{"id":2754,"date":"2015-05-26T14:43:26","date_gmt":"2015-05-26T11:43:26","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=2754"},"modified":"2017-05-18T23:56:50","modified_gmt":"2017-05-18T20:56:50","slug":"biliminsanlari-gorunmezlik-algisi-yaratti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/05\/26\/biliminsanlari-gorunmezlik-algisi-yaratti","title":{"rendered":"Biliminsanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmezlik alg\u0131s\u0131 yaratt\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Doktora \u00f6\u011frencisi Zakaryah Abdulkarim, laboratuvarda g\u00f6r\u00fcnmezlik yan\u0131lsamas\u0131n\u0131n nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor (fotomontaj) \u00a9 Staffan Larsson.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnmez olman\u0131n g\u00fcc\u00fc uzun zamand\u0131r insanlar\u0131n ilgisini \u00e7ekmi\u015f, yazarlara ve filozoflara ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. G\u00f6r\u00fcnmez bedenin alg\u0131sal yan\u0131lsamas\u0131 \u0130sve\u00e7 Karolinska Enstit\u00fcsi\u2019ndeki bir tak\u0131m sinirbilimci taraf\u0131ndan rapor edildi. Ayr\u0131ca g\u00f6r\u00fcnmezlik hissinin fiziksel stresi azaltt\u0131\u011f\u0131 ve zor durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi.<br \/>\nTarihte g\u00f6r\u00fcnmezlik ve onun insan akl\u0131na etkisi \u00fczerine bir\u00e7ok hik\u00e2ye bulunmaktad\u0131r. Bunlardan baz\u0131lar\u0131; Platon\u2019un Devlet adl\u0131 eserinde yer alan Gyges\u2019in y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc efsanesi ve H.G. Wells\u2019in bilimkurgu t\u00fcr\u00fcndeki G\u00f6r\u00fcnmez Adam adl\u0131 roman\u0131d\u0131r. Malzeme bilimindeki son geli\u015fmeler, insan v\u00fccudu gibi b\u00fcy\u00fck objeleri g\u00f6r\u00fcnmez yapman\u0131n \u00e7ok uzak bir ihtimal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Buna ra\u011fmen, g\u00f6r\u00fcnmezli\u011fin insan akl\u0131na ve v\u00fccut alg\u0131s\u0131na etkisi h\u00e2l\u00e2 bilinmiyor.<br \/>\nScientific Reports dergisindeki makalede, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar g\u00f6r\u00fcnmez beden alg\u0131sal yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Ayakta duran ve kaskl\u0131 bir ekran takm\u0131\u015f olan bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 ile birlikte bir deney yap\u0131ld\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131dan \u00fcst\u00fcne bakmas\u0131 istendi, fakat o kendi v\u00fccudunu g\u00f6rmek yerine bo\u015fluk g\u00f6rd\u00fc. G\u00f6r\u00fcnmezlik hissini yaratmak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki farkl\u0131 noktalara b\u00fcy\u00fck bir boya f\u0131r\u00e7as\u0131 ile dokundu, bu s\u0131rada ba\u015fka bir boya f\u0131r\u00e7as\u0131 ile bu dokunu\u015flar bo\u015flukta taklit edildi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Arvid Guterstam, \u201cBir dakikadan k\u0131sa bir s\u00fcrede, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar bo\u015flukta hareket eden boya f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde, bo\u015f olan k\u0131sma dokunma hissini aktarmaya ba\u015flad\u0131lar ve bu pozisyonda v\u00fccutlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez oldu\u011funu hissettiler. Ayn\u0131 alg\u0131y\u0131 bir el i\u00e7in bir \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda yapm\u0131\u015ft\u0131k. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere \u2018g\u00f6r\u00fcnmez el\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde \u2018g\u00f6r\u00fcnmez v\u00fccut\u2019a y\u00fckseltilebilir\u201d dedi.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma 125 kat\u0131l\u0131mc\u0131 ile y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, g\u00f6r\u00fcnmez v\u00fccudun karn\u0131n\u0131 temsil eden bo\u015flu\u011fa b\u0131\u00e7aklama hareketleri yapt\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n b\u0131\u00e7ak hareketini g\u00f6rd\u00fcklerinde terleme ile kar\u015f\u0131l\u0131k verdikleri g\u00f6zlendi. Fakat b\u0131\u00e7ak hareketleri durdu\u011funda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar bunu bo\u015fluktan gelen ve v\u00fccutlar\u0131na y\u00f6neltilmi\u015f bir tehdit olarak alg\u0131lad\u0131.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bir ba\u015fka k\u0131sm\u0131nda ise, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yabanc\u0131 bir topluluk kar\u015f\u0131s\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re g\u00f6r\u00fcnmezlik hissinin sosyal anksiyete \u00fczerindeki etkisi anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u201c\u00c7al\u0131\u015fmalar sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan sonuca g\u00f6re, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kalp at\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve rapor ettikleri stres d\u00fczeyinin g\u00f6r\u00fcnmezlik alg\u0131s\u0131 ile fiziksel v\u00fccudun hissedildi\u011fi zaman kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6r\u00fcnmezlik alg\u0131s\u0131 deneyimlenirken daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6zlemlendi. Bu sonu\u00e7lar\u0131 ilgin\u00e7 buluyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc v\u00fccudun varl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan fiziksel niteli\u011fi, beynin sosyal ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 yakalama y\u00f6ntemini de\u011fi\u015ftirebiliyor\u201d diyor Arvid Guterstam. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, sonu\u00e7lar\u0131n sosyal anksiyete bozuklu\u011fu gibi kilinik ara\u015ft\u0131rmalara yol g\u00f6stermesini umuyor. \u201cBundan sonraki ara\u015ft\u0131rmalar, Platon\u2019un da ikibin y\u0131l \u00f6nce bahsetti\u011fi gibi g\u00f6r\u00fcnmezlik hissinin ahlaki kararlar\u0131m\u0131z\u0131 ve do\u011fru- yanl\u0131\u015f alg\u0131m\u0131z\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fini saptamak \u00fczerine olmal\u0131d\u0131r\u201d diyor ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131, sinirbilim profes\u00f6r\u00fc Dr. Henrik Ehrsson.<\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: Cansu Utku<br \/>\n<em>Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcnv. Kimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/04\/150423102325.htm\">http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/04\/150423102325.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Doktora \u00f6\u011frencisi Zakaryah Abdulkarim, laboratuvarda g\u00f6r\u00fcnmezlik yan\u0131lsamas\u0131n\u0131n nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor (fotomontaj) \u00a9 Staffan Larsson. G\u00f6r\u00fcnmez olman\u0131n g\u00fcc\u00fc uzun zamand\u0131r insanlar\u0131n ilgisini \u00e7ekmi\u015f, yazarlara ve filozoflara ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. G\u00f6r\u00fcnmez bedenin alg\u0131sal yan\u0131lsamas\u0131 \u0130sve\u00e7 Karolinska Enstit\u00fcsi\u2019ndeki bir tak\u0131m sinirbilimci taraf\u0131ndan rapor edildi. Ayr\u0131ca g\u00f6r\u00fcnmezlik hissinin fiziksel stresi azaltt\u0131\u011f\u0131 ve zor durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":788,"featured_media":2759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[],"class_list":["post-2754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/788"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2754\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}