Kimya bilimi de \u00e7ok benzer bir durumdad\u0131r: Elementlerin periyodik tablosu ortaya konulmu\u015f, atomun ve molek\u00fclleri olu\u015fturan kimyasal ba\u011flar\u0131n \u00f6zellikleri belirlenmi\u015f, tepkimelerin s\u0131rr\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, stokiyometri dal\u0131 geli\u015ftirilmi\u015f, asit-baz kimyas\u0131 ve di\u011fer bir\u00e7ok konu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n
Bu saptamalar\u0131n, kimyada art\u0131k yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: yeni molek\u00fcller olu\u015fturulacak, yeni malzemeler icat edilecek, yeni uygulamalar hayata ge\u00e7irilecektir elbette.<\/p>\n
Dememiz \u015fu ki, kimya biliminde, hi\u00e7 beklenmedik ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7acak nitelikte temel ke\u015fifler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131k \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n Biyoloji<\/strong><\/p>\n Bir di\u011fer \u00f6rnek olarak, biyoloji bilimini ele alal\u0131m. Bu alanda son 150 y\u0131l i\u00e7erisinde devrim niteli\u011finde iki olay ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r: Darwin\u2019in evrim kuram\u0131 ile DNA yap\u0131s\u0131n\u0131n Francis ve Crick taraf\u0131ndan ke\u015ffi. Bu temel bulu\u015flar\u0131n akabinde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yo\u011fun ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme faaliyetleri (molek\u00fcler ve evrimsel biyoloji, biyokimya, ila\u00e7 tasar\u0131m\u0131, epigenetik, vs) hayata ge\u00e7mi\u015f ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n hi\u00e7biri, \u00f6rne\u011fin evrim kuram\u0131 gibi, do\u011fa anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6k\u00fcnden sarsan, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc alt \u00fcst eden nitelikte olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Berkeley \u00dcniversitesi\u2019nde molek\u00fcler biyoloji profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yapm\u0131\u015f olan Stent\u2019e g\u00f6re, biyolojide \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen temel nitelikte \u00fc\u00e7 konu kalm\u0131\u015ft\u0131r; bunlar cevapland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, biyolojide de temel bulu\u015flar \u00e7a\u011f\u0131 sona erecektir. Bu \u00fc\u00e7 konuyu \u015fu \u015fekilde dile getiriyor Stent: hayat\u0131n ba\u015flay\u0131\u015f\u0131, d\u00f6llenmi\u015f bir h\u00fccrenin \u00e7okh\u00fccreli bir organizmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, enformasyonun merkezi sinir sistemi taraf\u0131ndan i\u015flenmesi…<\/p>\n Fizik – Astronomi<\/strong><\/p>\n Fizik alan\u0131nda da \u00e7ok benzer bir durum ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Ger\u00e7i 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, fizi\u011fin sonuna gelindi\u011fi kehanetini ortaya atan ve bundan b\u00f6yle yeni ke\u015fiflerin yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n borazanc\u0131l\u0131\u011f\u0131na soyunan bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcre ra\u011fmen iki ayr\u0131 devrimin ya\u015fanm\u0131\u015f olmas\u0131 bir kar\u015f\u0131 arg\u00fcman olarak ileri s\u00fcr\u00fclebilir! Ancak g\u00f6relilik kuram\u0131n\u0131 veya kuantum mekani\u011fini sadece bir kez icat etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr…<\/p>\n Evrende bilinen d\u00f6rt temel etkile\u015fimden \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc (elektromanyetik etkile\u015fim, kuvvetli etkile\u015fim ve zay\u0131f etkile\u015fim) betimleyen ve bilindik t\u00fcm temel par\u00e7ac\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131ran, modern fizi\u011fin adeta \u201camiral gemisi\u201d niteli\u011finde olan Standart Model kuram\u0131n\u0131n uzun s\u00fcredir \u00f6tesine gidilememesi, bir tavsaman\u0131n i\u015fareti olabilir mi?<\/p>\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc etkile\u015fim olarak bilinen k\u00fctle \u00e7ekimini ve b\u00f6ylece t\u00fcm fizik fenomenleri ayn\u0131 kuramsal \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplamay\u0131 ve bunun i\u00e7in de genel g\u00f6relilik ve kuantum mekani\u011fini birle\u015ftirmeyi hedefleyen \u201cHer \u015eeyin Kuram\u0131\u201dn\u0131 olu\u015fturmakta ya\u015fanan zorluklar, fizikte ilerlemenin gitgide zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir di\u011fer g\u00f6stergesidir.<\/p>\n Bu ba\u011flamda icat edilen \u201cSicim Kuram\u0131\u201d, fazla k\u00fc\u00e7\u00fck olduklar\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6zlenmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmayan par\u00e7ac\u0131klar i\u00e7eren bir modeli \u00f6ne s\u00fcrmektedir (sicimler, belirli bir bi\u00e7imde titre\u015fen tek boyutlu ipliksi yap\u0131l\u0131 atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131klard\u0131r). \u0130\u015fte Sicim Kuram\u0131\u2019na y\u00f6neltilen \u00f6nemli bir ele\u015ftiri burada ba\u015f g\u00f6stermektedir: Kuram\u0131n, her birinin farkl\u0131 bir evrene kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi adeta sonsuz say\u0131da versiyona sahip olmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir kuram\u0131 deneyler sayesinde do\u011frulaman\u0131n olanak d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu ele\u015ftirisi!<\/p>\n Kutsal K\u00e2se gibi g\u00f6r\u00fcnen bu \u201cson kuram\u201da ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacak m\u0131d\u0131r? Ger\u00e7i al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f bir arg\u00fcmana g\u00f6re, temel bilimlerde, ke\u015fiflerin kimi zaman h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 kimi zamansa yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcr (ekonomide Kondratieff dalgalar\u0131 ile oldu\u011fu gibi), ancak bir h\u0131zlanma s\u00fcrecinin yeniden ya\u015fanaca\u011f\u0131 iddias\u0131 ne kadar ger\u00e7ek\u00e7idir?<\/p>\n Uzun s\u00fcredir bir devrim yok<\/strong><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak modern bilim, olduk\u00e7a k\u0131sa bir zaman dilimi i\u00e7erisinde geli\u015fmi\u015f, ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri temel nitelikte bulu\u015flar ile ta\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. DNA ve kal\u0131t\u0131m mekanizmas\u0131, uzay-zaman kavram\u0131, biyolojik evrimle\u015fme, B\u00fcy\u00fck Patlama ve evrenin genle\u015fmesi… t\u00fcm bu bulu\u015flar\u0131n her biri ger\u00e7ek anlamda s\u00fcrpriz, heyecan ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Ancak dikkat edilecek olursa, uzun bir s\u00fcredir devrim niteli\u011finde, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa \u015fayan b\u00fcy\u00fck bulu\u015flar yap\u0131lamamaktad\u0131r. Homo Sapiens<\/em>\u2019in evrimle\u015fmesi, maddede yar\u0131 iletken \u00f6zelli\u011finin ortaya konulmas\u0131, G\u00fcne\u015f sistemi d\u0131\u015f\u0131nda yeni gezegenlerin ke\u015ffi, vs. t\u00fcm bu konularda \u00f6nemli ilerlemeler kaydedilmi\u015ftir elbette, ama bu t\u00fcr ilerlemelerin sonu\u00e7ta birer \u201cdetay\u201d oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/2-3-225x300.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/3-2-300x225.jpg\")