{"id":29649,"date":"2018-09-28T05:00:15","date_gmt":"2018-09-28T02:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=29649"},"modified":"2023-08-18T09:08:18","modified_gmt":"2023-08-18T06:08:18","slug":"29649","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/09\/28\/29649","title":{"rendered":"Bitkilerin evrim a\u011fac\u0131n\u0131 destekleyen fosil serileri yok mu?"},"content":{"rendered":"

\u0130ddia: Bitkilerin evrim a\u011fac\u0131n\u0131 do\u011frulayan tek bir fosil serisi yoktur.<\/strong><\/p>\n

Yan\u0131t: Bitkiler evrim konusunda \u00f6nemli kan\u0131tlar verir.(*)<\/strong><\/p>\n

Bitkilerin evrim a\u011fac\u0131n\u0131 do\u011frulayan tek bir bitki fosili serisi yoktur\u2026(Harun Yahya, Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 2, s.737).<\/em><\/p>\n

Her canl\u0131da oldu\u011fu gibi, bitkiler de evrim konusunda \u00f6nemli kan\u0131tlar vermektedir. Bitkilerin evrimi hayvanlara g\u00f6re daha basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u00f6zellikler sunar. Bitkilerin evrimi 3 milyar y\u0131l \u00f6nce okyanuslardaki mavi-ye\u015fil algler ile ba\u015flar. Bunlar ilk \u00f6nemli denizel bitki topluluklar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n \u00f6nemli bir g\u00f6revi vard\u0131; o da fotosentez yoluyla \u00fcrettikleri oksijeni, daha \u00e7ok yeni olan gezegenin atmosferine vermekti. D\u00fcnya atmosferinin kimyasal bile\u015fenlerini tamamlayan, i\u015fte bu deniz yosunlar\u0131, yani siyanobakterilerdir. Bunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Avustralya\u2019da s\u0131\u011f deniz ortamlar\u0131nda ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, ancak gittik\u00e7e azal\u0131yorlar.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 4 milyar y\u0131l k\u0131talarda ya da kara par\u00e7alar\u0131nda hi\u00e7bir canl\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131talar insan akl\u0131n\u0131n alamayaca\u011f\u0131 bir s\u00fcre \u00e7\u0131plak kalm\u0131\u015ft\u0131r. 400 milyon y\u0131l \u00f6nce tatl\u0131 sularda ya\u015fayan flamentli ye\u015fil algler ilk kara bitkileri olarak k\u0131talar\u0131 i\u015fgal etmeye ba\u015flad\u0131lar. Yapraks\u0131z, k\u00f6ks\u00fcz ve basit iletim borulu bu canl\u0131lar, basit k\u0131l gibi k\u00f6k uzant\u0131lar\u0131yla toprak olu\u015fumu tam geli\u015fmemi\u015f kayalar\u0131n \u00fcst\u00fcne tutunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ve yatay bir geli\u015fim g\u00f6stererek yay\u0131ld\u0131lar. Toprak olmad\u0131\u011f\u0131ndan topraktan al\u0131nan maddeyi yukar\u0131ya ula\u015ft\u0131racak iletim borular\u0131 da yoktu. Zamanla toprak olu\u015fumu ve bitkiye gereken yararl\u0131 kimyasallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in iletim borular\u0131 geli\u015fti ve di\u011fer ismiyle vask\u00fcler sistemli bitkiler olu\u015ftu.<\/p>\n

\"\"
Fosili bulunan en ilkel bitki olan Baragwanathia longifolia’n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki formu.<\/figcaption><\/figure>\n

En ilkel bitki fosilleri, \u00f6rne\u011fin Baragwanathia longifolia<\/em><\/a> Avustralya\u2019da\u00a0 bulundu. Son derece ilkel olan bu t\u00fcr, Kanada\u2019da bulunan yine ayn\u0131 \u00f6zelliklere sahip Cooksonia <\/em>cinsine benziyordu. Bu d\u00f6nem bitkileri karayosunlar\u0131, likenler gibi bitkilerle yak\u0131n benzerdi. \u0130klimin de\u011fi\u015fimi bitki topluluklar\u0131n\u0131n da bu ko\u015fullara uyumunu sa\u011flad\u0131 ve ger\u00e7ek tohuma sahip olmayan e\u011freltiotlar\u0131 denilen vask\u00fcler sistemli bitkiler ko\u015fullara uygun olarak Karbon D\u00f6nemi\u2019nde dev boyutlara ula\u015ft\u0131. Bu zamandan sonra yay\u0131lma art\u0131k o kadar kolay hale gelecekti ki, t\u00fcm bitkiler bo\u015f alanlar\u0131 \u00e7ok uzak mesafelerde kaplayabileceklerdi. Bu kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan sporlard\u0131. Daha sonra ise \u00e7\u0131plak tohumlu bitkiler, di\u011fer ismi ile gymnospermler bu geli\u015fime kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Zonguldak ta\u015f k\u00f6m\u00fcrleri Karbonifer bitki evrimini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan muhte\u015fem bir b\u00f6lgedir. Burada d\u00f6nemin t\u00fcm bitkilerini spor ve polenleriyle birlikte bulabilirsiniz. Burada ince bir ayr\u0131m vard\u0131r; paleobotanik biliminin yan\u0131 s\u0131ra spor ve polenlerden anlaman\u0131z, yani palinolog da olman\u0131z gerekir.<\/p>\n

Mesozoyik D\u00f6nemi ba\u015flar\u0131nda palmiye ve Cycad tipi formlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00f6nemin ortalar\u0131ndan ba\u015flayarak, art\u0131k \u00e7i\u00e7ekli bitkilerin zaman\u0131d\u0131r. Polenler r\u00fczg\u00e2rlarla k\u0131talar aras\u0131 yay\u0131lacakt\u0131r ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra evrim ve \u00e7e\u015fitlenme o kadar h\u0131z kazan\u0131r ki, t\u00fcm gezegen ye\u015fil bir \u00f6rt\u00fc ile \u00f6rt\u00fclecektir. Ya\u011fmur ormanlar\u0131, tropikal ormanlar, bir kayan\u0131n kenar\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f, ya da u\u00e7urumda ula\u015f\u0131lamayacak bir yerde a\u00e7m\u0131\u015f bir \u00e7i\u00e7ek,bu evrimin eseridir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnya floras\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak Mesozoyik D\u00f6nem\u2019in sonuna do\u011fru \u015fekillenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Senozoyik ve Kuvaterner D\u00f6nemleri, bug\u00fcnk\u00fc floran\u0131n benzeridir. Evrimi anlayabilmek ve anlatabilmek i\u00e7in gezegeni, ya\u015fam\u0131n\u0131 ve ge\u00e7en zaman\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<\/p>\n

(*) Prof. Mehmet Sak\u0131n\u00e7 ile yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fiden derlenmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ddia: Bitkilerin evrim a\u011fac\u0131n\u0131 do\u011frulayan tek bir fosil serisi yoktur. Yan\u0131t: Bitkiler evrim konusunda \u00f6nemli kan\u0131tlar verir.(*) Bitkilerin evrim a\u011fac\u0131n\u0131 do\u011frulayan tek bir bitki fosili serisi yoktur\u2026(Harun Yahya, Yarat\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131 2, s.737). Her canl\u0131da oldu\u011fu gibi, bitkiler de evrim konusunda \u00f6nemli kan\u0131tlar vermektedir. Bitkilerin evrimi hayvanlara g\u00f6re daha basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u00f6zellikler sunar. Bitkilerin evrimi […]<\/p>\n","protected":false},"author":168,"featured_media":29719,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[21,1],"tags":[4123,4124,4125],"class_list":["post-29649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyoloji","category-genel","tag-bitkilerin-evrimi","tag-fosil-bitkiler","tag-paleobotanik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29649"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29649\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}