{"id":29772,"date":"2018-10-01T00:00:01","date_gmt":"2018-09-30T21:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=29772"},"modified":"2018-10-01T00:41:34","modified_gmt":"2018-09-30T21:41:34","slug":"umdugumuzu-bulmak-ummadigimizla-karsilasmak-icin-okumak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/01\/umdugumuzu-bulmak-ummadigimizla-karsilasmak-icin-okumak","title":{"rendered":"Umdu\u011fumuzu bulmak, ummad\u0131\u011f\u0131m\u0131zla kar\u015f\u0131la\u015fmak i\u00e7in okumak"},"content":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r biliyorum elimdeki kitab\u0131: <em>\u0130n\u00f6n\u00fc Atat\u00fcrk\u2019\u00fc anlat\u0131yor<\/em>. Ye\u015fil bir filtre uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayli g\u00f6lgelenmi\u015f kapa\u011f\u0131ndaki foto\u011frafta da Abdi \u0130pek\u00e7i\u2019ye anlatmaya devam ediyor olmal\u0131 \u0130smet Pa\u015fa. D\u00fcnya Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bu soluk ye\u015fil kitab\u0131 sahafta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde ald\u0131r\u0131\u015f etmeden ge\u00e7ebilirdim. A\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse o s\u0131ralarda Abdi \u0130pek\u00e7i\u2019nin bir gazeteci olarak siyasete ilgisi, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha kurcalanmaya de\u011fer g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in alm\u0131\u015ft\u0131m kitab\u0131. Onun \u0130n\u00f6n\u00fc ile nas\u0131l ili\u015fki kurdu\u011funa, neleri merak etti\u011fine, tatmin edici bir yan\u0131ta ula\u015fmak i\u00e7in ne kadar ileri gidebildi\u011fine bakmak istemi\u015ftim.<\/p>\n<p>Son y\u0131llar\u0131n\u0131 ya\u015famakta olan \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn en ki\u015fisel konular\u0131 anlat\u0131rken bile tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 diplomat tav\u0131r, kimseyi k\u0131rmamak, \u00fczmemek i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6zen \u00e7ok az ipucu veriyor rivayete merakl\u0131 okurun eline. \u0130pek\u00e7i de merak edilen her konuyu dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakla beraber nezaketi elden b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn hassas sorular\u0131 kolayca savu\u015fturabilmi\u015f \u0130smet Pa\u015fa. En \u00e7ok dikkatimi \u00e7eken kendisinin ba\u015flang\u0131\u00e7ta harf ink\u0131l\u00e2b\u0131na itiraz etti\u011fini anlatt\u0131\u011f\u0131 k\u0131s\u0131mlard\u0131. Yeni harflere kar\u015f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, bunun uygulanamayaca\u011f\u0131na dair endi\u015felerle itiraz ediyor asl\u0131nda. Kanunla zorunlu k\u0131l\u0131nan bir durumun eskiye al\u0131\u015f\u0131k kudret sahipleri taraf\u0131ndan benimsenmemesi halinde fiilen iki alfabenin ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olaca\u011f\u0131n\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n her iki alfabeyi de \u00f6\u011frenmek zorunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Eski alfabenin \u00f6\u011fretilmesi ba\u015far\u0131lamazken iki alfabenin birden nas\u0131l \u00f6\u011fretilece\u011fi sorunu \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc kayg\u0131land\u0131r\u0131yor. Yeni harflerin kabul\u00fcnden tam 40 y\u0131l sonra ise, \u201cink\u0131l\u00e2plarda benim kanaatimce en ileri iki tanesi vard\u0131r; biri harf ink\u0131l\u00e2b\u0131d\u0131r, biri de kad\u0131nlar\u0131n cemiyete girmesi, kad\u0131n h\u00fcrriyetidir; bu ikisini en ileride g\u00f6r\u00fcr\u00fcm ben\u201d diyor gururlanarak. Ona g\u00f6re ayn\u0131 zamanda bir k\u00fclt\u00fcr istikameti belirlemek olarak da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu iki ink\u0131l\u00e2p toplumda kabul g\u00f6rmek, yerle\u015fmek i\u00e7in uzun zamana ihtiya\u00e7 duyuyordu. \u00d6zellikle bu ink\u0131l\u00e2plar\u0131n tutmay\u0131p geri d\u00f6n\u00fc\u015f ya\u015fanmas\u0131ndan endi\u015fe etmi\u015f uzun s\u00fcre. K\u00fclt\u00fcrel olarak Bat\u0131l\u0131la\u015fma, modernle\u015fme yolunda \u00e7ok daha ileriye gitmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnse de demokrasilerde bu tarz de\u011fi\u015fimlerin kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek T\u00fcrkiye\u2019de demokrasinin k\u00fclt\u00fcrel alanda genellikle \u201csa\u011fa \u00e7eken\u201d yan\u0131na da i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Bu sohbet 36. sayfada noktalan\u0131yor. Kitab\u0131 y\u0131llar sonra tekrar hat\u0131rlamama neden olan daha ilgi \u00e7ekici k\u0131sm\u0131 ise geriye kalan 140 sayfas\u0131nda sakl\u0131 bence. \u0130pek\u00e7i\u2019nin Cemal I\u015f\u0131ksel, Sadi Irmak, Celal Bayar, \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir, Sabahattin Selek ve Ayetullah S\u00fcmer ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015filer konuyla ve d\u00f6nemle ilgili bulunduklar\u0131 i\u00e7in ek olarak bu sayfalarda verilmi\u015f. Cel\u00e2l Bayar\u2019la s\u00f6yle\u015fiye ayr\u0131lan k\u0131s\u0131m kitab\u0131n onda biri neredeyse. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn son zamanlar\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n te\u015fhisi ve tedavi s\u00fcreci \u00fczerine ba\u015flayan sohbet \u0130pek\u00e7i\u2019nin y\u00f6nlendirmesi ile ad\u0131m ad\u0131m Bayar ile \u0130n\u00f6n\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fkilere, ikisinin Atat\u00fcrk\u2019le ili\u015fkilerine, ortakl\u0131klara ve ayr\u0131l\u0131klara geliyor. Cel\u00e2l Bayar konunun abart\u0131lan ve s\u00f6ylentiye m\u00fcsait yanlar\u0131n\u0131 da azaltmaya \u00e7al\u0131\u015farak aralar\u0131ndaki fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bayar kendisiyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn dayatt\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6yl\u00fcyor. Fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 izah ederken kendi iktisat vekilli\u011fi s\u0131ras\u0131nda haz\u0131rlanan ilk be\u015f y\u0131ll\u0131k sanayi plan\u0131ndan, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 idarecili\u011fi d\u00f6neminden, SEKA\u2019n\u0131n kurulu\u015f s\u00fcrecinden \u00f6rnekler veriyor. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu konulara yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201c\u0130n\u00f6n\u00fc devlet\u00e7iydi, Bayar h\u00fcr te\u015febb\u00fcsten yanayd\u0131\u201d yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131ndan pek ho\u015fnut olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fczeltme ihtiyac\u0131 duyuyor. O d\u00f6nem baz\u0131 sermayedarlar\u0131n sanayi kurmak i\u00e7in te\u015fvik edilme bi\u00e7imlerindeki yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n, onlar\u0131n da bu durumu \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanma \u00e7abalar\u0131n\u0131n zaten ihtiyatl\u0131 biri olan \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc iyice tedirgin etti\u011fini ve neredeyse \u00f6zel te\u015febb\u00fcs kar\u015f\u0131t\u0131 bir pozisyona s\u00fcr\u00fckledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kendisi ise \u00f6zel te\u015febb\u00fcse mani olunmamas\u0131n\u0131 bir \u00e7e\u015fit kamu kayna\u011f\u0131 tasarrufu olarak g\u00f6r\u00fcyor. Devletin kaynaklar\u0131n\u0131 sanayi i\u00e7in nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmeye y\u00f6nlendirmesinden yana. K\u00e2\u011f\u0131t sanayisinin kurulu\u015funa dair anlatt\u0131klar\u0131, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn \u00f6zel giri\u015fimle yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, Bayar\u2019\u0131n Atat\u00fcrk\u2019\u00fc ikna edi\u015fi bu durumun tipik bir \u00f6rne\u011fi.<\/p>\n<p>Bayar\u2019\u0131n anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re Atat\u00fcrk, Hitler\u2019in Avrupa\u2019da zafer kazanmas\u0131 halinde bizim gibi tar\u0131m \u00fclkelerinin sanayile\u015fmesine engel olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bizzat kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Londra\u2019daki uluslararas\u0131 iktisat konferans\u0131nda Almanlar buhran\u0131n \u00f6nemli sebeplerinden birinin \u201ciptidai madde yeti\u015ftiren memleketlerin\u201d sanayile\u015fme \u00e7abalar\u0131 oldu\u011funu iddia ediyor. Dahas\u0131, Kanadal\u0131 bir temsilci do\u011frudan Bayar\u2019a \u201csiz \u015feker fabrikas\u0131 yap\u0131yorsunuz, vazge\u00e7in bu i\u015ften, bizim piyasam\u0131z daralacak, sat\u0131\u015f\u0131m\u0131z azalacak\u201d diyor.<\/p>\n<p>Belli ki Bayar\u2019\u0131n bu fikirleri ve telkinleri Atat\u00fcrk\u2019\u00fc etkiliyor. Ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ekonomik temelini de sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak isteyen Atat\u00fcrk sanayile\u015fmeyle ilgili \u015fu s\u00f6zleri sarf ediyor:<\/p>\n<p>\u201cBence millet b\u00fct\u00fcn menabii kuvas\u0131n\u0131 sarf etmelidir bu u\u011furda. Ve en k\u0131sa zamanda sanayile\u015fmelidir. Bunun i\u00e7erisinde kamu te\u015febb\u00fcs\u00fc m\u00fc, \u00f6zel te\u015febb\u00fcs m\u00fc bilmem nesi yok. T\u00fcrk milletinin menabii kuvas\u0131. Hepsini birle\u015ftirip bir an evvel sanayile\u015fmelidir.\u201d<\/p>\n<p>Karma ekonomi kurmaya y\u00f6nelme fikrinin bu olaylar ve tart\u0131\u015fmalar\u0131n neticesinde do\u011fdu\u011funu anlat\u0131yor Bayar. \u0130\u015fte b\u00f6yle silik sunulmu\u015f bir kitab\u0131n i\u00e7inde, kolayca g\u00f6z ard\u0131 edebilece\u011fimiz birka\u00e7 sayfa dahi bir \u00fclkeye y\u0131llarca y\u00f6n vermi\u015f politikalar\u0131n fikri n\u00fcvelerinin olu\u015fma ve geli\u015fme evrelerine biraz daha yak\u0131ndan bakmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabiliyor. Ummad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgiyle tesad\u00fcfen kar\u015f\u0131la\u015fmak i\u00e7in de s\u00fcrekli ar\u0131yor olmak gerek galiba.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r biliyorum elimdeki kitab\u0131: \u0130n\u00f6n\u00fc Atat\u00fcrk\u2019\u00fc anlat\u0131yor. Ye\u015fil bir filtre uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayli g\u00f6lgelenmi\u015f kapa\u011f\u0131ndaki foto\u011frafta da Abdi \u0130pek\u00e7i\u2019ye anlatmaya devam ediyor olmal\u0131 \u0130smet Pa\u015fa. D\u00fcnya Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bu soluk ye\u015fil kitab\u0131 sahafta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde ald\u0131r\u0131\u015f etmeden ge\u00e7ebilirdim. A\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse o s\u0131ralarda Abdi \u0130pek\u00e7i\u2019nin bir gazeteci olarak siyasete ilgisi, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha kurcalanmaya de\u011fer g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":29773,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4127,38,513,515,510],"tags":[4054,4132,4133],"class_list":["post-29772","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-176-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-nautilus","category-surekli-bolumler","tag-ataturk","tag-celal-bayar","tag-ismet-inonu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29772\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}