{"id":28028,"date":"2018-07-29T15:58:23","date_gmt":"2018-07-29T12:58:23","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=28028"},"modified":"2018-07-30T02:02:58","modified_gmt":"2018-07-29T23:02:58","slug":"evrim-en-verimli-kanadi-nasil-insaa-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/07\/29\/evrim-en-verimli-kanadi-nasil-insaa-etti","title":{"rendered":"Evrim en verimli kanad\u0131 nas\u0131l in\u015fa etti?"},"content":{"rendered":"<p>Y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar, iticileri -ku\u015flar i\u00e7in kanatlar\u0131 ve bal\u0131klar i\u00e7in kuyruk y\u00fczge\u00e7leri- sayesinde itme \u00fcreterek, kendi ortamlar\u0131nda seyretmek i\u00e7in en ideal \u015fekilde adapte olmu\u015flard\u0131r. Milyonlarca y\u0131ldan fazla s\u00fcrede, bu hayvanlar\u0131n morfolojisi maksimum verimli seyir i\u00e7in evrimle\u015fmi\u015ftir ve yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131l \u00f6nce ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7o\u011fu y\u00fcz\u00fcc\u00fc hayvanlar\u0131n \u00a0dar bir Strouhal say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda &#8211; bu say\u0131lar sal\u0131nan ak\u0131\u015f\u0131 tan\u0131mlayan boyutsuz say\u0131lard\u0131r- seyrettiklerini \u00f6nerdi. Son yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, u\u00e7an hayvanlar\u0131n da ayn\u0131 Strouhal say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda seyrettikleri konusunda fikir birli\u011fine vard\u0131lar.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle, y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar i\u00e7in, Strouhal say\u0131s\u0131 St=f \/ U*A \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Denklemde f sal\u0131n\u0131m frekans\u0131, U ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 ve A sal\u0131n\u0131m genli\u011fi olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar\u0131n seyrettikleri dar Strouhal say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131 ise 0.2 &lt; St &lt; 0.4 \u015feklindedir.<\/p>\n<p><strong>Aral\u0131\u011f\u0131n anlam\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Peki, neden bu dar say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131 hayvanlar i\u00e7in en verimli aral\u0131k? Bu soruyu cevaplayabilmek i\u00e7in, Princeton \u00dcniversitesi&#8217;ndeki makine m\u00fchendislerinden Daniel Floryan, Tyler Van Buren ve Alexander J. Smits, y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar\u0131n verimlili\u011fine dair bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fc.<\/p>\n<p>M\u00fchendisler, daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda kullan\u0131lan su t\u00fcnelinde bir kanat kesiti i\u00e7eren deneysel bir d\u00fczene\u011fi kulland\u0131. Kanat kesidi biyolojik olarak alakal\u0131 a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131 hareketini ve f\u0131rlatma hareketini ger\u00e7ekle\u015ftirirken sens\u00f6rler taraf\u0131ndan \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, olas\u0131 t\u00fcm kinetik parametre kombinasyonlar\u0131n\u0131 kullanarak deneyler ger\u00e7ekle\u015ftirdi ve sonu\u00e7 olarak elde ettikleri verileri matematiksel olarak analiz etti.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcklenme hi\u00e7bir zaman yok edilemeyece\u011fi i\u00e7in asl\u0131nda \u00fcst d\u00fczeyde bir verim pek olas\u0131 de\u011fil. Fakat deney i\u00e7in se\u00e7ilen hayvanlar, en verimli aral\u0131k olarak kabul edilen dar aral\u0131\u011fa en uygun evrimle\u015fenler olarak se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Sabit bir h\u0131zda y\u00fczen bir hayvan kuyruk y\u00fczgeci ile itki olu\u015fturur. Kendi bedeni ve hareket s\u00fcresi boyunca yans\u0131t\u0131lan, itki olu\u015fturan b\u00f6lgenin \u00f6n alan\u0131ndan kaynaklanan kar\u015f\u0131 s\u00fcrt\u00fcnme olmak \u00fczere iki farkl\u0131 kaynaktan s\u00fcrt\u00fcnmeye maruz kal\u0131r.<\/p>\n<p>U\u00e7an hayvanlar i\u00e7in, iticilerinin itki \u00fcretmesi yan\u0131nda, yer\u00e7ekimine de kar\u015f\u0131 koymas\u0131 gerekti\u011fi i\u00e7in fizik biraz daha farkl\u0131. Ancak, sabit h\u0131zda seyreden hayvan\u0131n kald\u0131rma \u00fcretme ihtiyac\u0131 itmenin ve s\u00fcrt\u00fcnmenin fizi\u011fini etkilemez.<\/p>\n<p><strong>Deneyin yenili\u011fi ve di\u011ferlerinden fark\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Daha \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar b\u00fcy\u00fck genlikli hareketlerin verimli seyir i\u00e7in Strouhal say\u0131s\u0131n\u0131 belirledi\u011fini \u00f6nermi\u015fti. \u015eu anki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, genli\u011fin ideal Strouhal say\u0131s\u0131n\u0131 belirlemeden toplam verimi belirledi\u011fini savunuyor. Onun yerine yazarlar, &#8220;kar\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fcklenmenin d\u00fc\u015f\u00fck Strouhal davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n belirlenmesinde ve en y\u00fcksek verimin olu\u015ftu\u011fu belirli Strouhal&#8217;un ayarlamas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemlidir&#8221; diye belirtti.<\/p>\n<p>Bu durumda ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda, kilit noktan\u0131n s\u00fcr\u00fckleme kuvveti oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmakta. Analizlerine dayanarak, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar\u0131n y\u00fcksek verimli seyirlerini tan\u0131mlayan Strouhal say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda y\u00fczge\u00e7 ve kanatlara uygulanan ak\u0131\u015fkan\u0131n s\u00fcr\u00fcklemesinden dolay\u0131 kaynakland\u0131\u011f\u0131 sonucuna vard\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar makalelerinde durumu: &#8220;Ba\u015fka bir deyi\u015f ile, enerjik hususlar iticinin kinematiklerini en verimli \u015fekilde ayarlar ve en y\u00fcksek verimde iticinin net itmesi seyir h\u0131z\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131 i\u00e7in gereken s\u00fcr\u00fcklemeyi dengeler&#8221; \u015feklinde a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fczen ve u\u00e7an hayvanlar, iticileri -ku\u015flar i\u00e7in kanatlar\u0131 ve bal\u0131klar i\u00e7in kuyruk y\u00fczge\u00e7leri- sayesinde itme \u00fcreterek, kendi ortamlar\u0131nda seyretmek i\u00e7in en ideal \u015fekilde adapte olmu\u015flard\u0131r. Milyonlarca y\u0131ldan fazla s\u00fcrede, bu hayvanlar\u0131n morfolojisi maksimum verimli seyir i\u00e7in evrimle\u015fmi\u015ftir ve yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131l \u00f6nce ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7o\u011fu y\u00fcz\u00fcc\u00fc hayvanlar\u0131n \u00a0dar bir Strouhal say\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda &#8211; bu say\u0131lar sal\u0131nan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":870,"featured_media":28029,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,217,32,1,3729],"tags":[3801,200,3798,3800,3802,3799],"class_list":["post-28028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-cevre-bilimleri","category-evrim","category-genel","category-genetik","tag-bedenin-evrimi","tag-evrim","tag-kanat-evrimi","tag-uzuv-evrimi","tag-uzuv-evriminin-kokeni","tag-yuzgec-evrimi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/870"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28028"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28028\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}