{"id":28324,"date":"2018-08-04T07:10:42","date_gmt":"2018-08-04T04:10:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=28324"},"modified":"2018-08-03T14:18:12","modified_gmt":"2018-08-03T11:18:12","slug":"modern-hayatin-en-yaygin-parcasi-plastik-iklim-degisikligine-katkida-bulunuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/08\/04\/modern-hayatin-en-yaygin-parcasi-plastik-iklim-degisikligine-katkida-bulunuyor","title":{"rendered":"Modern hayat\u0131n en yayg\u0131n par\u00e7as\u0131 plastik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine katk\u0131da bulunuyor!"},"content":{"rendered":"<p>\u015eimdiye dek, k\u00fc\u00e7\u00fck plastik par\u00e7alar anlam\u0131na gelen mikroplastiklerin \u00e7evreyi tahribata u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n en uzak k\u00f6\u015felerine dahi bu tahribat\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymu\u015fsunuzdur. Fakat \u015fimdi, Manoa Hawaii \u00dcniversitesi\u2019ndan bilim insanlar\u0131, yeni bir ara\u015ft\u0131rmayla \u00f6zellikle \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin toprak \u00fczerinde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine do\u011frudan katk\u0131da bulundu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu ise endi\u015fe verici noktalara i\u015faret ediyor. Modern hayat\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 olan plastikler, \u00e7\u00fcr\u00fcyerek sera gaz\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131yorlar. \u00dcstelik bu s\u00fcre\u00e7, mevcut plastiklerin milyarlarca tonu ufalmaya devam ettik\u00e7e ve yeni plastikler \u00fcretildik\u00e7e etkisini artt\u0131rarak devam edecek.<\/p>\n<p>Hem \u015fu an miktar\u0131 ufalanarak artan ve \u00fcretilen yeni plastiklerle de artacak olan mikroplastiklerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131; ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ABD\u2019li ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00fczere asla geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeyecek ve tarlalara, okyanuslara zarar verecek. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7te sera gazlar\u0131 metan ve etilen \u00fcretiyor.<\/p>\n<p>Bir \u00fcniversitede lisans\u00fcst\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131k yapan Sarah-Heanne Royer; ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na asl\u0131nda bu ke\u015ffi yapmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>David K. Inouye Okyanusbilim Merkezi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, metan\u0131n deniz suyundaki organizmalar taraf\u0131ndan do\u011fal olarak \u00fcretilmesine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 esnas\u0131nda metan\u0131n plastik konteynerlar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015f oldular. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Royer, ara\u015ft\u0131rmadaki yerini ald\u0131\u011f\u0131nda; sera gaz\u0131 \u00fcretimi i\u00e7in farkl\u0131 plastik t\u00fcrlerinin test edilmesine ve en \u00e7ok gaz \u00fcretilen ko\u015fullar\u0131 incelemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131 bile.<\/p>\n<p>Ekip, UV ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda; d\u0131\u015far\u0131da olmalar\u0131na ve okyanusta olmalar\u0131na bakarak yedi yayg\u0131n plastik \u00e7e\u015fidini inceledi. \u0130nceleme sonucunda sera gaz\u0131n\u0131n en y\u00fcksek d\u00fczeyde \u00fcretiminin d\u00fcnyada en \u00e7ok kullan\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu polietilen tarz\u0131 plastikten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettiler. Royer, s\u00f6z konusu plasti\u011fin Hawaii\u2019de \u00e7ok y\u00fcksek oranda bulundu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Plastik torbalar ve ambalajlar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini etkiliyor!<\/strong><\/p>\n<p>Bu materyalin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131zda kelimenin tam anlam\u0131yla \u201cy\u00fcz\u00fcyor\u201d olmas\u0131n\u0131n sebebi plastik torbalar ve g\u0131da ambalajlar\u0131 olmak \u00fczere hayat\u0131m\u0131n pek \u00e7ok noktas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131. Plastiklerin bir\u00e7o\u011fu, \u00f6rne\u011fin \u00e7ocuk parklar\u0131ndaki kayd\u0131raklar gibi ya\u015fant\u0131m\u0131zda uzun s\u00fcreli alan kaplasa da d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu polietilen tarz\u0131 plastikler okyanuslara kar\u0131\u015fmadan \u00f6nce evlerimizde ya da raflarda k\u0131sa s\u00fcre zaman ge\u00e7iriyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28326\" aria-describedby=\"caption-attachment-28326\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-28326\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-1-238x178.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-28326\" class=\"wp-caption-text\"><br \/>Pek \u00e7o\u011fu tek kullan\u0131ml\u0131k olan plastikler, modern hayat\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Karadakiler, okyanuslardakilere g\u00f6re daha tehlikeli!<\/strong><\/p>\n<p>Testler, bunun yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka bir bulguyu daha a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Royer, okyanusbilimci olmas\u0131na ra\u011fmen karadaki plastiklerin benzer ko\u015fullara maruz kalmas\u0131na ra\u011fmen okyanustakilere oranla daha fazla sera gaz\u0131 \u00fcretti\u011fini g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Royer, okyanuslardaki plastikleri \u201c\u00e7ok endi\u015fe verici\u201d olarak de\u011ferlendiriyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc plastikler okyanusta gezinen gezici t\u00fcrler i\u00e7in tehdit olu\u015fturuyor. Ancak Royer; g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cD\u00fcnyadaki insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve plastik kullan\u0131m miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck! Okyanustaki plastikler ciddi bir de\u011fi\u015fiklik yaratmasa bile karadaki plastikler b\u00fcy\u00fck tahribat yaratacak\u201d sonucuna var\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma yazar\u0131 David Karl, yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bu etkinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hen\u00fcz belirlenemedi\u011fini ancak ne kadar plastik var ise etkisinin de o kadar b\u00fcy\u00fck olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda okunan bildiride, \u201cPlastiklerin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7evrede \u00e7ok miktarda plastik bulunmas\u0131 nedeniyle, plasti\u011fin (metan ve etilen) k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki rol\u00fc ile ilgili sorular \u00f6ncelikli hale getirilmeli ve bilimsel topluluk taraf\u0131ndan ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28327\" aria-describedby=\"caption-attachment-28327\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-28327\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2-300x224.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"224\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/plastik-foto-2-238x178.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-28327\" class=\"wp-caption-text\">Evlerimizde ve raflar\u0131m\u0131zda yerini her g\u00fcn alan plastikler, ufalan\u0131rken ve her g\u00fcn daha \u00e7ok \u00fcretilirken iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine etkide bulunuyor<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>&#8216;Okyanustakinden daha farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Scripps Okyanusbilim Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden, s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil olmayan Dimitri Deheyn ise sonu\u00e7lar\u0131n; topraktaki plasti\u011fin okyanustaki kadar toksik olabilece\u011fini ancak bunun farkl\u0131 \u015fekillerde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Deheyn\u2019e g\u00f6re; okyanustaki plastikler deniz canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in bir tehlike olu\u015fturuyor ve ekosistemleri b\u00fcy\u00fck oranda tahribata u\u011frat\u0131yor; ancak karadaki plastikler daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00fcr\u00fcyor ve bu da iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine dramatik \u015fekilde katk\u0131da bulunuyor.<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, plastik bozulma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi hesaplamalar\u0131na art\u0131k daha fazla dahil ediyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynak<\/strong><\/p>\n<p>1) https:\/\/www.popsci.com\/plastic-greenhouse-gas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eimdiye dek, k\u00fc\u00e7\u00fck plastik par\u00e7alar anlam\u0131na gelen mikroplastiklerin \u00e7evreyi tahribata u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n en uzak k\u00f6\u015felerine dahi bu tahribat\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymu\u015fsunuzdur. Fakat \u015fimdi, Manoa Hawaii \u00dcniversitesi\u2019ndan bilim insanlar\u0131, yeni bir ara\u015ft\u0131rmayla \u00f6zellikle \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin toprak \u00fczerinde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine do\u011frudan katk\u0131da bulundu\u011funu ortaya koydu. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu ise endi\u015fe verici noktalara i\u015faret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1576,"featured_media":28325,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,217],"tags":[309,2025,491,3855],"class_list":["post-28324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-cevre-bilimleri","tag-iklim-degisikligi","tag-kuresel-isinma","tag-plastik","tag-plastik-atik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1576"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28324"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28324\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}