{"id":26768,"date":"2014-03-01T13:00:01","date_gmt":"2014-03-01T11:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=26768"},"modified":"2018-06-11T13:09:10","modified_gmt":"2018-06-11T10:09:10","slug":"aykut-kencenin-ardindan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/03\/01\/aykut-kencenin-ardindan","title":{"rendered":"AYKUT KENCE\u2019N\u0130N ARDINDAN\u2026"},"content":{"rendered":"

Yitirdi\u011fimiz \u00e7ok de\u011ferli ve kahraman bir biliminsan\u0131: Aykut Kence<\/strong><\/p>\n

Benden on ya\u015f kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan Aykut Kence dostumla tan\u0131\u015fmam, 1970\u2019lerin ortalar\u0131na rastl\u0131yor olabilir. Daha sonra, s\u0131k olmasa da, de\u011fi\u015fik ba\u011flamlarda birlikte olduk; telefonda konu\u015ftuk… Ben burada \u00f6z olarak, onun yak\u0131ndan bildi\u011fim, tan\u0131k oldu\u011fum, \u00f6nde gelen y\u00f6nlerine de\u011finece\u011fim.<\/p>\n

Onun bir biyolog ve akademisyen, \u00f6zellikle ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak b\u00fcy\u00fck de\u011ferini g\u00fcndeme getirmek yetkisini kendimde g\u00f6rm\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nemli kesi\u015fmeleri ya da ortakl\u0131klar\u0131 olsa da akademik alanlar\u0131m\u0131z ayr\u0131d\u0131r. Bu konu i\u00e7in, onun \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine, kendisini yak\u0131ndan tan\u0131yan iki de\u011ferli biyoloji \u00f6\u011fretim \u00fcyemizin yazd\u0131klar\u0131, \u00e7ok bilgilendirici ve \u00e7ok da anlaml\u0131 bir yaz\u0131ya (1) ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 d\u00fczeydeki de\u011ferini bildi\u011fimiz Prof. Kence\u2019nin bir kahraman olu\u015funu, f\u0131rsat olduk\u00e7a dile getirmi\u015fimdir; \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ODT\u00dc\u2019de fak\u00fcltesinin \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lan t\u00f6rende de bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftim. Sevgili dostum Kence\u2019nin kahramanl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle onun iki alanda ortaya \u00e7\u0131kan etkinlikleri, y\u0131lmaz \u00e7abalar\u0131, \u00e7ok \u0131srarl\u0131 tutumuyla kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Onun ilgili tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131, iki \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin burada kaynak olarak verilen ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda (1) ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Aykut Kence, kan\u0131mca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fi gibi, en ba\u015fta evrim konusu olmak \u00fczere \u00fclkemizde (d\u0131\u015fardan da desteklenen) bilim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, daha da ilerisi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca hedeflerinden biriydi. B\u00f6yle bir biliminsan\u0131 i\u00e7in bundan daha do\u011fal ne olabilir? Ancak o, bunlara ald\u0131rmad\u0131; tam tersine, az say\u0131daki akademisyeni de yan\u0131na alarak direndi ve topluma bilimsel ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131klamaktan vazge\u00e7medi; arkada\u015flar\u0131n\u0131 ve gen\u00e7leri bu yolda s\u00fcrekli destekledi.<\/p>\n

Onun ikinci kahramanca etkinli\u011fi, \u00c7ernobil olay\u0131ndaki tutumudur. Burada adlar\u0131n\u0131 bile anmak istemedi\u011fim, halktan \u00f6zellikle Karadeniz b\u00f6lgemizdeki \u0131\u015f\u0131n-etkin (\u201cradyo-aktif\u201d) kirlili\u011fini saklayan, o zaman\u0131n devlet ba\u015fkan\u0131, ba\u015fbakan\u0131, Y\u00d6K\u2019\u00fcn kurucu ba\u015fkan\u0131 ve Atom Enerjisi Kurumu Ba\u015fkan\u0131, toplumla alay edermi\u015f gibi televizyonlarda \u00e7ay yudumlarken, Aykut Kence, yine az say\u0131daki kad\u0131n\/erkek akademisyen arkada\u015f\u0131yla birlikte \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131klar\u0131 bu konuda ger\u00e7e\u011fi, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 halkla payla\u015f\u0131yordu. (Benim, ya\u015flar\u0131 30 ile 50 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen ve k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fcklerinde o b\u00f6lgede ya\u015fam\u0131\u015f, kesin olarak bildi\u011fim, en az \u00fc\u00e7 kad\u0131n arkada\u015f\u0131mda, kanser de i\u00e7inde olmak \u00fczere \u015fu anda troid bezi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 vard\u0131r.)<\/p>\n

\"\"
Kence\u2019nin, 1 May\u0131s 1994\u2019te Nemrut Da\u011f\u0131\u2019na yapt\u0131\u011f\u0131 geziden.<\/figcaption><\/figure>\n

Bilimi savunmak i\u00e7in pek \u00e7ok say\u0131da toplant\u0131 d\u00fczenleyen, sunumlar yapan, yaz\u0131lar yazan, uzun y\u0131llard\u0131r da sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 bulunan Kence, son g\u00fcnlerine dek \u201cne bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 aksatt\u0131 ne de m\u00fccadelesini.\u201d (1) Ben, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda, onun hastanede yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince kendisini arad\u0131m; onu \u00e7al\u0131\u015fma yerinde buldum. Hekimce bir tutumla kendisine dinlenme \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc verince, bir miktar k\u0131zg\u0131nl\u0131k i\u00e7eren, \u201cNe yapay\u0131m istiyorsun, evde dinleneyim mi?\u201d gibi bir yan\u0131tla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. K\u0131sa zaman sonra, benim kendisine tan\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fum \u00f6\u011frencisi Eda\u2019dan \u201ckara haber\u201d geldi\u2026<\/p>\n

ODT\u00dc Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ndeki doktora tez \u00e7al\u0131\u015fmam biyoloji felsefesi \u00fczerineydi ve Sevgili Kence tezimin sunumunda j\u00fcri \u00fcyesiydi. B\u00f6yle \u00e7ok de\u011ferli bir akademisyen dostumun \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 de\u011ferlendirmi\u015f olmas\u0131 da ku\u015fkusuz benim i\u00e7in ayr\u0131ca bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kendisi gibi biyolog ve ODT\u00dc Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olan Sevgili Meral\u00a0Kence\u2019ye buradan bir kez daha, b\u00fcy\u00fck kayb\u0131 i\u00e7in i\u00e7ten ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dileklerimi sunuyorum.<\/p>\n

(1) Cihan Demirci, Haluk Ertan: \u201cProf. Dr. Aykut Kence\u2019nin ya\u015fam\u0131 \u00fczerine\u201d, Cumhuriyet Bilim Teknoloji<\/em>, Sa. 1404, 14 \u015eubat 2014, s.14-15.<\/p>\n

Prof. Dr. Yaman \u00d6rs
\n<\/strong>Emekli T\u0131p \u00d6\u011fretim \u00dcyesi<\/p>\n

\n

Bilimin, evrimin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her ortamda an\u0131lacak<\/strong><\/p>\n

Aykut Kence ile yollar\u0131m\u0131z y\u0131llar \u00f6nce kesi\u015fti. \u00c7a\u011fda\u015f biyoloji kavramlar\u0131n\u0131n \u00fclkemizde yerle\u015fmesi i\u00e7in verdi\u011fi sava\u015f onu bir simge yapm\u0131\u015ft\u0131. Evrime kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131ya bitmez bir azimle direnmesi ve bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaymak i\u00e7in hi\u00e7bir engel, bask\u0131, sindirme giri\u015fimine boyun e\u011fmemesi onu farkl\u0131 k\u0131lan \u00f6zellikleriydi. Kendisi ile ortak Amerikan Bilimler Akademisi\u2019nin \u201cBilim ve Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131n\u0131n \u00e7eviri edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131k. Bu kitab\u0131n \u00f6zellikle gen\u00e7ler taraf\u0131ndan bu denli yayg\u0131n bir bi\u00e7imde okunmas\u0131 hepimiz i\u00e7in g\u00fczel bir s\u00fcrpriz ve te\u015fvik olmu\u015ftu. Daha sonralar\u0131 birlikte gerici unsurlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131ld\u0131rma ama\u00e7l\u0131 davalarla u\u011fra\u015ft\u0131k. Bir\u00e7ok bilimsel toplant\u0131da birlikte olduk.<\/p>\n

Aykut Hoca bilimin, evrimin, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncenin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her ortamda an\u0131lacak.<\/p>\n

Hat\u0131ras\u0131 \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filirken kendisinin her zaman \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z etti\u011fi hocas\u0131 evrim biyolo\u011fu Douglas Futuyma\u2019n\u0131n bir s\u00f6z\u00fcnden al\u0131nt\u0131 yapmak istiyorum:<\/p>\n

\u201cEvrim de tarihin hemen t\u00fcm\u00fc gibi b\u00fcy\u00fck oranda rastlant\u0131lara dayanmaktad\u0131r ve sonu\u00e7ta ortaya \u00e7\u0131kanlar\u0131n \u00e7ok az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015flang\u0131\u00e7tan belirlenmektedir.\u201d<\/p>\n

Prof. Dr. \u015eevket Ruacan<\/strong>
\nKo\u00e7 \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi<\/p>\n

\n

S\u00f6yledikleri ve yazd\u0131klar\u0131, hepsi birer ders\u2026<\/strong><\/p>\n

Hacettepe\u2019de Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisi oldu\u011fum y\u0131llarda, genetik ve evrim alan\u0131nda sayg\u0131 duyulan bir hoca olarak duymu\u015ftum Aykut Hoca\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131. 1983 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrkiye evrimi belli bir politikan\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan itibaren, Aykut Hoca\u2019n\u0131n evrim kuram\u0131n\u0131 bilimsel rasyonalizm temelinde anlatan yaz\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k okuduk.
\n\u0130T\u00dc\u2019de ilk y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencimi se\u00e7erken Aykut Hoca\u2019n\u0131n \u00f6\u011frencisi olmas\u0131 benim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir kriterdi. Bilim ve Gelecek <\/em>dergisinde evrim ile ilgili bir yaz\u0131m\u0131n Aykut Hoca ile ayn\u0131 say\u0131da yay\u0131mlanmas\u0131 \u015ferefi ve mutlulu\u011funu da tatt\u0131m.<\/p>\n

\"\"
Kence\u2019nin gen\u00e7li\u011finden bir kare. (9 May\u0131s 1967, Bolu)<\/figcaption><\/figure>\n

Kendisini uzun y\u0131llar g\u00f6rmedim. En son \u00dcniversite Konseyleri Derne\u011fi\u2019nin IV. Evrim Bilim ve E\u011fitim Sempozyumu\u2019nda kendisiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p sohbet etme \u015fans\u0131m oldu. Aykut Hoca, sempozyumdaki sunumunda, Darwin\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, toplad\u0131\u011f\u0131 verilerle evrim kuram\u0131na ula\u015fan ikinci b\u00fcy\u00fck ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Wallace\u2019\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde an\u0131yordu. Aykut Hoca, evrim kuram\u0131n\u0131n geli\u015fiminde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Wallace\u2019\u0131n geri planda kalmas\u0131na raz\u0131 olmam\u0131\u015f, onu hat\u0131rlatmay\u0131 g\u00f6rev bilmi\u015fti.<\/p>\n

S\u00f6yledikleri ve yazd\u0131klar\u0131, hepsi birer ders olan Prof. Dr. Aykut Kence\u2019yi sayg\u0131yla an\u0131yorum.<\/p>\n

P<\/strong>rof. Dr. Benan Din\u00e7t\u00fcrk<\/strong>
\nSakarya \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Molek\u00fcler Biyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n

\n

Dost bir bilimadam\u0131n\u0131n kayb\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri<\/strong><\/p>\n

Akademik ya\u015fant\u0131 gere\u011fi \u00fcniversitelerdeki yak\u0131n dallar aras\u0131nda daha s\u0131k\u0131 bir ileti\u015fim olagelir. Bu nedenle biyoloji, t\u0131p ve genetik ile ilgili ya\u015fambilim alanlar\u0131nda ileti\u015fim de daha fazlad\u0131r. Elbette Ankara\u2019dakiler aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma ve d\u00fc\u015f\u00fcnce baz\u0131nda uygunluk olanlar bilimsel ve formal g\u00f6revler nedeniyle daha fazla yak\u0131nla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

Bir t\u0131p genetik\u00e7isi olarak benim alan\u0131m ve bilgilerim, insan\u0131 evrenin birici\u011fi sayan, di\u011fer canl\u0131lar\u0131 ay\u0131ran, \u00f6zellikle evrim konusunun evrenselli\u011fini g\u00f6rmek istemeyen, dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcncelere s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere ters d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

\"\"
Antalya\u2019da ailesi ile birlikte.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00dclkemizde Cumhuriyet \u00f6ncesinde ba\u015flayarak evrim konusunda \u00e7eviriler yapan, bu konuda yazan ve d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar\u0131m\u0131z\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n, 80\u2019li y\u0131llarda e\u011fitim sistemimiz \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapma hevesleri kendini g\u00f6sterdi. Bu arada \u00fclkemiz d\u0131\u015f\u0131nda da ba\u011fnaz g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00f6zellikle fanatik H\u0131ristiyan gruplar\u0131n evrim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yank\u0131lar\u0131 bizde de etkisini g\u00f6sterdi. B\u00f6ylece, ilerici ad\u0131mlar, d\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015fimi ve bilimsel anlay\u0131\u015f hedef al\u0131nd\u0131. \u0130\u015fte bu durum, akademik zorunlu g\u00f6revlendirilmeler, yasaklar, kadrolar\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 gibi zorlamalar ile birle\u015fince bu konudaki mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak hem zorla\u015fm\u0131\u015f, hem de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131 daha da yak\u0131nla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Evrim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 kendini, orta \u00f6\u011fretimde evrim konusunu daraltma ve dini g\u00f6r\u00fc\u015flere de yer vererek ku\u015fku alt\u0131nda b\u0131rakmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde ise \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda yay\u0131lan ku\u015fkuyu art\u0131r\u0131c\u0131 yay\u0131nlar nedeniyle ders sunumlar\u0131 kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015ften \u00f6\u011frencilerin tehdide kadar varan davran\u0131\u015flar sergilemelerine neden olmu\u015ftur. Bu tehditler mektup, elektronik posta, gazete ve televizyon programlar\u0131nda da yer bularak ciddile\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bilimciler aras\u0131nda ortak metinlere imza vermeyen, verdikten sonra geri \u00e7eken, bu m\u00fccadeleyi pop\u00fclist bulan ki\u015filer de \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve uzaktan izlemeyi ye\u011flemi\u015flerdir.<\/p>\n

Bu sisli g\u00fcnlerde kendi g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011fumuz resmi kurumlardan da \u201csizi korumak i\u00e7in ne yapabiliriz, size maddi zarar vermeye karar verilirse ne yapar eder, bunu ba\u015far\u0131rlar\u201d denmi\u015f ve kendimizi kollamam\u0131z tavsiye edilmi\u015fti. Bu ba\u015fvurudan sonra ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp bir k\u0131\u015f ak\u015fam\u0131 h\u00fcz\u00fcnle eve d\u00f6nd\u00fck. Ancak Aykut Kence bu yasal m\u00fccadelemizi ba\u015flatmak i\u00e7in devlet, h\u00fck\u00fcmet ve askeri \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilere yaz\u0131lar yazmam\u0131z\u0131n iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bu giri\u015fimin ard\u0131ndan bizi arayan kimli\u011fini bilmedi\u011fimiz bir ki\u015fi bize mahkeme yolunu \u00f6nerdi. Bu \u00f6neriyi benimseyerek, \u00fcniversitemizden sayg\u0131de\u011fer bir hukuk profes\u00f6r\u00fcn\u00fc arayarak randevu ald\u0131k. Konuyu dinleyen ve avukat\u0131m\u0131z olmay\u0131 kabul eden hoca bize gerekli bilgiyi ve ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131. Geriye bakt\u0131\u011f\u0131mda bu giri\u015fimin bence en can al\u0131c\u0131 noktas\u0131 avukat\u0131m\u0131z\u0131n bizden para istememesi, ancak mahkemeye ba\u015fvurmak i\u00e7in masraf paras\u0131 talep etmesiydi. Orada bulunan alt\u0131 ki\u015fiden, Serhat \u00d6zyar arkada\u015f\u0131m\u0131z hari\u00e7 hepimiz profes\u00f6rd\u00fck. Hi\u00e7birimizin cebinden istenen tutar\u0131 kar\u015f\u0131layacak para \u00e7\u0131kmad\u0131. Ancak ertesi g\u00fcn paray\u0131 denkle\u015ftirip iletebildik. Sonra davay\u0131 kazand\u0131k ve elimize ge\u00e7en para ile baz\u0131lar\u0131m\u0131z bilgisayarlar\u0131m\u0131z\u0131 yeniledi. Bu d\u00f6nem i\u00e7inde ise evrimi ink\u00e2r edenler, \u00fclkenin de\u011fi\u015fik yerlerinde yabanc\u0131 anti-evrimci bilim adamlar\u0131n\u0131 (?) a\u011f\u0131rl\u0131yor, toplant\u0131lar d\u00fczenliyor ya da \u00e7ok g\u00fczel k\u00e2\u011f\u0131tlara bas\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0131k ciltler i\u00e7inde bol resimli kitaplar\u0131 \u00f6zel kuryelerle binlerce da\u011f\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n

\"\"
Kence, ODT\u00dc\u2019deki b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde\u00a0iki sekreteri ile birlikte.<\/figcaption><\/figure>\n

Aykut bir g\u00fcn telefon ederek Science<\/em> dergisinden kendisini arad\u0131klar\u0131n\u0131 ve r\u00f6portaj i\u00e7in geleceklerini s\u00f6yledi. Koenig\u2019i a\u011f\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. O da bizleri daha iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek \u015fartlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmekten mutlu oldu. Benzer ekonomik problemler k\u0131ymetli evrimci profes\u00f6rlerin \u00fclkemize davet edilmesiyle yap\u0131lan toplant\u0131larda da s\u00f6z konusu olurdu. B\u00fct\u00fcn olanaks\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131n, Aykut Kence, e\u015fi Meral ile birlikte m\u00fccadeleden, daha \u00e7ok insana evrim ile ilgili bilgi vermekten, ke\u00e7ilerden ar\u0131lara kadar t\u00fcrl\u00fc canl\u0131larla \u00e7al\u0131\u015fmaktan, gen\u00e7lere \u00f6rnek olacak davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 t\u00fcm do\u011fall\u0131\u011f\u0131yla sergileyerek sonuna kadar \u00e7al\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7medi.<\/p>\n

Tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedeniyle onur duydu\u011fumuz insanlar\u0131n kayb\u0131, b\u00fcy\u00fck bo\u015fluklara neden olur, ac\u0131 duyar\u0131z. Hele \u015fimdi bu yaz\u0131da oldu\u011fu gibi onlardan ge\u00e7mi\u015f zaman diliminde s\u00f6z etmek i\u00e7imizi daha da ac\u0131t\u0131r.<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l, sa\u011fl\u0131k sistemindeki de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle kendi doktoru ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde sorun ya\u015fayan Aykut, benden yard\u0131m istemi\u015fti. Ankara T\u0131p Fak\u00fcltesinden Muharrem Hoca\u2019ya \u201cdurum acil, tak\u0131l\u0131 olan kalp pili ar\u0131za yap\u0131nca, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc sars\u0131nt\u0131lar ge\u00e7iriyormu\u015f\u201d deyince \u201chemen gelsin bakay\u0131m\u201d dedi. Ben geri d\u00f6n\u00fcp sevinerek randevu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi\u011fimde \u201ciyi ama ben yar\u0131n \u0130stanbul\u2019a gidiyorum Ancak iki g\u00fcn sonra doktora gidebilirim\u201d demi\u015fti. \u00d6nce doktora gitmesi i\u00e7in \u0131srar edince \u201ckonu\u015fmam var onu erteleyemem\u201d diyerek randevuyu erteletmi\u015fti. Kendisine iyi bakmas\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu ifade etti\u011fimde ise \u201cne yapay\u0131m \u00f6lece\u011fim diye oturup bekleyemem ya\u201d demi\u015fti. Nitekim kayb\u0131ndan \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u0130stanbul\u2019da bir toplant\u0131ya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum.<\/p>\n

Aykut Kence, sab\u0131rl\u0131, kendini bilime adam\u0131\u015f, payla\u015f\u0131mc\u0131, \u00f6\u011fretici, ayd\u0131nlatmac\u0131, aldatmac\u0131lara kar\u015f\u0131 tavizsiz ve \u00e7al\u0131\u015fma azmi \u00e7ok y\u00fcksek bir insan olarak aram\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131. Onun gibi insanlar\u0131n gen\u00e7 bilimcilere rol-model olarak yapaca\u011f\u0131 katk\u0131lar\u0131n emeklili\u011finde de s\u00fcrmesi beklenirdi.<\/p>\n

Ard\u0131ndan sevgi, hasret ve an\u0131lar b\u0131rakan bu g\u00fczel insan\u0131 tan\u0131mak benim i\u00e7in her zaman b\u00fcy\u00fck bir onur ve mutluluk olacak…<\/p>\n

Prof. Dr. I\u015f\u0131k B\u00f6kesoy<\/strong><\/p>\n

\n

\u00d6rnek, yurtsever bir biliminsan\u0131yd\u0131 <\/strong><\/p>\n

ODT\u00dc Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde 40\u2019a yak\u0131n sene emek vermi\u015f olan Prof. Dr. Aykut Kence halk\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir biliminsan\u0131yd\u0131.<\/p>\n

ABD\u2019de doktora yapt\u0131ktan sonra 1974\u2019te T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nen Kence, T\u00fcrkiye\u2019de evrimsel biyoloji ve pop\u00fclasyon geneti\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015f, T\u00fcrkiyeli onlarca evrimsel biyologun bilimsel dan\u0131\u015fman\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n

Aykut Hoca\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 laboratuvarda ve arazide temel bilim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de ana ara\u015ft\u0131rma konusu olarak bal ar\u0131s\u0131n\u0131 se\u00e7en Kence, bir yandan \u00f6\u011frencileriyle beraber T\u00fcrkiye\u2019deki yerli bal ar\u0131s\u0131 \u0131rklar\u0131n\u0131n genetik ve morfometrik \u00e7e\u015fitlili\u011fini belirliyor, \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, bir yandan da yerli \u0131rklar\u0131n ithal bal ar\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in u\u011fra\u015f veriyordu. Bu kapsamda T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131 gezen Aykut Hoca, baz\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n tepkisine ra\u011fmen ar\u0131c\u0131lara d\u00f6n\u00fck \u00e7ok say\u0131da e\u011fitici \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n

Kence, ayd\u0131n tavr\u0131n\u0131 1986\u2019daki \u00c7ernobil kazas\u0131 sonras\u0131nda da koymu\u015ftu. D\u00f6nemin ANAP h\u00fck\u00fcmetinin \u2018sorun yok\u2019 iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 Aykut Hoca, T\u00fcrkiye\u2019de ciddi bir radyasyon tehlikesinin varl\u0131\u011f\u0131na ODT\u00dc\u2019l\u00fc bir grup bilim insan\u0131yla beraber i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n

\"\"Aykut Hoca\u2019n\u0131n en yayg\u0131n tan\u0131nan faaliyeti ise e\u011fitim konusundayd\u0131. Her d\u00fczeyde bilimsel ve nitelikli bir e\u011fitimin \u00f6nemini ya\u015fam\u0131 boyunca vurgulayan Kence, 1980 darbesi sonras\u0131 ANAP iktidar\u0131nda orta\u00f6\u011fretim biyoloji m\u00fcfredat\u0131na \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f\u2019\u0131n eklenmesine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de ilk sesini y\u00fckselten biliminsan\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n

Aykut Hoca bilimsel bir e\u011fitimin \u00f6nemini vurgulad\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerini farkl\u0131 d\u00fczeylerde \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu \u00e7abalar\u0131 sonucunda Adnan Oktar grubu gibi yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 kesimlerin ba\u015fl\u0131ca hedefi haline gelmi\u015f ve zaman zaman tehditler alm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen \u00dcKD\u2019nin Evrim, Bilim ve E\u011fitim Sempozyumlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da etkinli\u011fin organizasyonunda yer alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Uzun y\u0131llar muzdarip oldu\u011fu sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na ra\u011fmen laboratuvarda, arazide, \u00f6\u011frencileriyle, meslekta\u015flar\u0131yla, ar\u0131c\u0131larla, bilime susam\u0131\u015f vatanda\u015flarla beraber olmu\u015ftu.<\/p>\n

Aykut Kence \u00f6mr\u00fcn\u00fc yaln\u0131zca bilime de\u011fil, her d\u00fczeyde bilimsel bir e\u011fitime, halk\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve insanca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir T\u00fcrkiye ve d\u00fcnya i\u00e7in m\u00fccadeleye adam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00d6rnek, halk\u0131na kar\u015f\u0131 sorumlu bir biliminsan\u0131yd\u0131. An\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filiyoruz.<\/p>\n

\u00dcniversite Konseyleri Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yitirdi\u011fimiz \u00e7ok de\u011ferli ve kahraman bir biliminsan\u0131: Aykut Kence Benden on ya\u015f kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan Aykut Kence dostumla tan\u0131\u015fmam, 1970\u2019lerin ortalar\u0131na rastl\u0131yor olabilir. Daha sonra, s\u0131k olmasa da, de\u011fi\u015fik ba\u011flamlarda birlikte olduk; telefonda konu\u015ftuk… Ben burada \u00f6z olarak, onun yak\u0131ndan bildi\u011fim, tan\u0131k oldu\u011fum, \u00f6nde gelen y\u00f6nlerine de\u011finece\u011fim. Onun bir biyolog ve akademisyen, \u00f6zellikle ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":26769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[158,1464,32],"tags":[227,1899,482,200],"class_list":["post-26768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-121-sayi","category-dosya","category-evrim","tag-aydinlanma","tag-aykut-kence","tag-bilim","tag-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t