Duke-NUS T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nden bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, beyin kaynakl\u0131 n\u00f6rotrofik fakt\u00f6r (BDNF) olarak tan\u0131mlanan bir b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6r\u00fc proteininin ve resept\u00f6r\u00fc olan tropomiyosin resept\u00f6r kinaz B\u2019nin (TrkB) farelerde sosyal h\u00e2kimiyeti etkiledi\u011fini ortaya koydu. Ara\u015ft\u0131rma, sald\u0131rganl\u0131k ve zorbal\u0131\u011f\u0131n n\u00f6robiyolojisini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Duke-NUS\u2019ta N\u00f6robilim ve Davran\u0131\u015f Bozukluklar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Program\u0131’ndan Do\u00e7. Dr. Hyunsoo Shawn Je, yazd\u0131klar\u0131 makalede “\u0130nsanlar ve kemirgenler sosyal hayvanlard\u0131r. Her etkile\u015fimimiz, sosyal hiyerar\u015fiye ba\u011fl\u0131 birtak\u0131m kurallar\u0131 takip eder. Bu hiyerar\u015finin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zararl\u0131 olabilir.” diyor. “Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z, beynin belirli bir b\u00f6lgesinde yer alan sinir h\u00fccrelerindeki \u00f6zel molek\u00fcler sinyal yollar\u0131n\u0131n, sosyal hiyerar\u015filerin dengeli bir \u015fekilde y\u00f6nlendirilmesinde \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steren ilk \u00e7al\u0131\u015fma olabilir.”<\/p>\n
Bu hiyerar\u015filere uymada ya\u015fanan zorluklar, sald\u0131rganl\u0131k ve zorbal\u0131k gibi sorunlara yol a\u00e7abilir. \u201cZorbal\u0131k ve sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131r toplumsal bedelleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, biyolojik nedenlerini anlamak, bu davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6nlenmesine ve tedavisine y\u00f6nelik etkili bir ad\u0131md\u0131r.\u201d<\/p>\n
Beyin i\u00e7indeki aktivite, iki ayr\u0131 n\u00f6ron grubundan olu\u015fur. Bunlar, aktiviteyi art\u0131ran uyar\u0131c\u0131 n\u00f6ronlar ile uyar\u0131c\u0131 aktiviteyi engelleyip dindiren GABA-erjik intern\u00f6ronlard\u0131r. \u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar BDNF-TrkB sinyallemesinin GABA ergik intern\u00f6ronlar\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 ve beyindeki sinir devrelerinin geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak o \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bozulmu\u015f BDNF-TrkB sinyallemesinin davran\u0131\u015fsal sonu\u00e7lar\u0131 tespit edilemedi.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Je’nin ekibi, transgenik fareler \u00fcretti. Bu farelerden, kortikolimbik sistem olarak da bilinen, beyinde GABA erjik intern\u00f6ronlar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgedeki, duygusal ve sosyal davran\u0131\u015f\u0131 d\u00fczenleyen TrkB resept\u00f6r\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Transgenik fareler, normal fareler ile bir araya getirildi\u011finde s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve agresif davran\u0131\u015flar sergiledi. Ekip, bu davran\u0131\u015f\u0131n k\u00f6kenini anlamak i\u00e7in, davran\u0131\u015f testleri yapt\u0131. Bu testler sonucunda, farelerin agresif davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, alanlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettiler. Transgenik fareler ayn\u0131 zamanda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131 i\u00e7in de sald\u0131rgan de\u011fillerdi. Dolay\u0131s\u0131yla sald\u0131rganl\u0131k eylemleri s\u0131ras\u0131nda di\u011fer farelere g\u00f6re daha fazla zarar g\u00f6rd\u00fcler. Aksine, sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar\u0131, gruptaki di\u011fer fareler \u00fczerindeki stat\u00fc ve h\u00e2kimiyet i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 sava\u015f\u0131n bir sonucuydu.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, BDNF-TrkB kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, bu transgenik farelerde, GABA-erjik intern\u00f6ronlar\u0131n, etraf\u0131nda bulunan ve a\u015f\u0131r\u0131 aktif hale gelen uyar\u0131c\u0131 h\u00fccrelere daha zay\u0131f bir bask\u0131lama sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldular. Ara\u015ft\u0131rma ekibinden Dr. Shawn Pang Hao Tan, transgenik farelerin beyinlerinin belirli bir b\u00f6lgesinde bulunan uyar\u0131c\u0131 n\u00f6ronlar\u0131 durdurmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Bu n\u00f6ronlar \u201cuyar\u0131c\u0131 (eksitat\u00f6r) \/ engelleyici (inhibit\u00f6r)\u201d dengeyi yeniden tesis eden ve \u201canormal sosyal h\u00e2kimiyeti an\u0131nda tersine \u00e7eviren\u201d n\u00f6ronlard\u0131.<\/p>\n
\u00d6nemli say\u0131da ara\u015ft\u0131rma, aile ve akran a\u011flar\u0131n\u0131n agresif davran\u0131\u015f \u00fczerindeki rollerine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, yeni yay\u0131mlanan di\u011fer bulgularla birlikte, genetik ve biyolojik fakt\u00f6rlerin sosyal davran\u0131\u015flarda beklenmedik bir rol oynayabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n