{"id":3097,"date":"2015-07-27T14:27:19","date_gmt":"2015-07-27T11:27:19","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=3097"},"modified":"2015-07-27T14:27:19","modified_gmt":"2015-07-27T11:27:19","slug":"yenidogan-bebekler-bizi-nasil-goruyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/07\/27\/yenidogan-bebekler-bizi-nasil-goruyor","title":{"rendered":"Yenido\u011fan bebekler bizi nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyor?"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Yeni do\u011fan\u0131n farkl\u0131 mesafelerden foto\u011fraflar\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00a9 Prof. Bruno Laeng.<\/p>\n<p>Yenido\u011fan bebekler ebeveyni 30 cm yak\u0131nl\u0131ktan g\u00f6r\u00fcp alg\u0131layabiliyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ilk kez, yenido\u011fan\u0131n g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erek belirleyebildi.<br \/>\nDaha \u00f6nceki mevcut bilgiler ve matematik yard\u0131m\u0131yla, yenido\u011fan\u0131n etraf\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten ne kadar g\u00f6rebildi\u011fi ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde belirlenebildi. Elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re, 2-3 g\u00fcnl\u00fck bir bebek 30 cm mesafeden y\u00fczleri g\u00f6rebiliyor, hatta duygusal ifadeleri alg\u0131layabiliyor. Bu uzakl\u0131k 60 cm oldu\u011funda ise g\u00f6rsel alg\u0131 bulan\u0131kla\u015f\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma Oslo \u00dcniversitesi ve \u0130sve\u00e7 Uppsala \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden biliminsanlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<br \/>\nSonu\u00e7lar, birka\u00e7 on y\u0131ld\u0131r a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f olan \u201cyenido\u011fan\u0131n g\u00f6rsel d\u00fcnyas\u0131\u201d konusundaki bo\u015flu\u011fu da bir miktar kapatm\u0131\u015f oldu. Veriler ayr\u0131ca yenido\u011fanlar\u0131n daha ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinden itibaren g\u00f6rsel edimleri tam geli\u015fmemi\u015fken y\u00fcz ifadelerini taklit edebildikleri iddias\u0131n\u0131 da belki a\u00e7\u0131klayabilecektir. Burada anahtar kelime \u201cduygu\u201ddur.<br \/>\nDaha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar s\u00fcrekli olarak hareketsiz foto\u011fraflar\u0131 kullan\u0131yordu. Oysa ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00e7ok daha dinamiktir. Psikolog Svein Magnussen ve ekibi bunun yerine duygusal imajlarla incelemeyi yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<br \/>\nMagnussen kariyerinin ilk zamanlar\u0131nda \u201cinsanlarda g\u00f6rsel alg\u0131\u201d konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131. 15 y\u0131l \u00f6nce bir g\u00fcn meslekta\u015flar\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131rken, yeni do\u011fanlar\u0131n etraftaki insanlar\u0131n y\u00fcz ifadelerini alg\u0131lamada d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinden daha ba\u015far\u0131l\u0131 olabilece\u011fini, ancak bunun i\u00e7in hareketli ve \u201cifadeli\u201d imajlar kullanmalar\u0131 gerekti\u011fini fark ettiler. Ancak 1 y\u0131l \u00f6ncesine kadar bu konuda teknik yeterlilik ve ekipman\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015flard\u0131.<br \/>\nY\u00fcz ifadeleri nas\u0131l anla\u015f\u0131labilir hale getirilebilirdi? Testi y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar modern sim\u00fclasyon teknikleri ile daha \u00f6nce kavrad\u0131klar\u0131 \u201cyenido\u011fan g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131\u201d bilgisini birle\u015ftirdiler. 1980\u2019lerde davran\u0131\u015fsal deneylerle elde edilen genel bilgi ve anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, yeni do\u011fanlar\u0131n kontrast ve uzamsal \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeydi. O s\u0131ralarda, yenido\u011fan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na arka plan\u0131 homojen bir \u015fekilde gri olan bir fig\u00fcr kondu\u011funda g\u00f6z\u00fcn\u00fc ay\u0131rmadan ona bakt\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015fti.<br \/>\nFig\u00fcrler, siyah beyaz \u00e7izgiler kullan\u0131larak olu\u015fturuldu. Kesin bir geni\u015flik ve s\u0131kl\u0131kta \u00e7izgiler se\u00e7ilip homojen bir gri arka plan olu\u015ftu\u011funda, yenido\u011fan\u0131n bu fig\u00fcre g\u00f6zlerini dikip bakmad\u0131\u011f\u0131 izlendi. Geni\u015flik ve frekansta yap\u0131lan belirli ve kesin seviye de\u011fi\u015fiklikleri ile yenido\u011fan\u0131n g\u00f6rsel ilgisinin uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlendi. Di\u011fer bir s\u00f6yleyi\u015fle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yenido\u011fan\u0131n g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131yla ilgili neredeyse kesin olacak sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131lar. Bilinmeyen ise bunun pratik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n neler olabilece\u011fiydi. \u00d6rne\u011fin bebek, \u00fczerine do\u011fru e\u011filen bir yeti\u015fkinin y\u00fcz ifadesini alg\u0131layabiliyor muydu?<br \/>\nHareketin sabit ve bulan\u0131k bir foto\u011fraftan daha iyi alg\u0131lanabilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, de\u011fi\u015fen y\u00fcz ifadelerini i\u00e7eren bir video kayd\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar. Bu arada bebeklere zarar verebilece\u011fi bilinen bilgileri ise videodan \u00e7\u0131kard\u0131lar. Daha sonra g\u00f6n\u00fcll\u00fc eri\u015fkinlere videoyu izlettiler. Buradaki beklenti e\u011fer eri\u015fkinler g\u00f6rd\u00fckleri duygusal ifadeleri tan\u0131mlamakta ba\u015far\u0131s\u0131z olurlarsa, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla yenido\u011fanlar\u0131n da bunu ayn\u0131 \u015fekilde tan\u0131mlayamayaca\u011f\u0131yd\u0131.<br \/>\nEri\u015fkin g\u00f6n\u00fcll\u00fcler duygusal ifadeleri, 30 cm uzakl\u0131ktan bakt\u0131klar\u0131nda d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda kesin do\u011frulukta ay\u0131rt ettiler. Uzakl\u0131k 120 cm\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman ise kesinli\u011fin rastlant\u0131sal bir yan\u0131t halini ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlendi. Sonu\u00e7 olarak duygusal ifadeleri alg\u0131lamam\u0131z i\u00e7in t\u0131pk\u0131 yenido\u011fan d\u00f6neminde olu\u015fan ilk g\u00f6rsel alg\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi 30 cm\u2019lik bir yak\u0131nl\u0131k ihtiyac\u0131 vard\u0131.<br \/>\nBurada konu edilenin tam anlam\u0131yla \u201cg\u00f6rme\u201d edimi oldu\u011funu, yani \u201chissetme\u201dyle ilgili bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Magnussen \u00f6zellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBundan \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda hatta temel kitap bilgilerinde bile, yenido\u011fan g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131yla ilgili bulgular\u0131n hep sabit ve bulan\u0131k foto\u011fraflara dayand\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Magnussen daha \u00f6nce kimsenin bu alg\u0131 meselesini dikkate al\u0131p ara\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131na \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da itiraf ediyor. Neticede yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n somut bir tahmin olu\u015fturup temel bir bilgiye ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Magnussen ve arkada\u015flar\u0131 b\u00f6ylesine ate\u015fleyici ve temel olu\u015fturacak bir ger\u00e7e\u011fe ula\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in mutlu olduklar\u0131n\u0131, ancak bunun multidisipliner bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funu, merak edenler ve devam ettirmek isteyenler i\u00e7in alan\u0131 onlara da b\u0131rakabileceklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. <\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: Dr. Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> <a href=\"http:\/\/www. sciencedaily.com\/releases\/2015\/06\/150629080200.htm\">http:\/\/www. sciencedaily.com\/releases\/2015\/06\/150629080200.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Yeni do\u011fan\u0131n farkl\u0131 mesafelerden foto\u011fraflar\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00a9 Prof. Bruno Laeng. Yenido\u011fan bebekler ebeveyni 30 cm yak\u0131nl\u0131ktan g\u00f6r\u00fcp alg\u0131layabiliyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ilk kez, yenido\u011fan\u0131n g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erek belirleyebildi. Daha \u00f6nceki mevcut bilgiler ve matematik yard\u0131m\u0131yla, yenido\u011fan\u0131n etraf\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten ne kadar g\u00f6rebildi\u011fi ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde belirlenebildi. Elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re, 2-3 g\u00fcnl\u00fck bir bebek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35,33],"tags":[],"class_list":["post-3097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji","category-saglik-bilimleri"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3097"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3097\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}