\u201cFikirlerin tarihi hi\u00e7bir zaman ‘saf’ de\u011fildir. Her fikir kendisiyle birlikte, bilimsel, siyasal veya dini kaynakl\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 harekete ge\u00e7irir.\u201d<\/i><\/p>\n
Christian Delacampagne<\/p>\n
B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc g\u00f6rebilmek kolay olmasa gerek. \u00d6ncelikle bunun \u00f6\u011frenilebilen bir \u015fey oldu\u011funu kabul etmek, ard\u0131ndan bu ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde gerekli \u00f6\u011feleri bir bir se\u00e7mek, elemek, toplamak zorunlulu\u011fu do\u011fuyor. Zaman i\u00e7inde elde edilenlerin kimileri \u00f6nemli bulunup se\u00e7ilirken, kimileriyse de\u011fersiz g\u00f6r\u00fcl\u00fcp d\u0131\u015flan\u0131yor. Bu bak\u0131\u015f ortaya konulan eserin niteli\u011fi \u00fczerinde belirleyici bir rol oynuyor \u015f\u00fcphesiz. Yazarlarda arad\u0131\u011f\u0131m ve \u00f6nemsedi\u011fim bu b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bak\u0131\u015fla Christian Delacampagne’\u0131n 20. Y\u00fczy\u0131l Felsefe Tarihi<\/i> kitab\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Felsefi tart\u0131\u015fmalar\u0131 siyasal iklimden ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6renler oldu\u011fu gibi, ikisinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f ve birbirinden ayr\u0131lamaz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler de vard\u0131r. Delacampagne ikinci gruba dahil olanlardan. Kavram tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00f6nemden ay\u0131rt edilemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. 20. y\u00fczy\u0131l felsefe tarihinde \u00f6nemli yere sahip olan derin tart\u0131\u015fmalar\u0131, kavram krizlerini, filozoflar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc metinleraras\u0131 sava\u015flar\u0131, birbirlerine y\u00f6nelttikleri itirazlar\u0131, bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k verdikleri cevaplar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemlerini, uygulad\u0131klar\u0131 metotlar\u0131, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine zaman i\u00e7inde geli\u015ftirdikleri itirazlar\u0131,<\/b> kendi d\u00fcnyalar\u0131n\u0131, toplumlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen d\u00f6nemin siyasal olaylar\u0131yla birlikte ele al\u0131yor. Delacampagne’\u0131n bunu yapmaktaki amac\u0131 ise filozoflar\u0131 do\u011fru okumak! Belki de do\u011fru anlamaya yakla\u015fman\u0131n ilk <\/b>\u015fart\u0131.<\/p>\n
20. y\u00fczy\u0131l iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n, devrimin, devletler taraf\u0131ndan sistemli uygulanan \u015fiddetin, direni\u015flerin y\u00fczy\u0131l\u0131 oldu. Kant’la ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131n zaferi ilan edilmi\u015fti. Bilim, teknoloji ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn doru\u011funda, <\/b>1910’larda Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fayan Avrupa’da ortaya \u00e7\u0131kan sava\u015flar ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ciddi anlamda sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Felsefenin bilimlere temel olu\u015fturmas\u0131 ideali, bilim ve teknolojinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz kullan\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda filozoflar\u0131 \u00f6nce felsefenin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ilan etmeye, sonralar\u0131 \u201casl\u0131nda bir temel de yok\u201d deme noktas\u0131na getirdi. Kant, Marx, Frege, Husserl, Wittgenstein, Heidegger, Adorno, Sartre, L\u00e9vi-Strauss, Foucault, Derrida kitapta \u00fczerinde durulan \u00f6nemli isimlerden. Barthes, Althusser, Deleuze, Foucault… Delacampagne bu d\u00f6nem filozoflar\u0131n\u0131n trajik \u00f6l\u00fcmlerinin tesad\u00fcf olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyor.<\/p>\n
Delacampagne’\u0131n \u201c\u015fu kavram iyice a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fsun, okuyanlar anlas\u0131n,\u201d <\/b>gibi \u00f6\u011fretici bir tavr\u0131 yok. Kavramlara ya da d\u00f6nemin olaylar\u0131na k\u0131saca de\u011finiyor. Zaten bir felsefe tarihi kitab\u0131ndan beklenen de bu olmal\u0131 san\u0131r\u0131m; ne bir kavramdan uzun uzad\u0131ya bahsetmeye ne de olaylar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlatmaya ihtiya\u00e7 var. Ancak gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda kar\u015f\u0131l\u0131k olarak kendi cevab\u0131n\u0131 veriyor ve sorguluyor. Delacampagne’\u0131n mahareti bu \u00f6\u011feleri dinamik bir bi\u00e7imde birbirine ba\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131nda. \u0130nsanl\u0131k su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel ve uyan\u0131k bak\u0131\u015f\u0131, olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda kuvvetli g\u00f6zlem g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyan kesinlik ve netli\u011fi gazetecili\u011finden geliyor olabilir. Delacampagne, felsefe alan\u0131nda e\u011fitim ald\u0131ktan sonra yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l boyunca Le Monde<\/i>‘a d\u00fczenli olarak yaz\u0131lar yazm\u0131\u015f. Lise ve \u00fcniversitelerde felsefe ve edebiyat dersleri vermi\u015f. Delacampagne’\u0131n olaylara net bak\u0131\u015f\u0131yla ilgili olarak akl\u0131mda \u00f6zellikle iz b\u0131rakan bir \u00f6rnek, Bat\u0131l\u0131 pek \u00e7ok kimsenin Nazizmi siyasal bir tav\u0131r olarak g\u00f6rmek yerine patolojik bir sorun olarak Hitler’in \u015fahs\u0131na y\u00fckleyip intihar\u0131ndan sonra tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutum. Delacampagne, \u201c1945 May\u0131s’\u0131ndan sonra art\u0131k hi\u00e7 kimse Nazizmin Hitler’le birlikte yok olmad\u0131\u011f\u0131na inanmak istememektedir…\u201d diyor. (s. 212)<\/p>\n
Delacampagne’\u0131n filozoflar\u0131n ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerine, yani ki\u015fisel tarihlerine verdi\u011fi \u00f6nem g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Kitapta ho\u015fuma giden anekdotlardan biri: Wittgenstein Tractatus<\/i>‘unu yazmay\u0131 yeni bitirmi\u015ftir. Ancak yazd\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirecek birini bulamamaktad\u0131r. Kitab\u0131na \u00f6ns\u00f6z yazmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nce Frege’ye dan\u0131\u015f\u0131r; Frege bir \u015fey anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Sonra hocas\u0131 Russell’a sorar. Russell da pek g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmamakla birlikte \u00f6ns\u00f6z yazmay\u0131 kabul eder. Maalesef bu \u00f6ns\u00f6z Wittgenstein’\u0131 tatmin etmez. Wittgenstein’\u0131 bir Russell anlam\u0131\u015f, o da yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015ft\u0131r… \u201cWittgenstein’a g\u00f6re bu yaz\u0131 Russell’\u0131n da kendisini Frege’den daha iyi anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir.\u201d diyor Delacampagne. (s. 52) Dilbilimle u\u011fra\u015farak yanl\u0131\u015f anlamalardan kaynakl\u0131 sorunlar\u0131n \u00fczerine gitti\u011fi halde, Wittgenstein’\u0131n yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamam\u0131\u015f olmas\u0131 ironiktir.<\/p>\n
Delacampagne kitab\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131ndan 4 y\u0131l sonra yeni bask\u0131s\u0131 i\u00e7in bir sons\u00f6z yazar. Burada genel bir bak\u0131\u015f sunma kayg\u0131s\u0131yla kitapta \u00e7ok say\u0131da eksik oldu\u011funu itiraf eder, gerek\u00e7elerini s\u0131ralar, \u00f6nemli buldu\u011fu isimleri verir. \u0130spanyol felsefesine sevdi\u011fi halde yer vermemi\u015ftir, din felsefesine de din ilgisini \u00e7ekmedi\u011fi i\u00e7in. Sanayi toplumlar\u0131nda \u00e7\u0131kan Feminizm ve \u00c7okk\u00fclt\u00fcrc\u00fcl\u00fck gibi ak\u0131mlar\u0131 felsefi de\u011fil siyasal ve sosyolojik bulmaktad\u0131r. Bir de bile isteye d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 filozoflar vard\u0131r. Deleuze’e olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 belirttikten sonra, \u201cDeleuze’\u00fcn en iyi eserleri Proust \u00fczerine, resim hakk\u0131nda (Bacon), sinema ile ilgili yaz\u0131lar\u0131 de\u011fil midir?\u201d diye sorar. (s.334) Delacampagne, bu durumu eksiklik olarak g\u00f6rmesine ra\u011fmen, kitab\u0131 bahsetmi\u015f olmak i\u00e7in bahsetmek zorunda kalaca\u011f\u0131 isimlerden kurtarm\u0131\u015f, tam bir s\u00f6z tasarrufu sa\u011flam\u0131\u015f bana kal\u0131rsa. Ayr\u0131ca yazar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131karmak istedi\u011fi isimleri, yazar\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131na dair bilgi vermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli buldum. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi isimler kadar d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 isimler de bize bir fikir veriyor.<\/p>\n
Nihayetinde, Christian Delacampagne 20. Y\u00fczy\u0131l Felsefe Tarihi<\/i> kitab\u0131nda felsefi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve d\u00f6nemin \u00f6nemli olaylar\u0131n\u0131 birlikte ele alarak b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir bak\u0131\u015f sunuyor. Filozoflar\u0131n biyografilerine de \u00f6nemli bir yer ay\u0131r\u0131yor. Eldeki malzemenin \u00e7oklu\u011fu ve tutarl\u0131l\u0131k nedeniyle yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlama, kendisinin eksiklik olarak tabir etmesine ra\u011fmen, rafine bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Delacampagne teknik ve so\u011fuk bir analiz yapmak yerine insan\u0131 ve ya\u015fam\u0131 her zaman g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmay\u0131 se\u00e7iyor. \u0130nsanl\u0131k su\u00e7lar\u0131 konusundaki tavr\u0131n\u0131 olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k ve net bir bi\u00e7imde dile getiriyor, zihnimizi harekete ge\u00e7irecek sorular y\u00f6neltiyor.<\/p>\n
– Christian Delacampagne, 20. Y\u00fczy\u0131l Felsefe Tarihi, \u00c7ev. Devrim \u00c7etinkasap, \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 4. bas\u0131m, 2014, 367 s.<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cFikirlerin tarihi hi\u00e7bir zaman ‘saf’ de\u011fildir. Her fikir kendisiyle birlikte, bilimsel, siyasal veya dini kaynakl\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 harekete ge\u00e7irir.\u201d Christian Delacampagne B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc g\u00f6rebilmek kolay olmasa gerek. \u00d6ncelikle bunun \u00f6\u011frenilebilen bir \u015fey oldu\u011funu kabul etmek, ard\u0131ndan bu ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde gerekli \u00f6\u011feleri bir bir se\u00e7mek, elemek, toplamak zorunlulu\u011fu do\u011fuyor. Zaman i\u00e7inde elde edilenlerin kimileri \u00f6nemli bulunup se\u00e7ilirken, kimileriyse […]<\/p>\n","protected":false},"author":486,"featured_media":26528,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[159,221,511],"tags":[3434,237,729],"class_list":["post-26527","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-122-sayi","category-felsefe","category-yayin-dunyasi","tag-delacampagne","tag-felsefe","tag-felsefe-tarihi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t