{"id":27706,"date":"2018-07-16T22:34:37","date_gmt":"2018-07-16T19:34:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=27706"},"modified":"2018-07-16T22:34:37","modified_gmt":"2018-07-16T19:34:37","slug":"cermenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/07\/16\/cermenler","title":{"rendered":"Cermenler"},"content":{"rendered":"

\u0130mparator Augustus, gelen\u00a0haberler \u00fczerine kendinden ge\u00e7mi\u015fti. Bana lejyonlar\u0131m\u0131 geri verin diye g\u00fcrl\u00fcyor ve yitip giden \u00e7ok say\u0131da Romal\u0131 askerin arkas\u0131ndan kederle s\u0131zlan\u0131yordu. Romal\u0131 askerlerin komutan\u0131 Quinctilius Varus, onlar\u0131 bir tuza\u011fa s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti. Roma tarihinin en utan\u00e7 verici d\u00f6nemlerinden birisiydi: 15000 y\u00fcksek disiplinli, iyi e\u011fitimli asker, birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7erisinde medeniyetsiz Cermen kabile adamlar\u0131 taraf\u0131ndan katledilmi\u015fti. Bu olaydan 20 sene \u00f6nce kadar, Romal\u0131 \u015fair Horace \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131; \u201cAugustus sa\u011f olduk\u00e7a, bu kaba Cermen cinsinden olu\u015fan g\u00fcruhtan kim korkar?\u201d \u015eimdiyse, MS 9\u2019da, Romal\u0131lar\u0131n bu \u201ckaba Germanya\u201d \u00fclkesini ve halk\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 kadar bile bilmedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/em><\/p>\n

Modern ara\u015ft\u0131rmalar, Germanik dilleri konu\u015fan insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyan\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00fclke isimleriyle g\u00fcney Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Hollanda i\u00e7lerinden, Danimarka, Almanya, Polonya ve \u00c7ek Cumhuriyeti\u2019ne kadar ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. Romal\u0131 yazarlar bu b\u00f6lgeye \u201cGermanya\u201d ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015flard\u0131; Cermenlerin \u00fclkesi. Ancak bu \u00fclkede ya\u015fayanlar\u0131n tamam\u0131 Cermen de\u011fildi. Ba\u015fka diller konu\u015fan ve ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrel gelenekleri olan di\u011fer gruplar da vard\u0131. Cermenler ve Cermen olmayan bu gruplar \u00e7o\u011funlukla bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde bir arada ya\u015far, k\u0131z al\u0131p verirdi. Bazen de toprak ve kaynaklar i\u00e7in sava\u015f\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

Cermenler ayn\u0131 zamanda birbirleriyle de sava\u015f\u0131yorlard\u0131. Bir\u00e7ok ortak k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklere ve dile sahip olmalar\u0131na ra\u011fmen, kendilerini ortak \u00e7\u0131karlara sahip tek bir halk olarak hissetmiyorlard\u0131. E\u011fer vard\u0131ysa da, bu halklar\u0131n \u00e7ok az\u0131 kendilerini Cermen olarak adland\u0131r\u0131yordu. Bunun yerine kendilerini belirli kabilelerin \u00fcyeleri olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131; Chauci, Anglii ya da Gautae gibi.<\/p>\n

Germanya\u2019n\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgesi ve halk\u0131 Romal\u0131lar i\u00e7in bilinmezdi. Romal\u0131lar do\u011fal olarak sadece s\u0131n\u0131rlar\u0131na yak\u0131n baz\u0131 topraklar\u0131 ve kabileleri tan\u0131yorlard\u0131. Bundan dolay\u0131 Romal\u0131 yazarlardaki e\u011filim b\u00fct\u00fcn Germanya halklar\u0131n\u0131 temel olarak ayn\u0131 farz etmek olmu\u015ftur. Ancak ger\u00e7ekte, kabileden kabileye ya\u015fam tarzlar\u0131, kom\u015fu kabilelerin ve \u00fcst\u00fcnde ya\u015fan\u0131lan topra\u011f\u0131n etkisiyle de\u011fi\u015fmekteydi.\"\"<\/p>\n

Romal\u0131 tarih\u00e7i Tacitus, Germanya\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu, \u201ckorkun\u00e7 ormanlarla ve koku\u015fmu\u015f batakl\u0131klarla dolu bir yer\u201d olarak tarif ediyordu. Bu, kuzeye yolculuk eden Romal\u0131 asker ve t\u00fcccarlara nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131yor olmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekteyse Cermenlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahipti. B\u00f6lgenin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi g\u00fcneyden kuzeye do\u011fru akan \u0131rmaklardan olu\u015fan a\u011fd\u0131; Kuzey Denizi\u2019ne d\u00f6k\u00fclen Rhine, Ems, Weser, Elbe ve Balt\u0131k Denizi\u2019ne d\u00f6k\u00fclen Oder, Vistula. Vadiler bereketli tar\u0131m topraklar\u0131na sahipti, \u0131rmaklar ise \u00f6nemli haberle\u015fme ve ticaret g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Irmaklar y\u00fckseklerden, da\u011fl\u0131k arazilerden do\u011fuyordu. Kuzeye do\u011fru akt\u0131k\u00e7a arazi al\u00e7al\u0131yor ve neredeyse d\u00fcz ovalara ula\u015f\u0131l\u0131yordu. Elbe nehrinin bat\u0131s\u0131ndaki, deniz seviyesinin alt\u0131ndaki topraklar bug\u00fcnk\u00fc Hollanda\u2019n\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu bat\u0131 b\u00f6lgesi batakl\u0131k, fundal\u0131k ve meralarla doluydu. Elbe\u2019nin do\u011fusu, deniz k\u0131y\u0131s\u0131 boyunca olduk\u00e7a d\u00fcz ve genellikle sulakt\u0131. \u0130\u00e7 b\u00f6lgelerde, \u00e7ok say\u0131da vadilerin aras\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6ller bulunan al\u00e7ak tepeler vard\u0131. Bu g\u00f6llerin \u00e7evresindeki toprak genelde batakl\u0131k gibiydi, ancak gene de iyi tar\u0131m alanlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n

KUZEYDE YA\u015eAM<\/strong><\/h4>\n

Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l boyunca, arkeoloji bize antik yazarlar\u0131n Cermenlerin nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131yla ilgili pek bilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Ayr\u0131ca arkeoloji, Romal\u0131lar gelmeden \u00f6nce Germanya\u2019n\u0131n nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131yla ilgili bilgi alabilece\u011fimiz tek kaynakt\u0131r. Cermenler kendileriyle ilgili pek bir \u015fey yazmam\u0131\u015f, tarihlerini s\u00f6zel yollardan aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Roma\u2019yla temas kurduktan sonra yazmay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fler ve uzun bir d\u00f6nem i\u00e7in sadece \u00f6zel ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Oysa Cermen halk\u0131n\u0131n tarihi herhangi bir mensubunun yaz\u0131l\u0131 kayd\u0131ndan \u00e7ok \u00f6ncelere uzan\u0131r.<\/p>\n

Arkeoloji ise bizi \u00e7ok daha eski d\u00f6nemlere g\u00f6t\u00fcrebilmektedir. M\u00d6 1300\u2019l\u00fc y\u0131llar civar\u0131nda, bug\u00fcn g\u00fcney \u0130sve\u00e7 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z, Jutland (Kuzey Denizi ve Balt\u0131k Denizi aras\u0131nda kalan ba\u015fparma\u011fa benzer yar\u0131mada) b\u00f6lgesinde g\u00f6rkemli bir medeniyet olu\u015fmu\u015ftu. Bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn insanlar\u0131 bronz ve alt\u0131ndan muhte\u015fem nesneler yapm\u0131\u015f ve insanlara, hayvanlara ve gemilere dair esrarengiz sahneleri kayalara oymu\u015flard\u0131. Bu halklar Cermenlerin atalar\u0131 olabilir. Ancak \u00e7o\u011fu modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131, M\u00d6 500 ve 400\u2019l\u00fc y\u0131llar aras\u0131na kadar kuzeyde ya\u015fam\u0131\u015f herhangi bir grubu Cermen olarak tan\u0131mlaman\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n

\"\"
M.\u00d6. 1000 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ve Jutland civar\u0131nda bulunan bronz deniz y\u0131lan\u0131, antik\u00e7a\u011f d\u00f6nemi i\u015f\u00e7ilerinin yetenekleri ve hayal g\u00fc\u00e7leri hakk\u0131nda bize bilgiler sunuyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Demir \u00e7a\u011f\u0131 k\u00f6yleri<\/strong><\/p>\n

Bu d\u00f6nemlerde kuzey halklar\u0131 ara\u00e7 gere\u00e7ler i\u00e7in ana malzeme olarak bronz yerine demiri kullanmaya ba\u015flad\u0131. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemlerde Jutland b\u00f6lgesi yerle\u015fimleri, Cermen dilini konu\u015fan b\u00fct\u00fcn topraklarda gelecek bin y\u0131l i\u00e7in ortak olacak bir bi\u00e7ime ula\u015ft\u0131. Bu k\u00f6ylerin en erken d\u00f6neme ait olanlar\u0131, do\u011fu-bat\u0131 do\u011frultusuna konumlanm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 boyutta bir d\u00fczine kadar eve sahipti. Daha sonraki yerle\u015fimlerde 30 ev kadar in\u015fa edilmi\u015fti ve bir \u00f6rnekte 60 kadar ev bulunuyordu. \u015eimdiye kadar anlat\u0131lan b\u00fct\u00fcn Jutland k\u00f6yleri kal\u0131c\u0131 yerle\u015fimlerdir. Evler tekrar in\u015fa edilse ve bazen yerleri de\u011fi\u015ftirilse de, topluluk \u00e7o\u011funlukla y\u00fczy\u0131llar boyunca esas olarak ayn\u0131 yerde kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Germanya\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde de Jutland\u2019dakilere benzer k\u00f6yler bulunmaktayd\u0131. Genelde k\u00f6yler bir \u00e7itle \u00e7evriliydi; daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tahkimat olduk\u00e7a seyrekti. Ayr\u0131ca Cermen topluluklar\u0131n\u0131n tepelik arazilerin zirve k\u0131s\u0131mlar\u0131na yerle\u015ftikleri pek g\u00f6r\u00fclmezdi. Ancak bazen daha \u00f6nce Germanya\u2019n\u0131n do\u011fu ve g\u00fcney b\u00f6lgelerine h\u00e2kim olan Keltik halklarca yama\u00e7lara in\u015fa edilmi\u015f yerle\u015fimleri devralabiliyorlard\u0131. Kuzey Denizi\u2019ne yak\u0131n al\u00e7ak b\u00f6lgelerde ise sel tehlikesinden korunmak ad\u0131na k\u00f6yler yapay tepeciklere kurulabiliyordu.\"\"<\/p>\n

Germanya\u2019n\u0131n b\u00f6lgeleri k\u00fc\u00e7\u00fck alanlara yerle\u015fmi\u015f \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 besleyecek kaynaklara sahip de\u011fildi. Bu b\u00f6lgelerde yerle\u015fimler birka\u00e7 aileden olu\u015fuyordu. Ayr\u0131ca en yak\u0131n kom\u015fudan belirli bir uzakl\u0131kta izole edilmi\u015f \u00e7iftlikler bulunuyordu. Tek ba\u015f\u0131na veya daha b\u00fcy\u00fck bir toplulu\u011fun bir par\u00e7as\u0131 olarak bir \u00e7iftlik, genellikle tek bir aileye ev sahipli\u011fi yap\u0131yordu. Bir \u00e7iftlikte sadece ev de\u011fil, depo veya at\u00f6lye olarak kullan\u0131lan ek binalar da bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n

Ev ve \u00e7iftlik<\/strong><\/p>\n

Genel mesken bi\u00e7imi, \u00fc\u00e7 tane giri\u015fi olan uzun bir bina \u015feklindeydi. \u0130ki paralel \u00e7izgi halinde bulunan ah\u015fap dayanaklar hem \u00e7at\u0131y\u0131 destekliyor hem de evi \u00fc\u00e7 uzun b\u00f6lmeye ay\u0131r\u0131yordu. Bu uzun bina, hem insanlara hem hayvanlara bar\u0131nak sa\u011fl\u0131yordu; insanlar bir ucunda, hayvanlar di\u011fer ucunda ya\u015f\u0131yordu. Evin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re birka\u00e7 (en fazla 20) hayvan\u0131 bar\u0131nd\u0131rabilecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte ah\u0131r bulunabiliyordu. Bu, kuzeyin iklim \u015fartlar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131 bir d\u00fczenleme bi\u00e7imiydi. Bu \u015fekilde \u00e7iftlik hayvanlar\u0131 sadece so\u011fuktan korunmuyor ayn\u0131 zamanda v\u00fccut \u0131s\u0131lar\u0131yla evi de \u0131s\u0131t\u0131yorlard\u0131. Aksi durumda tek \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131 insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn merkezinde bulunan dikd\u00f6rtgen \u015feklindeki a\u00e7\u0131k \u015f\u00f6mine olurdu.<\/p>\n

En \u00f6nemli \u00e7iftlik hayvan\u0131 hem s\u00fct\u00fc, hem eti, hem de derisi i\u00e7in beslenen s\u0131\u011f\u0131rd\u0131. Ayn\u0131 zamanda pulluklar\u0131 ve arabalar\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in de kullan\u0131labiliyorlard\u0131. S\u0131\u011f\u0131rlar, Cermen yerle\u015fimine ait toplam \u00e7iftlik hayvanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 50 ile 70\u2019i aras\u0131nda bir miktar\u0131 olu\u015fturuyordu. \u00d6nem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re beslenen di\u011fer hayvanlar; koyun (y\u00fcn ve et i\u00e7in), ke\u00e7i (deri ve et i\u00e7in) ve domuzdu (et i\u00e7in). Koyunlardan, otlamalar\u0131n\u0131n kolay oldu\u011fu sulak arazilerde faydalan\u0131l\u0131yordu; domuzlar ise me\u015fe palamudu ve kay\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fcnleriyle beslenebilecekleri ormanl\u0131k arazilerde daha fazla say\u0131lardayd\u0131. At az say\u0131da besleniyordu; ancak atlara s\u00fcrmek i\u00e7in ve bir stat\u00fc sembol\u00fc olarak b\u00fcy\u00fck de\u011fer veriliyordu.<\/p>\n

Cermen ailelerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00e7ift\u00e7ilik ile ge\u00e7imini sa\u011fl\u0131yordu; hayvanlar\u0131n\u0131 besliyor veya k\u00f6ylerinin ve \u00e7iftliklerinin etraf\u0131ndaki tar\u0131m arazilerini s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Arpa en \u00f6nemli ekindi, ikincisi de yulaft\u0131. Germanya\u2019n\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgesinde bu\u011fday yeti\u015ftirilmesi daha zordu; ancak insanlar uygun ko\u015fullar\u0131n bulundu\u011fu yerlerde bu\u011fday da yeti\u015ftirdiler. Di\u011fer ekinler \u00e7avdar ve dar\u0131yd\u0131. Keten de \u00f6nemli bir \u00fcr\u00fcnd\u00fc; ya\u011fla dolu olan tohumlar\u0131 besleyiciydi ve saplar\u0131 da kuma\u015f yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131yordu. \u00c7ift\u00e7iler ayn\u0131 zamanda hayvanlar\u0131n\u0131 k\u0131\u015f boyunca beslemek i\u00e7in saman da yeti\u015ftiriyorlard\u0131.<\/p>\n

En temel sebzeler, bezelye ve baklayd\u0131. Meyve bah\u00e7esi veya bostanlar\u0131n oldu\u011funa dair pek fazla bir kan\u0131t yoktur. Gene de insanlar, yabani \u0131spanak, karahindiba, marul, turp, kereviz, b\u00f6\u011f\u00fcrtlen, \u00e7ilek, m\u00fcrver, kiraz, erik ve f\u0131nd\u0131k yeti\u015ftiriyorlard\u0131. Ayr\u0131ca insanlar mavi bir boyas\u0131 olan \u00e7ivit bitkisini de yeti\u015ftiriyor veya topluyorlard\u0131.<\/p>\n

E\u011firmek, boyamak, dokumak ve dikmek kad\u0131nlara ait i\u015flerdi; enerji ve zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu al\u0131yordu. Y\u00fcn veya keten bezle \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar, \u201ca\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 dokuma tezg\u00e2h\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan tezg\u00e2hlarda dokuma i\u015flerini yap\u0131yorlard\u0131. Bu dikey tezg\u00e2hta uzun iplikler u\u00e7lar\u0131na ba\u011flanan a\u011f\u0131rl\u0131klar yard\u0131m\u0131yla gergin tutuluyordu. Cermen dokumac\u0131lar\u0131n son derece g\u00fczel doku ve desenlere sahip kuma\u015flar \u00fcretmi\u015f oldu\u011funu biliyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc yer alt\u0131nda k\u00f6m\u00fcrler aras\u0131nda korunmu\u015f baz\u0131 \u00f6rnekler bulunmu\u015ftur. Bunlar bize, hi\u00e7bir Romal\u0131n\u0131n yazmaya u\u011fra\u015fmayaca\u011f\u0131 Cermen ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 g\u00f6steren, ge\u00e7mi\u015fi g\u00f6rmemize yard\u0131mc\u0131 olan bulgulard\u0131r.<\/p>\n

\u2018Cermenler! Ad\u0131 nereden geliyor?<\/strong><\/p>\n

Romal\u0131lar\u0131n Cermenler olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 halk\u0131n esas anavatan\u0131, modern Danimarka, g\u00fcney \u0130sve\u00e7 ve kuzey Almanya olarak g\u00f6z\u00fckmektedir. Bu insanlar\u0131n, erken d\u00f6nemlerde kendilerine ne isim verdikleriyle ilgili hi\u00e7bir fikrimiz yoktur. Romal\u0131lar onlarla tan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kabile isimlerine sahiptiler. Peki, \u201cCermenler\u201d ismi nereden gelmektedir? Bu ismi kullanan ilk antik yazar, M\u00d6 100 civar\u0131nda, Yunan filozof ve seyyah Posidonius\u2019tur. Baz\u0131 modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yazar\u0131n bu kelimeyi, erken d\u00f6nem Cermen dilinde \u201cm\u0131zrakl\u0131 adam\u201d anlam\u0131na gelen \u201cgaizamannoz\u201d kelimesinden t\u00fcretti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ya da \u201chem\u015feri\u201d veya \u201cerkek karde\u015f\u201d anlam\u0131na gelen bir kelimeden t\u00fcredi\u011fi s\u00f6ylenir. Her iki durum i\u00e7in de, bir kabilenin kendisi i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 veya kom\u015fu kabilesine takt\u0131\u011f\u0131 isim olabilir. Posidonius\u2019tan 200 y\u0131l kadar sonra ya\u015fam\u0131\u015f Romal\u0131 tarih\u00e7i Tacitus da bu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ren nehrinin do\u011fusundan Galya\u2019ya hareket eden ilk kabilelerden birisinin isminin \u201cCermenler\u201d oldu\u011funu ve bu ismin zamanla yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak di\u011fer taraftan, Posidonius ve Tacitus\u2019un ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerin aras\u0131nda ya\u015fayan co\u011frafyac\u0131 Strabo, ismin Romal\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. \u201cKeltlere benzedikleri i\u00e7in ve hatta daha \u00f6fkeli ve uzun boylu olduklar\u0131 i\u00e7in, Romal\u0131lar \u2018genuine\u2019 (Keltler) ismini sadele\u015ftirerek onlara \u2018Germani\u2019 ismini takm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye yazmaktad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n

ROMA TEHD\u0130T ALTINDA<\/strong><\/h4>\n

Grekoromen d\u00fcnyas\u0131yla ilk temas kuran Cermenler muhtemelen \u201cBastarnae\u201d isimli, M\u00d6 3. y\u00fczy\u0131lda Vistula Irma\u011f\u0131 civar\u0131nda ya\u015fayan halkt\u0131. Yunan ve Romal\u0131 tarih\u00e7iler bundan tamamen emin de\u011fildiler. Baz\u0131lar\u0131 onlar\u0131n Keltler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, baz\u0131lar\u0131ysa Cermenler oldu\u011funu. Tacitus, Bastarnae\u2019nin \u201cdilleri, ya\u015fam tarzlar\u0131 ve kal\u0131c\u0131 yerle\u015fimleri bak\u0131m\u0131ndan Cermenler gibi\u201d oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca do\u011fu kom\u015fular\u0131 g\u00f6\u00e7ebe Sarmatyal\u0131lar ile akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 kurduklar\u0131n\u0131 eklemektedir. Modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Tacitus\u2019la ayn\u0131 fikirde olmakla beraber, kimse emin de\u011fildir.<\/p>\n

Kesin olan, Bastarnae\u2019nin Karadeniz\u2019in kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki bir Yunan kolonisine M\u00d6 230 y\u0131l\u0131nda sald\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fudur. 30 y\u0131l sonra, a\u015fa\u011f\u0131 Tuna \u0131rma\u011f\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda ya\u015fayan ve Makedonya kral\u0131na paral\u0131 askerlik hizmeti veren Bastarnae mensuplar\u0131 bulunuyordu. Bastarnae halk\u0131, Yunan d\u00fcnyas\u0131nda, ya\u011fmac\u0131 ve paral\u0131 asker olarak tan\u0131nmaya devam etti. Bu esnada Roma, Cermenler ile ilk kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 ya\u015famak \u00fczereydi.<\/p>\n

Hareket halindeki halklar<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 antik yazarlara g\u00f6re M\u00d6 120 y\u0131l\u0131 civar\u0131nda Jutland\u2019\u0131n baz\u0131 par\u00e7alar\u0131nda ve Kuzey Denizi\u2019nde korkun\u00e7 bir sel ya\u015fand\u0131. E\u011fer bu do\u011fruysa, bir s\u00fcr\u00fc insan\u0131n evleri ve hayvanlar\u0131n\u0131n suya kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarlalar\u0131n\u0131nsa su alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin edebiliriz. Topra\u011f\u0131n verimlili\u011fi denizin tuzlu sular\u0131 nedeniyle zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden insanlar kendilerini besleyemez duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olabilirler. Sonu\u00e7 olarak, sel veya ba\u015fka sebeplerden dolay\u0131, \u00e7ok say\u0131da insan e\u015fyalar\u0131n\u0131 toplad\u0131, yeni bir hayat in\u015fa etmek i\u00e7in yeni yerler aray\u0131\u015f\u0131yla g\u00fcneye do\u011fru hareket etti.<\/p>\n

Romal\u0131 tarih\u00e7ilere g\u00f6re g\u00f6\u00e7menler \u00fc\u00e7 ana kabileye aitti: Cimbri, Teutones ve Ambrones. G\u00f6\u00e7leri kolay de\u011fildi ve Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7as\u0131n\u0131 yerinden etmeye yazg\u0131l\u0131yd\u0131. Nereye gittilerse i\u015fgalci olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fcler ve kimse onlara yerle\u015fmeleri i\u00e7in toprak vermek istemedi. Tar\u0131m yaparak ya\u015fayamad\u0131klar\u0131ndan, ya\u011fmac\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

\"\"
M\u0131zrak, k\u0131l\u0131\u00e7, han\u00e7er, balta ve kalkan ile silahlanm\u0131\u015f bir Germen sava\u015f\u00e7\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Birka\u00e7 y\u0131l sonra, Keltik Boii kabilesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bohemya\u2019ya (bug\u00fcnk\u00fc \u00c7ek Cumhuriyeti\u2019nin bir par\u00e7as\u0131) ula\u015ft\u0131lar. Boii kabilesi taraf\u0131ndan geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fcler ve bat\u0131ya do\u011fru y\u00f6neldiler. Baz\u0131 Boii mensuplar\u0131 ve Keltler onlara kat\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Ger\u00e7ekte baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yolculuklar\u0131n\u0131n en ba\u015f\u0131ndan itibaren \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde Kelt \u00f6\u011fenin de bu \u00fc\u00e7 kabile i\u00e7erisinde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. O d\u00f6nemlerde Kelt ve Cermen k\u00fclt\u00fcrleri ve halklar\u0131 aras\u0131nda her zaman belirgin bir ayr\u0131m bulunmuyordu.<\/p>\n

G\u00f6\u00e7 eden kabilelere dair s\u00f6ylentiler Roma\u2019ya ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Romal\u0131 General Marius\u2019un biyografisinde, Plutarch \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

\u201c\u0130lk ba\u015flarda i\u015fgalci ordular\u0131n g\u00fcc\u00fc ve say\u0131s\u0131 hakk\u0131nda gelen bilgiler inan\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu; sonras\u0131nda dedikodular\u0131n ger\u00e7e\u011fin yan\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck kald\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 300.000 silahl\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f halindeydi ve e\u015flik eden kad\u0131n ve \u00e7ocuk kalabal\u0131klar\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck say\u0131lardayd\u0131. Hayatlar\u0131n\u0131 idame ettirebilecek toprak ar\u0131yorlard\u0131. Cesaret ve at\u0131lganl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 konulam\u0131yordu, sava\u015fa \u00f6fkeli bir ate\u015fin h\u0131z\u0131yla giriyorlard\u0131 ve kimse kar\u015f\u0131lar\u0131nda duram\u0131yordu.\u201d<\/p>\n

M\u00d6 113 y\u0131l\u0131nda, g\u00f6\u00e7menler Roma\u2019yla g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flara sahip bir krall\u0131\u011fa, Noricum\u2019a (bug\u00fcnk\u00fc Avusturya) sald\u0131rd\u0131lar. Noricum\u2019u savunmak i\u00e7in g\u00f6nderilen Roma ordusu yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131. Cimbri ve m\u00fcttefikleri bat\u0131ya do\u011fru, Roma\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan \u201cGallia Transalpina\u201d (bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcney Fransa) b\u00f6lgesine girdiler. Orada, M\u00d6 109, 107 ve 105\u2019te \u00fczerilerine gelen \u00fc\u00e7 Roma ordusunu yenilgiye u\u011fratt\u0131lar.<\/p>\n

Sonras\u0131nda Cimbri kabilesi \u0130spanya\u2019ya y\u00f6nelirken, Teutones ve Ambrones Galya\u2019da kald\u0131. Galya\u2019ya geri d\u00f6nd\u00fckten ve daha fazla ya\u011fmalad\u0131ktan sonra Cimbriler kuzeye ve do\u011fuya do\u011fru y\u00f6neldi. Planlar\u0131 Alp\u2019lerin etraf\u0131ndan dola\u015fmak, da\u011fdan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru hareket etmek ve kuzeydo\u011fu \u0130talya\u2019ya ula\u015fmakt\u0131. Teutones ve Ambrones kabileleri de bat\u0131dan k\u0131y\u0131 yoluyla \u0130talya\u2019ya sald\u0131rmaya haz\u0131rlan\u0131yordu.<\/p>\n

Son sava\u015flar<\/strong><\/p>\n

Bu esnada, Roma\u2019n\u0131n savunmas\u0131 i\u015fi \u00fcnl\u00fc ve tecr\u00fcbeli komutan Marius\u2019un ellerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Marius M\u00d6 102 y\u0131l\u0131nda Aquae Sextiae isimli b\u00f6lgede Ambrones ve Teutones kabileleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Buras\u0131, kabile insanlar\u0131n\u0131n dinlenip, \u015f\u00f6lenler d\u00fczenledi\u011fi s\u0131cak yazlar\u0131yla \u00fcnl\u00fc bir b\u00f6lgeydi. Ambrones kabilesi \u00fcyeleri silahlanmak i\u00e7in aniden ziyafet sofras\u0131ndan kalkmak zorunda kald\u0131. Plutarch bize; \u201cberaberce silahlar\u0131n\u0131 birbirlerine vurarak ritim tutan ve birlik halinde \u201cAmbrones, Ambrones\u201d diye kabilelerinin isimlerini hayk\u0131ran\u201d 30.000 ki\u015fiden s\u00f6z eder.<\/p>\n

Romal\u0131lar y\u00fckseklerden gelerek onlar\u0131 bir \u0131rma\u011fa kadar geri \u00e7ekilmeye zorlad\u0131lar. Ambroneslerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu suyun i\u00e7erisinde veya kenar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Geri kalanlar da geri \u00e7ekildi ve Romal\u0131lar onlar\u0131 kamplar\u0131na kadar takip ettiler.<\/p>\n

\u201cBurada kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan; k\u0131l\u0131\u00e7 ve baltalarla ku\u015fanm\u0131\u015f, korkun\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar atan, hem kendilerine ihanet ederek ka\u00e7an kabilelerinin erkeklerine, hem de kovalayan Romal\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na sald\u0131ran kad\u0131nlard\u0131. Sava\u015fa at\u0131ld\u0131lar, \u00e7\u0131plak elleriyle Romal\u0131lar\u0131n kalkanlar\u0131na sar\u0131ld\u0131lar veya k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, bedenleri yaralanm\u0131\u015f olsa bile ruhlar\u0131 temiz olarak sonlar\u0131 gelene kadar dayand\u0131lar.\u201d<\/p>\n

Marius iki g\u00fcn sonra, Teutones ve hayatta kalan Ambrones mensuplar\u0131yla sava\u015ft\u0131. Kuvvetleri becerikli bir manevra ile \u00fcst\u00fcn geldi ve kesin bir zafer kazand\u0131. 100.000\u2019den fazla Teutones ve Ambrones \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc veya yakaland\u0131. Ancak h\u00e2l\u00e2 u\u011fra\u015fmalar\u0131 gereken Cimbri kabilesi vard\u0131. Alpler\u2019den a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru gelen Cimbriler \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

\u201cKendilerine g\u00fcvenle doluydular, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 hor g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131, g\u00fc\u00e7 ve cesaretlerini yol boyunca \u00e7ekti\u011fi zahmetlerle g\u00f6steriyorlard\u0131. Kar f\u0131rt\u0131nalar\u0131 aras\u0131ndan \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak ge\u00e7iyorlar, da\u011flar\u0131n zirvelerine kar ve buz birikintileri aras\u0131ndan t\u0131rman\u0131yorlar ve kalkanlar\u0131n\u0131 k\u0131zak yaparak yar\u0131klardan ve yama\u00e7lardan kay\u0131yorlard\u0131.\u201d<\/p>\n

Alplerin g\u00fcneyinden \u00e7ok da uzakta olmayan bir noktada, Marius\u2019un yard\u0131mc\u0131 komutan\u0131 Catulus\u2019un ordular\u0131n\u0131 yendiler ve bir Roma kalesini ele ge\u00e7irdiler. Sonras\u0131nda \u0130talya\u2019n\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru y\u00f6neldiler.<\/p>\n

Marius ve lejyonlar\u0131 aceleyle Catulus\u2019a yard\u0131m etmek i\u00e7in harekete ge\u00e7ti. M\u00d6 101 y\u0131l\u0131nda bir yaz g\u00fcn\u00fc, iki Romal\u0131 general ve birle\u015fik ordular\u0131 Cimbri kabilesiyle kuzeybat\u0131 \u0130talya\u2019da Vercellae kasabas\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki bir ovada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Plutarch, Cimbrilerin i\u00e7erisinde bulundu\u011fu durumu \u015f\u00f6yle tarif etmi\u015fti: \u201cG\u00fcne\u015f tamamen y\u00fczlerinde parl\u0131yordu ve s\u0131cak y\u00fcz\u00fcnden cesaretleri k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; terle kapl\u0131yd\u0131lar, zorla nefes al\u0131yorlard\u0131 ve s\u0131ca\u011f\u0131 y\u00fczlerinden kalkanlar\u0131yla uzakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.\u201d Di\u011fer taraftan Romal\u0131lar, sadece s\u0131cak havaya al\u0131\u015fk\u0131n de\u011fildiler, son derece dayan\u0131kl\u0131 ve iyi e\u011fitimliydiler de; \u201ctek bir Romal\u0131da bile zorla nefes alma ve terleme emaresi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu\u201d.\"\"<\/p>\n

Marius ve Catulus sava\u015f\u0131 kazand\u0131lar; \u201c\u00f6n saflar\u0131 b\u00fct\u00fcn bir \u00e7izgi halinde tutmak i\u00e7in kemerlerinden birbirlerine zincirlerle ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ve en iyi sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc\u201d. Cimbri kad\u0131nlar\u0131 kendilerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ve \u00e7ocuklar ele ge\u00e7irildi. Plutarch\u2019a g\u00f6re 120.000 Cimbri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve 60.000 ki\u015fi esir al\u0131nd\u0131. \u00c7ok az say\u0131da g\u00f6\u00e7men hayatta kald\u0131. Bunlar ya Romal\u0131 olmayan Galya\u2019da kendilerine ya\u015fayacak evler buldular ya da uzun y\u0131llar \u00f6nce ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 kuzey topraklar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n

Barbarlara kar\u015f\u0131 Sezar<\/strong><\/p>\n

Romal\u0131lar\u0131n, M\u00d6 390 y\u0131l\u0131nda Keltler taraf\u0131ndan ya\u011fmaland\u0131klar\u0131ndan bu yana barbar istilalar\u0131ndan \u00f6d\u00fc kopuyordu. Cimbriler ve m\u00fcttefiklerinin g\u00f6\u00e7 hareketi bu eski korkular\u0131n tekrar uyanmas\u0131na neden olmu\u015ftu. Yeni bir barbar tehdidinin her an ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini hisseden Romal\u0131lar\u0131n bir g\u00f6z\u00fc tedirginlikle kuzeydeki geli\u015fmelerin \u00fczerindeydi.<\/p>\n

M\u00d6 70 ve 60\u2019larda \u201cGallia Transalpina\u201dda ya\u015fayan iki Kelt kabile, Sequani ve Aedui aras\u0131nda bir g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi ya\u015fan\u0131yordu. Sequani Suebi\u2019yle, Ren nehrinin \u00f6tesinden bir Cermen kabilesiyle ittifak kurdu. Ariovistus isimli bir liderin emrinde 15.000 Suebi sava\u015f\u00e7\u0131, Sequani\u2019nin Aedui\u2019yi yenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. Sonras\u0131nda Ariovistus ve adamlar\u0131 Galya\u2019ya yerle\u015fmeye karar verdiler. Sezar\u2019\u0131n kelimeleriyle, \u201cGalya\u2019l\u0131lar\u0131n topraklar\u0131ndan, inceliklerinden ve bereketlerinden \u00e7ok etkilendiler, gittik\u00e7e daha fazlas\u0131 ta\u015f\u0131nmaya ikna oldu ve sonunda Galya\u2019da say\u0131lar\u0131 120.000\u2019e kadar ula\u015ft\u0131\u201d.<\/p>\n

\u201cGalya Sava\u015f\u0131 \u00dcst\u00fcne Yorumlar\u201d isimli eserinde Sezar (kendisini \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s olarak yazarak) bu durumla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

\u201cSezar, Cermenlerin Ren Nehri\u2019ni a\u015fmaya al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Galya\u2019y\u0131 i\u015fgal etmesinin Roma halk\u0131 i\u00e7in tehlikeli olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Bu g\u00fcvenilmez ve vah\u015fi insanlar\u0131n Galya\u2019n\u0131n tamam\u0131n\u0131 i\u015fgal etmeleri durumunda Gallia Transalpina\u2019y\u0131 ve daha sonras\u0131nda \u0130talya\u2019y\u0131 i\u015fgal etmekten \u00e7ekinmeyeceklerini tahmin ediyordu.\u201d<\/p>\n

M\u00d6 59 y\u0131l\u0131nda Sezar Gallia Transalpina\u2019n\u0131n y\u00f6neticisi oldu ve bu g\u00f6revle buradaki lejyonlar\u0131n kumandas\u0131n\u0131 elde etti. Daha sonra Cermen tehdidiyle ilgili ve kendisinin bununla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilece\u011fine dair Roma Senatosu\u2019nu ikna etti. Nihayetinde, Ariovistus ve di\u011fer Suebileri Romal\u0131 olmayan Galya\u2019dan \u00e7\u0131karmak meselesini kendisine i\u015f edindi.<\/p>\n

Plutarch\u2019\u0131n Sezar biyografisinde Cermenler\u2019in tepkisi \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r:<\/p>\n

\u201cAriovistus Romal\u0131lar\u0131n Cermenlere sald\u0131rabilece\u011fini hi\u00e7 akl\u0131na getirmiyordu. Sezar\u2019\u0131n cesareti onu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yordu ve adamlar\u0131n\u0131n kendilerine g\u00fcvenlerinde eksiklik oldu\u011funu seziyordu. Cermen ruhunun, h\u00e2l\u00e2 \u0131rmak ak\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ve seslerinden ilham alan kutsal kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kehanetlerinden cesareti k\u0131r\u0131labiliyordu. Bu kad\u0131nlar, yeni ay tekrar ortaya \u00e7\u0131kana kadar sava\u015fa girmemeleri uyar\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131yordu.\u201d<\/p>\n

Sezar\u2019\u0131n do\u011fal olarak yeni ay\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 beklemek gibi bir niyeti yoktu; Suebi\u2019ye h\u00e2l\u00e2 cesareti k\u0131r\u0131kken sald\u0131rd\u0131. Plutarch\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re \u201cSonu\u00e7, Sezar\u2019\u0131n parlak bir zaferiydi. D\u00fc\u015fman\u0131 40 mil boyunca, Ren\u2019e kadar kovalad\u0131 ve ovada d\u00fc\u015fman\u0131n ceset ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131 kald\u0131\u201d. Ariovistus, birka\u00e7 takip\u00e7isiyle beraber Ren Nehri\u2019ni ge\u00e7meyi ba\u015fard\u0131. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenlerin say\u0131s\u0131 s\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re 80.000 kadard\u0131.<\/p>\n

Ren\u2019i ge\u00e7mek<\/strong><\/p>\n

Sezar\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcr Galya\u2019da art\u0131k bir k\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 vard\u0131 ve Galya\u2019y\u0131 fethetmeye haz\u0131rlan\u0131yordu. \u00dc\u00e7 y\u0131ldan k\u0131sa bir s\u00fcrede Galya\u2019y\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131na almay\u0131 ba\u015fard\u0131. \u0130syanlar ve di\u011fer problemler sebebiyle fetih M\u00d6 51 y\u0131l\u0131na kadar tamamlanamad\u0131. Bu problemlerden birisi M\u00d6 55 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130ki Cermen kabilesinin askerleri Roma\u2019n\u0131n yeni eyaletinden toprak kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Sezar ordusunu \u00fczerilerine s\u00fcrd\u00fc ve neredeyse tamam\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Plutarch\u2019a g\u00f6re \u201cRen\u2019in \u00f6te yakas\u0131na ge\u00e7meyi ba\u015faran az say\u0131da ki\u015fi Sugambri isimli Cermen kabilesine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar\u201d. Bu durum Sezar\u2019a Germanya\u2019y\u0131 i\u015fgal etmek i\u00e7in gerek\u00e7e sunuyordu ancak her durumda Sezar Ren\u2019i bir orduyla ge\u00e7en ilk ki\u015fi olaca\u011f\u0131 i\u00e7in endi\u015fe duyuyordu.\u201d<\/p>\n

Sezar askerlerini bir k\u00f6pr\u00fc yapmak i\u00e7in harekete ge\u00e7irdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi s\u00f6zleriyle, \u201cK\u00f6pr\u00fc yapman\u0131n nehrin geni\u015fli\u011fi, derinli\u011fi ve ak\u0131nt\u0131s\u0131 sebebiyle zorluklar\u0131 olmakla beraber, botlarla ge\u00e7mek ne Sezar\u2019\u0131n ne de Roma\u2019n\u0131n itibar\u0131na yak\u0131\u015f\u0131rd\u0131\u201d. K\u00f6pr\u00fcy\u00fc in\u015fa etmek on g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc ve ordu nehri ge\u00e7ti. Sugambri\u2019ye ait k\u00f6yleri ve tarlalar\u0131 yok etmek i\u00e7in 18 g\u00fcn harcad\u0131lar ve Galya\u2019ya geri d\u00f6nd\u00fcler. Sezar\u2019\u0131n ordular\u0131 nehrin \u00f6b\u00fcr taraf\u0131na ge\u00e7tikten sonra k\u00f6pr\u00fcy\u00fc yok ettiler.<\/p>\n

\u201cYorumlar\u201d isimli eserinde Sezar, Ren\u2019i, Galya ve Germanya aras\u0131nda sabit bir s\u0131n\u0131r olarak tasvir etmi\u015ftir. Bu, Sezar\u2019\u0131n, s\u0131n\u0131r\u0131 Romal\u0131lar ve Galyal\u0131lar\u0131 vah\u015fi Cermenlerden korumak i\u00e7in s\u0131n\u0131r\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek gerekti\u011fi iddias\u0131n\u0131 destekliyordu. Ger\u00e7ekteyse Ren, Keltler ve Cermenleri birbirinden ay\u0131ran \u00e7izgi de\u011fildi. Aksine birbirleriyle ileti\u015fim kurma ve ticaret yapma yollar\u0131yd\u0131. Halklar nesillerdir nehri ge\u00e7ip geri d\u00f6n\u00fcyordu. S\u0131n\u0131r\u0131n \u201cCermen\u201d taraf\u0131nda ya\u015fayan Kelt, \u201cKelt\u201d taraf\u0131nda ya\u015fayan Cermen kabileler bulunuyordu. Ancak Sezar\u2019\u0131n d\u00f6neminden itibaren Romal\u0131lar, Ren\u2019in do\u011fusunda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn halklar\u0131, dil ve k\u00fclt\u00fcrlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, Cermen olarak de\u011ferlendiriyorlard\u0131.<\/p>\n

Kehribar yolu <\/strong><\/p>\n

Sezar Ren\u2019i ge\u00e7en ilk komutand\u0131 belki ama Romal\u0131 t\u00fcccarlar bunu s\u00fcrekli yap\u0131yorlard\u0131. Sezar\u2019\u0131n kendisinin de s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201cSuebi, sava\u015flarda elde ettikleri ganimetleri satan t\u00fcccarlara ve al\u0131c\u0131lara ge\u00e7i\u015f ve g\u00fcvenlik sa\u011fl\u0131yordu\u201d. Ger\u00e7ekte Yunan ve Romal\u0131lar Cermen d\u00fcnyas\u0131yla, muhtemelen Kelt simsarlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, y\u00fczy\u0131llard\u0131r i\u015f yap\u0131yordu. Kuzeyin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle talep g\u00f6r\u00fcyordu: g\u00fczelli\u011fi, yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yay\u0131lan koku ve oldu\u011fu s\u00f6ylenilen t\u0131bbi ve sihirli faydalar\u0131 nedeniyle kehribar. Kehribar\u0131n k\u00f6keni \u00fczerine bir\u00e7ok teori vard\u0131; \u00f6rne\u011fin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi gibi. Ancak Tacitus\u2019un zaman\u0131nda fosille\u015fmi\u015f a\u011fa\u00e7 re\u00e7inesi oldu\u011fu biliniyordu. \u0130nsanlar\u0131n Balt\u0131k Denizi boyunca kehribar\u0131 nas\u0131l toplad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yordu;: \u201cs\u0131\u011f b\u00f6lgelerinde ve sahillerinde toplarlar (\u2026) onlar i\u00e7in b\u00fct\u00fcn\u00fcyle gereksiz bir malzemedir, ham haliyle, \u015fekilsiz par\u00e7alar halinde bize getirirler ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ald\u0131klar\u0131 fiyat kar\u015f\u0131s\u0131nda hayret ederler\u201d. Roma ve Balt\u0131k Denizi aras\u0131nda ticaret yapan t\u00fcccarlar, \u201cKehribar Yolu\u201dnu kullan\u0131yorlard\u0131; Kuzey \u0130talya da\u011flar\u0131 aras\u0131ndan, Oder ve Vistula \u0131rmaklar\u0131 boyunca ge\u00e7en bir g\u00fczergaht\u0131. Arkeologlar, antik t\u00fcccarlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 yollar\u0131n izlerini kehribar ve Roma sikkeleri bulgular\u0131 sayesinde s\u00fcrebilmektedir. \u00d6zellikle bir bulgu, yap\u0131lan i\u015fin ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu g\u00f6steriyor: \u015fu anki Polonya\u2019da, bir grup ticaret yerle\u015fiminde 3 ton ham kehribar bulunmu\u015ftur.<\/p><\/blockquote>\n

\u0130MPARATORLU\u011eUN SINIRLARINI ZORLAMAK<\/strong><\/h4>\n

Galya\u2019n\u0131n fethinden sonraki on y\u0131l i\u00e7inde, Sezar \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve Roma bir i\u00e7 sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklendi. \u0130\u00e7 sava\u015f, Sezar\u2019\u0131n evlatl\u0131k o\u011flunun yaln\u0131z ba\u015f\u0131na, Roma\u2019n\u0131n ilk imparatoru olarak iktidar olu\u015fuyla sona erdi. \u0130mparator, Roma\u2019n\u0131n i\u015flerini yola koyduktan sonra, Galya\u2019y\u0131 imparatorluk ile birle\u015ftirme i\u015fine dikkatini yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu, Roma tarz\u0131 \u015fehirlerin, yollar\u0131n, vergi sisteminin in\u015fa edilmesi ve b\u00f6lgenin Cermen i\u015fgaline kar\u015f\u0131 g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Sezar\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, Cermenler i\u00e7in \u201chaydutlu\u011fun, kabilenin kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funda, hi\u00e7bir utan\u00e7 verici taraf\u0131 yoktu. Buna, gen\u00e7 adamlar\u0131 aktif ve uyan\u0131k tutan, bir sava\u015f talimi olarak bak\u0131yorlard\u0131. Bir reis ya\u011fmaya \u00e7\u0131kmaya karar verdi\u011finde g\u00f6n\u00fcll\u00fc olanlar herkes taraf\u0131ndan takdir g\u00f6r\u00fcyordu.\u201d<\/p>\n

Zor kom\u015fular<\/strong><\/p>\n

Bir d\u00f6nem, Augustus i\u00e7in Ren\u2019i, Romal\u0131lar ile barbarlar aras\u0131nda s\u0131n\u0131r olarak tutma ve iki yakas\u0131 aras\u0131nda ileti\u015fime izin verme politikas\u0131 yeterliydi. En az\u0131ndan bir kabile, Ubii, Roma hayat tarz\u0131na heves duydu ve Galya\u2019ya Roma\u2019n\u0131n m\u00fcttefiki olarak yerle\u015fmek i\u00e7in izin istedi. Ubii kabilesi, s\u0131n\u0131r\u0131n di\u011fer Cermenlere kar\u015f\u0131 korunmas\u0131nda faydal\u0131 olabilece\u011finden, istekleri kabul edildi. Ren\u2019in bat\u0131 yakas\u0131ndaki yerle\u015fimleri k\u0131sa bir s\u00fcrede \u201cCologne\u201d \u015fehrine evrildi (Latince \u201ccoloni\u201d, savunma amac\u0131yla kurulmu\u015f \u015fehir).<\/p>\n

Ticaret Ren \u00fczerinden devam etti; Germanya\u2019da bir\u00e7ok Roma \u00fcr\u00fcn\u00fcne ihtiya\u00e7 vard\u0131. Ancak M\u00d6 17 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 Romal\u0131 t\u00fcccarlar Sugambri, Usipetes ve Tencreti kabileleri taraf\u0131ndan, kendi alanlar\u0131na tecav\u00fcz edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ard\u0131ndan Galya\u2019ya baz\u0131 ya\u011fma seferleri d\u00fczenlediler. Ayaklanma esnas\u0131nda bir Roma askeri devriyesini pusuya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler. Bu kar\u015f\u0131la\u015fma, Marcus Lollius taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir lejyon ile aralar\u0131nda tam \u00f6l\u00e7ekli bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sadece Romal\u0131lar\u0131 yenmediler, Romal\u0131 gururunu temsil eden, lejyonun sembol\u00fcn\u00fc -alt\u0131n kartal\u0131- da ele ge\u00e7irdiler.<\/p>\n

Bu a\u015fa\u011f\u0131lanma, Germanya\u2019n\u0131n i\u015fgali i\u00e7in Roma\u2019ya bahane oldu. Ren boyunca baz\u0131 kaleler in\u015fa edilmi\u015fti zaten, daha fazlalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015fland\u0131 ve planlar yap\u0131ld\u0131. M\u00d6 12 y\u0131l\u0131nda, Augustus\u2019un o\u011flu Drusus sefere \u00e7\u0131kt\u0131. Baz\u0131 kuvvetler Ren boyunca seyrederek do\u011fuya a\u00e7\u0131lan b\u00fct\u00fcn nehir a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in Kuzey Denizi\u2019ne ula\u015ft\u0131lar; daha \u00f6nce hi\u00e7bir Romal\u0131n\u0131n ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yerlere gittiler. Drusus, Germanya\u2019ya girebilece\u011fi her yolu ar\u0131yordu.<\/p>\n

Bir sonraki sene Drusus Ren\u2019i a\u015ft\u0131 ve Sugambri b\u00f6lgesinden ge\u00e7erek Weser\u2019e ula\u015ft\u0131. Antik tarih\u00e7i Cassius Dio \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: \u201cSugambri, m\u00fcttefiki olmayan tek kom\u015fu kabile Chatti n\u00fcfusunun tamam\u0131 taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Bu elveri\u015fli durum sayesinde Cassius Dio, Sugambri topraklar\u0131ndan fark edilmeden ge\u00e7ebildi.\u201d<\/p>\n

\"\"
Sava\u015flarda lejyon i\u00e7in toplanma noktalar\u0131n\u0131 belirten, Romal\u0131lar\u0131n gururu alt\u0131n kartal, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n da ilk hedeflerinden birisi olmaktayd\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Her sene d\u00fczenlenen seferlerle, Drusus ve askerleri Germanya\u2019n\u0131n daha i\u00e7 b\u00f6lgelerine girdiler. M\u00d6 9 y\u0131l\u0131nda, Drusus\u2019un attan d\u00fc\u015ferek \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, Elbe nehrinin k\u0131y\u0131lar\u0131na ula\u015ft\u0131lar. Kumanda, o\u011flu Tiberius\u2019a ge\u00e7ti. Tiberius lejyonlar\u0131yla Ren ve Weser aras\u0131nda sonraki iki y\u0131l i\u00e7inde sava\u015f \u00fcst\u00fcne sava\u015f yapt\u0131. M\u00d6 6 ve MS 4 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Tiberius emekli oldu, ancak yoklu\u011fu esnas\u0131nda di\u011fer generaller Cermen kabilelerine boyun e\u011fdirmeye devam ettiler.<\/p>\n

Bu y\u0131llarla ilgili \u00e7ok az \u015fey bilinmektedir; ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re Augustus Germanya\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131n Roma vilayeti olmak i\u00e7in yeterince pasifize oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131. Roma\u2019ya ait \u00e7ok say\u0131da kale vard\u0131 ve sivil yerle\u015fimler kurulmaya ba\u015flan\u0131yordu (Ren Nehri\u2019nin 60 mil kadar do\u011fusunda, pazarlara ve kamusal alanlara sahip bir Roma \u015fehri kal\u0131nt\u0131lar\u0131na 1997 y\u0131l\u0131nda arkeologlar taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r). Cermen kabilelerinin davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri de Romal\u0131lar\u0131n yerle\u015fmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu; Roma ilerleyi\u015fine kar\u015f\u0131 durmak i\u00e7in kabileler gittik\u00e7e daha fazla bir araya geliyordu.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Marcomanni, ger\u00e7ekte Main Nehri boyunda, nehrin Ren Nehri\u2019ne akt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye yak\u0131n ya\u015fayan bir kabileydi. \u015eefleri Maroboduus, imparatorun torunlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00e7ocukken ve gen\u00e7 bir adam olarak Roma\u2019da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Halk\u0131na Roma\u2019ya dair ilk elden bilgilerle d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Romal\u0131 askerler Marcomanni b\u00f6lgesine geldi\u011finde Maroboduus neyin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Velleius Paterculus, Tiberius\u2019un bir askeri, Maroboduus hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

\u201cSoylu bir aileden gelen, bedenen g\u00fc\u00e7l\u00fc ve aklen cesur, do\u011fu\u015ftan barbar ama zek\u00e2 olarak de\u011fil, kendi vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda liderlik konumunu \u015fans\u0131n ve i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n sonucu elde etmedi (…) bir imparatorlu\u011fu ve tam bir iktidar\u0131 kafas\u0131nda tasavvur ederek, kabilesini Romal\u0131lardan uzakla\u015ft\u0131rmaya ve g\u00f6\u00e7 etmeye karar verdi (\u2026) halk\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131labilece\u011fi bir yere.\u201d<\/p>\n

Maroboduus Bohemya\u2019ya yerle\u015fti ve kabilelerden olu\u015fan bir ittifak olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. MS 6\u2019da Augustus\u2019un endi\u015felenmesini gerektirecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc. Roma\u2019da 70.000 adamdan olu\u015fan bir orduya sahip oldu\u011fu konu\u015fuluyordu. Tiberius, ona bir sefer d\u00fczenlemenin k\u0131y\u0131s\u0131ndayd\u0131 ki, imparatorlu\u011fun Do\u011fu Avrupa\u2019daki iki b\u00f6lgesinde isyan \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130syanlar\u0131 bast\u0131rmak zorunda olan Tiberius, Maroboduus ile acele bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131. Anla\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak Maraboduus, Germanya\u2019da bir isyan bile olsa, Roma i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama s\u00f6z\u00fc verdi.<\/p>\n

\u201cGermanya\u2019n\u0131n bozguncusu\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cGermanya\u2019n\u0131n bozguncusu\u201d: Tacitus\u2019un Germen lider Arminius\u2019a takt\u0131\u011f\u0131 isim buydu. Bu takma ismi hak etmeden \u00f6nce Arminius, asl\u0131nda Roma ordusunun bir \u00fcyesiydi. Bu ender g\u00f6r\u00fclen bir \u015fey de\u011fildi. Galya\u2019n\u0131n fethi esnas\u0131nda Sezar, Cermen sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 \u00fccretli asker ve yard\u0131mc\u0131 kuvvetler olarak kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, sonraki di\u011fer generaller de bu uygulamaya devam etti. Gen\u00e7 sava\u015f\u00e7\u0131lar Roma i\u00e7in sava\u015farak iyi para ve \u015f\u00f6hret kazanabileceklerini fark etmi\u015flerdi.<\/p>\n

Romal\u0131lar ayr\u0131ca kendileriyle bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalayan bir halktan genelde ordular\u0131na asker sa\u011flamas\u0131n\u0131 talep ediyordu. Arminius muhtemelen hizmet etmeye bu \u015fekilde geldi. Kabilesi Cherusci MS 4\u2019te Tiberius taraf\u0131ndan kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve Roma\u2019n\u0131n m\u00fcttefiki olmay\u0131 kabul etti. Her durumda Arminius, Cherusci kabilesinden bir grubu, Tiberius ordular\u0131n\u0131n yard\u0131mc\u0131 kuvveti olarak kumanda etti. Sonu\u00e7 olarak Roma vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve \u201c\u015f\u00f6valyelik\u201d olarak tabir edebilece\u011fimiz bir unvan elde etti.<\/p>\n

Asker-tarih\u00e7i Velleius Paterculus\u2019a g\u00f6re, Arminius ile Tiberius\u2019un Do\u011fu Avrupa seferinde kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 akla yatk\u0131n g\u00f6z\u00fckmektedir. Velleius, Arminius\u2019u; \u201cdo\u011fu\u015ftan soylu bir gen\u00e7 adam, kavgada cesur ve aklen uyan\u0131k, s\u0131radan bir barbar\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde zek\u00e2ya sahip, y\u00fcz\u00fcnden ve g\u00f6zlerinden akl\u0131ndaki ate\u015fi g\u00f6steren\u201d olarak tarif etmi\u015ftir. Arminius, Roma dili Latinceyi bile ak\u0131c\u0131 konu\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fti. Roma\u2019n\u0131n kullanabilece\u011fi bir barbar olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu.<\/p>\n

\u0130mparatorlu\u011fun g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 bir yol, fethedilmi\u015f veya ittifak kurulmu\u015f lider ve halklar\u0131 Roma\u2019n\u0131n dostlar\u0131 olarak tan\u0131makt\u0131. Bu \u00f6zel stat\u00fc, para, l\u00fcks hediyeler ve \u00f6vg\u00fclerle peki\u015ftiriliyordu. Teoriye g\u00f6re bu dost liderler, k\u0131sa s\u00fcrede kendi halklar\u0131na k\u0131yasla Romal\u0131lar ile daha \u00e7ok ortak nokta hissedeceklerdi. Bar\u0131\u015f\u0131 devam ettirmek ve Roma hayat tarz\u0131n\u0131 b\u00f6lgelerinde tesis etmek bu liderlerin \u00e7\u0131kar\u0131na olacakt\u0131. Arminius MS 7 veya 8\u2019de Germanya\u2019ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, Roma\u2019n\u0131n beklentilerini kar\u015f\u0131layacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Tatminsizli\u011fin tohumlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Arminius\u2019un eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcndeki durumunu, Cassius Dio \u015f\u00f6yle tarif etmi\u015ftir: \u201cRomal\u0131lar Germanya\u2019n\u0131n kimi b\u00f6lgelerinde kendilerini var ediyorlard\u0131, oralarda k\u0131\u015fl\u0131yor ve \u015fehirler kuruyorlard\u0131. Di\u011fer taraftan barbarlar da Roma tarz\u0131n\u0131 benimsemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131: pazarlar kuruyor ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar yap\u0131yorlard\u0131. Ancak atalar\u0131n\u0131n adetlerini unutmam\u0131\u015flard\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygular\u0131n\u0131 kaybetmemi\u015flerdi.\u201d Arminius ayr\u0131ca de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131n\u0131 bazen para, bazen buyruklarla art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan yeni bir Romal\u0131 y\u00f6neticiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131: Quinctilius Varus.<\/p>\n

Varus\u2019un y\u00f6netti\u011fi halka kar\u015f\u0131 tavr\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Velleius\u2019a g\u00f6re \u201cCermenlerin sadece ses ve uzuvlar\u0131yla insana benzediklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu\u201d -ba\u015fka bir deyi\u015fle yar\u0131m insan. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde, Cermen liderler eski g\u00fc\u00e7lerini, Cermen halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan h\u00fckmedilmek yerine eski ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 \u00f6zl\u00fcyordu.<\/p>\n

Varus Roma hukukunu b\u00f6lgede uygulamaya \u00f6zel bir ilgi g\u00f6sterdi. Cermenler \u201cbaz\u0131 kurgulanm\u0131\u015f davalar tertipleyerek, birbirlerini sahte \u00e7eki\u015fmelere k\u0131\u015fk\u0131rtarak ve Romal\u0131lara bu anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 hallettikleri i\u00e7in minnettarl\u0131klar\u0131n\u0131 sunarak\u201d i\u015fbirli\u011fi yaparm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler. Yani Velleius\u2019un anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Cermenler isyana haz\u0131rlan\u0131rken bile Varus\u2019un sahte bir g\u00fcvenlik duygusu hissetmesine yol a\u00e7t\u0131lar.<\/p>\n

Arminius ve babas\u0131 Segimer komplonun merkezindeydi. Varus\u2019un yan\u0131nda zaman ge\u00e7irerek, beraber yenen yemeklerde, dostluklar\u0131na ve Roma\u2019ya olan sadakatlerine onu ikna ettiler. Bu esnada Arminius sald\u0131r\u0131 i\u00e7in Cermen ordular\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yordu. Varus\u2019u tan\u0131mas\u0131 ve Romal\u0131 askeri y\u00f6ntemlere a\u015final\u0131\u011f\u0131 sebebiyle m\u00fckemmel bir tuzak in\u015fa etti.<\/p>\n

Arminius\u2019un zaferi<\/strong><\/p>\n

MS 9 y\u0131l\u0131nda, yaz sonunda, her \u015fey haz\u0131rd\u0131. Varus, Weser Nehri kenar\u0131nda Cherusci b\u00f6lgesinde yarg\u0131lamalar yaparak mevsimi ge\u00e7irmi\u015fti. K\u0131\u015f i\u00e7in Ren Nehri\u2019ne do\u011fru d\u00f6nerken, kuzeydeki ayaklanmaya dair haberler ula\u015ft\u0131. Bu b\u00f6lge Romal\u0131lara ait b\u00fct\u00fcn kalelere uzakt\u0131. Yine de Varus, sadece \u00fc\u00e7 lejyonla de\u011fil, kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar, hizmet\u00e7iler ve \u00e7ok miktarda y\u00fck ve hayvan ta\u015f\u0131yan arabalar\u0131 da i\u00e7eren b\u00fct\u00fcn y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f koluyla yolunu o tarafa \u00e7evirdi.<\/p>\n

Varus i\u00e7erisinden ge\u00e7mekte oldu\u011fu alan\u0131n kendisine dost oldu\u011funu zannediyordu. Dahas\u0131 Arminius ve Segimer\u2019i de takip\u00e7ileri olarak kuvvetlerine katm\u0131\u015ft\u0131. Ancak Arminius ve Segimer \u00f6nden giderek ke\u015fif yapacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek ayr\u0131ld\u0131lar. Kendi askerlerinin bekledikleri b\u00f6lgeye geldiler ve en yak\u0131n Romal\u0131 m\u00fcfrezeye sald\u0131rarak tamam\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n

Daha sonra, a\u011fa\u00e7l\u0131 ve zor bir araziden yol alan Varus ve ordunun ana g\u00f6vdesine ula\u015ft\u0131lar. Yol zaten zorluydu, f\u0131rt\u0131na, \u015fiddetli r\u00fczg\u00e2r ve ya\u011fan ya\u011fmur daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi. Cermenler her taraftan sald\u0131rd\u0131. Dio hik\u00e2yeyi \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n

\u201cBa\u015flang\u0131\u00e7ta uzaktan m\u0131zraklar\u0131yla vur-ka\u00e7 takti\u011fi uygulad\u0131lar, ancak daha sonra \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ciddi bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 gelmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce daha yak\u0131ndan bask\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kolu askerler, ara\u00e7lar, siviller ile karga\u015faya s\u00fcr\u00fcklendi ve savunma d\u00fczeni almak imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131 (\u2026)\u0130kinci g\u00fcn durum biraz d\u00fczeldi. Romal\u0131lar, kay\u0131plara ra\u011fmen a\u00e7\u0131k arazilere do\u011fru ilerleyebildiler. Ancak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kolu tekrar ormana girdi ve b\u00fcy\u00fck can kay\u0131plar\u0131 vermeye ba\u015flad\u0131. S\u00fcvarilerin a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in veya piyade ve s\u00fcvarileri birlik i\u00e7erisinde kullanmak i\u00e7in yeterince alan yoktu.\u201d<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn daha \u015fiddetli r\u00fczg\u00e2r ve ya\u011fmur getirdi. Romal\u0131lara g\u00f6re \u201cayakta durmak bile zordu. Islanm\u0131\u015f kiri\u015fleri, kaygan m\u0131zraklar\u0131 ve s\u0131r\u0131ls\u0131klam kalkanlar\u0131 etkin kullanam\u0131yorlard\u0131, Cermenler ise daha hafif silahland\u0131klar\u0131ndan i\u015fleri daha kolayd\u0131\u201d. Romal\u0131lar zay\u0131flad\u0131k\u00e7a daha fazla say\u0131da Cermen sald\u0131r\u0131ya kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Yenilgisi kesinle\u015fince, Varus intihar etti, Cermen sava\u015f\u00e7\u0131lar cesedini buldular. Arminius, kafas\u0131n\u0131 Bohemya\u2019daki Maroboduus\u2019a, Romal\u0131lar\u0131 yenmenin de m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in g\u00f6nderdi. Maroboduus Arminius\u2019un sava\u015f\u0131na kat\u0131lmay\u0131 reddetti ve kafay\u0131 onurlu bir cenaze yapabilmesi i\u00e7in Augustus\u2019a g\u00f6nderdi. Ancak imparator, \u015f\u00fcphesiz Arminius\u2019un g\u00f6ndermek istedi\u011fi mesaj\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

4 g\u00fcnl\u00fck \u00e7at\u0131\u015fma \u201cTeutoberg Orman\u0131 Sava\u015f\u0131\u201d olarak bilinir. Romal\u0131lar ise sava\u015f\u0131 \u201cVarus Felaketi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131 ve o kadar \u00e7ok say\u0131da Romal\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm yoluna sokulmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Varus\u2019u su\u00e7lad\u0131lar. \u00dc\u00e7 Roma lejyonu tamamen yok edilmi\u015fti.<\/p>\n

Augustus\u2019un hay\u0131flanmak i\u00e7in kaybedilen \u00fc\u00e7 lejyondan daha fazla nedeni vard\u0131. Teutoberg Orman\u0131 Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra Arminius ve kuvvetleri Ren Nehri\u2019nin do\u011fusundaki neredeyse b\u00fct\u00fcn Roma kalelerini ve yerle\u015fimlerini yok etti. Roma, Germanya vilayetini kaybetti.<\/p>\n

Roma\u2019n\u0131n intikam\u0131<\/strong><\/p>\n

Varus Felaketi\u2019nin ard\u0131ndan Augustus impartorlu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme umudunu kaybetti. MS 14 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fc, halefi Tiberius\u2019a, Ren ve Tuna Nehirleri aras\u0131ndaki \u201cimparatorlu\u011fun mevcut s\u0131n\u0131rlar\u0131nda kalmas\u0131 gerekti\u011fini\u201d tavsiye etti. Ne var ki, yeni bir Cermen seferi yoldayd\u0131. Lideri ise Tiberius\u2019un kuzeni ve Roma ordular\u0131n\u0131 M\u00d6 12-9 aras\u0131nda y\u00f6neten Drusus\u2019un o\u011flu Germanicus\u2019tu.<\/p>\n

Germanicus co\u015fkuluydu, muhtemelen eski Roma vilayetini tekrar aya\u011fa kald\u0131rabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Bunu yapamasa da Roma, barbarlara yeniden sald\u0131rman\u0131n verdi\u011fi tatmini ya\u015fayacakt\u0131. \u0130lk iki y\u0131l, Arminius\u2019la ittifak kurmu\u015f kabilelerin pe\u015finden gitti, bir tanesini imha etti. Ancak en \u00e7ok cezaland\u0131rmak istedi\u011fi Arminius\u2019un kabilesi Cherusci\u2019ydi.<\/p>\n

Germanicus muhtemelen Cherusci i\u00e7erisinde \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcnmeler oldu\u011funun fark\u0131ndayd\u0131. \u0130ki ana grup, Arminius ile Tacitus\u2019un aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u201caram\u0131zda ayr\u0131 ayr\u0131 hem sadakati hem de hainli\u011fi ile \u00fcn yapm\u0131\u015f\u201d Segestes taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu. Segestes Varus\u2019u, Arminius\u2019un kurdu\u011fu komplo hakk\u0131nda uyarmaya bile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6zleri dinlenmemi\u015f olmakla beraber h\u00e2l\u00e2 sad\u0131k bir pro-Romal\u0131 olarak kalm\u0131\u015ft\u0131. Tacitus\u2019a g\u00f6re durumunu \u015f\u00f6yle tarif ediyordu: \u201cRomal\u0131lar ve Cermenlerin ayn\u0131 \u00e7\u0131karlara sahip oldu\u011funa ve bar\u0131\u015f\u0131n sava\u015ftan daha iyi oldu\u011funa inan\u0131yorum\u201d. Segestes ayr\u0131ca ba\u015fkas\u0131na vermek i\u00e7in s\u00f6z verdi\u011fi k\u0131z\u0131 Thusnelda\u2019y\u0131 ka\u00e7\u0131ran Arminius\u2019tan nefret ediyordu.<\/p>\n

MS 15 y\u0131l\u0131nda Germanicus, Arminius\u2019un grubu taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda olan Segestes\u2019ten yard\u0131m dileyen bir mesaj ald\u0131. Germanicus Segestes\u2019i kurtard\u0131 ve \u00e7arp\u0131\u015fma esnas\u0131nda \u201cbabas\u0131ndan \u00e7ok kocas\u0131n\u0131n ruhuna sahip\u201d Thusnelda\u2019y\u0131 ele ge\u00e7irdi. Segestes onu kamp\u0131nda zor kullanarak tuttu\u011funu kabul ediyordu, ancak \u201co hi\u00e7bir talepte bulunmuyor, teslim g\u00f6zya\u015flar\u0131 d\u00f6km\u00fcyor, elleri elbisesinin i\u00e7inde kenetli gebe v\u00fccuduna bak\u0131yordu\u201d.<\/p>\n

Tacitus\u2019a g\u00f6re Arminius kar\u0131s\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irilmesinden ve o\u011flunun \u00f6nceden k\u00f6leli\u011fe mahk\u00fbm edilmesinden dolay\u0131 cinnete kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u201cSoylu babas\u0131, kudretli general ve cesur ordusu, b\u00fct\u00fcn bu g\u00fcc\u00fcyle aciz bir kad\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131 (…) Hainlik yaparak de\u011fil, hamile kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 de\u011fil, silahl\u0131 adamlara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim\u201d diyordu. Ger\u00e7ekte, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re Thusnelda\u2019n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6fke, Cherusci ve di\u011fer kom\u015fu kabileleri Arminius\u2019un arkas\u0131nda, onun davas\u0131 u\u011fruna birle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n

Cermenler Germanicus\u2019un baz\u0131 kuvvetlerini pusuya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ancak \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck sert sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan Romal\u0131lar g\u00fcvenli b\u00f6lgeye ge\u00e7meyi ba\u015fard\u0131lar. Bir sonraki sene Romal\u0131lar tekrar Arminius ve m\u00fcttefikleriyle y\u00fczle\u015ftiler. Arminius sava\u015f esnas\u0131nda yaralansa da, hayatta kal\u0131p ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131. \u00c7ok say\u0131da Cermen sava\u015f\u00e7\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve Germanicus zaferini ilan etti. Tiberius Germanya\u2019da yeterince ba\u015far\u0131 elde edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek kuzenini Roma\u2019ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bir sonraki sene imparator, Germanicus\u2019a, Thusnelda ve o\u011flunun esir olarak te\u015fhir edildi\u011fi bir zafer t\u00f6reni hediye etti. Hayatlar\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 \u0130talya\u2019da, Arminius\u2019u bir daha g\u00f6remeden ya\u015fad\u0131lar.<\/p>\n

Son direni\u015fler<\/strong><\/p>\n

Arminius k\u0131sa zaman sonra bu sefer Maroboduus ile sava\u015fa girdi. Her ikisi de art\u0131k g\u00fc\u00e7l\u00fc kabile konfederasyonlar\u0131na h\u00fckmediyordu. Tacitus \u201ciki milletin de g\u00fc\u00e7leri ve liderlerinin yi\u011fitlikleri e\u015fitti. Ancak \u2018kral\u2019 unvan\u0131 baz\u0131 kendi vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda nefret uyand\u0131r\u0131rken Arminius \u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn savunucusu\u2019 olarak de\u011ferlendiriliyordu\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131r. Sonucunda Maroboduus krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n Langobardi kabilesi gibi baz\u0131 \u00fcyeleri Arminius\u2019un taraf\u0131na ge\u00e7ti. Tacitus, \u201cCherusci ve Langobardi kadim ve tekrar yeniden kazan\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in, di\u011fer tarafsa kendi h\u00e2kimiyetlerini art\u0131rmak i\u00e7in sava\u015f\u0131yordu\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ilk \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan Maroboduus geri ad\u0131m att\u0131 ve bir\u00e7ok m\u00fcttefiki taraf\u0131ndan terk edildi. Nihayetinde \u0130talya\u2019ya ka\u00e7t\u0131.<\/p>\n

\"\"
Cermenlere kar\u015f\u0131 defalarca zafer kazanan Drusus. Bu zaferler sonucunda ailesine babadan o\u011fula ge\u00e7en “Germanicus” unvan\u0131n\u0131 kazand\u0131r\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n

\u015eimdi rakipsiz kalan Arminius konfederasyonunu geni\u015fletmeye ve kendi krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Bunun bir\u00e7ok nedeni olabilir, g\u00fc\u00e7 arzusu veya gelecekteki olas\u0131 Roma i\u015fgallerine kar\u015f\u0131 durabilmek i\u00e7in kabileleri birle\u015ftirme iste\u011fi gibi. Ancak geleneksel olarak, Cermen halklar\u0131 sadece sava\u015f d\u00f6nemlerinde tek mutlak h\u00fck\u00fcmdara sahip olmu\u015flar, bar\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde kabile konseyleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeyi tercih etmi\u015flerdir. Arminius\u2019un ihtiras\u0131 yurtta\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr ruhlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazlayd\u0131 ve kendi kanda\u015flar\u0131n\u0131n ihanetiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

\u0130kinci y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Y\u0131ll\u0131klar<\/em> isimli eserinde Tacitus, Arminius\u2019un \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc takdirle bitirir: \u201cO, a\u00e7\u0131kl\u0131kla Germanya\u2019n\u0131n kurtar\u0131c\u0131s\u0131yd\u0131. Roma\u2019ya meydan okuyand\u0131 -kendinden \u00f6nceki krallar ve kumandanlar gibi \u00e7ocuklu\u011funda de\u011fil, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn doruklar\u0131nda- zor sava\u015flara girdi ve hi\u00e7bir zaman kaybetmedi\u201d. 37 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 20 y\u0131l\u0131nda h\u00fckmetti. Bug\u00fcn bile kabileler ona dair \u015fark\u0131lar s\u00f6yler\u201d.<\/p>\n

Kurbanlar ve batakl\u0131ktaki cesetler <\/strong><\/p>\n

MS 15 y\u0131l\u0131ndaki seferi s\u0131ras\u0131nda Germanicus \u201cVarus Felaketi\u201dnin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi b\u00f6lgeye ziyarette bulundu. Ka\u00e7anlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n rehberli\u011finde, \u00f6l\u00fclerden geriye kalanlar i\u00e7in m\u00fcnasip defin ve cenaze rit\u00fcelleri uygulad\u0131. Ayn\u0131 zamanda kurtulanlardan, Romal\u0131 mahk\u00fbmlar\u0131n Cermen sava\u015f tanr\u0131s\u0131na kurban edilmesi d\u00e2hil, korkun\u00e7 baz\u0131 \u00f6yk\u00fcler dinledi.<\/p>\n

\u0130nsan kurban etme Cermen dininin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131, Romal\u0131lar d\u00e2hil bir\u00e7ok antik halkta oldu\u011fu gibi. Germanya\u2019da muhtemelen kurban rit\u00fcelinin en yayg\u0131n bi\u00e7imi, adanan nesnelerin batakl\u0131k ve sulara f\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Danimarka ve Kuzey Almanya\u2019da batakl\u0131klarda, m\u00fccevherler, Roma silahlar\u0131, botlar ve atl\u0131 arabalar dahil bulunan \u00e7ok say\u0131da nesne bu durumu g\u00f6stermektedir. \u0130nsan kurban etme \u00e2detiyse \u00f6nemli dini g\u00fcnler, sava\u015f ve k\u0131tl\u0131k gibi durumlara b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Kurban edilmi\u015f insanlar da adak silahlar ve m\u00fccevherler gibi batakl\u0131klara at\u0131l\u0131yordu. \u00c7o\u011funlukla \u00f6ncelikle \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131; muhtemelen, en az\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 kendilerini isteyerek sunuyorlard\u0131. \u0130yi korunmu\u015f batakl\u0131k adamlar\u0131ndan birisi, \u201cTollund adam\u0131\u201d olarak bilinen, y\u00fcz\u00fcndeki derin huzur g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle bilinmektedir. \u00d6lmeden \u00f6nce hububat ve tohumlardan olu\u015fan bir \u00f6\u011f\u00fcn yemi\u015fti. Bilim insanlar\u0131 ayn\u0131 mide i\u00e7erikleriyle ba\u015fka bedenler de buldular, muhtemelen bu son \u00f6\u011f\u00fcn kurban edilmeden \u00f6nce kurbana verilen son \u00f6\u011f\u00fcnle ilgili dinsel bir seremoninin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Bulunan y\u00fczlerce beden aras\u0131nda hangilerinin kendi r\u0131zas\u0131yla kurban oldu\u011fu, hangilerinin olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc batakl\u0131klara at\u0131lmak baz\u0131 su\u00e7lara verilen cezalardand\u0131 da. Ancak Cermen bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re bu \u00f6l\u00fcmler de kabilenin iyili\u011fi i\u00e7in verilen kurbanlard\u0131.<\/p><\/blockquote>\n

\u0130LK Y\u00dcZYIL<\/strong><\/h4>\n

Tiberius, Germanicus\u2019u MS 16\u2019da geri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda Ren\u2019den Elbe\u2019ye kadar topraklar\u0131n elde tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 az veya \u00e7ok kabul etmi\u015fti. Son fetihlerle imparatorluk ba\u015fka imparatorluk ve krall\u0131klar\u0131, mevcut \u015fehirleri, paraya, vergi sistemine, baz\u0131 yollara ve di\u011fer medeniyet \u00f6zelliklerine sahip yerleri ele ge\u00e7irmi\u015fti. Genellikle fethedilmi\u015f topraklar\u0131n halklar\u0131, bir h\u00fck\u00fcmdar\u0131n di\u011feriyle de\u011fi\u015fiminden dolay\u0131 s\u0131radan hayatlar\u0131nda \u00e7ok az \u015feyin de\u011fi\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Ancak \u00e7o\u011fu Cermen, daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi krallara kar\u015f\u0131 farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahipti. Cermenler ayr\u0131ca \u015fehirlerde ya\u015famay\u0131 da sevmiyor, \u015fehirleri \u201ca\u011flarla \u00e7evrilmi\u015f mezarlar\u201d olarak tabir ediyorlard\u0131. Roma\u2019yla ili\u015fkiye girmeden \u00f6nce parayla da ili\u015fkileri yoktu. Roma, Germanya\u2019ya h\u00fckmetmek i\u00e7in en ba\u015f\u0131ndan ba\u015flamal\u0131yd\u0131 ve antik d\u00fcnyan\u0131n ileti\u015fim imk\u00e2nlar\u0131 ve teknolojideki s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar sebebiyle g\u00fc\u00e7l\u00fc imparatorluk i\u00e7in bile bu \u00e7ok zordu. Ancak bu, Roma\u2019n\u0131n Germanya\u2019yla i\u015finin tamamen bitti\u011fi anlam\u0131na gelmiyordu.<\/p>\n

Kuzey Denizi isyanlar\u0131<\/strong><\/p>\n

M\u00d6 13 y\u0131l\u0131na kadar Do\u011fu Galya\u2019dan Ren\u2019e kadar b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6lge birka\u00e7 lejyonun yerle\u015fti\u011fi askeri bir b\u00f6lge haline gelmi\u015fti. Bu s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesinin kuzey b\u00f6l\u00fcm\u00fc a\u015fa\u011f\u0131 Germanya, g\u00fcney b\u00f6lgesi ise yukar\u0131 Germanya olarak biliniyordu. A\u015fa\u011f\u0131 Germanya\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 Kuzey Denizi k\u0131y\u0131lar\u0131nda, Ren\u2019in do\u011fusunda yer al\u0131yordu.<\/p>\n

Askeri b\u00f6lgede sadece askerler de\u011fil siviller de ya\u015f\u0131yordu. Baz\u0131lar\u0131 \u0130talya\u2019dan ya da di\u011fer vilayetlerden gelmi\u015fti. Di\u011ferleri Galya ya da Germanya\u2019n\u0131n yerlileriydiler. Ren\u2019in bat\u0131 yakas\u0131nda ya\u015fayan Cermen kabileleri imparatorluk ile entegre olmu\u015ftu. Roma kuvvetleri nehrin do\u011fu yakas\u0131nda devriye geziyorlard\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re baz\u0131 b\u00f6lgeleri ekin ve s\u00fcr\u00fclerini yeti\u015ftirmek i\u00e7in ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Ren yak\u0131n\u0131nda ya\u015fayan Cermenler, di\u011fer taraftan, Romal\u0131larla yo\u011fun bir ileti\u015fime sahipti.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu etkile\u015fimler bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve k\u00e2rl\u0131yd\u0131. Tacitus, \u201cbizim vilayetlerden d\u00fc\u015fman topra\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 t\u00fcccarlar ticaret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ad\u0131na ve sonras\u0131nda servet elde etmek i\u00e7in ilgi duydular\u201d \u015feklinde yazmaktad\u0131r. Gene de, Tacitus\u2019un s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re Germanya kabileleri h\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015fman olarak alg\u0131lan\u0131yordu. Roma\u2019yla anla\u015fmas\u0131 bulunan kabilelerle bile bar\u0131\u015f\u0131n kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 umudu pek yoktu.<\/p>\n

\u00c7ok fazla vergi<\/strong><\/p>\n

Frisii, Ren\u2019in hemen do\u011fusunda Kuzey Denizi \u00e7evresinde ya\u015fayan bir kabileydi. M\u00d6 12\u2019deki sefer esnas\u0131nda Drusus taraf\u0131ndan boyun e\u011fdirilmi\u015f ve Roma\u2019n\u0131n m\u00fcttefikleri olarak kabul edildikleri bir anla\u015fma imzalam\u0131\u015flard\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda belirli say\u0131da hayvan derisinden olu\u015fan y\u0131ll\u0131k bir vergi \u00f6demeyi kabul etmi\u015flerdi. Bu deriler ordu taraf\u0131ndan \u00e7ad\u0131r ve di\u011fer baz\u0131 \u015feylerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

20 y\u0131ldan fazla, Frisii vergisini sorunsuz bir \u015fekilde \u00f6dedi. Tacitus, \u201ckimse ciddiyetle derilerin boyut ve kal\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 incelemedi\u201d diye yazmaktad\u0131r. Ancak sonra bir askeri idareci, derilerin yabani s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131nki kadar b\u00fcy\u00fck ve kal\u0131n olmas\u0131 gibi baz\u0131 standartlar getirmek istedi. Belki de Frisii\u2019nin Sezar\u2019\u0131n tarif etti\u011fine benzer hayvanlar getirebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu;<\/p>\n

\u201cBunlar, fil boyutundan biraz k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f, renk ve \u015fekil olarak bo\u011fay\u0131 and\u0131r\u0131yorlard\u0131. G\u00fc\u00e7 ve h\u0131zlar\u0131 inan\u0131lmazd\u0131 (\u2026) Cermenler b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ektirerek bunlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordu. Gen\u00e7 adamlar kendilerini bu talim ile g\u00fc\u00e7lendiriyorlard\u0131 ve en fazla say\u0131da \u00f6ld\u00fcren b\u00fcy\u00fck \u00f6vg\u00fcye mazhar oluyordu.\u201d<\/p>\n

Sezar\u2019\u0131n bahsetti\u011fi \u201cauroch\u201dlard\u0131, \u015fimdi soyu t\u00fckenmi\u015f bir \u00e7e\u015fit vah\u015fi s\u0131\u011f\u0131r, ancak hi\u00e7bir zaman boyutlar\u0131 bir filinkine yak\u0131n de\u011fildi. Modern s\u0131\u011f\u0131rlardan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olduklar\u0131 gibi antik Germanya\u2019da yeti\u015ftirilen s\u0131\u011f\u0131rlardan da \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fcklerdi. Tacitus\u2019un s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re yeni vergi \u201cherhangi bir ulus i\u00e7in zor olurdu ve kendi yeti\u015ftirdikleri s\u0131\u011f\u0131rlar yeterli boyutta olmayan Cermenler i\u00e7in de katlan\u0131lmazd\u0131\u201d.<\/p>\n

\"\"
Romal\u0131 ve Cermen sivil askerler, bir Roma<\/figcaption><\/figure>\n

Frisii kabilesi vergisini \u00f6deyemedi\u011finde idareci, s\u00fcr\u00fclerine ve topraklar\u0131na el koydu. Sonras\u0131nda, Frisii kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 k\u00f6le olarak satmak \u00fczere ele ge\u00e7irdi. Frisii kabilesi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ama kimse sal\u0131nmad\u0131. MS 28\u2019de, vergiyi almaya gelen askerleri ele ge\u00e7irip asarak isyan ettiler. \u0130dareci deniz kenar\u0131ndaki bir kaleye ka\u00e7t\u0131 ama kabile kaleyi ku\u015fatt\u0131. Ard\u0131ndan ba\u015flayan \u00e7at\u0131\u015fmada 1300\u2019den fazla Romal\u0131 asker \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Tacitus sonucu a\u00e7\u0131klar: \u201cFrisii ad\u0131 Germanya\u2019da \u00fcn sald\u0131 ve Tiberius kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131r olarak saklad\u0131\u2026 Senato da imparatorlu\u011fun bu kadar uzak s\u0131n\u0131rlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen a\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131 \u00f6nemsemedi.\u201d Roma art\u0131k a\u015fa\u011f\u0131 Germanya\u2019n\u0131n her noktas\u0131n\u0131 elinde tutmaya u\u011fra\u015fm\u0131yordu.<\/p>\n

Huzursuz kabileler<\/strong><\/p>\n

MS 58\u2019de Frisii ile tekrar sorun \u00e7\u0131kt\u0131. Tacitus \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cGen\u00e7lerini ormanlara ve batakl\u0131klara, sava\u015famayan n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 \u0131rmak kenar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131lar (\u2026) Krallar\u0131 Verritus ve Malorix\u2019in emrinde i\u015fgal edilmemi\u015f ama bizim askerlerimiz i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f topraklara yerle\u015ftiler\u201d Romal\u0131 idareci, kabileyi, bu b\u00f6lgeyi terk etmezse sald\u0131raca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tehdit etti. Ancak Verritus ve Malorix teslim olmad\u0131. \u0130dareci onlar\u0131 Roma\u2019ya, imparator Nero\u2019ya g\u00f6nderdi. \u0130ki Cermen \u015fehri gezdikten ve tiyatroyu ziyaret ettikten sonra Nero\u2019yla bulu\u015ftular. Nero onlara Roma vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 sunarken, hi\u00e7bir uyar\u0131 yapmadan atl\u0131lar\u0131n\u0131 kabileyi hak iddia etti\u011fi b\u00f6lgeden atmak \u00fczere \u00fczerilerine g\u00f6nderdi.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla bu d\u00f6nem Germanya\u2019da kabilelerin birbirleriyle sava\u015fa tutu\u015ftu\u011fu kaotik bir zamand\u0131. Tacitus\u2019un aktard\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle trajik bir \u00f6yk\u00fc Ampsivarii kabilesine ili\u015fkindir. Ba\u015fka bir kabile taraf\u0131ndan topraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra, Romal\u0131lar\u0131n Frisii kabilesinden geri ald\u0131\u011f\u0131 alan i\u00e7in hak iddias\u0131nda bulundular. Ampsivarii liderlerinden birisi, Boiocalus, a\u015fa\u011f\u0131 Germanya y\u00f6neticisiyle bulu\u015ftu ve topraklar\u0131n halk\u0131na verilmesi i\u00e7in etkileyici bir s\u00f6ylev verdi.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet y\u00f6neticisinin verdi\u011fi cevap \u201chalk, tanr\u0131lar\u0131n kendilerinden ne al\u0131n\u0131p ne verilece\u011fine dair karar verme yetkisini verdi\u011fi Romal\u0131lara, kendisinden \u00fcst\u00fcn olanlara, boyun e\u011fmelidir\u201d \u015feklindeydi. \u00d6zelde y\u00f6netici Boiocalus\u2019a, Arminius\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fta Roma\u2019ya yard\u0131m etmesi durumunda topraklar\u0131 verebilece\u011fini s\u00f6yledi. Ancak Boiocalus \u201cya\u015famak i\u00e7in topraktan yoksun olabiliriz ama \u00f6lmek i\u00e7in de\u011fil\u201d diyerek teklifi geri \u00e7evirdi. Amprisivarii kabilesi hi\u00e7bir zaman kendisine ya\u015fayacak bir yer bulamad\u0131. \u201cA\u00e7 biila\u00e7 ba\u015f\u0131bo\u015f dola\u015ft\u0131ktan sonra (\u2026) b\u00fct\u00fcn gen\u00e7leri yabanc\u0131 topraklarda katledildi, sava\u015famayanlar ise ganimet olarak payla\u015f\u0131ld\u0131\u201d – ba\u015fka bir deyi\u015fle k\u00f6lele\u015ftirildi.<\/p>\n

K\u00fcst\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f yard\u0131mc\u0131 askerler<\/strong><\/p>\n

\u015eimdiki Hollanda\u2019da ya\u015fayan Batavian kabilesi, Augustus d\u00f6neminden itibaren Roma\u2019n\u0131n m\u00fcttefikiydi. Vergi \u00f6demiyorlard\u0131 ancak bunun yerine imparatorlu\u011fa yard\u0131mc\u0131 kuvvetler olarak hizmet ettiler, baz\u0131lar\u0131 h\u00fck\u00fcmdar\u0131n ki\u015fisel korumal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile yapt\u0131. Ancak MS 68 y\u0131l\u0131nda Nero intihar etti. Halefi, Batavian kabilesinden korumalar\u0131 g\u00f6revlerinden azleden Galba ad\u0131nda bir generaldi. Bu davran\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn kabileyi g\u00fccendirdi. Kabile, a\u015fa\u011f\u0131 Germanya lejyonlar\u0131 kumandan\u0131 Vitellius b\u00fct\u00fcn Batavian erkeklerinin orduya kat\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti\u011finde daha \u00e7ok \u00f6fkelendi.<\/p>\n

Batavian kabilesinden bir soylu ve eski yard\u0131mc\u0131 kuvvetler subay\u0131 Civilis, Romal\u0131lara kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131rman\u0131n zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fine karar verdi. \u201cHalk\u0131n liderlerini ve a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n cesur ruhlar\u0131n\u0131\u201d kutsal korulu\u011fa davet etti ve hepsi davas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair yemin etti. Frisii\u2019nin de i\u00e7inde bulundu\u011fu kom\u015fu kabileler de k\u0131sa s\u00fcrede isyana kat\u0131ld\u0131lar. Roma ordusu ve donanmas\u0131nda hizmet eden di\u011fer Cermenler de orduyu terk ettiler ve Civilis\u2019in arkas\u0131ndan gittiler.<\/p>\n

Batavian isyan\u0131 bir y\u0131ldan fazla s\u00fcrd\u00fc. Tacitus \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemdeki geli\u015fmelere dair parlak izlenimlerini aktard\u0131\u011f\u0131 Tarih<\/em> isimli eserinde anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Civilis Ren Nehri\u2019ni bloke ederek kamp\u0131n yak\u0131nlar\u0131na ta\u015fmas\u0131na sebep oldu, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cRomal\u0131 askerler a\u011f\u0131r silahlarla y\u00fckl\u00fcyd\u00fc ve y\u00fczmekten korkuyorlard\u0131, nehirlere al\u0131\u015f\u0131k olan Cermenler ise silahlar\u0131n\u0131n hafif olmas\u0131n\u0131n faydas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu\u201d. Romal\u0131lar Civilis\u2019in kamp\u0131na sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda \u201cRomal\u0131lar derin batakl\u0131klar\u0131n \u00e7amuruyla bulanm\u0131\u015f silahlar\u0131n\u0131 ve atlar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde pani\u011fe kap\u0131ld\u0131lar. Cermenlerse iyi bildikleri arazide rahat hareket ediyorlard\u0131\u201d.<\/p>\n

Civilis\u2019in isyan\u0131na Ren nehrinin kenar\u0131nda ya\u015fayan \u00e7o\u011fu kabile kat\u0131ld\u0131. Baz\u0131 Roma kaleleri yak\u0131ld\u0131 ve lejyonlar kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na itildi. Cermenler ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 Civilis\u2019in Romal\u0131 taktiklerine dair bilgisine ve Roman\u0131n bir kaos i\u00e7erisinde olmas\u0131na bor\u00e7luydular. 69 y\u0131l\u0131nda Galba suikaste u\u011frad\u0131, halefi intihar etti ve sonra Vitellius ve Vespasian ad\u0131ndaki generallerin her biri kendi kumanda ettikleri lejyonlar taraf\u0131ndan imparator olarak tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 Vespasian kazand\u0131 ve 20 Aral\u0131k 69 y\u0131l\u0131nda resmi imparator olarak tan\u0131nd\u0131. Bir sonraki ilkbaharda Civilis\u2019in \u00fczerine kuvvetler g\u00f6nderdi. Baz\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan Romal\u0131 kumandan, muhtemelen Civilis \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n bir d\u00f6neminde Vespasian ad\u0131na Vitellius\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fmay\u0131 teklif etti\u011fi i\u00e7in, m\u00fczakere yapmay\u0131 \u00f6nerdi. Tacitus\u2019a g\u00f6re Batavi\u2019lerin \u00e7o\u011funlu\u011fu sava\u015ftan yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc \u201cArt\u0131k daha fazla yok olu\u015fumuzu geciktiremeyiz\u2026 Lejyonlar\u0131 ate\u015f ve k\u0131l\u0131\u00e7larla yok etmek ne kazand\u0131rd\u0131, daha fazla ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc lejyonlar\u0131n gelmesinden ba\u015fka?\u201d diyorlard\u0131. Civilis\u2019in bar\u0131\u015f teklifini, halk\u0131 i\u00e7in bar\u0131\u015f ve kendisi i\u00e7in de \u00f6z\u00fcr olarak kabul etti\u011fi akla yatk\u0131n g\u00f6z\u00fckmektedir. Ancak ona ne oldu\u011funu kesin olarak belki hi\u00e7bir zaman bilemeyece\u011fiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tacitus\u2019un Tarih<\/em>\u2019inin geri kalan\u0131 kaybolmu\u015ftur.<\/p>\n

Erken Cermen dini <\/strong><\/p>\n

H\u00e2lihaz\u0131rda erken d\u00f6nem Cermen diniyle ilgili olarak, k\u00e2hin kad\u0131nlar veya kurban t\u00f6renleri gibi kimi \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f bulunuyoruz. Peki, Germanya tanr\u0131lar\u0131 kimlerdi? Tacitus, Cermenlerin ilahlar\u0131n\u0131n binalara hapsedilmek veya insan formunda resmedilmek i\u00e7in \u00e7ok y\u00fcce oldu\u011funa inand\u0131klar\u0131n\u0131, bu y\u00fczden orman ve koruluklarda ibadet ettiklerini, \u201cg\u00f6r\u00fcnmeyen ve gizemli ruhlara ilahi isimler verdiklerini\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ruhlar aras\u0131nda, s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re, M\u0131s\u0131r tanr\u0131\u00e7as\u0131 Isis, Romal\u0131 zek\u00e2, g\u00fc\u00e7 ve sava\u015f tanr\u0131lar\u0131 Merk\u00fcr, Herk\u00fcl ve Mars da bulunuyordu. Modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Tacitus\u2019un sonradan Viking mitolojisindeki Odin, Thor ve Tyr\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015fen Wodan, Donar ve Tiwaz\u2019dan s\u00f6z etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Tacitus\u2019un bahsetti\u011fi tanr\u0131\u00e7a, \u0130sis gibi gemiler ve denizle ili\u015fkilendirilen, bereket ilah\u0131 Nehallennia olabilir.<\/p>\n

Germanya\u2019n\u0131n \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Tacitus, \u201cd\u00fcnyan\u0131n annesi\u201d oldu\u011funu zannetti\u011fi Nerthus ad\u0131nda bir tanr\u0131\u00e7adan s\u00f6z etmi\u015ftir. G\u00fcneybat\u0131 Balt\u0131k denizi kabileleri taraf\u0131ndan sayg\u0131 g\u00f6rmekteydi ve kutsal bir korulukta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yordu. Kuma\u015fla kapl\u0131 bir araba her zaman orada bekletiliyordu. Y\u0131l\u0131n baz\u0131 d\u00f6nemlerinde Nerthus\u2019un rahibi, tanr\u0131\u00e7an\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n araban\u0131n i\u00e7erisinde oldu\u011funu hissediyor ve bir \u00e7ift s\u0131\u011f\u0131rla s\u00fcrerek halk\u0131n aras\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131yordu. \u201cTakip eden g\u00fcnlerde ziyaret etmeye tenezz\u00fcl etti\u011fi her yerde e\u011flence ve mutluluk ya\u015fan\u0131yordu (\u2026) Kimse sava\u015fm\u0131yordu, kimse silah ku\u015fanm\u0131yordu, demirden b\u00fct\u00fcn nesneler kilit alt\u0131na al\u0131n\u0131yordu. Sonra, bar\u0131\u015f ve s\u00fck\u00fbnet, tanr\u0131\u00e7a rahip taraf\u0131ndan kutsal mek\u00e2n\u0131na geri g\u00f6t\u00fcr\u00fclene kadar ya\u015fan\u0131yor ve selamlan\u0131yordu.\u201d<\/p><\/blockquote>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck Alt\u0131n Kitap<\/strong><\/p>\n

Tacitus\u2019un y\u00fczy\u0131llard\u0131r kay\u0131p olan di\u011fer bir kitab\u0131 1451\u2019de tekrar bulundu. Germanya<\/em> ad\u0131ndaki kitab\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00f6yle de\u011ferli bulmaktad\u0131rlar ki \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck alt\u0131n kitap\u201d (libellus aureus) ismini takm\u0131\u015flard\u0131r. Herhangi ba\u015fka bir antik yazar\u0131n Yunanl\u0131lar ve Romal\u0131lar d\u0131\u015f\u0131ndaki Avrupa halklar\u0131na dair tamamlanm\u0131\u015f bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131 bilinmemektedir. Germanya\u2019y\u0131 MS 98\u2019de yazan Tacitus\u2019un kendisi muhtemelen hi\u00e7bir zaman kuzeyde bulunmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak ilk elden bilgileri alabilece\u011fi ki\u015filere, seyahat etmi\u015f, ticaret yapm\u0131\u015f veya sava\u015fm\u0131\u015f insanlara ula\u015fma \u015fans\u0131 vard\u0131. B\u00fct\u00fcn bu kaynaklar bug\u00fcn yok olmu\u015ftur, bu y\u00fczden Tacitus\u2019un verdi\u011fi bilgilere sahip oldu\u011fumuz i\u00e7in \u015fansl\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Ancak onun se\u00e7kin Romal\u0131lar i\u00e7in yazm\u0131\u015f oldu\u011funu akl\u0131m\u0131zda tutmal\u0131y\u0131z. Bu onun, kavramlar\u0131 okuyucusunun anlayabilece\u011fi bir \u015fekilde d\u00fczene koydu\u011fu ve elbette okuyucular\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u00f6nyarg\u0131s\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bazen Cermenler ile ilgili basmakal\u0131p tan\u0131mlamalar kullanm\u0131\u015ft\u0131r, \u00f6rne\u011fin: \u201cTamam\u0131n\u0131n ate\u015fli mavi g\u00f6zler, k\u0131z\u0131l sa\u00e7, geni\u015f, k\u0131sa s\u00fcreli g\u00fc\u00e7 harcamak i\u00e7in uygun bedenleri vard\u0131r. Uzun s\u00fcreli emek gerektiren i\u015flere uygun de\u011fildirler.\u201d Ancak Tacitus akranlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun fazla bilmi\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Kendi toplumunda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bencillik ve yozla\u015fmaya dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in Cermenleri bazen \u201casil vah\u015filer\u201d olarak tasvir etmi\u015ftir.<\/p>\n

Germanya<\/em> Cermen toplumunu bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcyle tarif etmektedir. Tacitus do\u011fal olarak askeri konularla ilgilenmi\u015ftir, \u00f6rne\u011fin Cermenlerin seyrek olarak k\u0131l\u0131\u00e7 kulland\u0131klar\u0131n\u0131, yerine hem f\u0131rlatarak hem de sokarak kullanabilecekleri m\u0131zrak ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Az say\u0131da sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n kask ve z\u0131rhlar\u0131 vard\u0131; savunma i\u00e7in renkli boyanm\u0131\u015f kalkanlar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlard\u0131. Cermenler sava\u015fa girdi\u011finde \u00f6zel bir \u015fark\u0131 veya naralar\u0131 vard\u0131; \u201ccesaretin \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fundan, fazla b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6steren bir ezgi de\u011fildi. Esasen sert ve kar\u0131\u015f\u0131k bir k\u00fckremeydi, kalkanlar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131na koyduklar\u0131ndan daha yo\u011fun ve daha derin bir sese d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu\u201d.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fck ve taburlar birbiriyle akraba insanlardan olu\u015fuyordu ve Tacitus\u2019a g\u00f6re bu onlara fazladan cesaret a\u015f\u0131l\u0131yordu. Dahas\u0131 \u00e7ocuk ve kad\u0131nlar\u0131 da sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yanlar\u0131nda oluyordu. \u201cOnlar her bir erkek i\u00e7in, cesaretlerinin en yak\u0131n \u015fahitleriydiler, onlar\u0131n en c\u00f6mert alk\u0131\u015flay\u0131c\u0131lar\u0131yd\u0131lar. Sayg\u0131 g\u00f6rmeme korkusuyla yaralar\u0131n\u0131, cesaret ve yemek da\u011f\u0131t\u0131c\u0131s\u0131 annelerine ve e\u015flerine g\u00f6sterirlerdi\u201d. E\u011fer bir sava\u015f\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda gev\u015fiyorsa, kad\u0131nlar g\u00f6revlerini hat\u0131rlat\u0131yor ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc sava\u015fmalar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 uyar\u0131yordu.<\/p>\n

Aile reisi erkek olmakla beraber kad\u0131nlara da \u00e7ok sayg\u0131 duyuluyordu. Genellikle sadece ya\u015fan\u0131lan hanenin de\u011fil \u00e7iftli\u011fin tamam\u0131n\u0131n y\u00f6neticisiydiler. Ayr\u0131ca kad\u0131nlar\u0131n gelece\u011fi g\u00f6rmeye dair \u00f6zel bir yetenek ve kutsiyete sahip olduklar\u0131na inan\u0131l\u0131yor, tavsiye ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00e7ok ciddiye al\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n

Baz\u0131 kad\u0131nlarsa daha b\u00fcy\u00fck mertebelerde sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu. \u00d6rne\u011fin Germanya<\/em> ve Tarih<\/em>\u2019te Tacitus y\u00fcksek bir kulede ya\u015fayan \u201cVeleda\u201d isminde bir kad\u0131ndan s\u00f6z etmi\u015ftir. Genellikle \u201ctanr\u0131\u00e7a\u201d olarak de\u011ferlendirilmi\u015f, kabileler aras\u0131 tart\u0131\u015fmalarda arabuluculuk yapm\u0131\u015f, Civilis\u2019in Batavian Sava\u015f\u0131\u2019ndaki ba\u015far\u0131lar\u0131na dair kehanetlerde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Y\u00fcksek s\u0131n\u0131f Romal\u0131 kad\u0131nlardan farkl\u0131 olarak, Cermen kad\u0131nlar kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 kendileri yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuklar, Tacitus\u2019un dedi\u011fine g\u00f6re, \u201cbizim hayran olaca\u011f\u0131m\u0131z, dayan\u0131kl\u0131 v\u00fccut ve organlarla\u201d b\u00fcy\u00fcyorlard\u0131. Bir \u00e7ocuk belirli bir ya\u015fa geldi\u011finde, babas\u0131, ba\u015fka bir erkek akrabas\u0131 veya liderlerden birisi, t\u00f6ren ile \u00e7ocu\u011fa m\u0131zrak ve kalkan hediye ediyordu. Silahlar\u0131n\u0131 kabul ettikten sonra gen\u00e7 erkekler \u00e7o\u011funlukla bir liderin maiyetine giriyorlard\u0131. Tacitus \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n

\u201cBir liderin tebaas\u0131 olarak g\u00f6z\u00fckmek utan\u00e7 verici de\u011fildi (\u2026)Takip\u00e7iler liderlerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc adam\u0131 olmak, liderler ise en fazla say\u0131da ve en cesur sava\u015f\u00e7\u0131lara sahip olmak istiyordu. Sava\u015fa girdiklerinde yi\u011fitlikte liderin takip\u00e7ilerinin alt\u0131nda kalmas\u0131, takip\u00e7ilerin liderin g\u00f6sterdi\u011fi yi\u011fitli\u011fi g\u00f6sterememesi ay\u0131plan\u0131yordu. Onu savunmak, onu korumak, birinin kendi cesaretini onun \u015f\u00f6hreti u\u011fruna harcamas\u0131, sadakatin y\u00fcksekli\u011fini g\u00f6steriyordu. Lider zafer i\u00e7in sava\u015f\u0131yordu, vasallar\u0131 liderleri i\u00e7in.\u201d<\/p>\n

Lider, takip\u00e7ilerinin hizmetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sava\u015f ve ya\u011fmadan elde edilen gelirler ile \u015f\u00f6lenler d\u00fczenleyerek, atlar ve silahlar hediye ederek \u00f6d\u00fcyordu. Sava\u015fmad\u0131klar\u0131nda zamanlar\u0131n\u0131 (Tacitus\u2019a g\u00f6re) uyuyarak, avlanarak, \u015f\u00f6len yaparak, kumar oynayarak ve e\u011flenceler d\u00fczenleyerek ge\u00e7iriyorlard\u0131. \u00d6rne\u011fin, \u201cHer topla\u015fmada g\u00f6zlenebilen bir \u015fey vard\u0131. Gen\u00e7 erkekler k\u0131l\u0131\u00e7 ve m\u0131zraklar aras\u0131nda, \u00f6l\u00fcm tehdidi alt\u0131nda dans ediyorlard\u0131. Tecr\u00fcbe onlara beceri veriyordu, beceriyse zarafet; k\u00e2r veya kazan\u00e7 s\u00f6z konusu de\u011fildi, ge\u00e7irdikleri zaman ne kadar tehlikeli olsa da bunun tek kazanc\u0131 izleyicilerin memnuniyetiydi.\u201d<\/p>\n

Bar\u0131\u015f d\u00f6neminin zevkleri oldu\u011fu gibi g\u00f6revleri de vard\u0131. Her yeni ayda veya dolunayda, liderler konseyi toplulukla ilgili meseleleri tart\u0131\u015fmak \u00fczere bir araya geliyordu. \u00d6nemli kararlar\u0131nsa kabilenin tamam\u0131 taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 gerekiyordu. Herkes bir araya geldi\u011finde rahip sessizlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yordu. Sonras\u0131nda liderler, ya\u015flar\u0131na, r\u00fctbelerine ve \u015f\u00f6hretlerine g\u00f6re s\u0131rayla s\u00f6z al\u0131yordu. Halk duyduklar\u0131ndan memnun olmad\u0131\u011f\u0131nda kendi aras\u0131nda homurdan\u0131yordu. Bir \u015feyi onaylad\u0131klar\u0131nda erkekler kalkanlar\u0131n\u0131 sall\u0131yor ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc sesler \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131. Tacitus bir liderin \u201cy\u00f6netmek i\u00e7in g\u00fcce sahip olmas\u0131ndan daha \u00e7ok ikna etmek konusundaki becerisinden dolay\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn dinlendi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015fta bile \u201cliderler emretmekten daha \u00e7ok \u00f6rnek olmak y\u00f6n\u00fcnde tav\u0131r sergiliyorlard\u0131. E\u011fer enerjiklerse, e\u011fer dikkat \u00e7ekiyorlarsa, e\u011fer \u00f6nlerde sava\u015f\u0131yorlarsa, hayran olunup \u00f6rnek al\u0131n\u0131yorlard\u0131\u201d.<\/p>\n

Germanya<\/em> k\u00fc\u00e7\u00fck, ancak \u00f6zetlemesi zor, ilgin\u00e7 konularla dolu bir kitapt\u0131r. \u015eu ana kadar g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular aras\u0131nda, Tacitus misafirperverli\u011fin \u00f6nemini, kan davalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, su\u00e7lara kar\u015f\u0131 uygulanan cezalar\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Cermenlerin bira \u00fcretti\u011fini, evlerini renkli bal\u00e7\u0131kla dekore ettiklerini ve neredeyse her g\u00fcn s\u0131cak banyo yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n el i\u015flemeli keten giysilerinden ve Suebian erkeklerinin sa\u00e7lar\u0131n\u0131 kafalar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde veya kenarlar\u0131nda ba\u011flad\u0131klar\u0131ndan s\u00f6z etmi\u015ftir. Hatta \u0130skandinavya Suionelerinin \u201cgemilerde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc\u201d (muhtemelen Vikinglerin atalar\u0131yd\u0131lar) oldu\u011fu hakk\u0131nda veya sadece kad\u0131nlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir kom\u015fu kabile hakk\u0131nda bile bilgiye sahipti. Ancak Suionelerin \u00f6tesinde neredeyse hareketsiz bir deniz uzan\u0131yordu ve \u201cd\u00fcnya sadece oraya kadar uzan\u0131yordu\u201d.<\/p>\n

\"\"
B\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc hayvanlar avlyan bir Cermen avc\u0131s\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

SINIR VE \u00d6TES\u0130<\/strong><\/h4>\n

Birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna do\u011fru, a\u015fa\u011f\u0131 ve yukar\u0131 Germanya b\u00f6lgeleri askeri b\u00f6lgeden Roma vilayetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Dahas\u0131, imparator Domitian, Ren ve Tuna aras\u0131ndaki, kabilelerin ge\u00e7i\u015f yapt\u0131klar\u0131 koridoru kapatt\u0131. Bug\u00fcn \u201climes\u201d (sed) olarak adland\u0131r\u0131lan, orta Ren ile yukar\u0131 Tuna aras\u0131nda 340 mil uzunlu\u011funda bir s\u0131n\u0131r olu\u015fturdu. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu, temizlenmi\u015f dar bir arazideki g\u00f6zetleme kuleleri dizisiydi. Sonras\u0131nda kaleler in\u015fa edildi ve 120\u2019li y\u0131llarda 9 ayak y\u00fcksekli\u011finde ah\u015fap bir \u00e7it eklendi. Tahkimat i\u015fleri 150\u2019li y\u0131llarda tamamland\u0131. \u201cLimes\u201d (sed) imparatorlu\u011fun kendisini korumas\u0131na ve bir g\u00f6z\u00fcn\u00fcn kuzeydeki kom\u015fular\u0131 \u00fczerinde olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyordu. Ancak set, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir s\u0131n\u0131r olmas\u0131na ra\u011fmen, Romal\u0131lar ve barbarlar\u0131 tam olarak birbirinden ay\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde bir arada ya\u015fama<\/strong><\/p>\n

Roma etkin bir \u015fekilde kabilelerle, imparatorlu\u011fa ya\u011fma ak\u0131nlar\u0131 d\u00fczenlememeleri i\u00e7in r\u00fc\u015fvet vererek anla\u015fmalar imzalaman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aram\u0131\u015f, baz\u0131 kabilelerinse buna c\u00fcret etmemeleri i\u00e7in cesaretini k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dost\u00e7a ili\u015fkileri garanti alt\u0131na almak i\u00e7in kabile liderlerine para ve hediyeler vermek dahil bir\u00e7ok taktik kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Roma ayr\u0131ca bazen \u00f6zel ticaret imtiyazlar\u0131 ve di\u011fer d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 kabilelere korumal\u0131k yapma s\u00f6zleri vermi\u015ftir. Hatta bazen imparatorlu\u011fa ait topraklardan bile hediye etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir kabilenin dostlu\u011fundan \u015f\u00fcphelendiklerinde kendi se\u00e7tikleri bir lideri desteklemi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin 1. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda imparator Claudius, Arminius\u2019un kuzeni \u0130talicus\u2019a para vererek Cherusci\u2019yi y\u00f6netmek \u00fczere g\u00f6ndermi\u015ftir. \u0130talicus\u2019un babas\u0131, Germanicus\u2019un Arminius\u2019a d\u00fczenledi\u011fi seferlerde bile sava\u015fm\u0131\u015f ve Roma\u2019ya sad\u0131k kalm\u0131\u015f bir yard\u0131mc\u0131 kuvvetler komutan\u0131yd\u0131. Bu d\u00f6nem imparatorlu\u011fun, kabilelerin ve hatta ailelerin kendisine kar\u015f\u0131 birle\u015fmelerini engellemek i\u00e7in \u201cb\u00f6l ve y\u00f6net\u201d takti\u011fini nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n

Askerler ve yerliler<\/strong><\/p>\n

Kabilelerden asker almak Roma\u2019ya ba\u011fl\u0131l\u0131k olu\u015fturman\u0131n \u00e7imentosu i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyordu. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re birinci ve ikinci y\u00fczy\u0131llarda Cermen yard\u0131mc\u0131 kuvvetlerin Roma ordusu i\u00e7erisindeki say\u0131s\u0131 devaml\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Yard\u0131mc\u0131 kuvvetler en az 20 sene hizmet ettikten sonra Roma vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 elde ediyorlard\u0131. Bir\u00e7ok Cermen erkek, hizmetlerini tamamlad\u0131ktan sonra eve d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Beraberlerinde, topluluklar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131 kazanmalar\u0131na sebep olan zenginlik ve bir dolu deneyim ile d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. Arkeologlar, bir\u00e7ok yard\u0131mc\u0131 kuvvet askerine ait, g\u00f6m\u00fclenin y\u00fcksek stat\u00fcs\u00fcne i\u015faret eden Roma k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n, z\u0131rhlar\u0131n\u0131n ve de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu mezarlar bulmu\u015ftur.<\/p>\n

Yard\u0131mc\u0131 kuvvetler genelde s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesindeki kalelerde konu\u015flan\u0131yordu. Baz\u0131 durumlarda s\u0131n\u0131ra yak\u0131n kabile mensuplar\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7iliyorlard\u0131. Ancak bir\u00e7ok seferde uzak vilayetlere de g\u00f6nderilmi\u015flerdir. Yeteneklerine uygun yerlerde de\u011ferlendirilmek istendiklerinden veya uzaktayken sorun yaratmalar\u0131 daha zor olaca\u011f\u0131ndan b\u00f6yle tercih yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Her durumda s\u0131n\u0131rlardaki askerler, lejyoner veya yard\u0131mc\u0131, sava\u015fmaktan daha \u00e7ok devriye ve benzeri i\u015flerde zaman ge\u00e7iriyorlard\u0131 ve yerel halkla ileti\u015fim kurabilecekleri bir\u00e7ok f\u0131rsata sahip oluyorlard\u0131.<\/p>\n

Zamanla kalelerin etraf\u0131nda k\u00f6yler ve \u015fehirler geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Sakinler aras\u0131nda, Germanya veya \u0130talya\u2019dan t\u00fcccarlar ve zanaat\u00e7\u0131lar bulunuyordu. S\u0131n\u0131r boyunca konu\u015flanm\u0131\u015f 110.000 kadar asker, g\u0131dadan hammaddelere, \u00e7\u00f6mlekten deri ve kuma\u015fa, her \u00e7e\u015fit kayna\u011fa ihtiya\u00e7 duyuyordu. Ordunun askeri donan\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kendi zanaatk\u00e2rlar\u0131 vard\u0131, ancak di\u011fer b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar kale etraf\u0131nda ya\u015fayan topluluklardan kar\u015f\u0131lanmak durumundayd\u0131. Romal\u0131 askerler, bu y\u00fczden b\u00f6lgenin yerle\u015fikleriyle \u00f6nemli i\u015fler yapm\u0131\u015f ve muhtemelen baz\u0131lar\u0131yla arkada\u015f olmu\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca askerler ve yerli kad\u0131nlar aras\u0131nda uzun s\u00fcreli ili\u015fkiler kurulmas\u0131 da yayg\u0131nd\u0131. B\u00fct\u00fcn bu ki\u015fisel temaslar Cermenler ile Romal\u0131lar aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Runik yaz\u0131 <\/strong><\/p>\n

Romal\u0131lar ve Cermenler aras\u0131ndaki temas\u0131n en ilgin\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerinden birisi \u201cFuthark\u201d alfabesiydi. Bu Cermen alfabesi, milattan sonra birinci veya ikinci y\u00fczy\u0131lda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Harfleri \u201crunlar\u201d olarak biliniyordu ve (f u th a r ve k) seslerini veren ilk 6 harfi alfabeye ismini veriyordu. \u00c7o\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131, bir veya bir grup Cermenin Romal\u0131larla bulu\u015ftuktan ve nas\u0131l yazd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra bu sembol sistemini \u00fcrettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Runik alfabenin mucitlerinin, kendi dillerine ve kendi insanlar\u0131na uygun bir harfler sistemi geli\u015ftirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n

\u201cFuthark alfabesi\u201d en fazla say\u0131da runik yaz\u0131t\u0131n ke\u015ffedildi\u011fi Balt\u0131k Denizi\u2019nin bat\u0131s\u0131ndaki b\u00f6lgeden do\u011fmu\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. \u0130lk y\u00fczy\u0131llarda runik harfler, silahlara veya kad\u0131nlar\u0131n tak\u0131lar\u0131na kaz\u0131n\u0131yordu, nesneleri \u00fcretenin veya onlara sahip olanlar\u0131n ismi i\u015faretleniyordu. Bazen de runik yaz\u0131 sihirli veya dinseldi, baz\u0131 nesnelerin belirli bir amaca adanmas\u0131 veya o nesneye kutsiyet kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yordu. Muhtemeldir ki yaz\u0131tlar, tanr\u0131lar\u0131n ne istedi\u011fini ke\u015ffetmek i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131yordu. Tacitus, ilahi rehberli\u011fe ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda \u201cmeyve a\u011fac\u0131ndan bir dal kesiliyor, k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ayr\u0131l\u0131yordu; \u00e7e\u015fitli i\u015faretler bulunanlar se\u00e7ilip beyaz bir elbisenin \u00fczerine f\u0131rlat\u0131l\u0131yorlard\u0131\u201d diye anlatmaktad\u0131r. Sonra bir rahip veya ailevi konularda baba, tahta par\u00e7alar\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc rastgele se\u00e7iyor ve \u00fczerindeki i\u015faretleri yorumluyordu. Bu sembollerin runik harfler oldu\u011fundan emin de\u011filiz ancak bu i\u015faretlerin harflerin do\u011fu\u015funa ilham kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 muhtemel g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p><\/blockquote>\n

Ticaret ve de\u011fi\u015ftoku\u015f<\/strong><\/p>\n

Arkeologlar Germanya\u2019da, baz\u0131lar\u0131 yard\u0131mc\u0131 askerler taraf\u0131ndan ama \u00e7o\u011funlu\u011fu ticaret yoluyla getirilmi\u015f binlerce Roma e\u015fyas\u0131 ke\u015ffetmi\u015flerdir. S\u0131n\u0131ra yak\u0131n b\u00f6lgede, Romal\u0131lar ve Cermenler aras\u0131nda do\u011frudan ili\u015fkiler yayg\u0131n oldu\u011fundan bir\u00e7ok Roma g\u00fcndelik e\u015fyas\u0131 bulunmu\u015ftur. Bulunan \u00e7ok say\u0131da Roma sikkesi, Tacitus\u2019un \u201cen yak\u0131n\u0131m\u0131zdaki Cermenler alt\u0131na ve g\u00fcm\u00fc\u015fe de\u011fer verirler ve ticarette kullan\u0131rlar, Roma sikkelerini tan\u0131r ve tercih ederler\u201d s\u00f6zlerini desteklemektedir. Dahas\u0131, Germanya\u2019ya ula\u015fan Roma e\u015fyalar\u0131 esasen g\u00fcm\u00fc\u015f ve alt\u0131n tak\u0131lar, bronz, g\u00fcm\u00fc\u015f veya cam \u015farap i\u00e7me kaplar\u0131 gibi l\u00fcks e\u015fyalard\u0131. Germanya\u2019ya ihra\u00e7 edilen di\u011fer Roma mallar\u0131, hububat ve \u015farap gibi mamulleri de i\u00e7eriyordu.<\/p>\n

Cermen t\u00fcccarlar\u0131n getirdikleri mallar aras\u0131nda ise kehribar, k\u00fcrk, t\u00fcy ve kad\u0131n peru\u011fu (sar\u0131\u015f\u0131n peruklar Roma\u2019da olduk\u00e7a modayd\u0131) bulunuyordu. Ancak en b\u00fcy\u00fck i\u015f kalemi, k\u00f6lelerdi. Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda y\u0131lda 250.000 k\u00f6le sat\u0131n al\u0131n\u0131yordu. \u0130mparatorlu\u011fun emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011funlu\u011funu k\u00f6leler kar\u015f\u0131l\u0131yordu, \u00e7iftlik ve fabrikalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar, de\u011firmenleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyorlar, maden \u00e7\u0131kar\u0131yorlar, gladyat\u00f6r oyunlar\u0131nda sava\u015f\u0131yorlard\u0131. \u0130mparatorluk sava\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00f6zellikle fetih sava\u015flar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan k\u00f6lele\u015ftirilebilecek \u00e7ok say\u0131da d\u00fc\u015fman ele ge\u00e7iriliyordu. Ancak bar\u0131\u015f zamanlar\u0131nda k\u00f6lelere talep azalm\u0131yordu. Cermen kabileleri k\u0131sa s\u00fcre sonra kendi tutsaklar\u0131n\u0131 Romal\u0131lara k\u00f6le olarak satman\u0131n olduk\u00e7a k\u00e2rl\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffettiler, hatta baz\u0131 kabileler sadece tutsak elde etmek i\u00e7in ya\u011fma seferleri d\u00fczenlemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

K\u00f6lelik Germanya\u2019da da ya\u015fan\u0131yordu ancak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte de\u011fildi ve k\u00f6lelere kar\u015f\u0131 tutum Roma\u2019dan olduk\u00e7a farkl\u0131yd\u0131. Farkl\u0131l\u0131ktan dolay\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f Tacitus, Cermenler aras\u0131nda ortalama k\u00f6lenin sahip olduklar\u0131yla ilgili \u201cbir evin ve kendi evinin y\u00f6netimine sahiptir. Efendi k\u00f6lesinden, kirac\u0131s\u0131ndan isteyece\u011fi gibi, tah\u0131l, hayvan veya kuma\u015f talep eder ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 bundan ibarettir\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\"\"
1930’larda \u00e7izilen bu resim, Chatti kabilesinin yukar\u0131 Weser nehri yak\u0131nlar\u0131ndaki merkezini g\u00f6steriyor. \u0130lk y\u00fczy\u0131l d\u00f6nemi ba\u015flar\u0131na ait bir canland\u0131rma olmal\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

S\u0131n\u0131r ordusu \u00fcslerinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u015fi de h\u0131zla b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklere neden olmu\u015ftur. Ren Nehri\u2019nden 150 mil uzakl\u0131kta, Karadeniz\u2019deki bir yerle\u015fim \u00f6rnek olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Yerle\u015fim, birinci y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na do\u011fru toplam 98 tane ah\u0131r i\u00e7eren ayn\u0131 boyutlarda sadece 5 \u00e7iftli\u011fe sahipti. Sonraki y\u00fcz y\u0131l boyunca yerle\u015fim b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve b\u00f6ylelikle bulunan Roma ithal mallar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 da fazlala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dahas\u0131 baz\u0131 insanlar daha b\u00fcy\u00fck evlerde ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1.y\u00fczy\u0131l sonunda \u00e7iftliklerden birisi di\u011ferlerine g\u00f6re daha fazla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, etraf\u0131 kendisine ait \u00e7itlerle \u00e7evrilmi\u015fti. \u00c7iftlik evi, daha b\u00fcy\u00fck bir giri\u015fe ve bronz veya demir e\u015fyalar\u0131n i\u015flenebilece\u011fi daha b\u00fcy\u00fck, \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcme sahipti. Burada bir\u00e7ok Roma e\u015fyas\u0131 bulunmu\u015ftur; sikkeler, m\u00fccevherler, cam e\u015fyalar, y\u00fcksek kalitede \u00e7\u00f6mlek ve hatta fildi\u015fi sap\u0131 olan bir yelpaze. Yerle\u015fimin doruk noktas\u0131nda 443 hayvana yetecek kadar ah\u0131r vard\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar k\u00f6yl\u00fclerin Romal\u0131 askerlere et ve deri sa\u011flamak i\u00e7in hayvan yeti\u015ftiriyor olduklar\u0131n\u0131 ve bir ailenin bu i\u015fletmede bask\u0131nla\u015farak zengin ve \u00f6nemli bir rol elde etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bir\u00e7ok Cermen toplulu\u011funda benzer geli\u015fmeler olmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu, Sezar Cermenlerle ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131k olduklar\u0131na k\u0131yasla b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimdi. Zenginli\u011fe ve hatta toprak sahipli\u011fine kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir ilgilerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

\u201cHi\u00e7 kimsenin belirli s\u0131n\u0131rlarla \u00e7evrilmi\u015f topra\u011f\u0131 yok\u2026 ancak \u2026 lider her bir par\u00e7ay\u0131 kabile veya ailelere kendilerine yetebilecek kadar veriyor \u2026 ve her sene onlar\u0131 ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131nmaya zorluyor. Bu uygulamadan dolay\u0131 bir\u00e7ok konuda ilerliyorlar (\u2026) topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletme ve g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn zay\u0131f\u0131 topraklar\u0131ndan etmesi kayg\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yorlar (\u2026) toplumun b\u00f6l\u00fcnmesine ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na sebep olan zenginle\u015fme h\u0131rs\u0131na sahip de\u011filler ve kendilerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fclerle e\u015fit durumda oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden toplumun ruh hali iyi\u201d.<\/p>\n

Roma etkisi, eski ya\u015fam tarzlar\u0131na bask\u0131nl\u0131k kurdu. Bu, \u00e7o\u011funlukla daha fazla Roma mallar\u0131na sahip olmak, Roma maddi refah\u0131n\u0131 daha fazla payla\u015fmak ve daha fazla Romal\u0131lar gibi ya\u015famak istedikleri i\u00e7in bir\u00e7ok kabilede huzursuzluklara neden oldu. Baz\u0131lar\u0131ysa hem bunu, hem de Roma topraklar\u0131n\u0131 elde etmeyi istediler.<\/p>\n

Yeni ayaklanmalar<\/strong><\/p>\n

162 y\u0131l\u0131nda Chatti ve Chauci kabileleri yukar\u0131 Germanya\u2019ya hareket etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Geri s\u00fcr\u00fcld\u00fcler, ancak Roma askeri g\u00fcc\u00fc zay\u0131fl\u0131yordu. Bir\u00e7ok lejyon \u0130ran\u2019da (Perslerle) sava\u015f\u0131yordu. Buradan d\u00f6nen askerler imparatorluk \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 etkiye sebep olan salg\u0131n hastal\u0131klar getirdiler. S\u0131n\u0131r olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131 ve bir\u00e7ok kabile bu durumdan yararland\u0131.<\/p>\n

6000 kadar Langobardi ve Ubii, Tuna Nehri\u2019ni 166 y\u0131l\u0131nda ge\u00e7tiler. Yenildiler, bar\u0131\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131 kabul ettiler ve kendi topraklar\u0131na d\u00f6nd\u00fcler. Ayn\u0131 d\u00f6nemde di\u011fer bir grup Cermen yenilmeden \u00f6nce \u0130talya\u2019ya kadar ula\u015ft\u0131. Bu kuvvetler ge\u00e7mi\u015ftekilerden farkl\u0131yd\u0131, Cassius Dio\u2019ya g\u00f6re \u201cBarbar cesetleri aras\u0131nda silahl\u0131 kad\u0131n cesetleri bile vard\u0131\u201d.<\/p>\n

Bu, Roma ile Tuna\u2019n\u0131n \u00f6tesindeki kabileler aras\u0131ndaki neredeyse 15 sene s\u00fcren yo\u011fun sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131. Ba\u015fta Marcomanni kabilesi olmak \u00fczere toplamda, imparatorlukla sava\u015fan 25 kabile vard\u0131. Tehdit o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki Marcus Aurelius\u2019un kendisi askerleri y\u00f6netmek ad\u0131na Tuna b\u00f6lgesine kadar gitmi\u015ftir. \u0130lk i\u015fi, Roma vilayeti Dacia\u2019y\u0131 (bug\u00fcnk\u00fc Romanya) tehdit eden Sarmatian kabilesiyle ilgilenmek olmu\u015ftu.<\/p>\n

Marcus Aurelius Dacia\u2019dayken Marcomanni kral\u0131 Ballomar, kabileler konfederasyonunu Pannonia vilayetine (bug\u00fcnk\u00fc Macaristan) y\u00f6nlendirdi. 170 y\u0131l\u0131nda Romal\u0131 savunma g\u00fc\u00e7lerine ciddi bir yenilgi ya\u015fatt\u0131lar, 20.000 lejyoner ve yard\u0131mc\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler veya yaralad\u0131lar. Pannonia\u2019y\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra, Cimbri ve Teutones\u2019ten sonra ilk defa \u0130talya\u2019ya y\u00f6neldiler. Ballomar Aquileia \u015fehrini ku\u015fatt\u0131, 170 y\u0131l\u0131nda Romal\u0131lar taraf\u0131ndan \u015fehir kurtar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Marcomanni kabilesi geri s\u00fcr\u00fcld\u00fc ancak Tuna\u2019n\u0131n art\u0131k g\u00fcvenli bir s\u0131n\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. On y\u0131l\u0131n geri kalan\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli s\u00fck\u00fbnet d\u00f6nemleri haricinde, Marcus Aurelius, Tuna boyunda ve hatta \u00f6tesinde Cermenler ve Sarmatianlar ile sava\u015ft\u0131. 180 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde Cermen tehdidini ortadan kald\u0131rmakta ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftu. Askeri g\u00fcc\u00fcn yan\u0131nda diplomasi de bu ba\u015far\u0131da b\u00fcy\u00fck bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Marcus Aurelius \u00e7e\u015fitli anla\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131 kabilelerden yedek kuvvetler talep edilmi\u015fti; baz\u0131lar\u0131 m\u00fcttefikler haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc hatta baz\u0131lar\u0131na yerle\u015fmeleri i\u00e7in Roma topraklar\u0131 verilmi\u015fti. \u0130mparatorluk biraz daha zaman sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Makromannik Sava\u015flar sonras\u0131 d\u00f6nemde Germanya\u2019da i\u015fler de\u011fi\u015fmeye devam etmi\u015ftir. Bir sonraki y\u00fczy\u0131l boyunca e\u011filim, kabilelerin daha b\u00fcy\u00fck konfederasyonlar alt\u0131nda birle\u015fmesi y\u00f6n\u00fcndeydi. Bu b\u00fcy\u00fck grupla\u015fmalar Ren boyunca Franklar, Kuzey Denizi boyunca Saxonlar, yukar\u0131 Tuna boyunca Alemanni ve do\u011fuda Gotlar ile Bugundilerdi. Markomanni ve m\u00fcttefikleri gibi bu koalisyonlar da Roma topraklar\u0131n\u0131 ve Roma ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 elde etmeyi istediler. Bir\u00e7o\u011fu, 4. y\u00fczy\u0131l Romal\u0131 tarih\u00e7i Ammianus Marcellinus\u2019un \u201cCermenler, bizim vah\u015fi ve ac\u0131mas\u0131z d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u201d s\u00f6z\u00fcne yol a\u00e7acak \u015fekilde isteklerini sava\u015f yoluyla elde etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ama Romal\u0131lar ve barbarlar aras\u0131nda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l etkile\u015fimler de devam etti. Bug\u00fcn\u00fc de etkileyen, Bat\u0131 Avrupa miras\u0131n\u0131 olu\u015fturan, yava\u015f yava\u015f Roma ve Cermen \u00f6\u011felerini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131ran yeni bir k\u00fclt\u00fcr geli\u015fiyordu.<\/p>\n

Germanya\u2019da evlilik <\/strong><\/p>\n

Antik Roma\u2019da evlilik, \u00f6zellikle y\u00fcksek s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda olduk\u00e7a e\u015fitsiz bir ili\u015fkiydi. Koca, hukuk taraf\u0131ndan az veya \u00e7ok \u201c\u00e7ocuk\u201d gibi g\u00f6r\u00fclen kad\u0131n\u0131n yasal koruyucusuydu. \u00c7o\u011fu kad\u0131n ger\u00e7ekte de sadece ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndayd\u0131 ve babalar\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilen kocalar\u0131 onlardan genelde en az 10 ya\u015f b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Ancak Tacitus\u2019a g\u00f6re Germanya\u2019da \u201cErkekler ge\u00e7 evlenir (\u2026) k\u0131zlarda da evlilik i\u00e7in acele edilmez, ayn\u0131 ya\u015f ve benzer ki\u015filik aran\u0131r, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn bir e\u015fle\u015fme sa\u011flan\u0131rd\u0131.\u201d Germen evlili\u011fi, d\u00fc\u011f\u00fcnden itibaren Tacitus i\u00e7in olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fcleyicidir:<\/p>\n

\u201cAile ve akrabalar, nelerin evlilik hediyesi olarak verilece\u011fine karar verirdi. Bir kad\u0131n\u0131n kullanmayaca\u011f\u0131, zevkine pek de uygun olmayacak \u015feyler hediye edilirdi; bir \u00e7ift \u00f6k\u00fcz, bir \u00e7ift at, kalkan, m\u0131zrak ya da k\u0131l\u0131\u00e7 gibi. Bu hediyelerle kad\u0131n evlilik and\u0131 i\u00e7er ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kocas\u0131na silah hediye ederdi. Bunlar\u0131, birlikteliklerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131, kutsal s\u0131rlar\u0131 ve evliliklerinin tanr\u0131\u00e7as\u0131 olarak kabul ederlerdi. Kad\u0131n rahatl\u0131\u011fa \u00f6zlem duymas\u0131n veya sava\u015f\u0131n tehlikelerinden sak\u0131nmas\u0131n diye ona, evlilik t\u00f6reninde, zahmetli ve tehlikeli zamanlarda da e\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fi, bar\u0131\u015fta da sava\u015fta da kocas\u0131yla beraber gerekti\u011finde meydan okumaya, gerekti\u011finde ac\u0131 \u00e7ekmeye yazg\u0131l\u0131 oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131l\u0131rd\u0131. Boyunduru\u011fa ko\u015fulmu\u015f \u00f6k\u00fczler, eyerlenmi\u015f atlar ve hediye silahlar bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vuruyordu. Kad\u0131n, zarar g\u00f6rmeden, \u00e7ocuklar\u0131na, gelinlerine ve torunlar\u0131na devredece\u011fi bir \u015feyi teslim ald\u0131\u011f\u0131 ve ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilinciyle ya\u015famal\u0131 ve \u00f6lmeliydi.\u201d<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130mparator Augustus, gelen\u00a0haberler \u00fczerine kendinden ge\u00e7mi\u015fti. Bana lejyonlar\u0131m\u0131 geri verin diye g\u00fcrl\u00fcyor ve yitip giden \u00e7ok say\u0131da Romal\u0131 askerin arkas\u0131ndan kederle s\u0131zlan\u0131yordu. Romal\u0131 askerlerin komutan\u0131 Quinctilius Varus, onlar\u0131 bir tuza\u011fa s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti. Roma tarihinin en utan\u00e7 verici d\u00f6nemlerinden birisiydi: 15000 y\u00fcksek disiplinli, iyi e\u011fitimli asker, birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7erisinde medeniyetsiz Cermen kabile adamlar\u0131 taraf\u0131ndan katledilmi\u015fti. Bu olaydan […]<\/p>\n","protected":false},"author":463,"featured_media":27707,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,222],"tags":[3693,3695],"class_list":["post-27706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-99-sayi","category-tarih","tag-barbarlar","tag-cermenler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t