\u201cNe zaman iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131k?<\/strong><\/p>\n \u201c\u0130nsanla\u015fma s\u00fcrecinde, atalar\u0131m\u0131z\u0131n ilk \u00f6rnekleri hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir dizi davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcleriyle, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 do\u011fal ortama uyum sa\u011flamaya \u00e7abal\u0131yordu. Bu davran\u0131\u015fsal \u00f6zellikler baz\u0131 anatomik yap\u0131lar\u0131 g\u00f6rece daha avantajl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin hareket sistemindeki de\u011fi\u015fme yeni bir ya\u015fam tarz\u0131 demekti. \u0130ki ayak \u00fczerinde do\u011frulan, ad\u0131m atarak y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flayan insans\u0131larda eller b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hareket sisteminden kurtulmu\u015f say\u0131l\u0131rd\u0131. Buna bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ellerin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi de diyebiliriz. Bu olay, asl\u0131nda, insanla\u015fma s\u00fcrecinde en erken ortaya \u00e7\u0131kan yeni bir davran\u0131\u015f \u015fekli ve anatomik de\u011fi\u015fmedir. Hominid<\/em> ailesini simgeleyen bu spesifik \u00f6zelli\u011fin tam olarak ne zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemiyoruz. Ancak, en eski insan fosillerinde bile bu anatomik \u00f6zelli\u011fe rastlanmas\u0131, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmenin yakla\u015f\u0131k 4 milyon y\u0131l \u00f6nce de var oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bununla birlikte, el ve ayak bilekleriyle parmaklar\u0131ndaki anatomik ayr\u0131nt\u0131lar bunlar\u0131n a\u011fa\u00e7lara da t\u0131rmand\u0131klar\u0131n\u0131 akla getirmektedir. K\u00fc\u00e7\u00fck boylu savunmas\u0131z bu uzak atalar\u0131m\u0131z \u00e7evrelerindeki tehlikeli hayvanlardan korunmak ve g\u00fcvence i\u00e7inde uyumak i\u00e7in a\u011fa\u00e7lar\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131nma yeri olarak kullanm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131. \u0130ki ayak \u00fczerinde do\u011frulma ve dik y\u00fcr\u00fcme \u00f6yle birden ger\u00e7ekle\u015fen bir hareket tarz\u0131 olamazd\u0131. Bu yeni davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc benimseyen ilk insans\u0131lar, \u00e7evrelerinde ya\u015fayan t\u00fcm canl\u0131lara g\u00f6rece bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurmu\u015f say\u0131l\u0131rd\u0131. \u00d6ncelikle, dik duran bir insans\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131 geni\u015flemi\u015f olur, ellerini serbest bi\u00e7imde (alet yapma ve kullanma da dahil) \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri yerine getirecek tarzda kullanabilir. Ayr\u0131ca, yerden kurtulup dik konuma ge\u00e7en bir Hominid<\/em>\u2019in v\u00fccudu Afrika\u2019n\u0131n yak\u0131c\u0131 ve dik gelen g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na daha az maruz kal\u0131r; v\u00fccuttaki so\u011fuma s\u00fcreci daha etkin olur. B\u00f6ylece saatlerce bu t\u00fcr ortamlarda rahats\u0131z olmadan ve fazla kalori harcamadan dola\u015f\u0131p besinlerini sa\u011flayabilir. Kendini \u00e7evredeki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 daha iyi korur. \u0130ki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen Hominid<\/em>, yakalad\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck hayvanlar\u0131, toplad\u0131\u011f\u0131 bitkileri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kamp yerine kolayca ta\u015f\u0131yabilir. Bipedalizm iskelet d\u00fczeyinde yo\u011fun bir yeniden yap\u0131lanmay\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. \u00c7ok say\u0131da eklem segmentlerinden olu\u015fan v\u00fccudumuzun \u00e7ekim (gravite) merkezleri bu segmentler (kal\u00e7a, omuzlar, dirsekler, bilekler, dizler, topuklar vb.) aras\u0131ndaki belli ba\u015fl\u0131 ekelemle\u015fmelerle ayn\u0131 plan i\u00e7erisinde yer al\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda t\u00fcm v\u00fccudumuzun gravite merkezini i\u00e7eren pland\u0131r. Bunun anlam\u0131 ise, uzun s\u00fcre k\u0131m\u0131ldamadan dik durabilmemiz ve bu konumu hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 sarf etmeden koruyabilmemiz demektir. Sadece, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n gravite merkezi ilk boyun omurlar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 eklemle\u015fmenin biraz \u00f6n\u00fcnde yer al\u0131r ki, bu dezavantaj da ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 dik tutan ense kaslar\u0131m\u0131z\u0131n yard\u0131m\u0131yla giderilmi\u015ftir. Ne var ki, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmenin avantaj\u0131 oldu\u011fu kadar dezavantaj\u0131 da vard\u0131; iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmeye uyum sa\u011flam\u0131\u015f insans\u0131lar \u00e7evredeki vah\u015fi hayvanlar taraf\u0131ndan kolayca fark edilir ve onlar\u0131n boy hedefi haline gelebilir. Ancak serbest olan elleriyle de bu tehlikelere kar\u015f\u0131 kendilerini koruyabilirler.<\/p>\n \u201cHominid<\/em>\u2019lerdeki iki ayak \u00fczerinde hareket etme olay\u0131 beynin tipik geli\u015fmesinden yakla\u015f\u0131k 2 milyon y\u0131l \u00f6nce kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu, \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken anlaml\u0131 bir olgudur. K\u00fc\u00e7\u00fck beyinli, ufak c\u00fcsseli g\u00f6steri\u015fsiz insans\u0131lar primat d\u00fcnyas\u0131nda benzeri bulunmayan bu hareket sistemini hangi ko\u015fullarda benimsedi? Ni\u00e7in bu yeni hareket tarz\u0131 insans\u0131 ve ondan sonra gelen insan (Homo<\/em>) cinsi i\u00e7in de\u011fi\u015fmez, yerle\u015fik bir davran\u0131\u015f ve anatomik \u00f6zellik olarak korundu? Bu t\u00fcr sorular, \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n eskiden oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de tart\u0131\u015fma g\u00fcndemini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130ki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flayan ilk Hominid<\/em>\u2019ler savanl\u0131k alanlarda ya\u015famad\u0131, ama bununla birlikte a\u00e7\u0131k alanlarla birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f ormanl\u0131k b\u00f6lgeler aras\u0131nda gidip gelirken haliyle a\u00e7\u0131k alanlardan ge\u00e7mek zorundayd\u0131lar.\u201d<\/p>\n Haftaya yeni bir soruyla birlikte olana dek Neil Shubin\u2019in \u0130\u00e7imizdeki Bal\u0131k belgeselinden, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen ilk Hominid<\/em> olan Australopithecus afarensis<\/em> fosilinin bulunu\u015funu anlatan \u015fu k\u0131sa videoya g\u00f6z atmak isteyebilirsiniz:<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/y\u00fcr\u00fcyen-hominid-lucy-178x300.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/lucy-iskelet-162x300.jpg\")