\n<\/strong>Hurafeyi Orhan Han\u00e7erlio\u011flu \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor: \u201cBo\u015finan\u00e7, sanr\u0131, yap\u0131nt\u0131, yalanduyu, masal, mit.\u201d Dikkat ederseniz hurafe hem \u201cbo\u015finan\u00e7\u201d hem de \u201cmasal\u201d olabiliyor. Yani hem bilgisizlikten kaynaklanabiliyor hem de kendimizi avutmak i\u00e7in uydurmu\u015f olabiliyoruz.<\/p>\n
Hurafelerin en k\u00f6kl\u00fcs\u00fc ku\u015fkusuz dinden kaynaklan\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n en k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcr gelene\u011fi b\u00fcy\u00fc ve dine dayan\u0131r. Bunun k\u00f6keninde ku\u015fkusuz imk\u00e2ns\u0131zl\u0131ktan kaynaklanan bilgisizlik ve \u00e7aresizli\u011fin sonucu olan avuntu vard\u0131r.<\/p>\n
Ancak bir de modern hurafeler vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, kuzeyli insanlar\u0131n g\u00fcneylilere g\u00f6re daha \u00e7al\u0131\u015fkan olduklar\u0131; beyaz tenlilerin esmerlerden daha g\u00fczel oldu\u011fu vb. gibi.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnsel alanda da hurafeler vard\u0131r. Baz\u0131 kavramlar vard\u0131r ki hep yanl\u0131\u015f kullan\u0131l\u0131r veya ona hak etmedi\u011fi anlamlar y\u00fcklenir.<\/p>\n
Hurafeler en \u00e7ok dini geleneklerde boy verdi\u011fi i\u00e7in \u201churafe\u201d terimi de bir bak\u0131ma bu alanla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle olunca solun, laiklerin hurafelere kap\u0131lmayacaklar\u0131 varsay\u0131l\u0131r. Halbuki durum hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fildir.<\/p>\n
Solun en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131 terimlerden biri \u201cayd\u0131n\u201d terimidir ve bunu hep ona olumlu anlamlar y\u00fckleyerek kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok insana g\u00f6re ayd\u0131n sadece solcu, ayd\u0131nlanmac\u0131 ve ilerici olabilir. Bu kurallara uymad\u0131\u011f\u0131nda da \u201co ayd\u0131n de\u011fildir\u201d veya \u201csen nas\u0131l ayd\u0131ns\u0131n?\u201d denir. Bu konuyu daha \u00f6nceden Odatv\u2019deki bir iki yaz\u0131m\u0131zda incelemi\u015ftik, isteyen oraya bakabilir.<\/p>\n
Bug\u00fcn esas olarak \u201cfelsefe\u201d teriminden hareketle, din ile felsefenin ili\u015fkisine de\u011finmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok ilerici, ayd\u0131nlanm\u0131\u015f ve solcu insan, felsefeyle dini, din adaml\u0131\u011f\u0131yla felsefeyi, bilimle dini yan yana d\u00fc\u015f\u00fcnmek istemez.<\/p>\n
Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re dinle felsefe ba\u011fda\u015fmaz. Biri di\u011ferini d\u0131\u015flar. \u201cDinin oldu\u011fu yerde felsefe boy veremez.\u201d \u201cHem M\u00fcsl\u00fcman hem de filozof olunamaz.\u201d \u201cHem Tanr\u0131ya inanmak hem de felsefe yapmak\u201d imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Peki; bunlar do\u011fru varsay\u0131mlar m\u0131d\u0131r, bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n
Felsefe nedir? Peki, uzmanlar felsefeyi nas\u0131l tarif ediyorlar? \u201cFelsefe\u201d terimini ansiklopedi ve s\u00f6zl\u00fckler \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor:<\/p>\n \u201cFelsefe (filozofi), etimolojik a\u00e7\u0131dan Yunancadan gelen \u2018philo\u2019 ile \u2018sophia\u2019 terimlerinin bile\u015fiminden do\u011fmu\u015ftur. \u2018Philo\u2019 sevgi; \u2018sophia\u2019 ise bilgi ve bilgelik demektir. Fakat iki terimin (philosophia) bile\u015fimi, i\u015fin i\u00e7ine hareketi de katmaktad\u0131r, yani \u2018bilginin pe\u015finden ko\u015fmak\u2019, \u2018bilgiyi aramak\u2019\u201d.<\/p>\n Biz buna \u201chikmet aray\u0131\u015f\u0131\u201d da deriz. \u0130nsano\u011flu \u201cneden\u201d sorusunun pe\u015finden durmaks\u0131z\u0131n sonsuza kadar ko\u015facakt\u0131r.<\/p>\n Anlam a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6yle de peki ger\u00e7ek hayatta nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n Baz\u0131 filozoflar felsefeyi \u201cekmek ve su kadar \u00f6nemsememiz gerekti\u011fini\u201d \u00f6\u011f\u00fctlerler. Baz\u0131lar\u0131 felsefeyi \u201cakl\u0131n g\u00f6z\u00fc\u201d olarak tarif eder. Baz\u0131lar\u0131ysa felsefeyi, \u201ctabularla sava\u015fmak\u201d olarak anlar. Baz\u0131 filozoflar ise felsefeyi, \u201cteorik k\u0131lavuz\u201d olarak g\u00f6r\u00fcr ve onu elden b\u0131rakmamay\u0131 tavsiye ederler.<\/p>\n Yunanca olan bu terim ilk kez ne zaman ve hangi anlamda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n Terim ilk kez Herakleitos taraf\u0131ndan \u201cphilosophos\u201d, yani \u201cbilgi ve bilgelik dostu\u201d ya da \u201c\u015feylerin do\u011fas\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran insan\u201d olarak ifade edilmi\u015ftir. O, kendisinin de b\u00f6yle biri oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n Tabii bu terim zamanla anlam de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011fram\u0131\u015f ve bin bir \u00e7e\u015fit mana edinmi\u015f.<\/p>\n Hem etimolojik hem de ya\u015famdaki anlam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan felsefe terimine olumlu veya olumsuz bir anlam y\u00fcklemek do\u011fru de\u011fil demi\u015ftik. Kimi felsefeyi ilericili\u011fin bir ifadesi olarak g\u00f6r\u00fcrken kimi de felsefi dinsizli\u011fin bir belirtisi olarak g\u00f6rebilmektedir. Ancak felsefe, siyaset ve tarih bilimi gibi insan ya\u015fam\u0131n\u0131 ilgilendiren alanlara ili\u015fkin y\u00fcr\u00fct\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir faaliyettir.<\/p>\n Felsefe bir aray\u0131\u015ft\u0131r; bilgi ve bilgelik aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Daha dar anlamda s\u00f6ylersek \u201chakikat\u201d aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Fakat \u201chakikat aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n\u201d kendisi de d\u00fc\u015f\u00fcncede bir ayr\u0131\u015fmay\u0131 ifade eder. Yani hakikat ile hakikat olmayan\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da g\u00f6recelidir.<\/p>\n Hik\u00e2yeyi hepimiz biliyoruz. Bir ta\u015f ustas\u0131n\u0131n o\u011flu olan Sokrates, emeklilik d\u00f6neminde sorularla toplumu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ko\u015fullar\u0131 sorgulamaya sevk etmektedir. Bu \u00e7abas\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olmu\u015ftur. Sonradan onu ba\u015fkalar\u0131 takip etmi\u015f ve zamanla felsefe profesyonel bir u\u011fra\u015f haline gelmi\u015ftir. Ger\u00e7i Platon zengin bir aileden gelmekte ve bu nedenle de ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekmemekteydi, ama yine de o ge\u00e7imini felsefe yaparak, yani akademide dersler vererek sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n Zamanla filozoflar, dan\u0131\u015fmanl\u0131k g\u00f6revleri de \u00fcstlenmi\u015flerdi ki Aristoteles de B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in \u00fcnl\u00fc dan\u0131\u015fmanlardan biriydi.<\/p>\n Felsefenin en \u00f6nemli arac\u0131 soru sormakt\u0131r. \u00d6yleyse felsefenin en \u00e7ok verimli oldu\u011fu d\u00f6nem ve ortam, sorular\u0131n sorulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan toplumsal ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011funlukla san\u0131l\u0131r ki felsefe esas olarak \u00f6zg\u00fcr ortamlarda ye\u015ferir ve etkin olur. Bu do\u011fru de\u011fildir. Felsefenin geli\u015fme kaydetti\u011fi ve \u00e7\u0131\u011f\u0131rlar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler, esas olarak \u00f6zg\u00fcr ortamlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 zorbal\u0131k d\u00f6nemleridir. O halde felsefe, toplumsal ko\u015fullar olu\u015ftu\u011fu s\u00fcrece en koyu karanl\u0131kta bile yap\u0131labilmekte ve \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n Felsefe nerede ortaya \u00e7\u0131kar? Felsefe, uygarl\u0131klar\u0131n ayak izlerini bire bir takip eder. \u0130nsanl\u0131k tarihinin belli bir geli\u015fmi\u015flik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. K\u0131sacas\u0131 kent ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi, d\u00fczenli ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u00fcretimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, devlet organlar\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu, bilimin \u00f6nemli oranda geli\u015fme kaydetti\u011fi toplumlarda felsefe de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kadim Hindistan ve \u00c7in\u2019de ciddi felsefi ak\u0131mlar bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n Felsefe, \u201cortaya sorular atmak ve bunlara b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc yan\u0131tlar aramakt\u0131r\u201d demi\u015ftik. Tarihin en eski sorular\u0131 ku\u015fkusuz \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve evrenin anlam\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa ili\u015fkin sorulard\u0131.<\/p>\n Felsefe dar anlamda neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisini sorgulamaz; fakat nedenin anlam\u0131n\u0131 merak eder. Felsefe insan\u0131n, insanl\u0131k tarihinin, evrenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgular ve anlamland\u0131rmak ister. Felsefe sadece yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bulabilece\u011fi sorular\u0131 de\u011fil, aksine yan\u0131tlar\u0131n\u0131 ilelebet bulamayaca\u011f\u0131 sorular da ortaya atar. Basit, g\u00fcn\u00fcbirlik ihtiya\u00e7tan kaynaklanan sorular da felsefenin konusudur, ama bu konulara, onlar \u00fczerinden yeni kavramlara ve tezlere ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6nem verir.<\/p>\n Filozoflar, varl\u0131k, bilgi, ger\u00e7eklik, adalet, g\u00fczellik, do\u011fruluk, ak\u0131l ve dille ilgili sorular\u0131 tart\u0131\u015f\u0131p durmu\u015flard\u0131r. Kavramlar \u00fcretmi\u015f, kavramlar\u0131 mant\u0131k silsilesi i\u00e7inde anlamland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Felsefenin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemle dinlerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 ayn\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda teoloji ile philosophia ilk ba\u015flarda \u00f6zde\u015ftir de. \u00dcretim s\u00fcrecinin ileriki a\u015famalar\u0131nda bunlar toplumsal ihtiya\u00e7tan dolay\u0131 birbirinden ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f ve her biri kendi \u00f6zg\u00fcn alan\u0131n\u0131 in\u015fa etmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130lk filozoflar\u0131n \u00e7o\u011funlukla din adamlar\u0131 olmalar\u0131 da bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Ku\u015fkusuz peygamberler filozof de\u011fildir, ancak din adamlar\u0131 i\u00e7inden bir\u00e7ok filozof \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Peygamber soru sormaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc o vahyin sorgulanmas\u0131na izin vermez. Peygamber kesin sonu\u00e7lar sunar ve inananlardan buna kesin itaat ister.<\/p>\n Filozofsa Tanr\u0131 ve kutsal metinler de dahil olmaz \u00fczere her \u015feyi sorgular, bunlar\u0131 anlamland\u0131rmak ister ve ayn\u0131 zamanda bunlar\u0131n akla uygunlu\u011funu yoklar veya \u015feyleri kendine g\u00f6re mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla gerek\u00e7elendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda ku\u015fkunun, \u015f\u00fcphenin, sorgulaman\u0131n, ikircikli tutumun da boy vermesi demektir. Felsefede materyalist ak\u0131m\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n k\u00f6keni de burada yatar.<\/p>\n Felsefe hem geni\u015f anlamda \u015feyleri sorgular hem de g\u00fcnl\u00fck hayatta k\u0131lavuz i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Yeni tezler ortaya atar, insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk eder ve g\u00fcnl\u00fck hayattaki u\u011fra\u015f alanlar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikler s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re d\u00fczene sokar. Felsefeyle u\u011fra\u015fanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 daha iyi planlad\u0131klar\u0131, hayatlar\u0131n\u0131 daha anlaml\u0131 k\u0131ld\u0131klar\u0131 genel olarak kabul g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n Felsefe ger\u00e7e\u011fin pe\u015fine d\u00fc\u015fer. Nas\u0131l karar verdi\u011fimizi sorgular; do\u011fru bilginin k\u00f6kenine e\u011filir, bilgiye nas\u0131l ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 merak eder. Tabii bunun yan\u0131 s\u0131ra felsefe ahlaki sorunlar\u0131 da g\u00fcndemine al\u0131r.<\/p>\n Ya\u015fam\u0131 anlaml\u0131 k\u0131lman\u0131n ilkelerinin neler olabilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n Ya\u015fam tarz\u0131 ve normlar \u00f6nerir. Bunlar\u0131 keyfi belirlemez, zorunluluklarla ve mant\u0131kla a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n Ayn\u0131 \u015fekilde felsefe, Tanr\u0131 ve din kavram\u0131n\u0131 da tart\u0131\u015f\u0131r. Tanr\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilece\u011fi gibi sorgular da; dinin gereklili\u011fini savunabilece\u011fi gibi, dinsel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn k\u00f6kenine dair sorgulamalar da yapar.<\/p>\n Felsefenin dinle ili\u015fkisi \u015eunu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz: ilk filozoflar ayn\u0131 zamanda ilk inananlard\u0131r. Hesiodos, Yunan mitolojisini in\u015fa eden ilk b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcr. Dinsizlikle ve toplumda huzursuzluk yaratmakla su\u00e7lanan Sokrates, her daim Tanr\u0131n\u0131n kurallar\u0131na uydu\u011funu ama sistemli sorgulamayla (o buna \u201cebelik g\u00f6revi\u201d diyordu) toplumdaki mant\u0131ks\u0131zl\u0131klar\u0131 ele\u015ftirdi\u011fini belirtecektir. Platon, felsefesinin temel ilkelerini \u201c\u0130dealar d\u00fcnyas\u0131ndan\u201d dev\u015firiyordu. O, y\u00fcce ruhun izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc takip ediyordu. \u00c7in\u2019in en \u00fcnl\u00fc filozofu Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs, Tanr\u0131sal g\u00fcc\u00fcn yery\u00fcz\u00fcndeki kurallar\u0131na uymay\u0131 vaaz ediyordu. Ama ayn\u0131 zamanda adaletsizli\u011fi de sorguluyordu.<\/p>\n Orta\u00e7a\u011f\u2019da H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck filozoflar\u0131ndan biri Aziz Thomas\u2019t\u0131. H\u00fcmanizmin en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Erasmus ayn\u0131 zamanda \u00f6rnek bir H\u0131ristiyan filozoftu. Ancak o Katolik kilisenin zorbal\u0131\u011f\u0131na ve din adamlar\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 hurafelere kar\u015f\u0131 isyan etmi\u015fti. Delili\u011fe \u00d6vg\u00fc<\/em> kitab\u0131 bunun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 14.ve 15. y\u00fczy\u0131lda Avrupa\u2019da, Orta\u00e7a\u011f\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecinde sivrilen b\u00fct\u00fcn filozof ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ayn\u0131 zamanda iyi birer H\u0131ristiyan\u2019d\u0131lar. 1415\u2019te Konstanz\u2019da yak\u0131lan Jan H\u00fcss, bunlar\u0131n en \u00fcnl\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Deist veya panteist filozoflar az\u0131nl\u0131ktayd\u0131.<\/p>\n Ayn\u0131 \u015fey \u0130slam k\u00fclt\u00fcr co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n El-Kindi, Farabi, \u0130bn Sina, \u0130bn Tufeyl gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve filozoflar, ayn\u0131 zamanda iyi birer M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Ama onlar Kuran\u2019\u0131n mant\u0131kla ba\u011fda\u015fmayan y\u00f6nlerini sorgulamaktan da geri durmuyorlard\u0131. Kuran\u2019\u0131 ve Hz. Muhammed\u2019i reddeden \u0130bn er-Ravendi\u2019nin Tanr\u0131yla bir sorunu yoktu, ama dinden ve peygamberden kaynaklanan hurafelere d\u00fc\u015fmand\u0131.<\/p>\n \u0130mam Gazali ise iyi bir m\u00fcmindi ama ku\u015fkuculu\u011fa neden oldu\u011fu i\u00e7in felsefeye d\u00fc\u015fmand\u0131. Ama o, buna ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck bir filozoftu.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck filozoflar esas olarak Tanr\u0131ya inananlar\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz felsefe, dini ba\u011fnazl\u0131\u011f\u0131n, hurafelerin bo\u011fucu ikliminde ye\u015ferir ve \u015fahlan\u0131r; ancak bunun yolunu her zaman inanan filozoflar d\u00f6\u015fer. Tanr\u0131tan\u0131maz veya dinsiz filozoflar, onlardan \u00e7ok sonra devreye girmi\u015flerdir.<\/p>\n Sorgulamak felsefenin i\u015fidir. Ancak felsefenin mutlak \u015fekilde ilerici ve ayd\u0131nlanmac\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi olgularla \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir. B\u00f6yle olsayd\u0131, birbirinden farkl\u0131 felsefi ak\u0131mlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. \u0130dealizmle materyalizm ak\u0131m\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fi, insanl\u0131k tarihinin en eski d\u00f6nemlerine kadar uzan\u0131r ki ayr\u0131ca bunlar da kendi i\u00e7lerinde say\u0131s\u0131z \u00e7e\u015fide ayr\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n Felsefe hem varl\u0131k olgusunu sorgular ve mevcut hurafelere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eder, ama ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde de \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015far. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesin kabul edece\u011fi genel bir felsefi kural, y\u00f6ntem, istikamet, ilke ve prensip yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla felsefe tarihte, dini sorgulaman\u0131n oldu\u011fu gibi dini tezleri temellendirmenin de arac\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n Aziz Thomas\u2019\u0131n amac\u0131 felsefeyle dini uzla\u015ft\u0131rmakt\u0131. \u0130bn Sina\u2019n\u0131n amac\u0131 da buydu.<\/p>\n Son c\u00fcmle: felsefe politika gibi d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir etkinliktir ve her ortamda geli\u015fme olanaklar\u0131 bularak ye\u015ferebilmektedir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Din ile felsefe ba\u011fda\u015fmaz! Dinin oldu\u011fu yerde felsefe boy veremez! Hem M\u00fcsl\u00fcman hem filozof olunur mu? Felsefe, esas olarak ateistlerin ve dinsizlerin alan\u0131d\u0131r! Bu sorular\u0131 daha da \u00e7o\u011faltabiliriz, ancak bunlar yeterlidir. Hurafe denince akla daha \u00e7ok din k\u00f6kenli uydurma \u015feyler gelir. B\u00fcy\u00fck \u0130ngiliz filozofu Francis Bacon bunlara \u201ctabu\u201d ad\u0131n\u0131 veriyordu. Bacon insanl\u0131\u011f\u0131n ilerleyememesinin esas nedenini […]<\/p>\n","protected":false},"author":681,"featured_media":30110,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[224,221],"tags":[229,237,4187,4186,1534],"class_list":["post-30109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din-ve-dinler-tarihi","category-felsefe","tag-din","tag-felsefe","tag-hurafe","tag-islam-filozoflari","tag-metafizik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/681"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>Felsefe, ilk anda herhangi bir siyasi, ideolojik veya ahlaki anlam y\u00fcklemeden yap\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir etkinliktir.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/2-001-3-300x226.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/3-001-3-300x225.jpg\")
\n<\/strong>Felsefenin ilk kez nerede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 konusu \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bat\u0131l\u0131 akademisyenler felsefenin k\u00f6kenini Antik Yunan\u2019da g\u00f6r\u00fcrler. Ne var ki bu anlay\u0131\u015f, d\u00fcnyay\u0131 Bat\u0131\u2019dan ibaret g\u00f6ren tarafl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve bir yan\u0131lsamad\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>Peygamberin de\u011fil, fakat din adam\u0131n\u0131n filozof olabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftik. \u00c7\u00fcnk\u00fc felsefe, ayn\u0131 zamanda en soyut d\u00fc\u015f\u00fcnsel etkinliktir. Metafizik, felsefenin alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/4-001-1-300x226.jpg\")