{"id":30761,"date":"2018-11-10T05:45:42","date_gmt":"2018-11-10T02:45:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=30761"},"modified":"2018-11-15T06:39:33","modified_gmt":"2018-11-15T03:39:33","slug":"sun-tzu-caesar-machiavelli-clausewitz-savas-kuramcilari-sadece-teori-yapmamis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/11\/10\/sun-tzu-caesar-machiavelli-clausewitz-savas-kuramcilari-sadece-teori-yapmamis","title":{"rendered":"Sun Tzu, Caesar, Machiavelli, Clausewitz:
Sava\u015f kuramc\u0131lar\u0131 sadece teori yapmam\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"

Tarihteki b\u00fcy\u00fck sava\u015f ve siyaset kuramc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015fin sadece kuram k\u0131sm\u0131nda de\u011fil prati\u011finde de yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Devlet y\u00f6netiminde bulunmu\u015flar, sava\u015flara komuta etmi\u015fler ve kuramlar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 derslerle olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Felsefe g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdan nispeten daha kopuk bir etkinliktir ama Marx\u2019\u0131n filozoflar i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi Feuerbach \u00dczerine Tezler\u2019in 11.\u2019sinde bu alanda dahi teori-pratik birli\u011finin \u00f6nemine vurgu yap\u0131l\u0131r: \u201cFilozoflar d\u00fcnyay\u0131 sadece de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde yorumlad\u0131lar, oysa sorun onu de\u011fi\u015ftirmektir.\u201d<\/p>\n

Felsefe neyse de, siyaset ve \u00f6zellikle sava\u015f kuramc\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan at\u0131p tutmay\u0131 kald\u0131racak bir alan de\u011fildir. Bu alanda ustal\u0131k mertebesine ula\u015fm\u0131\u015f isimlerin \u00e7o\u011funlu\u011funun ciddi pratikler ya\u015fad\u0131klar\u0131 bilinir.<\/p>\n

Sun Tzu\u2019nun cariyeler ordusu
\n<\/strong>Hemen akla gelenlerden, \u201cSava\u015f Sanat\u0131\u201d adl\u0131 eserin yazar\u0131 ustalar\u0131n ustas\u0131 Sun Tzu bir generaldir; Wu kral\u0131n\u0131n ordusuna komutanl\u0131k etmi\u015f, Chi ve Chin devletlerini yenerek Wu\u2019nun b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sun Tzu\u2019nun eserini okuyup etkilenen Wu kral\u0131n\u0131n, onu emrine almadan \u00f6nce denemek istedi\u011fine ili\u015fkin bir s\u00f6ylence vard\u0131r. Demek ki kral da i\u015finin ustas\u0131, sadece teori ile ikna olmuyor\u2026<\/p>\n

\"\"
\u201cSava\u015f Sanat\u0131\u201d adl\u0131 eserin yazar\u0131 Sun Tzu bir generaldir; Wu kral\u0131n\u0131n ordusuna komutanl\u0131k etmi\u015ftir.<\/figcaption><\/figure>\n

Kral, Sun Tzu\u2019dan iyi bir general oldu\u011funu ispatlamas\u0131 i\u00e7in 180 cariyesinden bir ordu kurmas\u0131n\u0131 ister. Sun Tzu cariyeleri iki b\u00f6l\u00fc\u011fe ay\u0131r\u0131r ve kral\u0131n en g\u00f6zde cariyelerinden ikisini b\u00f6l\u00fck komutan\u0131 yapar. Daha sonra t\u00fcm\u00fcne sa\u011f, sol, \u00f6n, arka neresidir \u00f6\u011fretir. \u0130lk manevralar\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere askeri birlik d\u00fczenine sokar ve \u201csa\u011fa d\u00f6n\u201d emrini verir. Cariyeler g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcrler. Sun Tzu, \u201caskerlerin verilen emri anlamamas\u0131 generalin su\u00e7udur\u201d der ve emri tekrarlar. Cariyeler yine g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcrler. Sun Tzu bu kez, \u201caskerlerin verilen emri anlad\u0131klar\u0131 halde yerine getirmemeleri subaylar\u0131n su\u00e7udur\u201d der ve komutan yapt\u0131\u011f\u0131 iki cariyenin idam edilmelerini emreder. Kral deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcp emre kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Sun Tzu krala, general bir g\u00f6reve getirildikten sonra i\u015fine kar\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler ve iki cariyeyi idam ettirir. Yerlerine iki yeni subay atar. Bu olaydan sonra cariyeler ordusu Sun Tzu\u2019nun emirlerine harfiyen uyar.<\/p>\n

Kral bu s\u0131namadan pi\u015fman olmu\u015f mudur bilmem\u2026 \u0130ki g\u00f6zdesini yitirmi\u015ftir ama \u00c7in\u2019in de hakimi olmu\u015ftur. Sun Tzu\u2019nun yenilmez bir komutan oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Bence bu noktada bir abart\u0131 var. Yenilmezli\u011fe ancak defalarca yenilgi tadarak ula\u015f\u0131labilir. Hele bu ki\u015fi, d\u00fc\u015fman\u0131 sava\u015fmadan yenmenin en b\u00fcy\u00fck ustal\u0131k oldu\u011funu vurgulayan Sun Tzu ise\u2026 Yenilmeyi bilmeyen yenmeyi \u00f6\u011frenemez.<\/p>\n

Sen de mi Caesar?
\n<\/strong>\u00dcnl\u00fc Romal\u0131 komutan ve devlet adam\u0131 Gaius Julius Caesar\u2019\u0131n (J\u00fcl Sezar) pratisyenli\u011fi \u00fczerine laf etmek haddimize de\u011fil. Onun az bilinen y\u00f6n\u00fc teorisyenli\u011fi.<\/p>\n

\u00d6mr\u00fc Galya\u2019dan M\u0131s\u0131r\u2019a dek ordular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda sava\u015farak ge\u00e7en Caesar\u2019\u0131n engin bir i\u00e7 sava\u015f deneyimi de bulunur. \u00d6nceleri birlikte oldu\u011fu Pompeius ile tutu\u015ftu\u011fu iktidar kavgas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f ve Roma\u2019n\u0131n tek hakimi olmu\u015ftur.<\/p>\n

\"\"
\u00d6mr\u00fc Galya\u2019dan M\u0131s\u0131r\u2019a dek Roma ordular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda sava\u015farak ge\u00e7en Caesar\u2019\u0131n engin bir i\u00e7 sava\u015f deneyimi de bulunur.<\/figcaption><\/figure>\n

M\u0131s\u0131r\u2019da Krali\u00e7e Kleopatra ve k\u0131z karde\u015fi aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmaya Kleopatra lehine son veren, d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda Pontus Kral\u0131 Pharnakes\u2019i de ma\u011flup eden Caesar\u2019\u0131n Roma Senatosu\u2019na bu sefer hakk\u0131nda verdi\u011fi k\u0131sa rapor bilinir: \u201cVeni, vidi, vici\u201d, yani \u201cGeldim, g\u00f6rd\u00fcm, yendim\u201d.<\/p>\n

Caesar belli ki M\u0131s\u0131r seferinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 vermek istememi\u015f. Oysa onu \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131ran Galya sava\u015flar\u0131 ve Pompeius ile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren Roma\u2019n\u0131n 100 y\u0131ll\u0131k i\u00e7 sava\u015f\u0131 hakk\u0131nda, bug\u00fcn askerlik biliminin ba\u015fyap\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lan iki \u00f6nemli eser yazm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cGalya Sava\u015f\u0131\u201d ve \u201c\u0130\u00e7 Sava\u015f\u201d. Caesar\u2019\u0131n \u201cDe Analogia\u201d ve \u201cIter ve Anticatones\u201d adl\u0131 iki eserinin daha oldu\u011fu biliniyor ama bunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalamam\u0131\u015f.<\/p>\n

Bu \u00e7apta bir pratisyen bile hata yapar. Caesar son suikasttan da kurtulabilseydi, san\u0131r\u0131m bize \u201cs\u0131rt diyalekti\u011fi\u201d konulu anlaml\u0131 bir eser daha b\u0131rakabilirdi. Fakat \u201csu testisi su yolunda k\u0131r\u0131l\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fc galiba onun i\u00e7in de ge\u00e7erli.<\/p>\n

Machiavelli\u2019in \u2018vatanda\u015flar ordusu\u2019
\n<\/strong>Bir \u201cSava\u015f Sanat\u0131\u201d yazar\u0131 da Niccolo Machiavelli\u2019dir. Biz onu daha \u00e7ok, devlet y\u00f6netenlere verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctleri i\u00e7eren \u201cH\u00fck\u00fcmdar\u201d adl\u0131 eseriyle tan\u0131yoruz ama Machiavelli \u00f6zel olarak sava\u015f konusunda da \u00e7ok kalem oynatm\u0131\u015ft\u0131r. Dahas\u0131, y\u00f6netim ve sava\u015f sanat\u0131na ili\u015fkin bu \u00f6\u011f\u00fctlerin ard\u0131nda geni\u015f bir pratik ve ac\u0131l\u0131-ac\u0131s\u0131z engin bir deneyim birikimi bulunur. Machiavelli de kuram\u0131n\u0131 pratikten \u00e7\u0131karan bir siyaset bilimcidir.<\/p>\n

Machiavelli bir asker de\u011fildir, ama bir b\u00fcrokrat olarak Floransa\u2019ya hizmet etti\u011fi 14 y\u0131l (1498-1512) boyunca esas olarak sava\u015f ve savunma sorunlar\u0131na yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1498\u2019de askeriye ve d\u0131\u015fi\u015fleriyle ilgilenen \u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Bar\u0131\u015f Onlusu\u201d adl\u0131 on ki\u015filik komitenin ikinci \u015fans\u00f6lyesi ve sekreteri olarak atan\u0131r. \u0130lk resmi g\u00f6revi Pisa sava\u015f\u0131d\u0131r. 1500 yaz\u0131nda da ger\u00e7ek bir askeri operasyona kat\u0131larak ilk sava\u015f deneyimini ya\u015far. Maa\u015flar\u0131 \u00f6denmeyen paral\u0131 askerlerin itaatsizli\u011fi, sava\u015f\u0131n fiyaskoyla sonu\u00e7lanmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n

\"\"
Machiavelli bir asker de\u011fildir, ama bir b\u00fcrokrat olarak Floransa\u2019ya hizmet etti\u011fi 14 y\u0131l boyunca esas olarak sava\u015f ve savunma sorunlar\u0131na yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve bir milis ordusu kurup komuta etmi\u015ftir.<\/figcaption><\/figure>\n

Machiavelli bu deneyimlerden, ordunun omurgas\u0131n\u0131n paral\u0131 askerler de\u011fil vatanda\u015flar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 milis kuvvetlerinden olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131r. Ya\u015fam\u0131 boyu, o g\u00fcn\u00fcn feodal ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde pek de kabul g\u00f6rmeyen (\u00e7\u00fcnk\u00fc silahl\u0131 vatanda\u015flar fikri feodal y\u00f6neticiler i\u00e7in fazlaca \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcd\u00fcr) bu cumhuriyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hayata ge\u00e7irmeye u\u011fra\u015f\u0131r.<\/p>\n

Pisa kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nan yenilgiler sonucunda nihayet 1506\u2019da Machiavelli taraf\u0131ndan tasarlanan milis kuvvet kanunu kabul edilir. Bu orduyu kurma g\u00f6revi de ona verilir. \u0130ki y\u0131l boyunca ter d\u00f6ken, piyade-s\u00fcvari birlikleri ili\u015fkisi gibi ayr\u0131nt\u0131 konularda da kafa yoran Machiavelli kurdu\u011fu ordusuyla Pisa\u2019y\u0131 ku\u015fat\u0131r ve \u015fehri ele ge\u00e7irerek b\u00fcy\u00fck bir zafer kazan\u0131r.<\/p>\n

Fakat ba\u015far\u0131lar\u0131 uzun s\u00fcrmez. Machiavelli\u2019in vatanda\u015f-askerleri, \u0130spanya imparatorunun profesyonel askerleri taraf\u0131ndan bozguna u\u011frat\u0131l\u0131r ve Machiavelli 1513\u2019te hapsi boylar, i\u015fkenceler g\u00f6r\u00fcr. Bir y\u0131l sonra emekli olarak ya\u015famas\u0131na izin verilerek serbest b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna do\u011fru (1526) Floransa\u2019n\u0131n savunmas\u0131 i\u00e7in yine g\u00f6reve \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Fakat yeniden bir milis kuvveti olu\u015fturulmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Machiavelli\u2019in hayat\u0131 son bulmu\u015ftur (1527). Eski bir arkada\u015f\u0131 ve hayran\u0131 olan Donato Gianotti taraf\u0131ndan tasarlanan, vatanda\u015flar\u0131n askere \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin kanun kabul edilir; olu\u015fturulan milis kuvveti Floransa\u2019y\u0131 cesurca savunur, fakat kent 1530\u2019da d\u00fc\u015fer. Sava\u015fta \u00f6lenler aras\u0131nda Niccolo\u2019nun o\u011flu Lodovico Machiavelli de vard\u0131r.<\/p>\n

Belki erken \u00f6ten horozdur ama Machiavelli\u2019in \u00f6\u011f\u00fctleri g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi masa ba\u015f\u0131nda olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Napoleon\u2019un belal\u0131s\u0131 Clausewitz
\n<\/strong>\u201cSava\u015f politikan\u0131n ba\u015fka ara\u00e7larla devam\u0131d\u0131r\u201d \u00f6zdeyi\u015finin sahibi ve \u201cSava\u015f \u00dczerine\u201d adl\u0131 eserin yazar\u0131 Carl von Clausewitz (1780-1831) de bir askerdir. Daha 12 ya\u015f\u0131ndayken Prens Ferdinand Prusya Alay\u0131\u2019na girer. Uzun y\u0131llar Fransa\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r; bir ara esir de d\u00fc\u015fer. Bu arada askerlik alan\u0131nda akademik e\u011fitim de al\u0131r.<\/p>\n

Prusya Kral\u0131 II. Friedrich Wilhelm 1812\u2019de Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 Fransa ile ittifak yap\u0131p Napoleon\u2019un ordusunu takviye karar\u0131 al\u0131nca, bu karar\u0131n Napoleon\u2019a kar\u015f\u0131 kurtulu\u015f sava\u015f\u0131na ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gerek\u00e7esiyle Prusya ordusundan Rusya ordusuna ge\u00e7er. Rus ordusunda yarbay r\u00fctbesiyle Napoleon\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r. Prusya ile Fransa\u2019n\u0131n aras\u0131 tekrar bozulunca 1815\u2019te Prusya ordusuna d\u00f6ner. Elbe Adas\u0131\u2019ndan ka\u00e7\u0131p Fransa\u2019ya d\u00f6nen Napoleon\u2019a kar\u015f\u0131 3. Prusya Kolordusu Kurmay Ba\u015fkan\u0131 olarak sava\u015f\u0131r. 1818\u2019de Harp Okulu Komutanl\u0131\u011f\u0131na atan\u0131r ve bu g\u00f6revde 12 y\u0131l kal\u0131r. \u201cSava\u015f \u00dczerine\u201d adl\u0131 eserini de bu s\u0131rada kaleme al\u0131r.<\/p>\n

\"\"
\u201cSava\u015f \u00dczerine\u201d adl\u0131 eserin yazar\u0131 Carl von Clausewitz, \u00e7ocuk ya\u015flar\u0131ndan \u00f6lene dek \u00f6mr\u00fcn\u00fc sava\u015f meydanlar\u0131nda ge\u00e7irmi\u015f bir askerdir.<\/figcaption><\/figure>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Clausewitz de \u00e7ocuk ya\u015flar\u0131ndan 51 ya\u015f\u0131nda \u00f6lene dek \u00f6mr\u00fcn\u00fc sava\u015f meydanlar\u0131nda ge\u00e7irmi\u015f ve kuram\u0131n\u0131 bizzat araziden \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Napoleon\u2019un -deyim yerindeyse- belal\u0131s\u0131 oldu\u011fu da anla\u015f\u0131l\u0131yor. Kim Napoleon\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yorsa gitmi\u015f o orduya kat\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

***<\/p>\n

Yaz\u0131 uzad\u0131, ara verelim. Haftaya ayn\u0131 konuya devam ederiz. S\u0131rada iki b\u00fcy\u00fck teorisyen vezir Kautilya ve Nizam\u00fclm\u00fclk, top uzman\u0131 Fatih Sultan Mehmet ve Komutan Mao\u2019nun strategemleri var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tarihteki b\u00fcy\u00fck sava\u015f ve siyaset kuramc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015fin sadece kuram k\u0131sm\u0131nda de\u011fil prati\u011finde de yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Devlet y\u00f6netiminde bulunmu\u015flar, sava\u015flara komuta etmi\u015fler ve kuramlar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 derslerle olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Felsefe g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdan nispeten daha kopuk bir etkinliktir ama Marx\u2019\u0131n filozoflar i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi Feuerbach \u00dczerine Tezler\u2019in 11.\u2019sinde bu alanda dahi teori-pratik birli\u011finin \u00f6nemine vurgu yap\u0131l\u0131r: […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":30771,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2314,222],"tags":[4266,4267,3264,4265,578,1970,1969],"class_list":["post-30761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-oykuleri","category-tarih","tag-carl-von-clausewitz","tag-julius-caesar","tag-napoleon","tag-niccolo-machiavelli","tag-savas","tag-savas-sanati","tag-sun-tzu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t