{"id":31251,"date":"2018-12-18T01:01:47","date_gmt":"2018-12-17T22:01:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=31251"},"modified":"2018-12-23T16:17:04","modified_gmt":"2018-12-23T13:17:04","slug":"psikoterapi-ne-demektir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/12\/18\/psikoterapi-ne-demektir","title":{"rendered":"Psikoterapi ne demektir?"},"content":{"rendered":"

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan modern toplumun, insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda, yaratt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorunlardan biri; do\u011faya, kendine, eme\u011fine, eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcne yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bireyler yaratm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r, denilebilir.<\/p>\n

Yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bireyler psikoterapiye her zaman oldu\u011fundan daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyuyorlar. Peki, psikoterapi nedir? Bu konuda etrafl\u0131 bir bilimsel a\u00e7\u0131klama, Ali Nahit Babao\u011flu\u2019nun 50 Soruda Psikiyatri<\/em><\/a> (1) kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle veriliyor:<\/p>\n

Psikoterapi ne demektir? Ne t\u00fcrl\u00fc psikoterapi modelleri vard\u0131r?<\/strong>
\nKi\u015filerin ruhsal yak\u0131nmalar\u0131n\u0131n, zihinsel ve duygusal dengelerinde g\u00f6sterdikleri ya da hissettikleri uyumsuzluk, uygunsuzluk ya da bozukluklar\u0131n, bir ba\u015fka ki\u015finin ruhsal yeti, donat\u0131m ve ara\u00e7lar\u0131yla, kendileriyle belirli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygu al\u0131\u015fveri\u015fi kurarak giderilmesi yol ve y\u00f6ntemlerine toplu olarak \u201cpsikoterapi\u201d ad\u0131 verilir. \u00c7ok genel ba\u011flamda s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak, zihinsel ve duygusal i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen, bu \u00e7at\u0131\u015fmalardan do\u011fan gerginlik ve kayg\u0131lar\u0131, korku, huzursuzluk ve \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri azalt\u0131p gideren, ruhsal uyumu geli\u015ftiren, ki\u015finin kendisiyle bar\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p di\u011fer ki\u015filerle ili\u015fkilerini olgunla\u015ft\u0131ran b\u00fct\u00fcn yol ve y\u00f6ntemler psikoterapi ad\u0131n\u0131 hak ederler. Ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, toplumsal \u00e7evresiyle belirgin bir uyumsuzluk i\u00e7ine giren, kendi ki\u015filik, yeti ve \u00f6zelliklerinden ho\u015fnutsuz olan, kendi varolu\u015funu ba\u015far\u0131yla ve kendi istedi\u011fi gibi, kendisi i\u00e7in doyurucu nitelik ve boyutta ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen herkesin psikoterapiye gereksinimi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Psikoterapi ad\u0131 \u201cruhsal\u201d gibi bir anlam veren \u201cpsiko\u201d \u00f6n eki ile \u201ctedavi\u201d demek olan \u201cterapi\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn birle\u015ftirilmesiyle olu\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece ruhsal tedavi demektir. Ruhsall\u0131k gerek uygulanan obje i\u00e7in, gerekse uygulanan y\u00f6ntem i\u00e7in s\u00f6z konusudur. Yani ruhsal bozukluk, ruhsal y\u00f6ntemlerle iyile\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

Yukar\u0131da verilen tan\u0131m ger\u00e7ekte psikoterapiyi tam olarak anlat\u0131yorsa da, hukuki s\u00fcre\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli bulunamamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk daha a\u00e7\u0131k ve tam ifadeler istemektedir. Bu nedenle daha kapsaml\u0131 bir\u00e7ok tan\u0131m ortaya at\u0131lm\u0131\u015fsa da, hemen hi\u00e7biri yeterince kapsaml\u0131 de\u011fildir. 1975\u2019te H. Strotzka taraf\u0131ndan form\u00fcle edilmi\u015f olan tan\u0131m bir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in yeterince a\u00e7\u0131k ve kapsaml\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re:
\nPsikoloji ve psikoterapi alan\u0131nda yeterli e\u011fitimi alm\u0131\u015f,
\ndeneyimi ve belgelenmi\u015f yetkisi olan bir terapist taraf\u0131ndan uygulanan;
\nhasta, terapist ve ilgililerce tedavisi zorunlu say\u0131lan,
\ndavran\u0131\u015f zorluk ve bozukluklar\u0131n\u0131n ve di\u011fer yak\u0131nmalar\u0131n,
\n\u00e7o\u011funlukla konu\u015farak ve bazen de konu\u015fmaya gerek olmayan y\u00f6ntemlerle,
\npsikolojik bir ileti\u015fimle,
\nnormal ve patolojik davran\u0131\u015flara ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir kurama dayal\u0131 olarak,
\n\u00f6\u011frenilebilir ve \u00f6\u011fretilebilir olan bir y\u00f6ntemle,
\nhasta ve terapistin birlikte, ilgililerin isteklerini de g\u00f6zeterek kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bir
\nhedef do\u011frultusunda de\u011fi\u015ftirilip d\u00fczeltilmesi i\u00e7in
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek olan bilin\u00e7li ve planl\u0131, duygusal bir kat\u0131l\u0131m\u0131 da gerektiren,
\nt\u0131bbi bir etkile\u015fim s\u00fcrecidir.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tan\u0131ma g\u00f6re psikoterapi \u201ct\u0131bbi bir etkile\u015fim s\u00fcrecidir\u201d,\u201dyetkisi olan bir psikoterapist taraf\u0131ndan\u201d ve \u201ckapsaml\u0131 bir kurama dayal\u0131\u201d, \u201cbilin\u00e7li ve planl\u0131\u201d yap\u0131lmas\u0131 gereken bir i\u015flemdir. Buradan bu tedaviyi yaln\u0131z ruh hekimlerinin, psikiyatri uzmanlar\u0131n\u0131n yapabilece\u011fi \u015feklinde, yanl\u0131\u015f olmasa da eksik bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kart\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Her hekim ve hatta bir\u00e7ok yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu da psikoterapi ve psikoterapi genel kapsam\u0131 i\u00e7inde say\u0131labilen kimi y\u00f6ntemleri uygulayabilir ve uygulamak zorunda kalabilir. Ancak bu zorunlu olu\u015f, sadece acil ve zorunlu kimi durumlar ve basit nitelikte olan y\u00f6ntemler i\u00e7in s\u00f6z konusudur. \u00d6rne\u011fin bir ameliyat gere\u011fi narkoz uygulamas\u0131 \u00f6ncesi anestezi uzman\u0131n\u0131n yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve g\u00fcven verici bir konu\u015fma yapmas\u0131nda ya da cerrah\u0131n, hastan\u0131n kayg\u0131lar\u0131n\u0131 giderici tav\u0131r ve s\u00f6zlerinde, sistematik olmasa da, psikoterapilerde kullan\u0131lan kural ve y\u00f6ntemler a\u00e7\u0131k\u00e7a kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u0131rada hekimin yakla\u015f\u0131m\u0131 kesinlikle psikoterap\u00f6tiktir, fakat psikoterapi de\u011fildir. Sistematik bir psikoterapiyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve planlanm\u0131\u015f bir tedavi bi\u00e7imi olarak d\u00fczenli bir \u015fekilde uygulamak i\u00e7in mutlaka bu alanda \u00f6zg\u00fcn bir e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f olmak gerekir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, psikoterapi kesinlikle bir tedavi t\u00fcr\u00fcd\u00fcr; insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve varl\u0131\u011f\u0131na yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi, yanl\u0131\u015f ya da dikkatsiz uyguland\u0131\u011f\u0131nda a\u011f\u0131r zararlara da neden olabilir. \u00dcstelik olas\u0131 zararlar tedaviyi g\u00f6renin ki\u015fili\u011finde, duygular\u0131nda ve sosyal ili\u015fkilerinde ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi i\u00e7in, etkileri ilgisiz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve topluma kadar uzanabilir.<\/p>\n

Psikoterapiler baz\u0131 ana kuramsal y\u00f6neli\u015flere dayan\u0131r. Psikiyatri ve psikolojide insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, davran\u0131\u015flardaki bozulmalar\u0131 a\u00e7\u0131klamak ve bunlar\u0131n d\u00fczelme yollar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in say\u0131lar\u0131 binleri bulan \u00e7e\u015fitli kuramlar geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu \u00e7e\u015fitlili\u011fin nedeni, konu olarak al\u0131nan \u201cinsan\u201d\u0131n standart olmay\u0131\u015f\u0131, kuramlar\u0131n masa ba\u015f\u0131nda de\u011fil, hastan\u0131n yata\u011f\u0131 ba\u015f\u0131nda ya da kar\u015f\u0131s\u0131nda uygulamayla ortaya at\u0131l\u0131p geli\u015ftirilmesi ve her kuramc\u0131n\u0131n kendi g\u00f6zlemleyebildi\u011fi malzeme ile, yani \u00e7e\u015fitli insan varl\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6sterdikleri durum ve tepkilere g\u00f6re farkl\u0131 yollarda ilerleyebilmesindedir. Bu kuramlara dayal\u0131 olarak elbette say\u0131s\u0131z terapi yakla\u015f\u0131m\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve daha da \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Psikiyatri ve klinik psikoloji i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fler d\u00f6rt ana grupta toplanabilmektedir. Bu gruplamada terapinin dayand\u0131\u011f\u0131 teorik temeller ve hasta-hekim ili\u015fkisinin bi\u00e7imi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur. Bu d\u00f6rt yakla\u015f\u0131m s\u0131ras\u0131yla organikbiyofizik, davran\u0131\u015fsal-bili\u015fsel, fenomenolojik-varolu\u015fsal ve intrapsi\u015fik-dinamik yakla\u015f\u0131m k\u00fcmeleridir.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong>
\n1) Babao\u011flu, Nahit, 50 Soruda Psikiyatri<\/em>, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, \u0130stanbul 2011, ss. 127-130.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan modern toplumun, insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda, yaratt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorunlardan biri; do\u011faya, kendine, eme\u011fine, eme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcne yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bireyler yaratm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r, denilebilir. Yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bireyler psikoterapiye her zaman oldu\u011fundan daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyuyorlar. Peki, psikoterapi nedir? Bu konuda etrafl\u0131 bir bilimsel a\u00e7\u0131klama, Ali Nahit Babao\u011flu\u2019nun 50 Soruda Psikiyatri (1) kitab\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":453,"featured_media":31252,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36,3624],"tags":[4334,366,1750,1751,443],"class_list":["post-31251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikoloji","category-sorularla-bilim","tag-hans-strotzka","tag-psikoloji","tag-psikoterapi","tag-ruh-sagligi","tag-saglik-bilimleri"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t