M\u00fczik, spor ve di\u011fer aktivitelerde beynin iki farkl\u0131 b\u00f6lgesini kullanarak hareketleri hesaplar\u0131z.<\/p>\n
Trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine saniyeler kala gaz pedal\u0131na aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131n gitti\u011fi o an, ya da Camila Cabello\u2019nun Havana \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n ilk notas\u0131 piyanoda \u00e7al\u0131nmadan hemen \u00f6nce ayak parmaklar\u0131n\u0131z\u0131 hafif\u00e7e yere vurman\u0131z. \u0130\u015fte bunlar beklentisel zamanlamad\u0131r.<\/p>\n
Beynimizin kulland\u0131\u011f\u0131 zamanlay\u0131c\u0131lar\u0131n bir t\u00fcr\u00fc ge\u00e7mi\u015f deneyimlerden gelen an\u0131lara dayan\u0131r. Di\u011feri ise ritme. Her ikisi de d\u00fcnyay\u0131 ke\u015ffetme yeteneklerimiz i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Kaliforniya \u00dcniversitesi, Berkeley\u2019de yap\u0131lan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, bu zamanlay\u0131c\u0131lar\u0131n her birini destekleyen sinir a\u011flar\u0131n\u0131n, eldeki g\u00f6reve ba\u011fl\u0131 olarak, beynin iki farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc aras\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Berkeley’de sinirbilim alan\u0131nda doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olan Assaf Breska,\u201d\u0130ster spor, m\u00fczik, konu\u015fma, isterse dikkat da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 olsun, bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z, zamanlaman\u0131n birle\u015fik bir i\u015flem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zamansal tahminler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki farkl\u0131 n\u00f6ral a\u011f oldu\u011funu ve bunlar\u0131n beynin farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerine da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor,\u201d dedi.<\/p>\n
Ulusal Bilimler Akademisi Dergisi<\/em>\u2019nde yay\u0131mlanan bulgular, insanlar\u0131n ne zaman harekete ge\u00e7eceklerini hesaplamalar\u0131 konusunda yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunuyor.<\/p>\n Berkeley\u2019de n\u00f6robilimci olan Richard Ivry, “bu beyin sistemleri sadece \u015fu anda var olmam\u0131za de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gelece\u011fi de aktif olarak \u00f6ng\u00f6rmemize izin veriyor,” dedi.<\/p>\n Breska ve Ivry, beklentisel zamanlaman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f yanlar\u0131n\u0131 Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 olan ve serebellar dejenerasyonlu ki\u015filer ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Ritmik zamanlay\u0131c\u0131y\u0131 bazal gangliya, aral\u0131k zamanlay\u0131c\u0131y\u0131 -ge\u00e7mi\u015f deneyimlerin an\u0131lar\u0131na dayal\u0131 olan i\u00e7sel zamanlay\u0131c\u0131- serebellum ile ili\u015fkilendirdiler. Her ikisi de hareket ve bili\u015f ile ilintili temel beyin b\u00f6lgeleridir.<\/p>\n Ayr\u0131ca, sonu\u00e7lar\u0131, bu n\u00f6ral saatlerden birinin yanl\u0131\u015f ate\u015fleme yapmas\u0131 durumunda di\u011ferinin teorik olarak devreye girebilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Breska, “\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z sadece bu n\u00f6rolojik hastalar\u0131n zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flamlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fcyor, ayn\u0131 zamanda zorluk \u00e7ekmedi\u011fi ba\u011flamlar\u0131 da tan\u0131ml\u0131yor, bu da onlar\u0131n semptomlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnyayla etkile\u015fimde bulunmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7evrelerini de\u011fi\u015ftirebilece\u011fimizi g\u00f6steriyor,” dedi.<\/p>\n Ayr\u0131ca, N\u00f6rolojik zamanlama eksikli\u011fi i\u00e7in farmas\u00f6tik olmayan tedaviler aras\u0131nda zek\u00e2 geli\u015ftiren bilgisayar oyunlar\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 telefon uygulamalar\u0131, derin beyin sim\u00fclasyonlar\u0131 ve \u00e7evresel tasar\u0131m de\u011fi\u015fikliklerinin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Sonuca ula\u015fmak i\u00e7in, Breska ve Ivry, Parkinson ve serebellar dejenerasyon hastalar\u0131n\u0131n dikkatlerini odaklamak i\u00e7in zamanlamay\u0131 veya “zamansal” ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 ne kadar iyi kulland\u0131klar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n Her iki grup da bir bilgisayar ekran\u0131nda de\u011fi\u015fen h\u0131zlarda yan\u0131p s\u00f6nen k\u0131rm\u0131z\u0131, beyaz ve ye\u015fil kareleri s\u0131ralar\u0131yla izlediler ve ye\u015fil kareyi g\u00f6rd\u00fckleri anda bir d\u00fc\u011fmeye bast\u0131lar. Beyaz kareler onlara ye\u015fil karenin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Bir s\u0131rada, k\u0131rm\u0131z\u0131, beyaz ve ye\u015fil kareleri sabit bir ritim izledi ve serebellar dejenerasyon hastalar\u0131 bu ritmik ipu\u00e7lar\u0131na iyi cevap verdi.<\/p>\n Bir di\u011ferinde, renkli kareler, k\u0131rm\u0131z\u0131 ve ye\u015fil kareler aras\u0131nda de\u011fi\u015fen aral\u0131klarla, daha karma\u015f\u0131k bir ritim izledi. Bu s\u0131ra Parkinson hastalar\u0131n\u0131n takip etmesi ve ba\u015farmas\u0131 i\u00e7in daha kolayd\u0131.<\/p>\n Ivry, “Bu deneyler ile serebellar dejenerasyonlu hastalar\u0131n ritmik olmayan zamansal i\u015faretlerin kullan\u0131lmas\u0131nda zorluk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkili bazal gangliyon dejenerasyonu olan hastalar\u0131n ritmik i\u015faretlerin kullan\u0131lmas\u0131nda zorluk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdik” dedi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, sonu\u00e7 olarak, beynin beklentisel zamanlama i\u00e7in iki farkl\u0131 mekanizma kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, tek bir beyin sisteminin t\u00fcm zamanlama gereksinimlerini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair teorileri zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131.<\/p>\n Breska, “Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z beynin gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6rmek i\u00e7in en az iki farkl\u0131 yol geli\u015ftirdi\u011fini \u00f6nermektedir,” dedi<\/p>\n \u201cRitime dayanan bir sistem, konu\u015fma ve m\u00fczikte var olan periyodik olaylara kar\u015f\u0131 hassast\u0131r ve aral\u0131\u011fa dayanan bir sistem, ritmik bir sinyalin yoklu\u011funda bile zamansal d\u00fczenlili\u011fe duyarl\u0131, daha genel bir \u00f6ng\u00f6rme kabiliyeti sa\u011flar.” diye ekledi.<\/p>\n