Sa\u011fda solda giderek daha s\u0131k okuman\u0131n \u201cfaydal\u0131\u201d hatta \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d oldu\u011fu iddia ediliyor. Faydalar listeleniyor, yay\u0131mlan\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n okumaya \u00f6zendirilmesi isteniyor. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanabilmeleri i\u00e7in \u00e7evrelerinde \u00f6rnek alacaklar\u0131 b\u00fcy\u00fcklerin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi ve ebeveynlerin de vakit kaybetmeden okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinmelerinin \u00f6nemine i\u015faret ediliyor. Kendimi k\u00f6t\u00fc bir okur saymad\u0131\u011f\u0131mdan, fakat \u015fu ya\u015f\u0131ma kadar da \u201cokuman\u0131n faydalar\u0131\u201d ile pek me\u015fgul olmad\u0131\u011f\u0131mdan bu listeler ilgimi \u00e7ekti. Birka\u00e7\u0131na g\u00f6z att\u0131m. Okumak me\u011fer her derde devaym\u0131\u015f. Uykusuzlu\u011fa, unutkanl\u0131\u011fa, depresyona, i\u015ftahs\u0131zl\u0131\u011fa, obeziteye, yaln\u0131zl\u0131\u011fa, yoksullu\u011fa ve daha pek \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131ya iyi geliyormu\u015f. 30 maddeye kadar uzayan listelerle kar\u015f\u0131la\u015fsam da \u00e7o\u011fu madde birbirinin i\u00e7inde de\u011ferlendirilerek birka\u00e7 ana ba\u015fl\u0131\u011fa indirgenebilir. Ben \u201ckitap ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u201d gibi ilgi alan\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda kalan kitapl\u0131, fareli, laboratuvarl\u0131 meseleleri bir yana b\u0131rakarak \u00f6nemsedi\u011fim bir iki iddiaya itiraz etmek istiyorum.<\/p>\n
Kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n zenginle\u015fece\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi ifade kabiliyetimizin geli\u015fece\u011fi iddialar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. \u015e\u00fcphe edilecek yan\u0131 var m\u0131? Biraz tecr\u00fcbe ve basit bir mant\u0131k bunun do\u011frulu\u011funa ikna olmaya yeter. T\u00fcrk\u00e7e zengin bir dil. Tarih boyunca geni\u015f bir co\u011frafyada \u00e7e\u015fitli toplumlar taraf\u0131ndan konu\u015fuldu\u011fu, kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yerine g\u00f6re farkl\u0131 dillerle etkile\u015fime girmi\u015f, s\u00f6zc\u00fck ve deyim al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmu\u015f, de\u011fi\u015fik ifade \u00f6zellikleri kazanm\u0131\u015f. Anayurdundaki kendi tarihi i\u00e7inde de pek \u00e7ok yenile\u015fme ve de\u011fi\u015fim ge\u00e7irerek zenginle\u015fmi\u015f. Temel e\u011fitimden mezun olmaya yetecek kadar T\u00fcrk\u00e7e ile bu dili g\u00fczel konu\u015fmak, iyi kullanmak kolay de\u011fil. Fikir yaz\u0131s\u0131n\u0131 ve kurgu yaz\u0131y\u0131 bir yana b\u0131rakarak yaln\u0131zca \u015fiir \u00fczerinden gidecek dahi olsak \u00f6rne\u011fin Nam\u0131k Kemal\u2019in, Tevfik Fikret\u2019in, Ahmet Ha\u015fim\u2019in, Yahya Kemal\u2019in, Naz\u0131m Hikmet\u2019in, Dranas\u2019\u0131n, \u0130lhan Berk\u2019in, Ece Ayhan\u2019\u0131n, Zarifo\u011flu\u2019nun, K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130skender\u2019in, Birhan Keskin\u2019in ayn\u0131 dilin \u015fairleri oldu\u011funu ak\u0131lda tutmak gerekir. Birka\u00e7\u0131n\u0131n m\u00fcptelas\u0131 oldu\u011fu halde di\u011fer birka\u00e7\u0131ndan haz duymak bir yana, dillerini bile \u00e7\u00f6zemeyecek olan\u0131m\u0131z az de\u011fildir. Peki ya b\u00f6yle bir s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131n pratik faydas\u0131 ne olabilir? Kelime \u00e7e\u015fitlili\u011fi 500\u2019\u00fc ge\u00e7meyen, c\u00fcmlelerin yar\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcklemsiz dola\u015f\u0131ma girdi\u011fi, buna ra\u011fmen ifade edilenin \u00e7o\u011funun dinlenmedi\u011fi, okunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndelik dilimizde Ha\u015fim\u2019in s\u00f6zc\u00fcklerini kullanmam\u0131z, \u0130lhan Berk\u2019in sanat\u0131na ba\u015fvurmam\u0131z ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda takdir edilmemiz m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Aksine, insanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131, neredeyse hi\u00e7 kullanmad\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerle kazara kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131karsak, s\u00f6ylediklerimiz, yazd\u0131klar\u0131m\u0131z anla\u015f\u0131lmaz veya yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131labilir. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131l\u0131p anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit etmek, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalabiliriz. A\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken sarf etti\u011fimiz yeni kavram ve kelimeleri de daha sonra a\u00e7\u0131klamak zorunda kalaca\u011f\u0131m\u0131zdan sonsuz bir d\u00f6ng\u00fcye girmekten kendimizi al\u0131koyamayabiliriz. Anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in basit \u00f6rneklere ba\u015fvurmak zorunda kalabiliriz. Bu yol da sonu\u00e7ta \u00e7er\u00e7eveyi daraltacak ve normalde yeterli olmas\u0131 gereken s\u00fcrenin en az birka\u00e7 kat\u0131 vakit kaybettirebilecektir.<\/p>\n
Bir di\u011fer iddiaya g\u00f6re empati yetimizin geli\u015fmesi ve insanlar\u0131 kolay tan\u0131y\u0131p, daha iyi anlayabilmemiz de kitap okumam\u0131za ba\u011fl\u0131. Burada s\u00f6z konusu edilen kitaplar\u0131n romanlar, \u00f6yk\u00fcler gibi insanlar\u0131n ya\u015fant\u0131lar\u0131na dair edebiyat eserleri oldu\u011funu varsay\u0131yorum. Kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn. Okuyarak, denizalt\u0131s\u0131yla okyanuslar\u0131n derinliklerinde gizlenen ve devasa gemileri g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan bat\u0131ran Kaptan Nemo\u2019yu, tefeci ve karde\u015fi iki ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131 baltayla \u00f6ld\u00fcren hukuk \u00f6\u011frencisi Raskolnikov\u2019u, yel de\u011firmenlerine h\u00fccum eden Don Ki\u015fot\u2019u, bir sabah hamam b\u00f6ce\u011fi olarak uyanan Gregor\u2019u dahi anlama yolunda \u00f6nemli ad\u0131mlar atabiliriz. Bamba\u015fka as\u0131rlar\u0131n, bamba\u015fka toplumlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f kurgu insanlar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc \u00e7evremizi anlamam\u0131zda bize k\u0131lavuzluk edebilir mi? Ka\u00e7\u0131m\u0131z hayat\u0131 boyunca bir Zebercet\u2019le kar\u015f\u0131la\u015fabilir? Kar\u015f\u0131la\u015fsak \u015f\u0131p diye g\u00f6z\u00fcnden tan\u0131yabilecek miyiz? Tan\u0131rsak ona yard\u0131m edebilecek miyiz? Kald\u0131 ki her devrin insan\u0131 da, de\u011ferleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 da farkl\u0131. Bug\u00fcn\u00fcn do\u011frular\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu d\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesiyle olu\u015fmu\u015f. Kuraca\u011f\u0131m\u0131z basit paralelliklerle hatas\u0131z yol almam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Bu nedenlerle empati konusunda da kitaplar\u0131n bizi etkileyip de\u011fi\u015ftirdi\u011fini fakat bu etkinin hayat\u0131m\u0131za do\u011frudan \u201cfayda\u201d olarak yans\u0131d\u0131\u011f\u0131na ihtimal vermiyorum. Maksat kabiliyet kazanmaksa okumak kadar ba\u015fka u\u011fra\u015flar da \u201cfaydal\u0131\u201d olabilir. Bisiklet s\u00fcrmenin, da\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, marangozlu\u011fun, diki\u015f nak\u0131\u015f\u0131n, drone u\u00e7urman\u0131n, tavla \u00fcstatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da insana \u00f6\u011fretece\u011fi \u015feyler vard\u0131r. Pek \u00e7ok bilgi kazand\u0131rman\u0131n yan\u0131nda yine insanlar\u0131 tan\u0131mam\u0131za, hatta daha s\u0131n\u0131rl\u0131 konularla ilgili olsa dahi yeni s\u00f6zc\u00fckler \u00f6\u011frenmemize de yard\u0131mc\u0131 olurlar.<\/p>\n
S\u00f6z\u00fc buraya getirdikten sonra elbette \u201cokuman\u0131n faydas\u0131 yoktur\u201d diyecek de\u011filim. Vard\u0131r ama belki ba\u015fka yerdedir. Ku\u015fkusuz kitaplar okurlar\u0131na baz\u0131 \u00f6zellikler kazand\u0131r\u0131r. Onlarla me\u015fguliyetimizde de \u00f6nemli olan deneyimledi\u011fimiz ya\u015fant\u0131lar \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz, \u00e7evremizle, insanlarla, do\u011fayla ili\u015fkimizi yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmemizdir. Okumak d\u00fc\u015f\u00fcnmeye vesile oldu\u011fu s\u00fcrece faydal\u0131d\u0131r. Fark\u0131, derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz i\u00e7in ba\u015fka u\u011fra\u015flardan belki daha \u00e7ok \u015fey sunabilmesidir. Masam\u0131za tekrar tekrar getirdi\u011fi kadim meseleleri daha evvel denemedi\u011fimiz a\u00e7\u0131lardan ele almam\u0131z\u0131 te\u015fvik eder. Hayat, tarih, zaman, felsefe, bilgi, insan \u00fczerine kafa yormak i\u00e7in bir ba\u015flama vuru\u015fu olana\u011f\u0131 verir \u00e7o\u011fu zaman. Do\u011fru sorular\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fmemizi, yan\u0131tlar\u0131n yanl\u0131\u015f olmasa bile hep eksik ve kusurlu kalaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile aray\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmemizi bekler. Sonucun az\u0131msanacak yan\u0131 yoktur. Uyan\u0131k bir \u015f\u00fcphe ve bilmedi\u011fini bilen Sokrates\u2019in \u00f6zg\u00fcvenini kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bize.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sa\u011fda solda giderek daha s\u0131k okuman\u0131n \u201cfaydal\u0131\u201d hatta \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d oldu\u011fu iddia ediliyor. Faydalar listeleniyor, yay\u0131mlan\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n okumaya \u00f6zendirilmesi isteniyor. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanabilmeleri i\u00e7in \u00e7evrelerinde \u00f6rnek alacaklar\u0131 b\u00fcy\u00fcklerin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi ve ebeveynlerin de vakit kaybetmeden okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinmelerinin \u00f6nemine i\u015faret ediliyor. Kendimi k\u00f6t\u00fc bir okur saymad\u0131\u011f\u0131mdan, fakat \u015fu ya\u015f\u0131ma kadar da \u201cokuman\u0131n faydalar\u0131\u201d ile pek me\u015fgul […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":28998,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3980,38,513,515,510],"tags":[],"class_list":["post-28989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-175-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-nautilus","category-surekli-bolumler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28989"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28989\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}