{"id":29988,"date":"2018-10-04T05:00:23","date_gmt":"2018-10-04T02:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=29988"},"modified":"2019-06-18T12:05:41","modified_gmt":"2019-06-18T09:05:41","slug":"bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi","title":{"rendered":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi"},"content":{"rendered":"<p>\u0130bn er-Ravendi, \u0130slam k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131nda <em>Kuran<\/em> ve peygamberlik kurumuna ele\u015ftiri y\u00f6nelten ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ba\u015f\u0131nda gelir. Fakat bu ele\u015ftirilerini onun kendi kaleminden okuma f\u0131rsat\u0131m\u0131z yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc eserleri kay\u0131pt\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u00e7inde ondan bahseden \u00e7ok say\u0131da yazar vard\u0131r, fakat ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131l\u0131n 30\u2019lu y\u0131llar\u0131na kadar \u00e7ok fazla bir \u015fey bilinmiyordu. \u015eu talihe bak\u0131n ki \u0130bn er-Revandi\u2019nin eserlerinden \u00f6nemli al\u0131nt\u0131lar yapan \u0130bn al-Muayyed \u015eirazi\u2019nin kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yla birlikte bilim d\u00fcnyas\u0131 er-Ravendi hakk\u0131nda daha \u00e7ok bilgiye sahip oldu.<\/p>\n<p><strong>Er-Ravendi\u2019nin ele\u015ftirileri<br \/>\n<\/strong>\u0130bn er-Ravendi, Mutezile \u00e7evresinden uzakla\u015ft\u0131ktan sonra \u00f6nce \u015eii davas\u0131n\u0131n ate\u015fli savunucular\u0131ndan biri olmu\u015f, bu d\u00f6nemde ard\u0131 ard\u0131na risaleler kaleme alm\u0131\u015f, ancak sonra Rafizi Ebu \u0130sa al-Varrak\u2019\u0131n etkisinde kalarak (1) serbest d\u00fc\u015f\u00fcnceli \u00e7evrelerle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve onlar\u0131n en vurucu \u00fcsluba sahip teorisyeni olmu\u015ftur. Horasanl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr er-Ravendi\u2019nin keskin \u00fcsluplu risaleleri, sadece \u0130slam\u2019\u0131 ve <em>Kuran<\/em>\u2019\u0131 de\u011fil b\u00fct\u00fcn semavi dinleri hedef al\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130bn er-Ravendi\u2019nin fragman halinde de olsa g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan eserleri \u015funlard\u0131r: Hemen hemen b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak Hattat\u2019\u0131n <em>Kitab al-\u0130ntisar<\/em>\u2019\u0131nda yer alan <em>Kitap fazihat al-Mutazile<\/em>. Bu kitap, Cahiz\u2019in Mutezile ak\u0131m\u0131n\u0131 savunan g\u00f6r\u00fc\u015flerine bir ele\u015ftiridir.<\/p>\n<p>\u0130bn al-Cavzi\u2019nin <em>Muntazam fi\u2019l-tarih<\/em>\u2019inde bir\u00e7ok par\u00e7alar\u0131 i\u00e7erilen <em>Kitab al-Dami\u011f<\/em> ki \u0130bn er-Ravendi bu eserinde <em>Kuran<\/em>\u2019\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131na \u00e7ok sert ele\u015ftiriler y\u00f6neltmekte ve ayetlerde dile gelen iddialar\u0131n ak\u0131l ve mant\u0131kla uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n<p>\u00d6nemli b\u00f6l\u00fcmleri \u0130smaili Daisi <em>al-Muayyad\u2019\u0131n fi\u2019l-Din in Mecalis<\/em>\u2019inde yer alan <em>Kitab al-Zumurruz<\/em> ise er-Ravendi\u2019nin \u015faheseridir diyebiliriz. Bu eserinde \u0130bn er-Ravendi, peygamberlik kurumunu ve \u00f6zellikle de Hz. Muhammed\u2019in peygamberlik iddialar\u0131n\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli bir \u015fekilde ele\u015ftirmekte ve \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: \u201cPeygambere atfedilen mucizeler, birer uydurmadan ibarettir. <em>Kuran<\/em> ne vahiy edilmi\u015f bir kitapt\u0131r ne de anla\u015f\u0131labilen ve taklit edilemez bir g\u00fczelli\u011fe sahiptir. Peygamberler ancak gaipten haber verenlerle veya sihirbazlarla mukayese edilebilir.\u201d<\/p>\n<p>\u0130bn er-Ravendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klarken, Platon\u2019dan bildi\u011fimiz diyalog\/tart\u0131\u015fma ve sohbet \u00fcslubuna ba\u015fvurmakta ve s\u00f6yleyeceklerini bir Brahman\u2019a s\u00f6yletmektedir. Bu nedenle de bir\u00e7ok insan s\u00f6z konusu eseri Brahmanlar\u0131n kutsal kitaplar\u0131ndan biri sayma hatas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u2018Her \u015fey akl\u0131n s\u00fczgecinden ge\u00e7meli\u2019<br \/>\n<\/strong>\u0130bn er Ravendi ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerdendir. Her \u015feyi akl\u0131n s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeyi \u00f6nerir ve kendi de \u00f6yle yapar. Hatta ona g\u00f6re ak\u0131l, \u201cTanr\u0131\u2019n\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi en b\u00fcy\u00fck nimettir.\u201d \u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zellik onun olgular\u0131 de\u011ferlendirirken akla ba\u015fvurmas\u0131d\u0131r. \u201c\u0130nsan akl\u0131 sayesinde Tanr\u0131\u2019y\u0131, onun verdi\u011fi nimetleri bilir; emir ve yasak, iyi ve k\u00f6t\u00fc onunla ger\u00e7ekle\u015fir.\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_29990\" aria-describedby=\"caption-attachment-29990\" style=\"width: 225px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29990 size-medium\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/2-001-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29990\" class=\"wp-caption-text\">\u0130bn er-Ravendi, Tanr\u0131\u2019n\u0131n peygambere, ba\u015f\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda meleklerle yard\u0131ma geldi\u011fi iddialar\u0131na itiraz eder.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla er-Ravendi akl\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc, akl\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmaz yetkinli\u011fini peygambere de uygular. Ona g\u00f6re peygamber, e\u011fer ger\u00e7ekten Tanr\u0131\u2019n\u0131n el\u00e7isiyse inananlardan ak\u0131lla uyu\u015fmayan \u015feyler isteyemez ve buna y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcmde bulunamaz. \u00d6rne\u011fin \u201cnamaz, gus\u00fcl abdesti, hacda \u015feytan ta\u015flama, Kabe\u2019yi tavaf etme; nitelik a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirinden fark\u0131 olmayan tepeler aras\u0131nda ko\u015fup durma; yine birbirinden hi\u00e7bir \u00f6zellik fark\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131 halde baz\u0131 tepelerin kutsal g\u00f6r\u00fclmesi, baz\u0131lar\u0131n\u0131nsa \u2018\u015feytani\u2019 olmas\u0131 nedeniyle ta\u015flanmas\u0131\u201d ak\u0131ls\u0131zcad\u0131r ve dolay\u0131s\u0131yla anlams\u0131zd\u0131r. Bu sadece s\u00f6z konusu rit\u00fcellerin anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaz, ayn\u0131 zamanda peygamberlik kurumunu (yalana dayanmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla) Tanr\u0131\u2019n\u0131n deste\u011finden yoksun b\u0131rak\u0131r ki o zaman o gereksizdir.<\/p>\n<p><strong>Peygamberlik kurumunun sorgulanmas\u0131<br \/>\n<\/strong>\u0130bn er-Ravendi\u2019nin peygamberli\u011fe kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc en \u00f6nemli kan\u0131tlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmesi imk\u00e2ns\u0131z olan mucizelerdir. Bu mucizelerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini iddia edenler ya ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi yalan s\u00f6ylemektedirler ya da bir sihirbaz\u0131n ve sahtek\u00e2r\u0131n oyununa gelmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130bn er-Ravendi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n her f\u0131rsatta dile getirdikleri Tanr\u0131\u2019n\u0131n peygambere, ba\u015f\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda meleklerle yard\u0131ma geldi\u011fi iddialar\u0131na da itiraz eder. E\u011fer bunlar ger\u00e7ek olsayd\u0131 Muhammed, Uhud Sava\u015f\u0131\u2019nda nas\u0131l \u00f6l\u00fcmden zor kurtulmu\u015f olabilirdi ki? Muhammed\u2019in sava\u015fta di\u015finin k\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcz\u00fcn\u00fcn par\u00e7alanmas\u0131, b\u00f6\u011fr\u00fcnden yaralanmas\u0131 ve hatta cesetlerin alt\u0131na saklanarak can\u0131n\u0131 kurtarmas\u0131, Tanr\u0131\u2019n\u0131n meleklerinden bu kadar destek g\u00f6rmesine ra\u011fmen nas\u0131l olmaktad\u0131r?<\/p>\n<figure id=\"attachment_29991\" aria-describedby=\"caption-attachment-29991\" style=\"width: 226px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29991 size-medium\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/3-001-226x300.jpg\" alt=\"\" width=\"226\" height=\"300\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-29991\" class=\"wp-caption-text\">\u0130bn er-Ravendi\u2019nin peygamberli\u011fe kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc en \u00f6nemli kan\u0131tlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmesi imk\u00e2ns\u0131z olan mucizelerdir.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Er-Ravendi\u2019ye g\u00f6re \u201cTanr\u0131 mant\u0131ks\u0131z olan hi\u00e7bir \u015fey \u00f6nermez. Ama e\u011fer peygamber, akla uymayan kurallar koymu\u015fsa, o zaman bunlar Tanr\u0131\u2019n\u0131n kurallar\u0131 olamaz ki o zaman peygamber yalan s\u00f6ylemektedir. Ama e\u011fer peygamber akla uyan baz\u0131 kurallar getirmi\u015fse, o zaman da peygambere ihtiya\u00e7 yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc her insan bunlar\u0131 kendi ke\u015ffedebilecek akli yetiye sahiptir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca er-Ravendi, <em>Kuran<\/em>\u2019\u0131n dilinden, peygamberin konu\u015ftu\u011fu Arap\u00e7adan hareketle <em>Kuran<\/em>\u2019\u0131n ve Arap\u00e7an\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de tart\u0131\u015fmaya a\u00e7ar. Ona g\u00f6re her kavmin dili sadece en se\u00e7kin insanlar taraf\u0131ndan en do\u011fru \u015fekilde kullan\u0131labilir. Do\u011fald\u0131r ki o se\u00e7kinler i\u00e7inde de bir ki\u015fi \u00f6zellikle en iyi konu\u015fand\u0131r. Bunun peygamber olmas\u0131 ola\u011fand\u0131r, ama bu yeti ona peygamberlik stat\u00fcs\u00fc kazand\u0131rmaya yetmez. Ayr\u0131ca dillerin, m\u00fczik gibi sanat eserlerinin, bilimlerin peygamberler taraf\u0131ndan bulundu\u011funun iddia edilmesi sa\u00e7ma bir iddiad\u0131r. Kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak ve Hz. Muhammed\u2019in peygamberli\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in ileri s\u00fcr\u00fclen bu arg\u00fcmanlar temelsiz iddialard\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir tahta \u00fczerinde gerilmi\u015f kurutulmu\u015f hayvan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na dokunuldu\u011funda ho\u015f sesler \u00e7\u0131kar. Bunu yapabilmek i\u00e7in peygamber olmaya gerek yoktur.<\/p>\n<p>Yine er-Ravendi dillerin olu\u015fumundan hareketle, insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6keninin bilinemedi\u011fini, dillerin ezelden beri ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, evrenin s\u00fcrekli ileriye do\u011fru hareket etti\u011fini ve d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki gezegenlerde de canl\u0131 t\u00fcrlerin olabilece\u011fini ileri s\u00fcrerek b\u00fct\u00fcn \u0130slam kanonunu reddetmekte ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7maktad\u0131r. Er-Ravendi\u2019ye g\u00f6re akl\u0131n oldu\u011fu yerde peygamberlik gereksizdir.<\/p>\n<p><em>Kuran<\/em>\u2019\u0131n insanlara vadetti\u011fi cenneti de akl\u0131n s\u00fczgecinden ge\u00e7iren er-Ravendi\u2019ye g\u00f6re insana vaat edilen \u201ctad\u0131 hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyen [bozulmayan] s\u00fct \u0131rmaklar\u0131 (Sure 47,15)\u201d \u00e7i\u011f s\u00fctten olu\u015fmal\u0131d\u0131r ki akl\u0131 olan kimse bunu i\u00e7mez. \u201cBunu ancak a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmek \u00fczere olan birileri i\u00e7ebilir.\u201d Yine cennetteki bal \u0131rma\u011f\u0131na \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201c\u2026 baldan bahsetmektedir ki onu da kimse \u00f6ylesine tatmak istemeyecektir ve zencefil (Sure 76,17) ki o da pek sevilen i\u00e7ecekler aras\u0131nda de\u011fildir.\u201d<\/p>\n<p>Er-Ravendi\u2019nin kitab\u0131nda <em>Kuran<\/em>\u2019da ge\u00e7en ayetleri tek tek ele ald\u0131\u011f\u0131, peygamberlik kurumunu esastan tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak biz bunlar\u0131 dolayl\u0131 olarak \u00f6\u011frenebiliyoruz.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n ad\u0131 da ilgin\u00e7tir: Z\u00fcmr\u00fct Kitab\u0131. Er-Revandi bu ad\u0131 neden se\u00e7ti\u011fini de \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Z\u00fcmr\u00fct y\u0131lanlar\u0131n en \u00e7ok korktu\u011fu ve ona bakt\u0131klar\u0131nda k\u00f6r olduklar\u0131 bir ta\u015ft\u0131r. Bu kitap da hurafeleri dile getirenleri k\u00f6r edecek bir etkiye sahiptir.<\/p>\n<p><strong>Dipnotlar<\/strong><\/p>\n<p>1) 9. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan el-Varrak (ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131, k\u0131rtasiyeci olmal\u0131), bir\u00e7ok \u00f6nemli eser kaleme al\u0131r. <em>Kitab al-Makalat<\/em>\u2019\u0131n geni\u015f bir dinler tarihi oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Al-\u015eahristani, onun kitaplar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 anmadan ondan geni\u015f pasajlar aktarmaktad\u0131r. Mani\u2019nin \u015fahsiyeti ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri hakk\u0131nda bilgi veren el-\u015eahristani, aslen bir Mecusi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011fa el-Varrak\u2019\u0131n bu dinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini yak\u0131ndan bilen biri oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedir. Al-Hayyat, \u0130bn er-Ravendi\u2019ye atfen \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: \u201cSeni yan\u0131lg\u0131ya sevk eden, Mutezilede bulunmak \u015ferefinden mahrum ederek ilhad ve k\u00fcfr\u00fcn zelilli\u011fine \u00e7eken k\u00f6t\u00fc selefin [el-Varrak].\u201d<\/p>\n<p>Bkz. <em>\u0130slam Ansiklopedisi<\/em>, c.13, s.302 vd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130bn er-Ravendi, \u0130slam k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131nda Kuran ve peygamberlik kurumuna ele\u015ftiri y\u00f6nelten ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ba\u015f\u0131nda gelir. Fakat bu ele\u015ftirilerini onun kendi kaleminden okuma f\u0131rsat\u0131m\u0131z yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc eserleri kay\u0131pt\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u00e7inde ondan bahseden \u00e7ok say\u0131da yazar vard\u0131r, fakat ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131l\u0131n 30\u2019lu y\u0131llar\u0131na kadar \u00e7ok fazla bir \u015fey bilinmiyordu. \u015eu talihe bak\u0131n ki \u0130bn er-Revandi\u2019nin eserlerinden \u00f6nemli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":681,"featured_media":29989,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[222],"tags":[4159,2700,4158,592,4160,4161],"class_list":["post-29988","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","tag-ebu-isa-al-varrak","tag-hz-muhammed","tag-ibn-er-revandi","tag-kuran","tag-peygamberlik","tag-zumrut-kitabi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.10 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Sad\u0131k Usta\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.10\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"667\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"375\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-10-04T02:00:23+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-06-18T09:05:41+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#article\",\"name\":\"Bin y\\u0131l \\u00f6nce Kuran\\u2019\\u0131 ve peygamberli\\u011fi sorgulad\\u0131: \\u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"Bin y\\u0131l \\u00f6nce Kuran\\u2019\\u0131 ve peygamberli\\u011fi sorgulad\\u0131: \\u0130bn er-Ravendi\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/susta#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/10\\\/1-001.jpg\",\"width\":667,\"height\":375},\"datePublished\":\"2018-10-04T05:00:23+03:00\",\"dateModified\":\"2019-06-18T12:05:41+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage\"},\"articleSection\":\"Tarih, Ebu \\u0130sa al-Varrak, hz. muhammed, \\u0130bn er-Revandi, kuran, Peygamberlik, Z\\u00fcmr\\u00fct Kitab\\u0131\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/tarih#listItem\",\"name\":\"Tarih\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/tarih#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tarih\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/tarih\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#listItem\",\"name\":\"Bin y\\u0131l \\u00f6nce Kuran\\u2019\\u0131 ve peygamberli\\u011fi sorgulad\\u0131: \\u0130bn er-Ravendi\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bin y\\u0131l \\u00f6nce Kuran\\u2019\\u0131 ve peygamberli\\u011fi sorgulad\\u0131: \\u0130bn er-Ravendi\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/tarih#listItem\",\"name\":\"Tarih\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/susta#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/susta\",\"name\":\"Sad\\u0131k Usta\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/45cad4a998abe889a948323cb911f1f4ea9a754e7329c4c41cc539a945c0ea8c?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Sad\\u0131k Usta\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\",\"name\":\"Bin y\\u0131l \\u00f6nce Kuran\\u2019\\u0131 ve peygamberli\\u011fi sorgulad\\u0131: \\u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/susta#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/susta#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/10\\\/1-001.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\\\/#mainImage\",\"width\":667,\"height\":375},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2018\\\/10\\\/04\\\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#mainImage\"},\"datePublished\":\"2018-10-04T05:00:23+03:00\",\"dateModified\":\"2019-06-18T12:05:41+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#article","name":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek","headline":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/susta#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg","width":667,"height":375},"datePublished":"2018-10-04T05:00:23+03:00","dateModified":"2019-06-18T12:05:41+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage"},"articleSection":"Tarih, Ebu \u0130sa al-Varrak, hz. muhammed, \u0130bn er-Revandi, kuran, Peygamberlik, Z\u00fcmr\u00fct Kitab\u0131"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih#listItem","name":"Tarih"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih#listItem","position":2,"name":"Tarih","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#listItem","name":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#listItem","position":3,"name":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih#listItem","name":"Tarih"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/susta#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/susta","name":"Sad\u0131k Usta","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/45cad4a998abe889a948323cb911f1f4ea9a754e7329c4c41cc539a945c0ea8c?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Sad\u0131k Usta"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi","name":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/susta#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/susta#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi\/#mainImage","width":667,"height":375},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi#mainImage"},"datePublished":"2018-10-04T05:00:23+03:00","dateModified":"2019-06-18T12:05:41+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg","og:image:width":667,"og:image:height":375,"article:published_time":"2018-10-04T02:00:23+00:00","article:modified_time":"2019-06-18T09:05:41+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-001.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"29988","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary_large_image","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 19:49:34","updated":"2025-06-05 21:22:38","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih\" title=\"Tarih\">Tarih<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tBin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Tarih","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/tarih"},{"label":"Bin y\u0131l \u00f6nce Kuran\u2019\u0131 ve peygamberli\u011fi sorgulad\u0131: \u0130bn er-Ravendi","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/10\/04\/bin-yil-once-kurani-ve-peygamberligi-sorguladi-ibn-er-revandi"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/681"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29988"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29988\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}