Bir grup Amerikal\u0131 n\u00f6robilimci, ilerleyen zamanlarda travmatik an\u0131lar\u0131 akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karabilecek bir ila\u00e7 geli\u015ftirdiler.<\/p>\n
Histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc (HDACi) olan bu ila\u00e7 an\u0131lar\u0131 kaydeden beyin h\u00fccrelerine m\u00fcdahale ediyor ve histon ad\u0131 verilen proteinleri DNA\u2019n\u0131n belli b\u00f6l\u00fcmlerine yerle\u015ftiriyor. Uzmanlar, bu y\u00f6ntemin bir g\u00fcn travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu (TSSB) ya\u015fayan hastalar i\u00e7in de kullan\u0131labilece\u011fini umut ediyor.<\/p>\n
\u015eu anda TSSB hastalar\u0131na \u201cmaruz b\u0131rakma terapisi\u201d uygulan\u0131yor. Bu terapide hastan\u0131n, ilgili anksiyetenin \u00fcstesinden gelmesi umuduyla travmatik an\u0131y\u0131 zihinsel olarak yeniden ya\u015famas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. Yeni \u00e7al\u0131\u015fmadaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Li-Huei Tsai, bu terapinin tedavi se\u00e7eneklerinin olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu, iyi bir ila\u00e7 tedavisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve maruz b\u0131rakmaya dayal\u0131 psikoterapinin, eski an\u0131larda genellikle etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor ve devam ediyor: \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma an\u0131 edinmeye dahil olan, y\u00f6nlendirici histon-temelli mekanizmalar\u0131n ciddi bir bi\u00e7imde ara\u015ft\u0131r\u0131lmay\u0131 hak etti\u011fini ve g\u00fcn\u00fcn birinde hastalara uygulanabilece\u011fini iddia ediyor. \u201d<\/p>\n
Maruz b\u0131rakma terapisi genellikle kas\u0131tl\u0131 olarak yeniden deneyimlemeyi uyar\u0131r. Ama\u00e7, travmatik an\u0131n\u0131n yeni ve zarars\u0131z an\u0131 ile yer de\u011fi\u015ftirmesini sa\u011flamakt\u0131r. Yeni an\u0131larda bu y\u00f6ntem, beyindeki an\u0131 de\u011fi\u015ftirme i\u015flevini g\u00f6ren do\u011fal n\u00f6roplastisite nedeniyle g\u00f6rece daha etkilidir.<\/p>\n
\u0130lgin\u00e7 bir bi\u00e7imde, ayn\u0131 durum farelerde de g\u00f6zlenir ve \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc n\u00f6roplastisitenin anahtar periyodunu uzatmakta. Ba\u015fka bir deyi\u015fle bu inhibit\u00f6r, terapinin etkili olabilece\u011fi zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemli bir oranda uzat\u0131yor.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar n\u00f6roplastisitedeki bu etkiyi fareler \u00fczerindeki deneylerde g\u00f6zlemlediler. Farelere \u00f6nce y\u00fcksek bir ses, hemen sonras\u0131nda ise k\u0131sa bir elektrik \u015foku veriliyordu. B\u00f6ylece y\u00fcksek sesin, fareler taraf\u0131ndan travmatik bir durum olarak alg\u0131lanmas\u0131 sa\u011fland\u0131. Fareler bu uygulamadan bir g\u00fcn sonra elektrik \u015fokuna maruz b\u0131rak\u0131lmadan ayn\u0131 sesi duyduklar\u0131nda ise, eski an\u0131y\u0131 yeni olanla de\u011fi\u015ftirebiliyor ve sesi tekrar duyduklar\u0131nda donup kalmay\u0131 b\u0131rak\u0131yorlard\u0131. Fakat \u00fczerinden bir ay ge\u00e7ip de \u015fok verilmeden ses dinletildi\u011finde, ses-ac\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131 kopmuyordu.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar molek\u00fcler d\u00fczeyde ne oldu\u011funu incelediklerinde, farelerin ses-ac\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131rmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan n\u00f6roplastisitede DNA\u2019daki histon proteini aktivitesinin \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara bir fikir verdi: Daha eski an\u0131larda terapinin etkili olabilmesi, ba\u015fka bir deyi\u015fle n\u00f6roplastisite aktivetisinin suni bir bi\u00e7imde art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc benzeri bir ila\u00e7 kullanmak.<\/p>\n
Bunu yapmak \u00fczere, fareler ayn\u0131 ses-\u015fok rejimine maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131 ve bir ay beklendi. Ard\u0131ndan histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc enjekte edildi ve travmatik an\u0131n\u0131n \u00f6nceki gibi maruz b\u0131rakma terapisi ile unutturulmas\u0131 denendi. Bu sefer tedavi i\u015fe yarad\u0131. Fareler sesi i\u015fittiklerinde yine donup kalmad\u0131lar. H\u00fccresel d\u00fczeyde ise ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir g\u00fcnl\u00fck an\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen aktivitelerin ayn\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit ettiler.<\/p>\n
Tabii ki insan fare de\u011fil; fakat \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda n\u00f6roplastisite ile ilgili ayn\u0131 ilkelerin iki t\u00fcrdeki maruz b\u0131rakma terapisine uyguland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu nedenle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, terapilerin histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc ile desteklenmesinin bir g\u00fcn eski an\u0131lar\u0131n unutulmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini iddia ediyor. \u201c\u0130nat\u00e7\u0131 ve korkulu an\u0131lar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n bir sorundur. Pek \u00e7ok ki\u015fi ya\u015famlar\u0131ndaki travmatik an\u0131lar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rma konusunda eksiklik ya\u015f\u0131yor\u201d diyen Tsai, psikoterapi ile ila\u00e7 tedavisini birle\u015ftirmenin insanlara bu olana\u011f\u0131 tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
Bu heyecan verici geli\u015fmeye ili\u015fkin h\u00e2l\u00e2 temizlenmesi gereken \u00e7ok b\u00fcy\u00fck engeller mevcut. Gen ifadesinin d\u00fczenlenmesini i\u00e7eren ve h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015fen epigenetik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beynin an\u0131lar\u0131 nas\u0131l kodlad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin temel sorular\u0131 cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Onlar ila\u00e7 geli\u015ftiren ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar de\u011filler; bu nedenle ara\u015ft\u0131rmadan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n insan i\u00e7in de zarars\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcmler sundu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 yolunda yap\u0131lacak incelemeler, ancak ba\u015fka bir ekip taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir grup Amerikal\u0131 n\u00f6robilimci, ilerleyen zamanlarda travmatik an\u0131lar\u0131 akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karabilecek bir ila\u00e7 geli\u015ftirdiler. Histon deasetilaz inhibit\u00f6r\u00fc (HDACi) olan bu ila\u00e7 an\u0131lar\u0131 kaydeden beyin h\u00fccrelerine m\u00fcdahale ediyor ve histon ad\u0131 verilen proteinleri DNA\u2019n\u0131n belli b\u00f6l\u00fcmlerine yerle\u015ftiriyor. Uzmanlar, bu y\u00f6ntemin bir g\u00fcn travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu (TSSB) ya\u015fayan hastalar i\u00e7in de kullan\u0131labilece\u011fini umut ediyor. \u015eu anda TSSB […]<\/p>\n","protected":false},"author":448,"featured_media":26687,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[158,19,33],"tags":[445,425,2014,2288],"class_list":["post-26686","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-121-sayi","category-bilim-gundemi","category-saglik-bilimleri","tag-ilac","tag-saglik","tag-travma","tag-travma-sonrasi-stres-bozukluklari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/448"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26686"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26686\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}