{"id":30861,"date":"2018-11-19T01:01:54","date_gmt":"2018-11-18T22:01:54","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=30861"},"modified":"2018-11-18T14:03:02","modified_gmt":"2018-11-18T11:03:02","slug":"ne-kadar-uzun-yasayacagimizin-genlerimizle-ilgisi-sandigimizdan-daha-az","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/11\/19\/ne-kadar-uzun-yasayacagimizin-genlerimizle-ilgisi-sandigimizdan-daha-az","title":{"rendered":"Ne kadar uzun ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n genlerimizle ilgisi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha az"},"content":{"rendered":"

Ya\u015fam s\u00fcreleri aile i\u00e7inde benzer olsa da, 400 milyonun \u00fczerinde ki\u015fi ile yap\u0131lan yeni bir analiz, geneti\u011fin uzun \u00f6mre olan etkisinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden \u00e7ok daha az oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Kendimize benzer e\u015f se\u00e7imindeki e\u011filimlerin tespitinde eski tahminlerin yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, ya\u015fam s\u00fcresi \u00fczerine kal\u0131t\u0131m derecesi \u00fczerine tahminlerin de yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Calico Life Sciences ve Ancestry\u2019e ait ara\u015ft\u0131rma, Genetics Society of America\u2019daki Genetics<\/em> dergisinde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fyazar Graham Ruby \u201c\u0130nsan geneti\u011finden ya\u015flanma biyolojisi hakk\u0131nda bir\u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenebiliriz, fakat ya\u015fam s\u00fcresinin kal\u0131t\u0131m derecesi d\u00fc\u015f\u00fckse, bu durum \u00f6\u011frenebileceklerimizi ve bunun ne kadar kolay olaca\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki beklentilerimizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu da ya\u015flanma \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan biliminsanlar\u0131n\u0131n sorabilece\u011fi etkili sorular\u0131, \u00e7evresindeki \u00f6\u011felerle birlikte ele alabilmesine yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d dedi.<\/p>\n

Ruby\u2019nin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Calico Life Sciences, ya\u015flanman\u0131n biyolojisini anlamay\u0131 hedeflemi\u015f bir AR\/GE \u015firketi. Bilimsel y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Catherine Ball\u2019un y\u00f6netimindeki \u00e7evrimi\u00e7i jenealoji (soybilim) kayna\u011f\u0131 olan Ancestry ile bu sitede bulunan eri\u015fime a\u00e7\u0131k aile a\u011fac\u0131 verilerinden yola \u00e7\u0131karak ya\u015fam s\u00fcresinin kal\u0131t\u0131m derecesini tahmin etmek i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

Ya\u015fam tarz\u0131, sosyok\u00fclt\u00fcrel etmenler ve kazalar gibi genetikle ili\u015fkisi olmayan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n aksine, bir \u00f6zellikteki de\u011fi\u015fimlerin ne kadar\u0131n\u0131n genetik varyasyonlarla a\u00e7\u0131klanabildi\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr kal\u0131t\u0131m derecesi. \u0130nsan ya\u015fam s\u00fcresinin kal\u0131t\u0131m derecesi hakk\u0131ndaki eski tahminler y\u00fczde 15 ile 30 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekteydi.<\/p>\n

Ball, Ancestry ile olan i\u015fbirli\u011finin daha \u00f6nceki ya\u015fam s\u00fcresi ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fin daha geni\u015f veri seti kullan\u0131m\u0131yla, \u00e7al\u0131\u015fmaya daha derin bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda 54 milyon kat\u0131l\u0131mc\u0131dan elde edilen verilerin meydana getirdi\u011fi aile a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n 6 milyar atay\u0131 temsil etti\u011finin tespit edilmesi \u00fczerine Ancestry, m\u00fckerrer girilmi\u015f verileri ve \u00e7ak\u0131\u015fan aile a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00e7\u0131kard\u0131. Ancestry, verileri Calico ara\u015ft\u0131rma grubuyla payla\u015fmadan evvel, aile a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan belirlenebilen t\u00fcm \u00f6zellikleri kimliksizle\u015ftirerek yaln\u0131zca do\u011fum y\u0131l\u0131, \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131, do\u011fum yeri (ABD eyaleti ve ABD d\u0131\u015f\u0131 \u00fclke bi\u00e7iminde s\u0131n\u0131fland\u0131rarak) ve aile a\u011fac\u0131n\u0131 meydana getiren ailesel ba\u011flant\u0131lar\u0131 payla\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00c7o\u011funlu\u011fu Amerikal\u0131 ve Avrupa k\u00f6kenli olan ve her bireyin birbirine ebeveyn-\u00e7ocuk veya e\u015f ili\u015fkisiyle ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu aile a\u011fa\u00e7lar\u0131na 400 milyonun \u00fczerinde ki\u015fi dahil edildi. Devam\u0131nda akrabalar aras\u0131ndaki ya\u015fam s\u00fcresi benzerli\u011fini inceleyen ekip, bunun kal\u0131t\u0131m derecesini bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"
E\u015flerin ya\u015fam s\u00fcresi di\u011fer cinsiyetteki kendi karde\u015flerine g\u00f6re daha yak\u0131n. Bu durum, ayn\u0131 ortam\u0131 payla\u015fmak, ayn\u0131 yerde ikamet etmek gibi bir\u00e7ok genetik d\u0131\u015f\u0131 fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olabilir.<\/figcaption><\/figure>\n

Matematiksel ve istatistiksel modellerin bir arada uygulanmas\u0131yla 19. ve 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda do\u011fan aile \u00fcyelerine odaklanan ara\u015ft\u0131rmada, karde\u015fler ve 1. derece kuzenler i\u00e7in kal\u0131t\u0131m derecesi tahminleri daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalara yak\u0131n bulundu. Bunun yan\u0131nda baz\u0131 ge\u00e7mi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu\u011fu gibi, e\u015flerin ya\u015fam s\u00fcresinin di\u011fer cinsiyetteki kendi karde\u015flerine g\u00f6re daha yak\u0131n oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n

E\u015fler aras\u0131ndaki bu ili\u015fki ayn\u0131 ortam\u0131 payla\u015fmak, ayn\u0131 yerde ikamet etmek gibi bir\u00e7ok genetik d\u0131\u015f\u0131 fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olabilir. Baz\u0131 uzak mesafe ili\u015fkiler ve kan ba\u011f\u0131 olmayan akrabal\u0131klar da bu \u00e7al\u0131\u015fmada k\u0131yasland\u0131.<\/p>\n

Genetikten veya payla\u015f\u0131lan \u00e7evreden daha fazla etkili bir fakt\u00f6r oldu\u011funa dair ilk ipucu, e\u015flerin karde\u015flerinin e\u015fleri ve e\u015flerin kuzenleri-kuzenlerin e\u015fleri aras\u0131nda ya\u015fam s\u00fcresinin ili\u015fkili oldu\u011fu.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma grubunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc; evlilik yoluyla kazan\u0131lan akrabalar ve ku\u015fak atlanan di\u011fer ili\u015fki tiplerine uzun ya\u015fam s\u00fcresi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha detayl\u0131 bakmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131. Bir ki\u015finin karde\u015finin e\u015finin karde\u015fi veya e\u015finin karde\u015finin e\u015fi gibi yak\u0131nlar\u0131yla benzer \u00f6mre sahip olmas\u0131, ba\u015fka bir etmenin rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Peki, ayn\u0131 genetik arka plana sahip olmayan ve ayn\u0131 evi payla\u015fmayan bir ili\u015fkideki bireyler aras\u0131nda ya\u015fam s\u00fcresi benzerli\u011fi nas\u0131l a\u00e7\u0131klanmal\u0131? Bu muhte\u015fem veri kayna\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131c\u0131 e\u015fle\u015fmeyi (E\u015f se\u00e7iminin rasgele de\u011fil; fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel ve dini \u00f6zelliklere dayanmas\u0131) belirleyen \u00f6zellikleri analiz etme imk\u00e2n\u0131 veriyor.<\/p>\n

Burada s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131c\u0131 e\u015fle\u015fmeden kas\u0131t, e\u015fler aras\u0131nda ya\u015fam s\u00fcresini belirleyen \u00f6nemli fakt\u00f6rlerin olduk\u00e7a benzer olmas\u0131. Di\u011fer bir deyi\u015fle, insanlar kendilerine benzer \u00f6zelli\u011fe sahip -bu noktada uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc- insanlar\u0131 se\u00e7me e\u011filiminde.<\/p>\n

Tabii ki e\u015finiz olacak ki\u015finin ne kadar uzun ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemezsiniz. \u201cGenelde insanlar e\u015flerden biri \u00f6lmeden evlenirler\u201d \u015feklinde esprili yan\u0131tl\u0131yor Ruby. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015finin ya\u015fam s\u00fcresini ilk g\u00f6r\u00fc\u015fte tahmin edemeyiz, bu da s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131c\u0131 e\u015fle\u015fmenin insanlar i\u00e7in farkl\u0131 bir temeli olmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n

E\u015f se\u00e7iminin genetik, sosyok\u00fclt\u00fcrel veya ikisinin birlikte rol ald\u0131\u011f\u0131 bir temeli mevcut. Genetik d\u0131\u015f\u0131 etkiye \u00f6rnek verirsek, gelir durumu \u00f6mr\u00fc etkiliyorsa ve varl\u0131kl\u0131 insanlar di\u011fer varl\u0131kl\u0131 insanlarla evlenme e\u011filimindeyse bu durum uzun \u00f6m\u00fcrle ili\u015fkili olmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fey genetik etkisindeki durumlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u00d6rnek olarak; uzun boylu ki\u015filer uzun boylu e\u015f tercih ediyorsa ve boy uzunlu\u011fu ne kadar uzun ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131zla benzer bir ili\u015fkiye sahipse, ya\u015fam s\u00fcresinin kal\u0131t\u0131mla aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n tahmin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n

S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131c\u0131 e\u015f se\u00e7imindeki etkileri netle\u015ftirmek ad\u0131na yap\u0131lan yeni analizlere g\u00f6re kal\u0131t\u0131m\u0131n ya\u015fam s\u00fcresine olan etkisi y\u00fczde 7\u2019den daha y\u00fcksek de\u011fil, belki daha da d\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n

Sonu\u00e7 mu? Ne kadar uzun ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n genlerimizle ilgisi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha az.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> “Family tree of 400 million people shows genetics has limited influence on longevity”<\/a>, Sciencedaily<\/em>, 6 Kas\u0131m 2018.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ya\u015fam s\u00fcreleri aile i\u00e7inde benzer olsa da, 400 milyonun \u00fczerinde ki\u015fi ile yap\u0131lan yeni bir analiz, geneti\u011fin uzun \u00f6mre olan etkisinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden \u00e7ok daha az oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Kendimize benzer e\u015f se\u00e7imindeki e\u011filimlerin tespitinde eski tahminlerin yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, ya\u015fam s\u00fcresi \u00fczerine kal\u0131t\u0131m derecesi \u00fczerine tahminlerin de yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Calico Life Sciences ve Ancestry\u2019e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1795,"featured_media":30862,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,3729],"tags":[292,2116,2111],"class_list":["post-30861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genetik","tag-genetik","tag-yasam-suresi","tag-yaslilik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1795"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}