{"id":27586,"date":"2018-07-11T13:50:50","date_gmt":"2018-07-11T10:50:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=27586"},"modified":"2018-07-11T13:50:50","modified_gmt":"2018-07-11T10:50:50","slug":"kancicegi-iklim-degisikligi-yuzunden-kral-kelebeklerinin-kabusu-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/07\/11\/kancicegi-iklim-degisikligi-yuzunden-kral-kelebeklerinin-kabusu-oldu","title":{"rendered":"Kan\u00e7i\u00e7e\u011fi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden kral kelebeklerinin k\u00e2busu oldu"},"content":{"rendered":"

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7ekici \u00f6zsuyuna sahip s\u00fctle\u011fengillerden bir bitki olan kan\u00e7i\u00e7e\u011fini, h\u00e2li haz\u0131rda tehlike alt\u0131nda bir t\u00fcr olan kral kelebekleri i\u00e7in oldu\u011fundan daha tehlikeli hale getirebilir.<\/p>\n

S\u00fctle\u011fengiller ailesindeki bitkiler ile beslenen kral kelebe\u011fi t\u0131rt\u0131llar\u0131, kan\u00e7i\u00e7e\u011fine (Asclepias curassavica<\/em>) bay\u0131l\u0131r. Ann Arbor\u2019daki Michigan \u00dcniversitesi\u2019nden Mark Hunter: “G\u00fcney Amerika\u2019daki bah\u00e7\u0131vanlar, bu bitkileri g\u00f6steri\u015fli portakal rengi \u00e7i\u00e7ekleri oldu\u011fu i\u00e7in ekmeye ba\u015flad\u0131. Ancak, bizim i\u00e7in bu bitki t\u00fcr\u00fc g\u00fczel ve g\u00f6steri\u015fli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden bir ‘kabus’a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor” diyor.<\/p>\n

Sonbahar zaman\u0131nda, g\u00fcney k\u0131s\u0131mlardan Meksika’ya g\u00f6\u00e7 eden kral kelebekleri (Danaus plexippus<\/em>), kan\u00e7i\u00e7eklerinin bol oldu\u011fu noktalara denk gelirler ve ziyafetten vazge\u00e7ip u\u00e7maya devam etme zahmetine girmezler. Tam g\u00f6\u00e7 normalde zararl\u0131 bir parazit olan Ophryocistis<\/em>‘in kral kelebekleri pop\u00fclasyonunda birikmesini \u00f6nler. D\u00f6ng\u00fcy\u00fc, yani g\u00f6\u00e7 zaman\u0131n\u0131 k\u0131saltmak ise enfeksiyonun geli\u015fmesine izin verir.<\/p>\n

\"\"
Atmosferdeki karbondioksit gaz\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 kral kelebeklerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 kalabilmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kan\u00e7i\u00e7e\u011finde bulunan kimyasal bile\u015fi\u011fin dozunu azaltabilir. \u00a9 Andreas Kay\/ Flickr.<\/figcaption><\/figure>\n

Hunter ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 9 Temmuz’da Ecology Reports<\/em>\u2019ta belirtti\u011fine g\u00f6re, yapt\u0131klar\u0131 deneylerde, d\u0131\u015f ortamda y\u00fcksek karbondioksit konsantrasyonlar\u0131 alt\u0131nda yeti\u015fen milyonda yakla\u015f\u0131k 760 tane kan\u00e7i\u00e7e\u011finin kral kelebekleri i\u00e7in tedavi edici \u00f6zelliklere sahip cardenolide<\/em>‘i normalden \u00e7ok daha az salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

T\u0131rt\u0131llar, parazitlerle sava\u015fmak i\u00e7in bu kimyasal bile\u015fiklere ihtiya\u00e7 duyarlar. Deneylerde, \u00f6zellikle kuvvetli iki cardenolide<\/em> formunun seviyelerinin olmas\u0131 gerekti\u011finden d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu g\u00f6zlemlendi. Bir zamanlar t\u0131rt\u0131llar, \u00e7i\u00e7ekler ile birlikte \u00e7i\u011fnedikleri parazitler y\u00fcz\u00fcnden zarar g\u00f6rmekteydi. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde durum, kirli atmosferik ko\u015fullarda yeti\u015fen bitkiler taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilmi\u015f durumda.<\/p>\n

Ancak, Hunter ve ekibinin yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 bir di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar, cardenolid<\/em>leri azaltmak yerine art\u0131rabilir. S\u00fctle\u011fengiller ailesinden bitkilerin yeti\u015fti\u011fi ortam s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131daki s\u0131cakl\u0131\u011fa g\u00f6re 3 \u00b0C artt\u0131r\u0131lmas\u0131, cardenolide<\/em>‘i kral kelebeklerine kar\u015f\u0131 zehirli hale getirebiliyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, genel olarak karbondioksit ve \u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t etkilerinin cardenolide <\/em>\u00fczerinde nas\u0131l bir etki g\u00f6steriyor oldu\u011funu anlayabilmi\u015f de\u011filler. Bu soru \u00fczerine ne kadar ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, kan\u00e7i\u00e7ekleri \u015fimdiden kral kelebekleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturuyor. Hunter, bitkileri b\u00fcy\u00fctmeye devam etmek isteyen bah\u00e7\u0131vanlara en az\u0131ndan sonbahar d\u00f6neminde bu bitkileri kesmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece, g\u00f6\u00e7 eden kral kelebeklerinin kafas\u0131 kar\u0131\u015fmayacak ve yeni diyarlara do\u011fru ilerlemeye devam edebilecekler.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7ekici \u00f6zsuyuna sahip s\u00fctle\u011fengillerden bir bitki olan kan\u00e7i\u00e7e\u011fini, h\u00e2li haz\u0131rda tehlike alt\u0131nda bir t\u00fcr olan kral kelebekleri i\u00e7in oldu\u011fundan daha tehlikeli hale getirebilir. S\u00fctle\u011fengiller ailesindeki bitkiler ile beslenen kral kelebe\u011fi t\u0131rt\u0131llar\u0131, kan\u00e7i\u00e7e\u011fine (Asclepias curassavica) bay\u0131l\u0131r. Ann Arbor\u2019daki Michigan \u00dcniversitesi\u2019nden Mark Hunter: “G\u00fcney Amerika\u2019daki bah\u00e7\u0131vanlar, bu bitkileri g\u00f6steri\u015fli portakal rengi \u00e7i\u00e7ekleri oldu\u011fu i\u00e7in ekmeye […]<\/p>\n","protected":false},"author":812,"featured_media":27587,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,217],"tags":[309,3662,3659,2386,3660,3661],"class_list":["post-27586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-cevre-bilimleri","tag-iklim-degisikligi","tag-kancicegi","tag-karbon-salinimi","tag-karbondioksit","tag-kral-kelebekleri","tag-sutlegengiller"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t