{"id":2885,"date":"2015-06-08T13:22:19","date_gmt":"2015-06-08T10:22:19","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=2885"},"modified":"2015-06-08T13:22:19","modified_gmt":"2015-06-08T10:22:19","slug":"alzheimerin-kokeninde-evrimsel-surecte-insan-zekasinin-artisi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/06\/08\/alzheimerin-kokeninde-evrimsel-surecte-insan-zekasinin-artisi-var","title":{"rendered":"Alzheimer\u2019\u0131n k\u00f6keninde, evrimsel s\u00fcre\u00e7te insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 var"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Modern insan 200.000 y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\u00c7in\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n geli\u015fimiyle birlikte evrimsel olarak geli\u015fmi\u015f olabilir.
\nAra\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re 50.000 ile 200.000 y\u0131l \u00f6ncesinde, do\u011fal seleksiyonla birlikte beyin geli\u015fiminde g\u00f6revli olan 6 gende de\u011fi\u015fiklik meydana geldi. Bu sayede n\u00f6ronlar aras\u0131 ba\u011flant\u0131larda art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti ve modern insanlar\u0131n insana benzeyen atalar\u0131ndan daha ak\u0131ll\u0131 evrimle\u015fmeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu. Fakat bu genler yeni entelekt\u00fcel kapasiteyle birlikte Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkili problemleri de beraberinde evrimle\u015ftirdi.
\n\u00c7in\u2019deki Shanghai Enstit\u00fcs\u00fc Biyolojik Bilimler B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden genetik\u00e7ilerin y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ara\u015ft\u0131rman\u0131n raporuna g\u00f6re, haf\u0131zaya ili\u015fkin rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n olu\u015fma sebebi, olgunla\u015fan beyinlerin zek\u00e2 geli\u015fimlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yeni metabolik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131 ve bu ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamada zorlanmalar\u0131d\u0131r. \u0130nsana olduk\u00e7a yak\u0131n bir t\u00fcr olan \u015fempanzelerde bile olmayan \u201cAlzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirme\u201d yaln\u0131zca insanlara \u00f6zg\u00fc bir geli\u015fim \u00f6rne\u011fidir.
\nAra\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Kun Tang ve ekibi, evrimsel s\u00fcreci incelemek i\u00e7in modern insan DNA\u2019s\u0131nda kan\u0131tlar arad\u0131. Afrikal\u0131, Asyal\u0131 ya da Avrupal\u0131 atalar\u0131 olan 90 ki\u015finin genomlar\u0131n\u0131 inceleyerek, pop\u00fclasyondaki ve do\u011fal seleksiyondaki \u00e7e\u015fitliliklere sebep olan de\u011fi\u015fiklikleri ara\u015ft\u0131rd\u0131lar.
\nPop\u00fclasyondaki de\u011fi\u015fikliklerin etkilerini kontrol etmek i\u00e7in, yani do\u011fal seleksiyondaki izleri izole etmek i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar pop\u00fclasyon miktar\u0131n\u0131n zamanla de\u011fi\u015fimini saptad\u0131lar. Daha sonra pop\u00fclasyon tarihiyle uyu\u015fmayan genom par\u00e7alar\u0131n\u0131 tespit ettiler, b\u00f6ylece do\u011fal seleksiyonla \u015fekil alm\u0131\u015f DNA par\u00e7alar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu sayede 500.000 y\u0131l \u00f6ncesine kadarki seleksiyon olaylar\u0131n\u0131 incelemeyi ba\u015fararak, modern insan formununu tetikleyen evrimsel g\u00fc\u00e7leri tespit ettiler. Yap\u0131lan daha \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda, bu evrimsel s\u00fcrecin 30.000 y\u0131l \u00f6ncesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc; Tang ve ekibinin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucu 200.000 y\u0131l \u00f6nce evrimsel geli\u015fimlerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015f oldu.
\nCambridge\u2019deki Broad Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden hesaplamal\u0131 h\u00fccre biyologlar\u0131n\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmaya yapt\u0131\u011f\u0131 yoruma g\u00f6re, ekibin analitik yakla\u015f\u0131m\u0131, her \u00e7e\u015fit seleksiyonu genel bir \u00e7er\u00e7evede incelemeye yar\u0131yor; ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 devirlerin seleksiyonlar\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in de genele yak\u0131n bir yakla\u015f\u0131m\u0131 olan bir y\u00f6ntem. Ancak bu y\u00f6ntemin geni\u015f kapsamda kabul g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n devam etmesi gerekti\u011fini de belirtiyorlar.
\nYine de, en g\u00fc\u00e7l\u00fc genomik-analitik metotlar bile, tarihte olan garip geli\u015fimleri a\u00e7\u0131klamada s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. 60.000 y\u0131l \u00f6nce Afrika\u2019y\u0131 terk eden az say\u0131da insan\u0131n, bug\u00fcn Asya ve Avrupa\u2019da ya\u015fayan insanlar\u0131n atalar\u0131 olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Avrupa\u2019daki insanlarda daha \u00f6nceki genetik varyasyonlar\u0131n\u0131n pek \u00e7o\u011funun silindi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Dolay\u0131s\u0131yla, Afrikal\u0131 insanlar\u0131n genomlar\u0131 sayesinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar tarihin \u00e7ok daha \u00f6ncelerine inebilmeyi ba\u015fararak, bu sayede de insanl\u0131\u011fa \u015fekil veren evrimsel geli\u015fim hakk\u0131nda daha fazla bilgi elde edilebiliyor.<\/p>\n

\u00c7eviren: Selen \u00d6zkan
\n\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Nature. doi:10.1038\/nature.2015.17589
\n– http:\/\/www.nature.com\/news\/alzheimer-s-origins-tied-to-rise-of-human-intelligence-1.17589#\/b1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Modern insan 200.000 y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7in\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n geli\u015fimiyle birlikte evrimsel olarak geli\u015fmi\u015f olabilir. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re 50.000 ile 200.000 y\u0131l \u00f6ncesinde, do\u011fal seleksiyonla birlikte beyin geli\u015fiminde g\u00f6revli olan 6 gende de\u011fi\u015fiklik meydana geldi. Bu sayede n\u00f6ronlar aras\u0131 ba\u011flant\u0131larda art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti ve modern insanlar\u0131n insana benzeyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,32,231],"tags":[],"class_list":["post-2885","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-evrim","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t