerekiyor. Bug\u00fcne kadar d\u00fcr\u00fcst ve hakl\u0131 bir hayat ya\u015fad\u0131m; k\u00fc\u00e7\u00fck bir hizmet olsa da, her zaman halka hizmet ettim.<\/p>\n

\u00c7ocuklu\u011fumda Valeri \u00c7kalov\u2019un (efsanevi test pilotu) s\u00f6zlerini okumu\u015ftum: “Olacaksan ilk ol”. Ben de bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ve sonuna kadar bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Vale\u00e7ka, u\u00e7u\u015fumu, yak\u0131nda bir par\u00e7as\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131z yeni toplumun, kom\u00fcnizmin insanlar\u0131na, b\u00fcy\u00fck anayurdumuza ve bilimimize adamak istiyorum.<\/p>\n

Birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde yeniden bir araya gelece\u011fimizi ve mutlu olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umuyorum. Vale\u00e7ka l\u00fctfen ailemi unutma ve imkan\u0131n olursa onlara yard\u0131mc\u0131 ol. Onlara en b\u00fcy\u00fck selamlar\u0131m\u0131 g\u00f6nder ve onlar\u0131 habersiz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in beni ba\u011f\u0131\u015flamalar\u0131n\u0131 iste; hi\u00e7bir \u015fey bilmemeleri gerekiyordu.<\/p>\n

San\u0131r\u0131m hepsi bu kadar. Elveda sevdiklerim. Size s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131yorum ve sizleri \u00f6p\u00fcyorum.<\/p>\n

Baban\u0131z ve Yura.
\n10 Nisan 1961.
\nGagarin<\/p>\n

\u00c7eviri:<\/strong> Mehmet Karao\u011flu<\/p>\n

EK 3<\/strong><\/p>\n

Gagarin anlat\u0131yor: Y\u00fcz sekiz dakika<\/strong><\/p>\n

So\u011fuk bir g\u00fcn Moskova\u2019da y\u00fcr\u00fcyordum. Binlerce insan Gorki Caddesi boyunca kar\u015f\u0131mdan ge\u00e7ti, beni geride b\u0131rakt\u0131. Ve hi\u00e7 kimse, elbette, b\u00fcy\u00fck bir olay haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmiyordu. Ben Kremlin duvar\u0131na yak\u0131n durdum, Lenin Mozolesi’ne bir kez daha bakt\u0131m, Moskova Nehri\u2019nden a\u015fa\u011f\u0131 gittim… Ayn\u0131 gece Baykonur\u2019a u\u00e7tum.<\/p>\n

Benimle birlikte uzay \u00fcss\u00fcne u\u00e7anlar aras\u0131nda Gherman Titov, birka\u00e7 astronot, bilim adamlar\u0131, doktorlar grubu vard\u0131.\u00a0 Biz Gherman ile yan yana oturduk. Hangimizin gidece\u011fi belli olmasa da (gizli tutuluyordu) Ben ve Gherman kendimzi \u00e7ok iyi hissediyorduk.<\/p>\n

Biz haz\u0131rd\u0131k. Ama uzun zamand\u0131r beklenen bir karar Devlet Komisyonu taraf\u0131ndan sadece uzay \u00fcss\u00fcnde a\u00e7\u0131kland\u0131: Ben “Vostok-1” komutanl\u0131\u011f\u0131na atand\u0131m, Gherman Titov – benim yede\u011fim.<\/p>\n

11 Nisan\u2019a kadar Gherman ile u\u00e7u\u015f programlar\u0131n\u0131 inceledik, t\u00fcm i\u015fi prova ettik. T\u00fcm u\u00e7u\u015f i\u015flemleri hat\u0131rlamak gerekiyordu. Hem uzay gemisinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 hem de Sovyet bilim adamlar\u0131 bizlere \u00e7ok yard\u0131m etti.<\/p>\n

\u201cUzay mutfa\u011f\u0131na\u201d al\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k \u2013 \u00f6zel t\u00fcp \u015feklinde meyve sular\u0131 yada konserve yemekleri denedik.<\/p>\n

U\u00e7u\u015ftan \u00f6nceki g\u00fcn dinlenme g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Ben Gherman ile kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z evden sakin bir m\u00fczik geliyordu. U\u00e7u\u015f hakk\u0131nda hi\u00e7 konu\u015fmad\u0131k. \u00c7ocukluk, okudu\u011fumuz kitaplar, izlenen filmler hakk\u0131nda sohbet ettik. Birbirimizle \u015fakala\u015ft\u0131k, dalga ge\u00e7tik, komik hikayeler ve olaylar anlatt\u0131k. Doktor s\u00fcrekli olarak bizimle beraberdi, ayr\u0131ca i\u015f arkada\u015flar\u0131m\u0131z ve \u015eef Tasar\u0131mc\u0131 (S.P Korolev – uzun bir s\u00fcre onun ismi gizliydi.) \u00e7ok s\u0131k u\u011frad\u0131.<\/p>\n

21:00 uyku vaktiydi, r\u00fcyalar\u0131m\u0131 hat\u0131rlayam\u0131yorum. Sabah 05:30, doktor bizi uyand\u0131rd\u0131. Gherman da uyand\u0131 ve her zamanki gibi ne\u015feli bir \u015fark\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Son kontroller… Hepsi – Tamam.<\/p>\n

Uzay giysisi giymeme yard\u0131m edildi. Hayranlar\u0131ma ilk imzalar\u0131m\u0131 galiba burada verdim.<\/p>\n

Sonra Gherman ile \u00f6zel otob\u00fcse bindirildik, kozmik hayat orada ba\u015flad\u0131. Uzay giysisine oksijen sa\u011flayan \u00f6zel aletler burada ba\u011fland\u0131. Roketin -b\u00fcy\u00fck, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne a\u015f\u0131k olan bir tesisin- dibinde herkesle vedala\u015f\u0131p asans\u00f6rle roketin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131m.\u00a0 Bir ka\u00e7 dakika \u00f6ncesindeki a\u00e7\u0131klamam \u00fcnlendi. Bu konu\u015fma b\u00fct\u00fcn gazetelerde yay\u0131mlanarak radyolardan canl\u0131 verildi.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

Ve i\u015fte ben yapay \u0131\u015f\u0131kla ayd\u0131nlanan alanda tek ba\u015f\u0131na kald\u0131m. D\u00fcnya ile aramda sadece telsiz ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

Tabii ki endi\u015feli ve heyecanl\u0131yd\u0131m. Sadece robotlar bu t\u00fcr anlarda heyecan\u0131 hissetmezdi. Ancak ben eminim, k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmayacak, her \u015fey yolunda gidecek. Roketin, uzay giysisinin, yemeklerin, cihazlar\u0131n, telsizlerin kalitesinden emindim. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 benden de emindiler. Her \u015fey u\u00e7u\u015f i\u00e7in haz\u0131rd\u0131.<\/p>\n

F\u0131rlatmadan hemen \u00f6nce uzay gemisinin i\u00e7inde yerimde otururken ne mi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm? Telsiz ileti\u015fimi kontrol edildi. Arkada\u015flar kulakl\u0131klardan kendimi yaln\u0131z hissetmemem i\u00e7in m\u00fczik dinlettiler. 60 dakika \u201cbo\u015f zaman\u0131m\u201d kald\u0131.<\/p>\n

Bu bir saat i\u00e7inde insan beyninin ne kadar h\u0131zl\u0131 ve ne kadar \u00e7ok \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fini kimse hesaplayamaz. Ben yer\u00e7ekimini alt edecek bir \u00f6nc\u00fc olmak zorunday\u0131m. B\u00fct\u00fcn insanl\u0131k aleminin en b\u00fcy\u00fck, ger\u00e7ekle\u015fmesi en zor, hatta imkans\u0131z hayaliydi uzaya gitmek.<\/p>\n

Saat 9.07 de ate\u015fleme motorlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Hemen y\u00fckselme ba\u015flad\u0131. Tam anlam\u0131yla koltu\u011fa g\u00f6m\u00fcld\u00fcm. \u00c7ok k\u0131sa s\u00fcrede Vostok yo\u011fun atmosferi ge\u00e7tikten sonra d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Geni\u015f Sibirya nehri g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Nehirdeki adac\u0131klar, g\u00fcne\u015fin parlatt\u0131\u011f\u0131 orman \u00e7ok net ve muhte\u015fem g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Bir g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bir d\u00fcnyaya bakt\u0131m. Da\u011flar ve b\u00fcy\u00fck g\u00f6ller \u00e7ok netti. En g\u00fczel manzara d\u00fcnyay\u0131 saran ve g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn renklerini bar\u0131nd\u0131ran ufuk \u00e7izgisiydi. D\u00fcnya daire olarak g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015flad\u0131. A\u00e7\u0131k mavi ile ba\u015flayan, turkuaz, koyu mavi, mor ve en son siyahla biten renkler sanki bir hale gibi d\u00fcnyay\u0131 \u00e7evreliyordu…<\/p>\n

Yer\u00e7ekimi olmamas\u0131na, k\u00fctlesizli\u011fe \u00e7ok \u00e7abuk al\u0131\u015ft\u0131m ancak o bana \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir \u015faka yapt\u0131. Defterime not yazarken kalemimi d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm, ve kabin i\u00e7erisinde not defterimle birlikte serbest\u00e7e u\u00e7tu. Ama birdenbire kalem h\u0131zlanarak not defterime ba\u011fl\u0131 olan ipi \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Kalemin nereye gitti\u011fi belli de\u011fil. Bu andan sonra hi\u00e7 g\u00f6remedim. Sonraki g\u00f6zlemlerimi telsiz yoluyla bildirmek yada kasete kaydetmek zorunda kald\u0131m.<\/p>\n

Bu k\u00fc\u00e7\u00fck olay d\u0131\u015f\u0131nda beklenmedik bir \u015fey olmad\u0131. U\u00e7u\u015f plan\u0131na g\u00f6re her \u015fey yolundayd\u0131. Bekledi\u011fimiz gibi ini\u015fe kadar her \u015fey iyiydi.<\/p>\n

Saat 10.25’te fren sistemi otomatik a\u00e7\u0131ld\u0131. Gemi yo\u011fun atmosfer katmanlar\u0131na girdi. Pencereden geminin etraf\u0131nda atmosferin etkisiyle olu\u015fan alevleri g\u00f6rd\u00fcm. K\u00fctlesizlik ge\u00e7erek yer\u00e7ekiminin ba\u015flamas\u0131yla ben de koltu\u011fa tekrar yap\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n

Ba\u015flad\u0131ktan 108 dakika sonra yani 10.55 te Vostok Smelovka k\u00f6y\u00fcn\u00fcn yak\u0131n\u0131ndaki \u201cLeninskie Put\u201d alan\u0131na sorunsuz bir \u015fekilde indi.<\/p>\n

Parlak turuncu bir uzay giysisi i\u00e7erisinde san\u0131r\u0131m tuhaf g\u00f6z\u00fck\u00fcyordum. \u0130lk \u201cD\u00fcnyal\u0131lar\u201d bir kad\u0131n ve k\u0131z\u0131 bana yakla\u015fmaya korktular. Bunlar Anna Akimovna Takhtarova ile torunu Rita idi.<\/p>\n

Sonra b\u00f6lgenin makine operat\u00f6r\u00fc ko\u015farak geldi ve sar\u0131larak \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fck. Bu iki saat i\u00e7inde radyolar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya u\u00e7u\u015fumu iletti bu k\u00f6ye bile… Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m insanlar art\u0131k benim soyad\u0131m\u0131 biliyordu. Vostok bahar ya\u011fmurlar\u0131 ile olu\u015fan bir akarsuyun yan\u0131na indi. Gemi yanmaktan kararm\u0131\u015ft\u0131 buna ra\u011fmen ben gemiyi daha g\u00fczel ve daha yak\u0131n sanki aileden biriymi\u015f gibi hissettim.<\/p>\n

Ormanc\u0131n\u0131n torunu Rita Takhtarova \u015fimdi okula gidiyor. Onu ve anneannesini hi\u00e7bir zaman unutmayaca\u011f\u0131m. Uzaydan sonra ilk onlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k.<\/p>\n

\u00c7eviri:<\/strong> Alona Ankudinova Bilgi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Tarihteki bu ilk u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi bana \u00f6nerdikleri zamanki duygular\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeye gerek yok gibi. Sevin\u00e7 mi? Hay\u0131r bu sadece sevin\u00e7 de\u011fildi. Gurur? Hay\u0131r yaln\u0131zca gurur da de\u011fil. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir mutluluk duydum. Uzaydaki ilk insan olmak, do\u011fayla bu e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f d\u00fcelloya giri\u015fmek- daha fazlas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015flemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00dczerime y\u00fcklenen bu dev sorumlulu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemedim. Ku\u015faklar […]<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":26443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[159,30,19,222],"tags":[1954,544,392,2453],"class_list":["post-26442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-122-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-tarih","tag-kozmonot","tag-sovyetler-birligi","tag-uzay","tag-yuri-gagarin"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t