{"id":28250,"date":"2018-08-01T06:00:03","date_gmt":"2018-08-01T03:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=28250"},"modified":"2018-08-01T02:10:12","modified_gmt":"2018-07-31T23:10:12","slug":"einsteinin-isinin-katilar-boyunca-nasil-hareket-ettigine-iliskin-teorisine-yeni-kanitlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/08\/01\/einsteinin-isinin-katilar-boyunca-nasil-hareket-ettigine-iliskin-teorisine-yeni-kanitlar","title":{"rendered":"Einstein\u2019\u0131n \u0131s\u0131n\u0131n kat\u0131lar boyunca nas\u0131l hareket etti\u011fine ili\u015fkin teorisine yeni kan\u0131tlar"},"content":{"rendered":"

Oak Ridge Ulusal Laboratuar\u0131 Enerji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ndeki biliminsanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yeni bir ke\u015fif Albert Einstein taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan bir as\u0131rl\u0131k teoriyi desteklemekte. Bu teori, \u0131s\u0131n\u0131n bir termos bardaktan; makine par\u00e7alar\u0131na kadar nas\u0131l iletildi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Is\u0131n\u0131n iletimi b\u00fct\u00fcn materyallerin temelini olu\u015fturur. Science dergisinde yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rma, \u0131s\u0131lar\u0131n iletimini engelleyen \u0131s\u0131l yal\u0131tkanlar \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Einsten yine hakl\u0131 <\/strong><\/p>\n

ORNL (Oak Ridge National Laboratory)\u2019de malzeme bilimleri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Lucas Lindsa: \u201cEinstein\u2019\u0131n ilk kez 1911 y\u0131l\u0131nda ortaya att\u0131\u011f\u0131 teoriye ili\u015fkin kan\u0131tlar ke\u015ffettik. Teori asl\u0131nda, \u0131s\u0131 enerjisinin \u0131s\u0131l yal\u0131tkanlardaki atomlar aras\u0131 geli\u015fi g\u00fczel olan hareketinden s\u00f6z ediyor. Bu hareket, normal \u0131s\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n yan\u0131nda atomlar\u0131n toplu bir \u015fekilde titre\u015fmesiyle ger\u00e7ekle\u015fmekte.\u201d<\/p>\n

Bu rastlant\u0131sal enerji hareketi \u0131s\u0131y\u0131 iyi ileten malzemelerde pek fark edilmeyebilir. Yap\u0131lan g\u00f6zlem \u0131s\u0131l yal\u0131tkanlardaki \u0131s\u0131 iletiminin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlama konusunu bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca \u0131s\u0131n\u0131n iletilmesini engelleyen engel kaplamalar\u0131n termoelektrik uygulamalar\u0131nda at\u0131k \u0131s\u0131n\u0131n yeniden kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn materyallerin ke\u015ffedilmesine kadar bir\u00e7ok alanda yard\u0131mc\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Yeni materyal, temiz \u00e7evre <\/strong><\/p>\n

Lindsay ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, atomlar\u0131n hareketlerini tespit edebilmek i\u00e7in kar\u0131\u015f\u0131k titre\u015fim tespit edici ara\u00e7lar kullanm\u0131\u015f. Buna ek olarak, \u0131s\u0131n\u0131n talyum k\u00f6kenli bir kristal \u00fczerindeki yolcu\u011funu sim\u00fcle edebilmek i\u00e7in s\u00fcper bilgisayarlar kullan\u0131lm\u0131\u015f. Analiz sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, kristal \u00f6rg\u00fc \u00fczerindeki atomsal titre\u015fimlerin b\u00f6ylesi bir \u0131s\u0131y\u0131 iletebilmesi i\u00e7in \u00e7ok yava\u015f oldu\u011fu ke\u015ffedilmi\u015f.<\/p>\n

Lindsay: \u201cTahminlerimiz deneylerde g\u00f6zlemledi\u011fimiz de\u011ferlerden iki kat daha d\u00fc\u015f\u00fck. Il\u0131k olmas\u0131na ba\u015fta \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k. Bu sonu\u00e7lar sayesinde ba\u015fka bir \u0131s\u0131 aktar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131n rol oynayabiliyor oldu\u011funa y\u00f6neldik\u201d diyor.<\/p>\n

Rastlant\u0131sal enerji hareketi i\u00e7in ikinci bir \u0131s\u0131 aktar\u0131m kanal\u0131n\u0131n oldu\u011funun bilinmesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u0131s\u0131 y\u00f6netimi uygulamalar\u0131 i\u00e7in se\u00e7ecekleri malzemeler konusunda rehberlik edebilir. Elde edilen bu sonu\u00e7lar, e\u011fer uygulanabilirse, enerji maliyetini, karbon emilimini ve at\u0131k \u0131s\u0131 miktar\u0131n\u0131 ciddi bir oranda d\u00fc\u015f\u00fcrebilir.<\/p>\n

Materyalin yap\u0131s\u0131 <\/strong><\/p>\n

Bir\u00e7ok kullan\u0131\u015fl\u0131 materyal, \u00f6rne\u011fin silikon, kimyasal olarak birbirine ba\u011fl\u0131 kafes bi\u00e7iminde bir atom yap\u0131s\u0131na sahip. Is\u0131 genel olarak atomsal titre\u015fimler veya ses dalgalar\u0131 sayesinde bu kafesler aras\u0131nda aktar\u0131lmakta. Enerji ta\u015f\u0131yan bu dalgalar birbirleriyle \u00e7arp\u0131\u015farak \u0131s\u0131 aktar\u0131m h\u0131z\u0131n\u0131 azalt\u0131yor.<\/p>\n

Lindsay: \u201c\u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z talyum k\u00f6kenli materyal, \u0131s\u0131l iletkenlik seviyesi en az olan kristallerden biri. Titre\u015fen enerjinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu tek bir atoma hapsolmu\u015f durumda ve enerji daha sonra rastlant\u0131sal bir \u015fekilde kristal boyunca hareket etmekte.\u201d diyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u015eimdilik, \u0131s\u0131 hareketi sadece m\u00fckemmel \u0131s\u0131l yal\u0131tkanlarda g\u00f6zlemlenebiliyor. Fakat bu \u0131s\u0131 hareket kanal\u0131 ba\u015fka kristalimsi kat\u0131larda da iyi bir \u015fekilde g\u00f6zlemlenebilir. Bu sayede de \u0131s\u0131 y\u00f6netiminde yeni bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oak Ridge Ulusal Laboratuar\u0131 Enerji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ndeki biliminsanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yeni bir ke\u015fif Albert Einstein taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan bir as\u0131rl\u0131k teoriyi desteklemekte. Bu teori, \u0131s\u0131n\u0131n bir termos bardaktan; makine par\u00e7alar\u0131na kadar nas\u0131l iletildi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Is\u0131n\u0131n iletimi b\u00fct\u00fcn materyallerin temelini olu\u015fturur. Science dergisinde yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rma, \u0131s\u0131lar\u0131n iletimini engelleyen \u0131s\u0131l yal\u0131tkanlar \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131yor. Einsten yine hakl\u0131 ORNL (Oak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1452,"featured_media":28251,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,26,3221],"tags":[277,3844,3843,3149,3150,383],"class_list":["post-28250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-fizik","category-malzeme-bilimleri","tag-einstein","tag-enerji-tasarrufu","tag-isi-yayilimi","tag-katihal-fizigi","tag-malzeme-bilimleri","tag-termodinamik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t