{"id":27532,"date":"2018-07-06T18:16:26","date_gmt":"2018-07-06T15:16:26","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=27532"},"modified":"2018-07-06T18:16:26","modified_gmt":"2018-07-06T15:16:26","slug":"havada-suzulen-orumcekler-aslinda-elektrik-yuklerini-mi-kullaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/07\/06\/havada-suzulen-orumcekler-aslinda-elektrik-yuklerini-mi-kullaniyor","title":{"rendered":"Havada s\u00fcz\u00fclen \u00f6r\u00fcmcekler asl\u0131nda elektrik y\u00fcklerini mi kullan\u0131yor?"},"content":{"rendered":"
\u00d6r\u00fcmcekler kanats\u0131z olabilirler ancak, bu durum onlar\u0131n yerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmez. Uygun ko\u015fullar alt\u0131nda, baz\u0131 \u00f6r\u00fcmcek t\u00fcrleri \u00e7ok y\u00fcksek noktalara t\u0131rmanabilir, a\u011f\u0131n\u0131 para\u015f\u00fct gibi kullanabilir ve esintiye do\u011fru s\u00fcz\u00fclebilir. Hava ak\u0131mlar\u0131 taraf\u0131ndan u\u00e7urularak, ki Yer y\u00fczeyinin kilometrelerce \u00fczerinde yol ald\u0131klar\u0131 ve hatta yeni ya\u015fam alanlar\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in okyanuslar\u0131 bile a\u015fabildikleri biliniyor.<\/div>\n
<\/div>\n
Son g\u00fcnlerde yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir \u00e7al\u0131\u015fma, balonlama olarak adland\u0131r\u0131lan bu u\u00e7u\u015fun ard\u0131nda asl\u0131nda sadece havan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunulmakta. 5 Temmuzda Current Biology<\/em>‘de yer alan bir makaleye g\u00f6re \u00f6r\u00fcmceklerin, Yer’in atmosferinde elektriksel y\u00fckleri kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve bu y\u00fckler taraf\u0131ndan uygulanan kuvvetlerin yere inmeleri i\u00e7in yol g\u00f6steriyor olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ortaya. Bu g\u00f6r\u00fcnmez sinyaller, \u00f6r\u00fcmceklerin neden u\u00e7ar gibi kalk\u0131\u015fa ge\u00e7tiklerini a\u00e7\u0131klayabilir. Eklembacakl\u0131lar, baz\u0131 g\u00fcnlerde topluca balon gibi havalan\u0131rken, baz\u0131 g\u00fcnlerde ise benzer hava ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen s\u0131k\u0131ca yere ba\u011flanm\u0131\u015f \u015fekilde yerde kal\u0131yorlar.<\/div>\n
<\/div>\n
Bilim adamlar\u0131, ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fcn s\u00f6z konusu olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 uzun zamand\u0131r merak ediyorlard\u0131. Belki de D\u00fcnya atmosferindeki elektrik y\u00fckleri, havada bulunan \u00f6r\u00fcmceklerin ipek ipliklerini para\u015f\u00fct gibi kullanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in itiyor olabilme ihtimali \u00fczerinde durdular. Bu elektrik y\u00fckleri, di\u011fer y\u00fckl\u00fc nesneleri veya par\u00e7ac\u0131klar\u0131 \u00e7eken veya iten bir elektrik alan\u0131 olu\u015fturmaktayd\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00d6r\u00fcmceklerin bu elektrik y\u00fcklerini alg\u0131lamalar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ilk deney, duyusal biyolog Daniel Robert taraf\u0131ndan bir laboratuvarda, elektriksel alanlar engellenerek ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ard\u0131ndan, bu ip cambaz\u0131 eklembacakl\u0131lar i\u00e7in yapay bir ortam yaratt\u0131ld\u0131 ve Linyphiidae ailesine \u00fcye minik \u00f6r\u00fcmcekler bu yapay alana yerle\u015ftirildi. Elektrik alan\u0131n\u0131n etkisinde, alanda hi\u00e7 esinti olmasa bile, \u00f6r\u00fcmcekler balonlama yapmadan \u00f6nce t\u0131pk\u0131 bir balerin gibi parmaklar\u0131n\u0131n u\u00e7lar\u0131na kalkar gibi bir davran\u0131\u015f sergiledi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yapay elektrik alan\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131nda ise bu davran\u0131\u015f\u0131 yapmay\u0131 b\u0131rakt\u0131lar.<\/div>\n
<\/div>\n
Deneyin sonucuna g\u00f6re, bilinenden farkl\u0131 olarak, \u00f6r\u00fcmceklerin v\u00fccutlar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcylerin hem hava ak\u0131m\u0131na hem de elektrik alan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na tepki g\u00f6sterdi\u011fi bulundu. K\u0131llar \u00fczerilerinde hava ak\u0131m\u0131 var oldu\u011fu s\u00fcrece k\u0131llar havada kalmaya devam etti. Fakat k\u0131llar bir elektrik alan\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde eski haline d\u00f6nd\u00fc.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00c7al\u0131\u015fma, balonla\u015fma \u00f6ncesi u\u00e7ma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir elektrik alan\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flamakta, ancak Berlin Teknik \u00dcniversitesi’nden Moonsung Cho asl\u0131nda kalk\u0131\u015f yapmak daha fazla bir \u015feyin gerekebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmada, baz\u0131 \u00f6r\u00fcmceklerin rastgele de s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f olabilece\u011fi durumundan dolay\u0131 bu kalk\u0131\u015f davran\u0131\u015f\u0131 asl\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclememi\u015f oldu. Bu y\u00fczden daha kesin bir yarg\u0131ya var\u0131labilmesi i\u00e7in daha fazla deney yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u015fik\u00e2r gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00d6r\u00fcmcekler kanats\u0131z olabilirler ancak, bu durum onlar\u0131n yerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmez. Uygun ko\u015fullar alt\u0131nda, baz\u0131 \u00f6r\u00fcmcek t\u00fcrleri \u00e7ok y\u00fcksek noktalara t\u0131rmanabilir, a\u011f\u0131n\u0131 para\u015f\u00fct gibi kullanabilir ve esintiye do\u011fru s\u00fcz\u00fclebilir. Hava ak\u0131mlar\u0131 taraf\u0131ndan u\u00e7urularak, ki Yer y\u00fczeyinin kilometrelerce \u00fczerinde yol ald\u0131klar\u0131 ve hatta yeni ya\u015fam alanlar\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in okyanuslar\u0131 bile a\u015fabildikleri biliniyor. Son g\u00fcnlerde yap\u0131lm\u0131\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":812,"featured_media":27533,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21],"tags":[3643,990,775,3642],"class_list":["post-27532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","tag-eklembacakli","tag-eklembacaklilar","tag-orumcek","tag-ucan-orumcek"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t