{"id":31234,"date":"2018-12-15T05:00:27","date_gmt":"2018-12-15T02:00:27","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=31234"},"modified":"2018-12-22T06:59:03","modified_gmt":"2018-12-22T03:59:03","slug":"bir-aydinlanma-araci-populer-bilim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/12\/15\/bir-aydinlanma-araci-populer-bilim","title":{"rendered":"Bir ayd\u0131nlanma arac\u0131: Pop\u00fcler bilim"},"content":{"rendered":"

Pop\u00fcler bilim, bilim etkinli\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bilim etkinli\u011fini sadece bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla ve biliminsanlar\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bilimsel tart\u0131\u015fmalarla s\u0131n\u0131rlarsak, bilimi toplumdan koparm\u0131\u015f ve beslenece\u011fi kaynaklar\u0131 da kurutmu\u015f oluruz. Bilimsel bilginin ve bilimsel kuramlar\u0131n pop\u00fclerle\u015ftirilerek, kademe kademe herkesin anlayabilece\u011fi bir dil ve \u00fcslupla aktar\u0131labilmesi, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye gibi k\u00f6kl\u00fc bir ayd\u0131nlanma ihtiyac\u0131 olan toplumlar i\u00e7in can al\u0131c\u0131 \u00f6nemdedir.<\/p>\n

Bilimin toplumsalla\u015fmas\u0131 ve biliminsan\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu
\n<\/strong>Bilim etkinli\u011fini, elit bir insan toplulu\u011funun kendi i\u00e7ine kapal\u0131 bir u\u011fra\u015f alan\u0131 olarak g\u00f6rmek ve yeterli e\u011fitim alamam\u0131\u015f \u201cs\u0131radan\u201d insanlar\u0131n bu etkinli\u011fe dahil olamayaca\u011f\u0131na, bilimin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 anlayamayaca\u011f\u0131na h\u00fckmetmek, bo\u015f bir kibrin yans\u0131mas\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, tam da toplumu y\u00f6neten egemenlerin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmek (daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc o egemenlere hizmet etmek) anlam\u0131na gelir.\"\"<\/p>\n

Biliminsan\u0131, kafa eme\u011fi vererek ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilimsel bilgileri topluma iletmenin ve toplumu ayd\u0131nlatman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmak durumundad\u0131r. Kendisini sadece u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 alanla s\u0131n\u0131rlamayan, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin felsefi, tarihsel ve toplumsal boyutlar\u0131 \u00fczerine de kafa yoran ger\u00e7ek biliminsan\u0131, edindi\u011fi bilginin kendisine vahiy yoluyla ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bilginin kayna\u011f\u0131n\u0131n toplumsal pratik ve kolektif d\u00fc\u015f\u00fcnsel emek birikimi oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. O halde yo\u011fun kafa eme\u011fi vererek sistemle\u015ftirdi\u011fi ve bilimsel bir nitelik kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilgiyi, tekrar ana kayna\u011f\u0131na ula\u015ft\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, bu sadece toplumsal (etik) bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck de\u011fil, -\u00f6zellikle toplum bilimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan- bilim yapman\u0131n da bir gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ula\u015f\u0131lan bilginin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n (do\u011fruya ne kadar yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n) s\u0131nanaca\u011f\u0131 yer toplumsal pratiktir. Toplumla temas kanallar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir bilim, ister istemez dogmala\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

Toplumsal geli\u015fme, bir anlamda, egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n bilim \u00fczerindeki tekelinin giderek k\u0131r\u0131lmas\u0131, bilimsel bilginin toplumsalla\u015fmas\u0131 ve bu yolla insanlar\u0131n bilim etkinli\u011fi alan\u0131nda da \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi demektir.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, pop\u00fcler bilim toplumsal ayd\u0131nlanman\u0131n son derece etkili bir arac\u0131d\u0131r ve ger\u00e7ek bir biliminsan\u0131, sadece bilim yapman\u0131n de\u011fil, bilimi toplumsalla\u015ft\u0131rman\u0131n da neferi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130yi bilen, basit anlat\u0131r
\n<\/strong>Bilimin pop\u00fclerle\u015ftirilmesi, bilimsel i\u00e7erikten \u00f6d\u00fcn verilmesi anlam\u0131na gelmez; tam tersine bilimsel i\u00e7eri\u011fin esas\u0131n\u0131n ve p\u00fcf noktalar\u0131n\u0131n s\u00fcz\u00fcl\u00fcp \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve daha da vurgulanmas\u0131n\u0131 gerektirir. Herhangi bir bilimsel kuram pop\u00fclerle\u015ftirilirken, kuram\u0131n -uzman olmayanlar\u0131n kolay kolay anlayamayaca\u011f\u0131- teknik ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ve varsa matematiksel altyap\u0131s\u0131ndan feragat etmek gerekir. Bunun \"\"sonucunda do\u011fabilecek bo\u015fluk, kuram\u0131n ana fikrinin dam\u0131t\u0131lmas\u0131 ile kapat\u0131l\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla pop\u00fcler bilim yapabilmek i\u00e7in ele al\u0131nan konuya \u00fcst d\u00fczeyde vak\u0131f olmak ve esas\u0131 s\u00fczebilmek gerekir.<\/p>\n

Konuyu en iyi bilen ki\u015fi, onu en iyi pop\u00fclerle\u015ftirebilecek ki\u015fidir ayn\u0131 zamanda. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir konuyu ne kadar iyi bilirsek, onu o kadar basit ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir dille anlatabiliriz.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck biliminsanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun, ayn\u0131 zamanda usta birer pop\u00fcler bilim yazar\u0131 da olmas\u0131 rastlant\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Bilimsel i\u00e7eri\u011fin suland\u0131r\u0131lmas\u0131: Magazinsel bilim
\n<\/strong>Bilimin magazinle\u015ftirilmesi (magazinsel bilim) ise, bilimin pop\u00fclerle\u015ftirilmesinin (pop\u00fcler bilimin) z\u0131dd\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz medyas\u0131nda s\u0131k\u00e7a rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z magazinsel bilim, bilimin yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 demektir. Bilimin pop\u00fclerle\u015ftirilmesi bilimsel i\u00e7eri\u011fin dam\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirirken, bilimin magazinle\u015ftirilmesi bilimsel i\u00e7eri\u011fin suland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile kendini ortaya koyar.<\/p>\n

Pop\u00fcler bilim \u00fcst d\u00fczeyde bir bilim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve yazarl\u0131k yetene\u011finin i\u015faretiyken, magazinsel bilim bilimsel cahilli\u011fin g\u00f6stergesidir. Bilimin pop\u00fclerle\u015ftirilmesi u\u011fra\u015f\u0131 toplumsal ayd\u0131nlanman\u0131n \u00f6nemli bir arac\u0131yken, bilimin magazinle\u015ftirilmesi kap\u0131y\u0131 sahte bilimlere ve her t\u00fcrden bilim d\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce, tutum ve davran\u0131\u015fa a\u00e7ar.<\/p>\n

Bilimin sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde pop\u00fcler bilimin zay\u0131flamas\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k magazinsel bilim \u00f6rneklerinin artmas\u0131 manidar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde gerek d\u00fcnyada gerekse \u00fclkemizde b\u00f6yle bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla bilimin magazinle\u015ftirilmesine (yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na) kar\u015f\u0131 tavizsiz bir m\u00fccadele verirken, kaliteli pop\u00fcler bilim \u00f6rnekleri i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermek daha da \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pop\u00fcler bilim, bilim etkinli\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bilim etkinli\u011fini sadece bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla ve biliminsanlar\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bilimsel tart\u0131\u015fmalarla s\u0131n\u0131rlarsak, bilimi toplumdan koparm\u0131\u015f ve beslenece\u011fi kaynaklar\u0131 da kurutmu\u015f oluruz. Bilimsel bilginin ve bilimsel kuramlar\u0131n pop\u00fclerle\u015ftirilerek, kademe kademe herkesin anlayabilece\u011fi bir dil ve \u00fcslupla aktar\u0131labilmesi, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye gibi k\u00f6kl\u00fc bir ayd\u0131nlanma ihtiyac\u0131 olan toplumlar i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":31235,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2314],"tags":[482,4332,4333,1700],"class_list":["post-31234","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-oykuleri","tag-bilim","tag-biliminsani-sorumlulugu","tag-magazinsel-bilim","tag-populer-bilim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t