{"id":2721,"date":"2015-05-11T15:04:49","date_gmt":"2015-05-11T12:04:49","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=2721"},"modified":"2017-05-18T23:59:47","modified_gmt":"2017-05-18T20:59:47","slug":"farelerde-pozitif-ve-negatif-anilar-icin-beyin-devresi-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/05\/11\/farelerde-pozitif-ve-negatif-anilar-icin-beyin-devresi-kesfedildi","title":{"rendered":"Farelerde pozitif ve negatif an\u0131lar i\u00e7in beyin devresi ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel alt\u0131: <\/strong> Birbiriyle etkile\u015febilen pozitif ve negatif duygulan\u0131mlar\u0131n mekanizmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren birbirine dolanm\u0131\u015f n\u00f6ronal a\u011f sistemi (negatif=k\u0131rm\u0131z\u0131; pozitif=ye\u015fil).<\/p>\n

Sinirbilimciler farelerde pozitif ve negatif \u00f6\u011frenme aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini kodlayan bir beyin devresi oldu\u011funu ke\u015ffetti. Korku ve \u00f6d\u00fcl bilgisini takip eden z\u0131t aktiviteleri g\u00f6steren iki devreyi bulduktan sonra biliminsanlar\u0131, bu birbirinden farkl\u0131 devre aktivitesinin hem ka\u00e7\u0131nma hem de \u00f6d\u00fcle do\u011fru y\u00f6nelme davran\u0131\u015flar\u0131na neden oldu\u011funu da kan\u0131tlad\u0131lar. Ulusal Ak\u0131l Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (National Institute of Mental Health=NIMH) taraf\u0131ndan finanse edilen \u00e7al\u0131\u015fmada, son teknik g\u00f6rsel-genetik ara\u00e7larla, hayatta kalman\u0131n bu en temel mekanizmas\u0131n\u0131n beyindeki yerini tam olarak belirlendi. Sonu\u00e7lar ayn\u0131 zamanda ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131nda da kullan\u0131labilecek gibi duruyor.
\n\u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Dr. Thomas R.Insel, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, yeni molek\u00fcler ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, ayn\u0131 devre \u00fczerinde itme-\u00e7ekme etkisiyle davran\u0131\u015flar\u0131 nas\u0131l y\u00f6netebilece\u011fini de \u00f6rneklendirdi\u011fini belirtti. Duygusal haf\u0131zan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimizde, bu bize, beyin hastal\u0131klar\u0131 ve burada bozulmu\u015f olan mekanizmayla ilgili de bilgi verecektir. \u00c7al\u0131\u015fma, 29 Nisan 2015\u2019te Nature dergisinde yay\u0131mland\u0131.
\nYeni \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00f6nce, biliminsanlar\u0131 \u201cdevre\u201d sisteminin son olarak i\u015fin i\u00e7ine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcpheleniyorlar, fakat kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 paradoks nedeniyle kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131. Beynin derinliklerinde olan bir duygusal merkezde, s\u00f6z\u00fc edilen devrenin bir noktada birle\u015fen ara yolu bulunuyordu.Ve buras\u0131 korku-\u00f6d\u00fcl sisteminin her ikisine de m\u00fcdahil oluyordu (basolateral amigdala). Ancak nas\u0131l olup da beynin bir b\u00f6lgesinin gizemli bir \u015fekilde kalarak \u201cyak\u0131nla\u015fma-ka\u00e7\u0131nma\u201d gibi birbiriyle z\u0131t iki davran\u0131\u015f\u0131 orkestra y\u00f6netir gibi y\u00f6netebildi\u011fi bir meseleydi. Sinyaller bu yolda uygun patikay\u0131 bulup ayr\u0131\u015fmay\u0131 nas\u0131l yapabiliyordu?
\nTye ve arkada\u015flar\u0131, ara yolda ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131yan iki \u015f\u00fcpheli devre benzeri yap\u0131 ke\u015ffetti. Biri g\u00f6r\u00fcng\u00fc \u00f6d\u00fcl merkezi olan \u201caccumbeans \u00e7ekirde\u011fi\u201dne; di\u011feri ise korku merkezi kom\u015fulu\u011funda ki \u201csentromedial amigdala\u201dya uyuyordu. Buras\u0131 da duygusal merkezin \u00e7\u0131k\u0131\u015f alan\u0131 kabul edilebilirdi.
\nHer \u201cdevre\u201d g\u00f6r\u00fcng\u00fcs\u00fc, birbirine dolanm\u0131\u015f n\u00f6ronlar\u0131n farkl\u0131 demetlerini i\u00e7eriyordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00f6ncelikle her bir devreye ait n\u00f6ronlar\u0131n, floresan y\u00f6ntemiyle izini s\u00fcrd\u00fcler. Daha sonra fare korku veya \u00f6d\u00fcl bilgisi alt\u0131ndayken n\u00f6ral ba\u011flant\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6steren devredeki ba\u011flant\u0131 tetikleyicisinin etkinli\u011fini \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar (\u015fok-korku; \u015feker-\u00f6d\u00fcl).
\n\u00c7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, \u00f6d\u00fcl merkezi g\u00f6r\u00fcng\u00fcs\u00fcndeki ara yol ba\u011flant\u0131lar\u0131, \u015foktan sonra azal\u0131rken \u00f6d\u00fclden sonra h\u0131zla art\u0131yordu. Tamamen tersi olarak, korku merkezi ba\u011flant\u0131lar\u0131 da \u015foktan sonra art\u0131p \u00f6d\u00fclden sonra azal\u0131yordu.
\nBirbirine dolanm\u0131\u015f bu devre sistemindeki yak\u0131nsak mekanizma, pozitif-negatif duygusal a\u011f\u0131n birbirini nas\u0131l ve ne kadar fazla etkileyebilece\u011finin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131yordu.
\nTan\u0131mlanan \u201cdevre\u201d g\u00f6r\u00fcng\u00fcs\u00fc ile davran\u0131\u015f aras\u0131ndaki nedensel ba\u011flant\u0131 kan\u0131tland\u0131ktan sonra ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, farelerde genetik olarak mevcut bir sistem olan \u201c\u0131\u015f\u0131\u011fa hassasiyet\u201d \u00f6zelli\u011fini kullanarak, \u0131\u015f\u0131k uyar\u0131lar\u0131yla bu beyin devresini kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar (optogenetik). I\u015f\u0131ksal uyar\u0131lar, \u00f6d\u00fcl merkezine verildi\u011finde pozitif duygular\u0131 artt\u0131r\u0131rken; korku merkezinde de negatif duygular\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131yordu. Benzer \u015fekilde, korku merkezini bloke etti\u011finde korku bilgisi azal\u0131p \u00f6d\u00fcl bilgisi \u00e7o\u011fal\u0131yordu.
\nSon olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu z\u0131t yak\u0131nsak yan\u0131t olu\u015fturan devre sisteminin elektrofizyolojik, anatomik ve genetik \u00f6zelliklerini tam olarak g\u00f6sterdiler. Anksiyete, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve depresyon gibi pek \u00e7ok ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu, duygusal s\u00fcre\u00e7teki huzursuzluk ve dalgalanmalardan g\u00fc\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu bulgular belki de \u201cdevre sistemi bazl\u0131\u201d bir ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tedavisinde kullan\u0131labilecektir.<\/p>\n

Dr. Ebru Oktay <\/strong><\/p>\n

Kaynak:<\/strong>
\nhttp:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/04\/150429132918.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel alt\u0131: Birbiriyle etkile\u015febilen pozitif ve negatif duygulan\u0131mlar\u0131n mekanizmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren birbirine dolanm\u0131\u015f n\u00f6ronal a\u011f sistemi (negatif=k\u0131rm\u0131z\u0131; pozitif=ye\u015fil). Sinirbilimciler farelerde pozitif ve negatif \u00f6\u011frenme aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini kodlayan bir beyin devresi oldu\u011funu ke\u015ffetti. Korku ve \u00f6d\u00fcl bilgisini takip eden z\u0131t aktiviteleri g\u00f6steren iki devreyi bulduktan sonra biliminsanlar\u0131, bu birbirinden farkl\u0131 devre aktivitesinin hem ka\u00e7\u0131nma hem de \u00f6d\u00fcle […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":2724,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[],"class_list":["post-2721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t