{"id":30745,"date":"2018-11-09T05:28:20","date_gmt":"2018-11-09T02:28:20","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=30745"},"modified":"2018-11-08T13:36:45","modified_gmt":"2018-11-08T10:36:45","slug":"yalnizlik-beyne-iyi-gelmiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/11\/09\/yalnizlik-beyne-iyi-gelmiyor","title":{"rendered":"Yaln\u0131zl\u0131k, beyne iyi gelmiyor"},"content":{"rendered":"

Topluluklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak tek ba\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lan farelerin beyinlerinde hasar i\u015faretleri belirlendi.<\/p>\n

1 ayl\u0131k yaln\u0131zl\u0131ktan sonra farelerin \u00f6zel beyin b\u00f6lgelerindeki sinir h\u00fccrelerinde k\u00fc\u00e7\u00fclme tespit edildi. Devam\u0131nda gelen beyin de\u011fi\u015fikliklerini ise 4 Kas\u0131m 2018\u2019de yap\u0131lan ve her y\u0131l tekrarlanan N\u00f6robilim Toplant\u0131s\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapan ekip a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

Benzer de\u011fi\u015fikliklerin insanlarda da olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bilgimiz hen\u00fcz yok. Ama e\u011fer oluyorsa, ABD\u2019de yaln\u0131z ya\u015fayan ve hatta y\u00fczlerce merkezde bir oda arkada\u015f\u0131yla birlikte kal\u0131p yine de izole edilmi\u015f olan binlerce ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili yeni yakla\u015f\u0131mlara ihtiya\u00e7 duyulacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Ann Arbor Michigan \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan n\u00f6robiyolog Huda Akil\u2019e g\u00f6re, son zamanlarda beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili yap\u0131lan t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalar ve en son kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, sosyal t\u00fcrlerde izolasyonun beyin hasar\u0131na neden oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Akil\u2019e g\u00f6re beyinde temel mimarinin de\u011fi\u015fti\u011fi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmemektedir.<\/p>\n

Filadelfiya Thomas Jefferson \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6robiyolog Richard Smeyne ve arkada\u015flar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, farkl\u0131 ku\u015faklardan b\u00fcy\u00fck bir fare toplulu\u011funu oyuncaklar, labirentler ve t\u0131rmanacak e\u015fyan\u0131n oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir alanla \u00e7evrelediler. Baz\u0131 hayvanlar ergenli\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131 bu \u00e7evreden ay\u0131rarak ayakkab\u0131 kutusu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir alana yaln\u0131z olarak b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n

Karma\u015f\u0131k bir \u00e7evresel ortamdan aniden al\u0131narak izole edilen farelerde beyin de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 1 ayl\u0131k izolasyondan sonra t\u00fcm sinir h\u00fccreleri ve n\u00f6ronlarda y\u00fczde 20\u2019ye ula\u015fan bir k\u00fc\u00e7\u00fclme tespit edildi. Bu de\u011fi\u015fiklik 3 ayl\u0131k izolasyondan sonra daha net bi\u00e7imde izlendi ve kaydedildi.<\/p>\n

\"\"
Mesaj\u0131 almak: Ye\u015fil olarak g\u00f6r\u00fcnen sinir h\u00fccreleri \u201cdentritik uzant\u0131\u201d tabir edilen ve k\u00fc\u00e7\u00fck mesajlar\u0131 al\u0131p iletmekten sorumlu birle\u015fke alanlar\u0131d\u0131r. Yeni \u00e7al\u0131\u015fmada, 1 ayl\u0131k izolasyondan sonra bu uzant\u0131lar\u0131n fazlala\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Ancak izolasyon devam ettik\u00e7e bu art\u0131\u015f ortadan kayboldu.<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rmada, s\u00fcrpriz bir \u015fekilde, farelerin n\u00f6ral ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayan beyin b\u00f6lgelerindeki \u201cdentritik uzant\u0131\u201dlar\u0131n yo\u011funlu\u011funda art\u0131\u015f g\u00f6zlemlendi. Bu adeta \u201ckendini koruma\u201d hareketi, ilk ba\u015fta olumlu bir de\u011fi\u015fiklik i\u015fareti olarak de\u011ferlendirilebilirdi.<\/p>\n

Ancak 3 ay sonra bu art\u0131\u015f neredeyse temel d\u00fczeye do\u011fru h\u0131zla geri d\u00f6nd\u00fc. Anla\u015f\u0131lan beyin, izolasyon devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fczle\u015fince kendini koruyam\u0131yordu. Kendini iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ancak ba\u015faram\u0131yor ve arkas\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fmada izlenen de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6zleniyordu.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmada ba\u015fka kayg\u0131 verici de\u011fi\u015fimlere de rastland\u0131. Bunlar aras\u0131nda; n\u00f6ral b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik eden BDNF proteininde azalma, stres hormonu olarak bilinen kortizol d\u00fczeylerinde de\u011fi\u015fiklik say\u0131labilir. Toplulukla ya\u015fayan farelerle k\u0131yaslan\u0131nca izole edilmi\u015flerde ayn\u0131 zamanda daha fazla n\u00f6ronal DNA hasar\u0131 belirlendi.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu \u00e7al\u0131\u015fmada bilgi al\u0131m\u0131ndan sorumlu duyusal korteks ve hareket kontrol\u00fcm\u00fcz\u00fc sa\u011flayan motor korteksi incelediler. Beynin di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerinin benzer de\u011fi\u015fikliklere u\u011fray\u0131p u\u011framad\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz bilinmiyor.<\/p>\n

Bilinmeyen bir di\u011fer parametre ise bu de\u011fi\u015fikliklerin fare davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ne \u015fekilde etkiledi\u011fi. \u0130nsanlara uzun s\u00fcreli izolasyonun, depresyon, kayg\u0131 bozuklu\u011fu ve psikoz gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Ayr\u0131ca beyin g\u00fcc\u00fc de etkileniyor. \u0130zole edilen bireylerde sorun \u00e7\u00f6zme, haf\u0131za ve y\u00f6n bulma sorunlar\u0131 s\u0131k\u00e7a ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

Smeyne ve ekibi ara\u015ft\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, olu\u015fan n\u00f6ronal firenin davran\u0131\u015flar ve d\u00fc\u015f\u00fcnebilme \u00fczerine ne t\u00fcr etkileri oldu\u011funu izlemeye \u00e7al\u0131\u015facak. Ekip ayr\u0131ca bu de\u011fi\u015fimlerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da merak ediyor. Temel soru: Ne zaman geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz a\u015famaya ge\u00e7iliyor?<\/p>\n

Kaynak<\/strong><\/p>\n

1) https:\/\/www.sciencenews.org\/article\/loneliness-isolation-brain-changes?tgt=nr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Topluluklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak tek ba\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lan farelerin beyinlerinde hasar i\u015faretleri belirlendi. 1 ayl\u0131k yaln\u0131zl\u0131ktan sonra farelerin \u00f6zel beyin b\u00f6lgelerindeki sinir h\u00fccrelerinde k\u00fc\u00e7\u00fclme tespit edildi. Devam\u0131nda gelen beyin de\u011fi\u015fikliklerini ise 4 Kas\u0131m 2018\u2019de yap\u0131lan ve her y\u0131l tekrarlanan N\u00f6robilim Toplant\u0131s\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapan ekip a\u00e7\u0131klad\u0131. Benzer de\u011fi\u015fikliklerin insanlarda da olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bilgimiz hen\u00fcz yok. Ama e\u011fer oluyorsa, […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":30746,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[254,347,2414],"class_list":["post-30745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-beyin","tag-noroloji","tag-yalnizlik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30745\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}