Omurilik hasar\u0131 olan bir\u00e7ok insan\u0131n, hasar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgenin alt\u0131nda kalan k\u0131s\u0131mlar da fel\u00e7 olmaktad\u0131r. Hatta omurilik tam bir hasara u\u011framam\u0131\u015f bile olsa. Peki, neden omurili\u011fin ayr\u0131 b\u00f6lgeleri i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam edemiyor? Boston \u00c7ocuk Hastanesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, sinir yollar\u0131n\u0131n bu \u015fekilde i\u015flevsiz kalmas\u0131na neden olan etkenlere \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcll\u00fc bir bile\u015fi\u011fin sistematik bir \u015fekilde fel\u00e7 olmu\u015f fareye verilmesi durumunda, bu sinir devrelerinin canland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve farenin y\u00fcr\u00fcme yetisini tekrar kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Boston \u00c7ocuk Hastanesi N\u00f6robiyoloji Merkezi’nde \u00e7al\u0131\u015fan (Boston Children’s F.M. Kirby Neurobiology Center) Dr. Zhigang He taraf\u0131ndan y\u00f6netildi ve 19 Temmuz’da Cell<\/em> dergisinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n He, “Bu \u00f6nemli fonksiyonel iyile\u015fme, ger\u00e7ekten de y\u00fcksek seviyede olan omurilik hasarlar\u0131 i\u00e7in, bildi\u011fimiz tedavi y\u00f6ntemleri aras\u0131nda en anlaml\u0131 olan\u0131. Bu bile\u015fi\u011fe maruz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f farelerin y\u00fczde sekseninde ad\u0131m atma yetisinin geri kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck” diyor.<\/p>\n Uyku halinde olan omurilik sinir devrelerini uyand\u0131rmak<\/strong><\/p>\n Omurilik hasarlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirme \u00fczerine yap\u0131lan bir\u00e7ok hayvan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, genelde sinir liflerini veya aksonlar\u0131 yeniden olu\u015fturmaya, sa\u011fl\u0131kl\u0131 aksonlardan yeni aksonlar \u00fcretmeye odakland\u0131. He’nin ve di\u011fer biliminsanlar\u0131n\u0131n laboratuvar\u0131nda akson iyile\u015ftirmesi ve \u00fcretilmesi etkileyici bir \u015fekilde ba\u015far\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, aksonlar\u0131n a\u011f\u0131r hasar alm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n motor fonksiyonlar\u0131 \u00fczerindeki etkisi h\u00e2l\u00e2 belirsiz g\u00f6r\u00fcnmekte. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, serotonerjik ila\u00e7lar gibi n\u00f6romod\u00fclat\u00f6rleri kullanarak omurilik devrelerini uyarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, fakat elde edilen tek \u015fey k\u0131sa s\u00fcreli, kontrol d\u0131\u015f\u0131 bacak hareketleri oldu.<\/p>\n He ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla, omurilik hasar\u0131 olan hastalar i\u00e7in en etkili tedavi y\u00f6ntemi olarak bilinen epidural elektriksel uyar\u0131ma dayanan stratejilerden esinlendi. Bu tedavi y\u00f6ntemi, omurili\u011fin alt b\u00f6lgelerine uygulanan ak\u0131mla birlikte, rehabilitasyon egzersizleri ile birlikte kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntem sayesinde baz\u0131 hastalar hareket yetisini tekrar kazand\u0131.<\/p>\n He, “Epidural uyar\u0131m n\u00f6ronlar\u0131n uyar\u0131labilirli\u011fini etkiliyor. Bununla birlikte, \u00e7al\u0131\u015fmalarda uyar\u0131m\u0131 kesti\u011finizde, etkinin yok oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmekteydi. Bizler ise, bu uyar\u0131m\u0131 taklit edebilmek ve nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmek i\u00e7in probleme farmakolojik bir \u015fekilde yakla\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck.” dedi.<\/p>\n He ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, n\u00f6ronlar\u0131n uyar\u0131labilirli\u011fini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi ve kan-beyin bariyerini ge\u00e7ti\u011fi bilinen az miktarda bile\u015fikleri se\u00e7ti. Her bir bile\u015fi\u011fi periton (baca\u011f\u0131n v\u00fccuda ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge\/ b\u00f6lgeler) i\u00e7i enjeksiyon y\u00f6ntemiyle onar fel\u00e7li fareden olu\u015fan gruplara enjekte etti. B\u00fct\u00fcn fareler a\u011f\u0131r omurilik hasarlar\u0131na sahipti, fakat baz\u0131 n\u00f6ronlar\u0131 bozulmam\u0131\u015f halde bulunmaktayd\u0131. Her grup (ek olarak placebo verilen kontrol grubu) bu tedaviye 8-10 hafta maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n KCC2’n\u0131n yeniden aktivasyonu ile durdurman\u0131n engellenmesi<\/strong><\/p>\n CLP290 ad\u0131 verilen, en g\u00fc\u00e7l\u00fc etkiye sahip olan bile\u015fik, 4-5 haftal\u0131k bir tedaviden sonra fel\u00e7li farelerin ad\u0131m atma yetisini tekrar kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Elektromyografi sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, birbirleriyle ili\u015fkili olan iki arka bacak kaslar\u0131 aktif hale ge\u00e7ti. Hayvanlar\u0131n ad\u0131m say\u0131lar\u0131n\u0131n, tedaviyi durdurulduktan sonraki iki hafta boyunca, kontrol grubundaki hayvanlardan daha fazla say\u0131da oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ayr\u0131ca, yan etkilerinin de en d\u00fc\u015f\u00fck seviyede oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n CLP290’n\u0131n, h\u00fccre zar\u0131nda bulunan ve n\u00f6ronlardaki klor\u00fcr iyonunun d\u0131\u015far\u0131 ta\u015f\u0131nmas\u0131nda rol ald\u0131\u011f\u0131 bilinen KCC2 proteinini aktif hale getirdi\u011fi bilinmektedir. Yeni ara\u015ft\u0131rma g\u00f6stermektedir ki, hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f omurilikteki durdurucu n\u00f6ronlar motor fonksiyonun iyile\u015ftirilmesinde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Omurilik hasar\u0131ndan sonra, bu n\u00f6ronlar\u0131n KCC2 \u00fcretiminde \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6zlemlenmektedir. Sonu\u00e7 olarak, He ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 bu n\u00f6ronlar\u0131n beyinden gelen sinyallere cevap veremedi\u011fini ke\u015ffetti.<\/p>\n He: \u201cEngellenmenin yeniden iyile\u015ftirilmesi, t\u00fcm sistemin daha kolay bir \u015fekilde uyar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Fazla uyar\u0131m iyi olmamakla birlikte, gerekenden fazla engelleme de iyi bir \u015fey de\u011fildir. Aralar\u0131nda tam anlam\u0131yla bir denge olmas\u0131 laz\u0131m. Omurilik hasarlar\u0131nda bu durum daha \u00f6nce hi\u00e7 bu kadar titiz bir \u015fekilde ele al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131.\u201d diyor.<\/p>\n Birle\u015fik tedavi?<\/strong><\/p>\n He ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, \u015fu an KCC2’ya agonisti (h\u00fccre resept\u00f6rlerine ba\u011flanarak h\u00fccrede bir tepki olu\u015fturan bile\u015fikler) olabilecek ba\u015fka bir bile\u015fik ke\u015ffetme \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu tarz ila\u00e7lar\u0131n veya KCC2’yi iyile\u015ftirmede kullan\u0131lacak gen terapilerinin epidural uyar\u0131mla birlikte omurilik hasar\u0131ndan sonra hastan\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131n en y\u00fcksek seviyede kullan\u0131labilece\u011fi savunuluyor.<\/p>\n He, “\u015eu anki gidi\u015fattan \u00e7ok heyecanl\u0131y\u0131z. Bu tarz bir tedaviyi klinik a\u00e7\u0131dan birbirleriyle ili\u015fkili olan omurilik hasarlar\u0131nda denemek ve KCC2 agonistlerinin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi anlamak istiyoruz” diye ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Omurilik hasar\u0131 olan bir\u00e7ok insan\u0131n, hasar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgenin alt\u0131nda kalan k\u0131s\u0131mlar da fel\u00e7 olmaktad\u0131r. Hatta omurilik tam bir hasara u\u011framam\u0131\u015f bile olsa. Peki, neden omurili\u011fin ayr\u0131 b\u00f6lgeleri i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam edemiyor? Boston \u00c7ocuk Hastanesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, sinir yollar\u0131n\u0131n bu \u015fekilde i\u015flevsiz kalmas\u0131na neden olan etkenlere \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcll\u00fc bir bile\u015fi\u011fin sistematik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1452,"featured_media":27805,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,3729,231,35,33],"tags":[3734,2946,3733,3732,3731,3730],"class_list":["post-27804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-genetik","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","category-noroloji","category-saglik-bilimleri","tag-clp290","tag-felc","tag-kcc2","tag-omurilik-onarma","tag-omurilik-tedavisi","tag-sinir-bilim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t